hà giang loop

12 năm trước, tôi đã chạy xe máy qua cái gọi là “Hà giang loop” này! Mà lúc đó còn chưa có tên “Hà giang loop” gì, chỉ vì “ngu dại” tin theo Google Maps nên đi lạc mà tạo thành… “loop” thôi! 350 km của cung đường này, cảnh quan thì đẹp vô cùng, nhưng đường sá, địa hình cũng vô cùng hiểm trở, nhiều đoạn chênh vênh trên bờ vực, rớt xuống dưới là có cả một “rừng chông” đá tai mèo chờ chực sẵn! Cứ tưởng tượng rớt xuống dưới đó sẽ giống như con diều dứt dây, xương sườn đâm ra tua tủa như mấy cái nan diều vậy! :D

Từ tp. Hà Giang đi Tân Sơn, vừa qua Tân Sơn là leo dốc tiên tục, lên Quản Bạ, chỗ cái núi đôi, từ đây đã là cao nguyên địa chất Đồng Văn rồi! Từ Quản Bạ đi Yên Minh rồi đến thị trấn Đồng Văn, cảnh quan vô cùng hùng vỹ! Từ Đồng Văn đi Mèo Vạc, sông Nho Quế, chợ tình Khâu Vai, là cứ đổ dốc liên tục. Theo QL-4C qua Niêm Sơn về Bảo Lâm – Cao Bằng. Từ Bảo Lạc, Bảo Lâm đi Bắc Mê rồi về lại tp. Hà Giang là liên tục đi trong lòng sông Gâm, một bên là đường, bên là sông suối, phong cảnh ngoạn mục!

Mấy ngày sau, tôi lại chạy cái “Hà giang loop” này thêm một lần nữa, nhưng đi theo chiều ngược lại, để bảo đảm không bỏ sót cảnh quan xinh đẹp nào, đây là dạng địa hình đặc trưng của Hà Giang, không đâu khác có! Tính tổng lại đã chạy 2 vòng, mỗi vòng 350 km trong 14h, tức là chạy rất chậm, trung bình chỉ cỡ 25 kmph! Ấy thế mà vẫn gặp tai nạn té xe một lần, nhưng may chỉ là tai nạn nhỏ, hầu như không bị trầy xước gì mấy! Tính tôi đã thuộc loại rất thận trọng, mà tai nạn là vẫn không tránh khỏi!

columns

Tại sao sách, báo in giấy từ xưa đến nay đều có thói quen chia văn bản thành nhiều cột, mỗi cột chỉ có khoảng 6 ~ 9 chữ… Đó là vì nếu để dòng chữ quá dài, người đọc phải liên tục xoay đầu từ trái sang phải rồi ngược lại, dễ gây mất tập trung và mệt mỏi! Nên để cho độc giả cảm thấy thoải mái, mắt chỉ tập trung vào 1 điểm, thì mỗi cột phải hẹp, chứa ít chữ thôi, dù văn bản có thể dài đến nhiều trang! Đám làm truyền thông bẩn trên mạng gần đây cũng vậy, thấy rõ chúng nó xài rất nhiều thủ thuật để đánh vào số đông. Đầu tiên là phải viết câu ngắn lại, cứ nói được độ khoảng 10 ~ 15 chữ thì lại xuống dòng, nói tiếp hơn chục chữ lại xuống thêm dòng nữa. Đó là vì… dân ta phần lớn không đọc nổi “một cục chữ lớn”.

Họ cần những câu ngắn gọn, nhảy đến kết luận càng nhanh càng tốt, dùng nhiều từ ngữ, càng bình dân, cảm tính, bầy đàn càng tốt! Nên đừng nói là “đọc sách” nhé, một đoạn nhỏ 10 dòng cũng chưa đọc được đâu. Và cứ như thế thôi, không có công phu, kiên nhẫn làm bất kỳ chuyện gì cả, nhưng ai nói gì cũng tin, ai xúi gì cũng làm, họ cần cái gì đó thỏa mãn ngay lập tức! Hiểu logic nhỏ không được, hành văn không xong, chuyên copy / paste / A.I. lòe người. Phản xạ đạp chân phanh, chân ga mãi vẫn không tập cho kỹ càng, thuần thục được, cứ hồn nhiên phóng nhanh vượt ẩu. Không ý thức được chính bản thân và môi trường xung quanh, từ những điều nhỏ nhất, nhưng tâm địa lại manh động, bất ổn vô đối!

naval blockade

Theo luật pháp quốc tế và thông lệ hàng hải mấy trăm năm qua, tuyên bố phong tỏa (blockade) lãnh hải, hải cảng của một quốc gia là đồng nghĩa với… tuyên chiến! Nhưng có vẻ như, thông lệ đó chỉ hiểu giữa những quốc gia “bằng vai bằng vế” nhau, hoặc áp dụng với tất cả quốc gia… ngoại trừ Mỹ! Vấn đề là tổng thống Mỹ không có quyền tuyên chiến, chỉ Quốc hội mới có quyền đó. Tổng thống chỉ có quyền thực hiện những hành động quân sự ngắn hạn, tạm thời không cần Quốc hội phê duyệt, và đó không được xem là “chiến tranh”! Cũng y hệt như cuộc chiến ở Việt Nam vậy!

