xe máy vs xe đạp

Có cái xe máy thì nửa năm mới đi rửa xe thay nhớt một lần, xe hư hỏng nhẹ cứ để vậy mà đi, không thèm sửa! Nhưng có cái xe đạp cứ mỗi tháng là tháo xích líp ngâm xăng cho sạch các loại bùn đất!

Cứ mỗi tuần lại đem xe ra rửa sạch sẽ, vô dầu mở các bạc đạn, cân chỉnh mọi thứ tới lui! Giờ thì trên xe đạp bất kỳ thao tác bảo trì, sửa chữa nào cũng đều tự làm được! Vận động nhẹ nhàng cuối tuần…

ballast

Trong bảng các kim loại nặng thì chì (Pb)… được xem là em út, xếp cuối bảng, khối lượng riêng 11.34 tấn/khối, tiếp theo là Rhodium (12.41), Tantalum (16.69), Uranium (18.89), Tungsten (19.25), Vàng (Au, 19.32), Plutonium (19,84), Rhenium (21.02), Platinum (21.45), etc… Tuy xếp cuối bảng nhưng chì đã rất nặng rồi, nặng gấp rưỡi sắt thép, và thường được dùng để làm tải giằng tàu – ballast. Được dùng làm ballast tàu thì có nhiều loại vật liệu: gang thép, bê-tông, chì…

Nặng hơn nữa, người ta xài DU – depleted uranium – uranium nghèo, nhưng DU phần lớn đã bị cấm do lo ngại tính phóng xạ yếu của nó. Còn lại trong bảng kim loại nặng, rẻ nhất là vàng, các kim loại khác đắt hơn nhiều. Nên, em sẽ cố sống đủ lâu để có thể đem vàng đi làm tải giằng tàu, sẽ hạ trọng tâm xuống thấp thêm được vài tấc chứ không ít! :D There’s a lady who’s sure all that glitters is gold… And as we wind on down the road, Our shadows taller than our soul…

ngôn quan

Tại sao nhà Minh diệt vong? Tại sao sử gia, các nhà nghiên cứu ngày nay đều đồng ý rằng Minh triều là một trong những triều đại hủ bại nhất lịch sử TQ. Lý do thì có nhiều, nhưng theo quan điểm của tôi, lý do quan trọng nhất là do… “nói đằng mồm”, lời nói không có hành động hay giá trị bảo chứng, tệ hơn nữa, nói trở thành một thói “đĩ miệng” hòng lừa bịp người khác. Nhưng trước hết, ta điểm qua vai trò của cái gọi là “Ngôn quan – quan nói” trong lịch sử TQ.

Từ xưa, Ngự sử, hay Ngự sử đài là vị trí… dưới một người, trên vạn người, nhiệm vụ là giám sát các quan lại, giám sát cả… Hoàng đế. Hàng ngày hoàng thượng sinh hoạt như thế nào, nói câu gì đều có Ngự sử ghi chép lại! Có một bậc “gia sư” ngày ngày chăm chăm đi xem thằng “học trò” nói và làm có nghiêm hay không, thật đúng là một cảm giác bất tiện, nếu không muốn nói là vô cùng khổ sở. Các triều đại TQ đặt ra rất nhiều vị trí “Ngôn quan” chỉ để can gián hoàng đế.

Thời xa xưa khi cuộc sống, xã hội còn đơn giản, thì “ngôn quan” thường là có ích. Đến khi xã hội phát triển, con người trở nên phức tạp, thì “ngôn quan” không còn “đơn thuần” như trước. Học được nhiều từ ngữ mới, ngôn quan trở thành công cụ trí trá, phục vụ lợi ích bè cánh và cá nhân, hơn là vun vén lý tưởng của xã hội. Các đời hoàng đế nhà Minh, từ Thiên Thuận, Thành Hoá, Hoằng Trị, Chính Đức, Gia Tĩnh, Long Khánh, Vạn Lịch… đều theo một khuôn mẫu y nhau!