Các đời tổng thống Mỹ đều tuyên bố nhiều hành động quân sự “ngắn hạn và tạm thời” ở VN, rút cuộc là đánh nhau khốc liệt đến hơn 20 năm mà… không có một lời “tuyên chiến” nào được đưa ra! Nên các đời ngoại giao VN một lúc nào đó cũng đã ôm “ảo tưởng” đòi Mỹ “bồi thường chiến tranh”, về mặt kỹ thuật mà nói, có “chiến tranh” đâu mà phải “bồi thường”!? Nên luật pháp quốc tế chẳng qua là mớ giấy lộn, thằng mạnh nó muốn diễn giải, thực hiện ra sao thì tùy ý. Bằng hình thức “lách luật” như vậy, họ phủ định luôn tất cả các hệ quả pháp lý về sau!

có một thời…

Có một thời… xôi nếp nấu ra thơm lừng, hạt nếp tròn mập, dẻo và béo. Nhưng thời đó đã lùi xa rất xa, hơn 25 ~ 30 năm về trước rồi, xôi nếp bây giờ hạt dài, mỏng, hầu như không có mùi thơm gì và chỉ hơi dính dính. Có một thời… rau thơm các loại đúng nghĩa là thơm nức mũi, húng quế rất cay, bạc hà rất nồng. Nhưng cái thời đó cũng đã cách đây vài thập kỷ rồi, giờ rau thơm chỉ được cái to xác, bắt mắt nhưng… vô vị. Có một thời… trứng gà thơm và béo, nhưng giờ đây đã hoàn toàn hết béo, cũng không còn mùi thơm.

Thịt gà, heo, bò cũng vậy, hàng công nghiệp đẹp mã, nhưng hàm lượng dinh dưỡng rất đáng ngờ! Có một thời… các loại trái cây cũng vậy, xoài có vị ngọt thanh riêng, xoài giờ chỉ ngọt mà không thanh, không mùi, nhiều lúc ăn cảm giác như… đu đủ, và những giống công nghiệp khác đều như thế! Có một thời… con người cũng thế, đã rất rất lâu về trước, mà đây mới là “nhân”, những cái khác: gạo, thịt, rau củ… chỉ là “quả”, con người cũng xuống cấp đến mức vô vị, thậm chí xàm xí, thiểu năng, ngu xuẩn!

đẽo cày giữa đường

Bài này về đại ý là đúng, nhưng cũng chưa đúng hoàn toàn về chi tiết, sau thời gian dùng A.I. như một người phụ tá cho việc lập trình – coding thì tôi nhận ra một vài điểm như sau: #1 A.I. có khả năng tổng hợp thông tin rất tốt, có thể dùng nó như công cụ tóm tắt kiến thức, tìm hiểu nhanh vấn đề. #2 A.I. có khả năng đưa ra những giải pháp mang tính tham khảo, nếu các giải pháp đó là phổ biến, đã có nhiều người làm, nhiều ví dụ có sẵn. #3 A.I. hoàn toàn KHÔNG có khả năng logic, nếu bắt nó phân tích về những chuyện nó không hiểu thì đến hơn 90% trường hợp là sẽ sai, và thường là sai theo kiểu rất ngớ ngẩn. #4 Nhận diện cái sai của A.I. rất dễ, như tôi đọc lướt qua chỉ vài phút là có thể biết A.I. sai ở đâu và vì sao lại sai!

Nên tôi thích dùng A.I. như một công cụ kiểm lỗi là chính, nó sẽ giúp phát hiện ra những lỗi phổ biến thường gặp. Con người mà, ai cũng mắc lỗi cả, tay gõ nhanh tạo ra nhiều lỗi typo hay những dạng nhầm lẫn khác. Nhưng không nên dùng A.I. cho các vấn đề cần kỹ năng logic hay các cân nhắc mang tính cấu trúc, phần lớn thời gian A.I. sẽ đưa ra những ý kiến theo kiểu “đẽo cày giữa đường”! Thậm chí có lúc nó nói thế này, sau lại nói thế khác ngược lại, chỉ phí thời gian và công sức nếu lúc nào cũng nghe theo lời nó. Với trình độ như hiện tại thì A.I. chẳng có gì đáng sợ, đáng sợ thực ra lại chính là… con người, viết câu văn không thông, diễn đạt ý tưởng không được, nhưng lúc nào cũng dùng A.I như một loại… “bùa chú”.

OR & XOR

Một trong những vấn đề nhỏ, nhưng quan trọng của A.I. là nó không phân biệt được “Inclusive or” (OR) và “Exclusive or” (XOR), mà đây vốn là sự nhập nhằng của ngôn ngữ tự nhiên. Nhập nhằng tuy là sự không chính xác, nhưng nó có hệ quả là bắt con người phải suy nghĩ, phải dựa vào ngữ cảnh để suy luận, đâu là OR và đâu là XOR, nhưng A.I. thì không tự suy luận được, nên dẫn tới những tình huống rất buồn cười. Ví dụ về OR và XOR:

– XOR: Bạn muốn uống trà hay cà-phê!? => Đây là “Exclusive or”, loại trừ nhau, vì thường chỉ chọn 1 trong 2.

– Cho tôi cà-phê nhé!

– OR: Vậy bạn muốn cà-phê với kem hay đường!? => Đây là “Inclusive or”, vì có thể thêm cả đường, cả kem, không loại trừ nhau!

Đương nhiên khi bạn hỏi A.I. mày có phân biệt được OR và XOR không thì nó sẽ trả lời là CÓ, còn hùng hổ đưa ra vô số ví dụ để chứng minh là nó “có hiểu”! Nhưng đừng vội tin là thật, chỉ đến khi gặp tình huống… không có trong cơ sở dữ liệu của nó thì mới thấy hoá ra A.I. không thể phân biệt được, vì nó chỉ lặp lại mọi thứ như con vẹt mà thôi! Nói chung là ở tầng suy luận logic thì A.I. vẫn còn phải loay hoay thời gian rất rất dài nữa!

cướp biển

Việt Nam chưa bao giờ có cái gọi là “cướp biển” !!! Chúng ta thường nghe nói hải tặc Nam Trung Quốc, cướp biển Nhật Bản, thỉnh thoảng lại nghe có cướp biển Thái Lan, Campuchia (chính xác hơn đây là những người Thái, Cam gốc Hoa), nhưng VN thì chưa bao giờ có cướp biển! Những ai đọc các bài viết của tôi về hàng hải trong nhiều năm qua sẽ biết vì sao. Dây thừng tốt chưa làm được, có khi đơn giản là dùng nguyên sợi dây mây, cột buồm loại xịn chưa làm được, đôi khi chỉ xài một cây tre mong manh làm cột buồm, quả neo sắt còn lười làm, có lúc chỉ dùng cục đá. Vải buồm loại tốt còn chưa có, một số trường hợp còn dùng các loại lá cây kết lại!

Trang thiết bị trên tàu như ròng rọc, tời kéo, etc… vô cùng thô sơ, không bảo đảm hoạt động trơn tru và ổn định! Kỹ thuật đóng tàu rất sơ khai, kém bền chắc. Nên ra biển kiểu sáng đi chiều về thì được, chứ không thể đi biển dài ngày… Càng chưa nói đến chuyện làm “cướp biển”, đều là do yếu tố “bảo đảm kỹ thuật & hậu cần” cả thôi. Muốn “ăn cướp” của người khác á, đời không dễ như thế đâu, còn chưa gây ra được “nguy hiểm” cho người khác, thì đã tự đặt bản thân mình vào nguy hiểm rồi! Làm không được nên quay sang cướp sông, cướp cạn, cướp lẫn nhau thôi! Và cứ thế, từ thế hệ này sang thế hệ khác, không bắt tay làm từ những việc nhỏ!

Chỉ ngồi đó hoang tưởng trên trời dưới đất. Nhưng hoang tưởng vẫn đỡ, chỉ e là vung vít, hoa ngôn xảo ngữ để đi bịp người khác trong cộng đồng, bịp luôn cả những người thân gần gũi nhất, đến tận ngày nay vẫn không ngóc đầu lên được! Nhìn lại lịch sử “vượt biên” mấy chục năm trước là rõ: một số người vượt biên thành công là “tư sản”, họ bỏ tiền ra mua tàu, mua luôn đường đi, loại này không cần phải nói! Thứ đến là những người Việt gốc Hoa, họ có hiểu biết đa lĩnh vực, từ máy móc tàu bè cho đến… cả thiên văn, địa lý, và họ có văn hóa cộng đồng gắn kết, tin cậy nhau để bảo đảm thực hiện hành trình thành công, đưa con tàu đến nơi an toàn!