Khi còn trẻ, các vị hoàng đế này đều tương đối anh minh, chăm lo chính sự. Nhưng về sau đều bỏ bê triều chính, chỉ ham ăn chơi hưởng lạc. Nhiều đời hoàng đế lặp lại một khuôn mẫu y vậy, nguyên nhân là do đâu!? Nguyên nhân trực tiếp chính là các “ngôn quan”, những vị hàng ngày chăm chăm gởi tấu sớ, ý kiến về đủ mọi vấn đề. Tấu sớ của họ chất thành đống, khi các hoàng đế còn trẻ vẫn còn cố gắng đọc, đến lúc quá nhiều, quá mệt mỏi đành buông xuôi!

Như Minh Vũ Tông, nhìn chồng tấu sớ xếp tới tận trần nhà, bực mình quát: “Ta nuôi các ngươi để làm gì? Có mấy việc vặt thế này bắt ta làm hay sao?” Thế rồi bỏ bê công việc, không muốn làm nữa, vì thực ra là quá nhiều, không làm xuể. Đó là mặt trái của “ngôn quan”, nói toàn lời hay ý đẹp, mục đích cao cả… nhưng thực chất đều là đấu đá chính trị và quyền lợi phe phái, cá nhân mà thôi. Khi ngôn từ đã trở thành kiểu xảo thuật chính trị và tư lợi, thì nói nhiều vô ích!

Chuyện một vương triều sụp đổ, dĩ nhiên do rất nhiều lý do, căn bản vẫn là do nội tại, mâu thuẫn lợi ích tích tụ, sự phân chia tài sản mất cân đối giữa tầng lớp cai trị và đông đảo dân chúng .v.v… Nhưng nguyên nhân trực tiếp là do “cái miệng” mà ra, ưa nói những lời có cánh, hoa mĩ, nhưng che dấu sự bất chính, lưu manh ở đằng sau. Các hoàng đế Minh triều, trung và hậu kỳ đều có một “mẫu số chung” này, cuối cùng vẫn không đấu lại thói “đĩ miệng” của đám ngôn quan!

cá tính tự diệt

Từ hơn 2 năm trước là tôi đã thấy rất rõ ràng chuyện này… Kim cương nhân tạo rẻ hơn kim cương tự nhiên đến 3 ~ 15 lần, tùy quy cách, ngày càng rẻ hơn, lớn hơn, chất lượng cao hơn. Người ta phân biệt kim cương tự nhiên bằng cách dựa vào tạp chất, thì kim cương nhân tạo cũng có thể dễ dàng thêm vào tạp chất… Nên cái câu hỏi làm sao phân biệt nhân tạo vs tự nhiên về cơ bản là không thể làm được.

Không thể phân biệt được, và chênh nhau đến 3 ~ 15 lần giá (và sẽ còn chênh nữa), một cơ hội quá hời cho các thể loại “trí khôn Vietic” chứ gì nữa!? Đừng mơ mộng hão huyền nữa, hãy đối diện thực tế, một cái xã hội sống bằng hoang tưởng và bịp bợm, rộng khắp, nơi nơi, vô số chuyện là người ta chưa muốn phơi bày, sáng tỏ thôi! Dân trí kiểu không ngóc đầu lên được, tôi gọi đây là kiểu cá tính… tự hũy diệt!

cart and ox

Ta nói chừng nào còn “chơi chữ” thì chừng đó vẫn còn chưa chịu thay đổi, chưa chịu động chân tay làm việc đâu! Haiza, nếu cái xe bò không chạy, thì ông đánh cái xe, hay là đánh con bò!? Não trạng như thế, không “một tay nắm tóc, một tay đét roi vào mông” thì không thay đổi được đâu! vnexpress.net – Sở Xây dựng Hà Nội: ‘Nước dâng 30 cm và quá 30 phút mới gọi là ngập úng’

quả táo newton

Nhắc lại câu chuyện tiếu lâm đã kể mấy năm trước, một người Anh bị quả táo rụng vào đầu, thế là ông ta đã phát minh ra định luật vạn vật hấp dẫn! Một người TQ bị quả táo rụng vào đầu, ông ta liền trồng một nông trại táo rộng lớn và bán sản phẩm đi khắp thế giới.