Một số nữa là các ngư dân đã có nhiều kinh nghiệm đi biển! Đa số còn lại là dạng không có hiểu biết, kỹ năng gì, đi chỉ làm mồi cho cá, nhiều không kể xiết, sự thật đau lòng nhưng nói ra chính là vậy, chưa kể trong chính những người tổ chức vượt biên cũng có vô số kiểu bịp, ngay từ đầu mục đích đã là cướp, thậm chí vì cướp của mà giết người, tự người Việt hại nhau là chính! Chúng ta sống trong cuộc đời đều phải tự dùng kiến thức, kỹ năng để đảm bảo an toàn cho bản thân, nói theo tiếng Anh là “due your diligence” – tự làm “bài tập về nhà” nhé! Đừng manh động, liều lĩnh, vô trách nhiệm rồi đổ lỗi cho thời cuộc, chính chị chính em này nọ!

cờ vây

Người Mỹ chơi cờ vua, còn người Trung Quốc chơi cờ vây, cái câu này trở nên đúng một cách kỳ lạ! Cờ vua có tính chất đối kháng rất rõ ràng, mục tiêu cao nhất là ăn quân Vua của đối phương, mất quân Vua là thua ván cờ, điều người Mỹ đã làm tương đối thành công ở Venezuela và đang cố lặp lại ở Iran. Cờ vây ngược lại, không có tính đối kháng rõ ràng, các quân cờ đều là những cục đá đen/trắng giá trị “như nhau,” mục tiêu của cờ vây là tạo ra nhiều “khí để thở” và chiếm lĩnh được nhiều không gian hơn, và không gian của cờ vây là 19×19=361, lớn hơn rất nhiều so với 8×8=64 của cờ vua!

Nên nếu người Mỹ “cố cùng”, muốn thắng cuộc chiến ở Iran, thì khả năng cao là họ sẽ thua trong một cuộc chiến lớn hơn là cạnh tranh vị trí siêu cường số một thế giới với Trung Quốc! Hiểu theo một nghĩa nào đó, cờ vây phức tạp hơn cờ vua rất nhiều, và dĩ nhiên không thể so sánh trực tiếp với nhau được, nhưng… các kỳ thủ cờ vua có hệ số Elo khoảng dưới 3000, trong khi các cao thủ cờ vây có Elo lên đến 3800, các con số cũng nói lên một đôi điều! Tôi chơi cờ tướng, cả vua và cả cờ vây đều thuộc loại… làng nhàng, không giỏi, cơ bản là không thích các thể loại cờ!

Những trò chơi phải tập trung cao độ, lại ít vận động, trong mắt tôi, các môn cờ không thể xem là… thể thao, đây theo tôi là một kiểu phân loại hết sức… ngang trái! Nhưng cũng đã có lúc, hồi còn trẻ, “học đòi” tập chơi cờ vây, ra cửa hàng thủy sinh – cá cảnh, mua các viên thủy tinh tròn dẹt, loại rải đáy hồ cá, chọn ra 180 viên màu trắng trong và 181 viên màu xanh đen để làm quân cờ, rồi tập chơi với bạn trên cái bàn cờ tự làm bằng gỗ! Đấu cờ vây cực kỳ tốn sức, một trận kéo dài vài ngày là bình thường, cuối ngày lấy điện thoại chụp lại bàn cờ, hôm sau bày ra lại, chơi tiếp…

cho tới chừ đây

Tình hình là gần nhà có một nguồn phát sóng gây nhiễu không xác định được, cả 2 con chuột không dây và 2 cái bàn phím không dây đều bị nhiễu đến mức không xài được! Bàn phím thì dễ vì nó có nhiều cách thức kết nối, chỉ cần đấu dây vào là xong, nhưng chuột thì thua, đành phải chạy đi mua một con loại có dây! :( Cho tới chừ đây tới chừ đây, Tôi mơ qua cửa khám bao ngày. Tôi thu tất cả trong thầm lặng, Như cánh chim buồn nhớ gió mây!

Nino Rota

Đôi khi mình tự hỏi, không hiểu vì sao chỉ trong một cuộc đời mà Nino Rota lại viết được đến hai ca khúc tuyệt diệu đến như vậy! Một là “Speak softly love – Parla più piano” (nhạc phim The godfather) và hai là “What is a youth – Ai giochi addio” (nhạc phim Romeo & Juliet)! Đơn giản là không thể, không thể nào, trừ khi, nhất định là… ông ta đã “xuyên không” đến thế giới này từ một không – thời – gian khác! :) <3 Kiểu giống như nhạc sĩ Phạm Duy đã ao ước: Thì xin, thì xuân hãy cho tình nhân sống thêm vài lần vậy!

Parla più piano e nessuno sentirà. Il nostro amore lo viviamo io e te. Nessuno sa la verità. Neppure il cielo che ci guarda da lassù. Insieme a te io resterò Amore mio, sempre così. Parla più piano e vieni più vicino a me. Voglio sentire gli occhi miei dentro di te. Nessuno sa la verità. È un grande amore e mai più grande esisterà. Insieme a te io resterò. Amore mio, sempre così. Parla più piano e vieni più vicino a me. Voglio sentire gli occhi miei dentro di te. Nessuno sa la verità… È un grande amore e mai più grande esisterà…

lão thử khán thư

Từ nhỏ, khi học ngôn ngữ & ngoại ngữ (Anh, Pháp, Hoa), tôi đã nhận thức rằng, nhu cầu sơ khởi, căn bản khi một người học ngôn ngữ, đó là tìm cách tự diễn đạt bản thân! Từ việc làm một bài văn ở trường, cho đến… viết thư tình cho gái, đó chẳng qua là loay hoay tìm cách diễn đạt điều anh cảm nhận bên trong mà thôi. Nó vừa thể hiện anh nhận thức như thế nào về ngoại giới, khi ngồi xuống tìm câu chữ, tự viết ra, và cũng đồng thời thể hiện ra anh tự nhận thức thế nào về bản thân mình, cả hai chiều như thế.

Ngay từ khi còn là một đứa trẻ, vô số lần tôi cười thầm trong bụng khi thấy bạn bè cùng trang lứa: thằng này diễn đạt ngây ngô như gà mắc tóc, ku kia vụng về không biết cách tìm ý tứ, hay cả với người lớn: bác ấy xáo chữ nghĩa rất ghê, nhưng không tự hiểu được mình đang nói cái gì. Ngôn ngữ, đó vừa là khả năng tư duy logic, cũng vừa là… trí tuệ cảm xúc, hai mặt đó không tách rời nhau, vừa là đối với bên trong và cũng là với bên ngoài con người, hai phương diện đó cũng không tách rời nhau!

Nhiều người có khả năng xào xáo ngôn từ rất ghê gớm, giống như con chuột già sống cả đời trong thư viện vậy, suốt ngày “nhai văn, gặm chữ” (hiểu theo đúng nghĩa đen – 老鼠看书,咬文嚼字 – Lão thử khán thư, giảo văn tước tự), hoàn toàn xơ cứng về cảm xúc, không tự hiểu được bản thân cũng như tâm tình của người khác! Học ngôn từ mà không “tiêu hóa” được, bị mắc vào trong câu chữ, trở thành một kiểu công thức máy móc, hơn là phương tiện để diễn đạt bản thân và kết nối với người khác!

Hậu quả của những tâm hồn chai cứng đó thì không cần phải nói! Ngày nay, chúng ta có A.I. như một tấm gương để tự phản chiếu bản thân mình, nếu A.I ngáo dở thì ta gọi chúng là… A.I. còn nếu con người cũng thế thì ta kêu bằng… thiểu năng, tâm thần! Không hiểu do nền tảng giáo dục, văn hóa, xã hội thế nào mà đã tạo ra vô số người giống y như A.I vậy: không có cảm xúc, không có khả năng tự phản tỉnh, cũng như không có nhu cầu tương tác xã hội, dù có khả năng xào xáo ngôn từ ghê gớm!

hanami

Thời gian là khoảng thế kỷ thứ 7 ~ 8 CN, địa điểm là các thành Trường An, Lạc Dương, nhà Đường, Trung Quốc, những thành phố có hơn một triệu dân, lớn nhất thế giới lúc bấy giờ. Trung Quốc lúc đó đã là nơi vô cùng văn minh và phát triển. Mùa hoa đào hoa mận nở, các gia đình tổ chức tiệc ngoài trời, giống như kiểu tiệc BBQ dã ngoại của chúng ta ngày nay vậy! Họ trãi chiếu dưới những cây hoa đào, uống rượu, ăn uống, tán gẫu, làm thơ…

Lúc đó thì Nhật Bản hãy còn lạc hậu, hoang sơ lắm, nhưng họ ý thức rõ về điều đó và cố gắng học. Trong nhiều thế kỷ, nhiều đoàn, nhiều ngàn người được cử đi Trung Quốc, danh nghĩa là “sứ bộ ngoại giao”, nhưng kỳ thực là đi học tập… văn minh, văn hóa. Và thế là, cái tiệc hoa đào đó được học một lần, mang trở về Nhật Bản rồi được cô đọng lại, đến mức trở thành gần như một nghi lễ! Cũng thời gian ấy thì, ở VN vẫn còn cởi trần, đóng khố…