Một người VN… à không, anh ta đã bị một quả dừa to rụng vào đầu rất lâu về trước! :D Không ai có thể ngủ yên trong đời chật, Buổi thủy triều vẫy gọi những vầng trăng. Mỗi gié lúa đều muốn thêm nhiều hạt. Gỗ trăm cây đều muốn hóa nên trầm. Mỗi chú bé đều nằm mơ ngựa sắt…

tiêu chuẩn việt nam

Cano tải trọng tối đa 2.89 tấn, chở 35 người… nếu là nhỏ con, nhẹ ký như người Việt, 35 x 65 = 2.275 tấn xem như đã gần đầy tải, còn nếu tính những dạng “thùng phuy” như Ấn Độ, thằng nào cũng 80 ~ 90 kg hay hơn (thông tin trên báo chí cho thấy có ít nhất 3 người trên 100kg), 35 x 85 = 2.977 tấn thì rõ ràng là… quá tải. Chưa kể cái chữ “tải trọng toàn phần” này cũng vô cùng mập mờ, gian manh.

Như thế nào là toàn phần, đã tính khối lượng tĩnh của tàu hay các máy móc, vật liệu, vật chất kèm theo hay chưa. Kiểu VN mà, đâu có lạ gì, cứ léo lận ngôn từ, gian manh chữ nghĩa, mỗi thứ gian một tí, đến lúc chết là sẽ chết thôi, chưa kể yếu tố con người vô cùng thiếu hiểu biết, nhạy cảm với tình huống! Dù hiện trường cho thấy có chút sóng nhưng cũng chưa phải là thời tiết xấu hay tình huống cực đoan gì.

nội tâm bất ổn

Cũng như trước đây có chiêu xúi người sản xuất trà bỏ chất độc hại vào trà, rồi quay sang tố cáo trà VN chất lượng kém, nhiều kim loại nặng vậy, tầm nhận thức vẫn chỉ dừng ở mức: là do mưu kế của người khác hãm hại thôi, chứ nhận thức chưa đạt đến mức: nếu tự anh không làm chuyện gì xấu thì ai hại anh được!? Một cái xã hội nhan nhãn chuyện hoang tưởng và bịp bợm như ngày nay, không chỉ đổ hết lỗi cho các thành phần lưu manh được.

Là do mặt bằng dân trí chung, do lòng tham thế nào đó, do sự a dua, tiếp tay, dung dưỡng cho cái xấu, cái ác như thế nào đó, mới tạo ra cái môi trường xã hội như vậy, đâu phải chỉ do “lưu manh, bịp bợm”? Nên câu chuyện như nhiều lăng kính phản chiếu lẫn nhau, nhìn cái này thấy cái khác, thấy vô số cấp! Mà bị lừa bịp toàn là các thành phần gạo cội, có tuổi đời, có kinh nghiệm xã hội, có của cải tích lũy cả, đâu phải là dạng “trẻ người non dạ” gì!?

Căn bản thực ra vẫn là do thể chất mà thôi, lười vận động kinh niên nên hình thành những “trạng thái tinh thần” Vietic vô cùng đặc trưng, gặp cái gì mới lạ thì một là sợ, hai là ghét… Nhưng đó chưa phải là tất cả, do bên trong thiếu vận động và trì định, nên không xác tín được giá trị gì, thế rồi sẽ dẫn tới việc ai nói gì cũng tin, ai xúi gì cũng làm, rất dễ bị xúi bẫy và lừa gạt. Nhưng đó chưa phải là tận cùng của thảm trạng văn hóa xã hội!