Lạc Dương thành đông đào lý hoa,
Phi lai phi khứ lạc thùy gia?
Lạc Dương nhi nữ hảo nhan sắc,
Hành phùng lạc hoa trường thán tức.
Kim niên hoa lạc nhan sắc cải,
Minh niên hoa khai phục thùy tại?
Đãn kiến tùng bách tồi vi tân,
Cánh văn tang điền biến thương hải!
Cổ nhân vô phục Lạc thành đông,
Kim nhân hoàn đối lạc hoa phong.
Niên niên tuế tuế hoa tương tự,
Tuế tuế niên niên nhân bất đồng!
Hoa đào mận bên đông thành Lạc,
Bay qua lại rải rác nhà ai?
Có nàng nhan sắc tuyệt vời,
Gặp bông hoa rụng ngậm ngùi thở than.
Nay hoa tàn dung nhan biến cải,
Mai hoa khai tồn tại chốn nào?
Những trông buồn khóm thông sầu,
Lại nghe bãi bể nương dâu đổi dời!
Người xưa chẳng còn nơi thành Lạc,
Người nay trông gió ngắt đời hoa.
Năm năm hoa giống như xưa,
Nhưng năm năm kiếp người ta khác rồi!
洛阳城东桃李花,
飞来飞去落谁家。
洛阳儿女好颜色,
行逢落花长叹息。
今年花落颜色改,
明年花开复谁在。
但见松柏摧为薪,
更闻桑田变沧海。
古人无复洛城东,
今人还对落花风。
年年岁岁花相似,
岁岁年年人不同。

nguyệt bán tiểu dạ khúc

Đêm trăng thượng huyền, nghe nhạc “tạo sinh bởi A.I”… Đầu tiên, phần lời tiếng Anh rất không ổn, đọc sơ qua dễ thấy chỉ cần sửa vài chỗ là sẽ vừa đúng hơn về văn phạm, vừa thuận hơn về ngữ nghĩa và vừa dễ hát hơn. Thứ đến nữa là phần bè guitar Tây Ban Nha hơi vô duyên, không ăn nhập gì với cái chất âm nhạc Nhật Bản. Bài ca tổng thể là chỉ tạm nghe được, nhưng gọi là “tạo sinh bởi A.I.” thì rất không đúng, vì nó… “đứng trên vai” một người khổng lồ, bắt đầu từ ca khúc gốc “Half moon serenade” của ca sĩ Nhật Bản, Naoko Kawai – 1986. Ca khúc được chuyển ngữ sang tiếng Quảng Đông (Lý Khắc Cần) dưới tựa đề “Nguyệt bán tiểu dạ khúc”!

月半小夜曲 – Khúc ca nhỏ đêm trăng khuyết (thật trùng hợp với bối cảnh), rồi bài ca được dịch sang nhiều ngôn ngữ khác, trong tiếng Việt nó mang cái tựa “Tình nồng”. Nhật Bản mà, vẫn có chút gì đó ảnh hưởng xa xưa từ Trung Quốc, ví dụ như khi nói về tình yêu trai gái, thì thế nào cũng bắt đầu theo kiểu: Trăng đêm nay sáng quá… :D Lời văn thì như thế, nhưng về chất nhạc thì Nhật Bản vẫn luôn là một cái gì đó rất riêng, rất đa dạng và dữ dội… Tình yêu đã đến, đến trong cơn mơ, thật xa vắng, rồi cho ta dòng lệ đắng cay. Tình tựa bão tố, dù có tàn uá mộng đẹp xin giữ trong tim. Hãy cho nhau nụ cười, dù ngày mai có phôi phai, về đâu em hỡi…

chướng ngại tâm lý

Khi bạn tập trung vào một vấn đề gì đó quá lâu, và vì nhiều lý do khách quan, chủ quan mà không hoàn thành được, cứ lặp lại mãi như vậy nó sẽ trở thành một kiểu… “chướng ngại tâm lý”! Bản năng an toàn, an nhàn tự thối chí, nó cứ muốn bàn lùi: mày không làm được đâu, nhưng lý trí thì lại bảo điều ngược lại: mày đang ngày càng tiến bộ, khoảng cách không còn xa nữa! Đó cũng là lý do trong thời gian dài tôi… cố lờ đi về khoản chèo xuồng, không muốn đề cập đến! Vì biết rõ bản thân chưa đủ thể lực cần thiết…

Để có thể chèo 22 ~ 24 tiếng liên tục, mới chèo đến tiếng thứ 17 ~ 18… là đã phải xài 2, 3 viên Effer – codeine (thuốc giảm đau tương đối mạnh) rồi. Nhưng ở hướng ngược lại, có lẽ nó cũng không khó đến vậy… vấn đề của một cơ thể khỏe mạnh không phải chỉ là tay khỏe, chân khỏe, mà cơ bản là toàn bộ đều phải khỏe! Chèo kayak rất khác với đạp xe và các môn khác, không chỉ đòi hỏi thể lực nhiều, chèo không dừng nghỉ tùy ý được, khả năng xảy ra các tình huống bất lợi, nguy hiểm cũng nhiều hơn…

cycling machine

Vừa ráp xong cái máy đạp xe tại nhà… 3 lý do vẫn phải có máy đạp xe tại nhà bên cạnh xe đạp: #1: đôi khi do thời gian hay thời tiết, bạn không ra đường được thì vẫn có thể tập tại nhà, #2: máy có thể giả lập được điều kiện đạp nặng không thường thấy trên các cung đường thành phố, #3: máy rẻ và bền hơn xe rất nhiều, có thể đạp nhiều năm không phải sửa chữa hay thay thế, còn xe nếu đạp nhiều sẽ phải bảo dưỡng, tốn tiền + thời gian. Những lần leo cầu Phú Mỹ hay như đi Côn Đảo vừa rồi là tự biết rõ chính mình…

Ví dụ như độ dốc trung bình 5%, lên cao khoảng 250m thì tôi vẫn có thể đạp được, nhưng cao hơn nữa, ví dụ như đèo Hải Vân, lên cao gần 500m, độ dốc trung bình hơn 5% thì chắc chắn là không / chưa đạp nổi! Muốn cải thiện sức đạp để leo Hải Vân, đó không phải là chuyện một sớm một chiều mà làm được, mà Hải Vân thì cũng chưa là cái đinh gì so với các núi đèo khác ở VN! Như thế là cái phòng tập GYM của tôi đã tạm gọi là đầy đủ đồ chơi, chỉ còn thiếu một món… “thánh khí” sau cùng là chưa có mà thôi! :)

bánh vẽ

Tôi cho rằng tất cả những sự bơm thổi về A.I. – trí tuệ nhân tạo đều có 2 mục đích chính: một là để IPO (lên sàn chứng khoán) cho thành công, và hai là để thu thập dữ liệu người dùng (data, code, etc…) tiến hành nghiên cứu thị trường. Tìm cách đánh vào nỗi lo sợ là xưa rồi, giờ đây chúng nó tìm cách đánh vào sự mơ hồ, không chắc chắn trong nhận thức nội tại. Đương nhiên, quy kết A.I. một chiều như thế cũng có phần hơi đơn giản, vì…

Khoa học – kỹ thuật luôn luôn phát triển và sẽ luôn “vẽ ra” những “chân trời mới”. Nhưng đó cũng là lý do chúng ta phải phân biệt rõ ràng giữa “khoa học” (dạng những lời hứa hẹn 5, 10, 20… năm nữa sẽ làm được, cái “chân trời mới” đó bao giờ mới có), và “kỹ thuật” (số liệu, logic, khả năng hiện thực ngay trước mắt). Và tất nhiên không thể dùng cái “bánh vẽ” đó cho những công việc tối quan trọng, ví dụ như giáo dục thế hệ trẻ!

Thế giới thật vận hành theo những “quy luật bốn chữ” vô cùng rõ ràng, ví dụ như: “tiền tươi thóc thật”, hay “tàu to súng lớn”, etc… Cách nhanh nhất để hũy hoại một con người là đưa ra những cái “bánh vẽ”, làm cho anh ta tin vào, nào là “khoa học”, nào là “trí thức”, để anh ta tự buộc mình vào những “vọng tưởng” đó mà quên đi các sự thật “kỹ thuật” rõ ràng! Bất hạnh thay những dân tộc chỉ có (ngụy) “khoa học” và (giả) “tư tưởng”!

xếp gạch

Qua trao đổi với nhiều người “dùng A.I.” trong làng công nghệ thì thấy rõ là: phần lớn họ không tự phát biểu được vấn đề của chính mình, không biết cách diễn giải, trình bày bài toán họ đang đối mặt, và do đó, họ “hy vọng” có thể dùng A.I. giúp “làm rõ, gỡ rối” một cách nhanh chóng mớ bòng bong bên trong chính họ! Đây thực chất là một dạng “vọng tưởng” phi lý, đến bản thân anh còn chưa biết anh muốn gì và cần phải làm gì thì sẽ không có một “đấng – tạo sinh” nào giúp được anh cả, nói cho ngay là như thế!