Hàng chục năm tương tác qua lại trong môi trường như thế, dẫn đến những kiểu cá tính bệnh hoạn, hoang tưởng, những “cái tôi” lớn hơn trời. Chính vì sự “chấp ngã” quá lớn nên… ai khác tôi là không được, ai làm gì khác là chạy quanh giở trò lưu manh, phá hoại, rút cuộc biến thành những dạng bệnh – tâm – thần kinh – niên, vô số kiểu nội tâm bất ổn, dù biểu hiện là rõ ràng dễ thấy hay rất kín đáo, đã được ngụy trang khéo léo!

smith

Ngộ dĩ vãng chi bất gián, Tri lai giả khả truy…
悟已往之不諫,知來者可追。。。

Nhân facebook nhắc lại ngày này năm trước… Lảm nhảm cuối tuần, họ (family name) phổ biến nhất của người Anh là Smith, vì sao như vậy!? Quay trở lại 1000 năm trước, xã hội Anh phần lớn vẫn chưa có họ, về khoản này, người Anh chậm hơn TQ đến hơn 1500 năm! Khi xã hội nảy sinh nhu cầu phải có họ: phải định danh, ghi chép, làm sổ sách, hóa đơn, kế toán, thu thuế…

Đơn giản nhất chính là lấy luôn nghề nghiệp làm họ: blacksmith, whitesmith, brownsmith, silversmith, goldsmith, tinsmith, bladesmith, arrowsmith, gunsmith, swordsmith, locksmith, pewtersmith, coinsmith, etc… ví dụ như “John (the) Smith”, tức là: John thợ rèn. Một xã hội vận hành theo định hướng nghề nghiệp chuyên môn hóa và trình độ phát triển ngày càng sâu.

Đó là tiền đề để nước Anh bước vào kỷ nguyên công nghiệp hóa. Để xây cái nền tảng đó mất không ít hơn… 500 năm. Cũng như TQ mấy chục năm qua vậy, trở thành “công xưởng” của toàn thế giới không phải chuyện đơn giản, tất cả xây dựng trên nền tảng văn hóa nhiều ngàn năm. Loay hoay làm cái này, sửa cái kia, làm bàn ghế trong nhà, đóng chiếc xuồng chèo đi chơi, etc…

Đó vừa là công việc mang tính giải trí, vừa thể hiện nhu cầu có thật của bản thân. Khi con người ta thực sự làm một công một việc, thì công việc đó sẽ quay trở lại, làm thay đổi con người, xây dựng nên tính cách, phẩm chất, giá trị. Thành ngữ phương Tây có câu: con người xây nên căn nhà, và rồi, căn nhà xây nên con người! Chỉ sợ những loại… gì cũng “làm” mà éo thấy con người thay đổi!

giáo dục khai phóng

Như thường lệ, ta lại thấy người Việt chơi chữ, lần này là… “giáo dục khai phóng”, một kiểu “đĩ miệng” trên ngôn từ hình thức trống rỗng! Thế nào là “khai phóng”, nếu có thể tự làm rõ được thì có khi sẽ tự hiểu ra: trống hoác thế kia, lấy gì để mà “khai phóng”?! Rồi lại chả như “bolero”, cố gắng vay mượn một cái tên “sang chảnh” nhưng bản chất bên trong éo cách nào thay đổi được!?

Có một thời, trước kỷ nguyên internet, chúng ta thường, một cách ngây ngô và giản đơn, cho rằng ngu dốt là do… “thiếu thông tin”. Đến ngày nay, 30, 40 năm sau, lại thấy không phải vậy, hình như là ngược lại mới đúng, ngu dốt có vẻ như là… “tỷ lệ thuận” với thông tin, thời đại ngập tràn, nhan nhãn thông tin nhưng sự u tối xem ra còn lan tràn, kinh hoàng, khủng khiếp hơn trước!

Thời đại nào rồi mà vẫn như bầy vượn người nguyên thủy, vẫn phải hoang tưởng, bịa ra một đấng “thần linh” để huy động, tác động đám đông? Đến “khai phóng” cũng trở thành “nữ thần”, tuy không phủ nhận rằng đó chỉ là ngôn ngữ biểu tượng, nhưng chừng nào vẫn còn “thần, phật, chúa”, vẫn còn chưa nhìn vào “tự kỷ, bản thân” thì tất cả chỉ là “khắc chu cầu kiếm – 刻舟求剑” mà thôi!