Thứ hai là họ “ngộ nhận” về những dạng bài toán mà A.I. có thể giải quyết. Một số dạng bài mẫu, đơn giản đã được làm sẵn thì A.I. copy vô cùng lẹ, ví dụ như bạn prompt: xây dựng cho tôi một cái app cấu trúc MVC (model – view – controller) gồm những đối tượng sau… thì A.I. sẽ đem code nó đã học được xây thành khung ứng dụng cơ bản rất nhanh. Nhưng nếu bài toán bạn đang giải là mới, không có trong CSDL của A.I thì việc xây app, làm sản phẩm cũng vẫn sẽ là… xếp từng viên gạch logic mà thành thôi!

pedal

Vận động một chút là biết nhau ngay, đi một chuyến về là phải thay mới! Mua loại pedal được quảng cáo có 2 bạc đạn, về tháo ra chỉ có 1 cái, mua loại pedal được quảng cáo có 3 bạc đạn, về tháo ra cũng chỉ có… đúng 1 cái! Tôi không nói là những loại pedal này không xài được, nếu chỉ đạp nhẹ nhàng có khi nhiều năm chưa hư hỏng, nhưng leo đồi núi vài ngày là sẽ thấy rõ ngay thôi. Vì đến hơn 95% người đạp chỉ loanh quanh gần gần…

Việc gì phải sản xuất loại chất lượng tốt, làm hàng “phổ thông” giá rẻ hơn nhiều. Thêm vào đó là những loại Vietic tráo trở luôn tìm cách đánh tráo quy cách và chất lượng! Cứ tưởng tượng họ bán loại má phanh xe hơi chất lượng chỉ vừa đủ để đi đường bằng, đến khi đổ đèo 30km liên tục thì cháy thắng, lật xe, người chết… :( Nên bất kỳ món hàng hoá quan trọng nào cũng dần dần đều phải có kiểm định, quy chuẩn nghiêm ngặt!!!

hormuz

Vấn đề của eo biển Hormuz là nó vừa dài, vừa hẹp, chỗ hẹp nhất chỉ khoảng hơn 50km, hoàn toàn nằm trong tầm của các loại pháo phản lực kiểu như BM-30, loại vũ khí tương đối phổ thông, nhiều nước có, chẳng cần phải tên lửa hành trình, đạn đạo hiện đại này nọ. Hơn nữa địa hình trên đất liền dọc theo eo biển là nhiều đồi núi vô cùng phức tạp, rất có lợi cho bên phòng thủ! Vấn đề của các chiến hạm hiện đại là… cho dù có hiện đại đến cỡ nào đi nữa cũng không dám vào gần bờ dưới 200 km! Không cần phải là nước có trình độ KHKT như Nga, TQ, ngay những quốc gia bình thường…

Cũng có khả năng kiểm soát lãnh hải và vùng đặc quyền kinh tế một cách hiệu quả, chỉ bằng cách sử dụng những vũ khí tương đối bình thường! Có câu: “chó cậy gần nhà, gà cậy gần chuồng” mà! Nên muốn giải tỏa eo biển Hormuz, trừ khi là phải đổ một lực lượng lớn tính bằng… nhiều hạm đội, tiến hành chiến tranh toàn diện, chứ không nước nào, kể cả Mỹ, dám đưa 3, 5 tàu chiến lẻ tẻ vào gần, làm mồi cho các chiến thuật dùng số lượng lớn vũ khí “ngu” để đánh bại khí tài hiện đại! Haiza, tình hình này mà kéo dài, thì chắc là em sẽ bỏ hẳn xe xăng, toàn đi xe đạp cho nó lành! :D

nghị quyết

Hôm nay bầu cử tự do,
Chọn người tín nhiệm mà cho vào hòm (phiếu)! :D

Như bao người Việt khác, dù chửi bới, lăng mạ dữ dội, nhưng bản thân tôi cũng là… Vietic, loại Vietic từ thời còn ở nhà sàn :D! Haiza, Vietic, what makes you tick!? Điểm yếu cố hữu Vietic, đó là sự suy yếu về thể chất, năng lượng không ổn định, lúc thì làm một việc rất hăng hái (nhất thời), sau đó xìu hơi, ù lỳ thời gian dài, rồi lại chuyển trạng thái sang hướng ngược lại.

Chính sự phập phù về năng lượng nội tại này khiến người Việt khó nghĩ, làm, duy trì những việc cần phải có công phu, quá trình lâu dài. Nên mục tiêu đặt ra cho 2026 là phải khắc phục tình trạng này! Không cần phải vận động nhiều đến mức kiệt sức, nhưng phải duy trì trạng thái vận động điều hòa, ổn định! “Nghị quyết – resolution” đã được đặt ra cho năm mới! :)