Ta nói chừng nào còn “chơi chữ” thì chừng đó vẫn còn chưa chịu thay đổi, chưa chịu động chân tay làm việc đâu! Haiza, nếu cái xe bò không chạy, thì ông đánh cái xe, hay là đánh con bò!? Não trạng như thế, không “một tay nắm tóc, một tay đét roi vào mông” thì không thay đổi được đâu! vnexpress.net – Sở Xây dựng Hà Nội: ‘Nước dâng 30 cm và quá 30 phút mới gọi là ngập úng’
Category: Vietic
quả táo newton
Nhắc lại câu chuyện tiếu lâm đã kể mấy năm trước, một người Anh bị quả táo rụng vào đầu, thế là ông ta đã phát minh ra định luật vạn vật hấp dẫn! Một người TQ bị quả táo rụng vào đầu, ông ta liền trồng một nông trại táo rộng lớn và bán sản phẩm đi khắp thế giới.
Một người VN… à không, anh ta đã bị một quả dừa to rụng vào đầu rất lâu về trước! :D Không ai có thể ngủ yên trong đời chật, Buổi thủy triều vẫy gọi những vầng trăng. Mỗi gié lúa đều muốn thêm nhiều hạt. Gỗ trăm cây đều muốn hóa nên trầm. Mỗi chú bé đều nằm mơ ngựa sắt…
tiêu chuẩn việt nam
Cano tải trọng tối đa 2.89 tấn, chở 35 người… nếu là nhỏ con, nhẹ ký như người Việt, 35 x 65 = 2.275 tấn xem như đã gần đầy tải, còn nếu tính những dạng “thùng phuy” như Ấn Độ, thằng nào cũng 80 ~ 90 kg hay hơn (thông tin trên báo chí cho thấy có ít nhất 3 người trên 100kg), 35 x 85 = 2.977 tấn thì rõ ràng là… quá tải. Chưa kể cái chữ “tải trọng toàn phần” này cũng vô cùng mập mờ, gian manh.
Như thế nào là toàn phần, đã tính khối lượng tĩnh của tàu hay các máy móc, vật liệu, vật chất kèm theo hay chưa. Kiểu VN mà, đâu có lạ gì, cứ léo lận ngôn từ, gian manh chữ nghĩa, mỗi thứ gian một tí, đến lúc chết là sẽ chết thôi, chưa kể yếu tố con người vô cùng thiếu hiểu biết, nhạy cảm với tình huống! Dù hiện trường cho thấy có chút sóng nhưng cũng chưa phải là thời tiết xấu hay tình huống cực đoan gì.
nội tâm bất ổn
Cũng như trước đây có chiêu xúi người sản xuất trà bỏ chất độc hại vào trà, rồi quay sang tố cáo trà VN chất lượng kém, nhiều kim loại nặng vậy, tầm nhận thức vẫn chỉ dừng ở mức: là do mưu kế của người khác hãm hại thôi, chứ nhận thức chưa đạt đến mức: nếu tự anh không làm chuyện gì xấu thì ai hại anh được!? Một cái xã hội nhan nhãn chuyện hoang tưởng và bịp bợm như ngày nay, không chỉ đổ hết lỗi cho các thành phần lưu manh được.
Là do mặt bằng dân trí chung, do lòng tham thế nào đó, do sự a dua, tiếp tay, dung dưỡng cho cái xấu, cái ác như thế nào đó, mới tạo ra cái môi trường xã hội như vậy, đâu phải chỉ do “lưu manh, bịp bợm”? Nên câu chuyện như nhiều lăng kính phản chiếu lẫn nhau, nhìn cái này thấy cái khác, thấy vô số cấp! Mà bị lừa bịp toàn là các thành phần gạo cội, có tuổi đời, có kinh nghiệm xã hội, có của cải tích lũy cả, đâu phải là dạng “trẻ người non dạ” gì!?
Căn bản thực ra vẫn là do thể chất mà thôi, lười vận động kinh niên nên hình thành những “trạng thái tinh thần” Vietic vô cùng đặc trưng, gặp cái gì mới lạ thì một là sợ, hai là ghét… Nhưng đó chưa phải là tất cả, do bên trong thiếu vận động và trì định, nên không xác tín được giá trị gì, thế rồi sẽ dẫn tới việc ai nói gì cũng tin, ai xúi gì cũng làm, rất dễ bị xúi bẫy và lừa gạt. Nhưng đó chưa phải là tận cùng của thảm trạng văn hóa xã hội!
Hàng chục năm tương tác qua lại trong môi trường như thế, dẫn đến những kiểu cá tính bệnh hoạn, hoang tưởng, những “cái tôi” lớn hơn trời. Chính vì sự “chấp ngã” quá lớn nên… ai khác tôi là không được, ai làm gì khác là chạy quanh giở trò lưu manh, phá hoại, rút cuộc biến thành những dạng bệnh – tâm – thần kinh – niên, vô số kiểu nội tâm bất ổn, dù biểu hiện là rõ ràng dễ thấy hay rất kín đáo, đã được ngụy trang khéo léo!
smith
Ngộ dĩ vãng chi bất gián, Tri lai giả khả truy…
悟已往之不諫，知來者可追。。。
Nhân facebook nhắc lại ngày này năm trước… Lảm nhảm cuối tuần, họ (family name) phổ biến nhất của người Anh là Smith, vì sao như vậy!? Quay trở lại 1000 năm trước, xã hội Anh phần lớn vẫn chưa có họ, về khoản này, người Anh chậm hơn TQ đến hơn 1500 năm! Khi xã hội nảy sinh nhu cầu phải có họ: phải định danh, ghi chép, làm sổ sách, hóa đơn, kế toán, thu thuế…
Đơn giản nhất chính là lấy luôn nghề nghiệp làm họ: blacksmith, whitesmith, brownsmith, silversmith, goldsmith, tinsmith, bladesmith, arrowsmith, gunsmith, swordsmith, locksmith, pewtersmith, coinsmith, etc… ví dụ như “John (the) Smith”, tức là: John thợ rèn. Một xã hội vận hành theo định hướng nghề nghiệp chuyên môn hóa và trình độ phát triển ngày càng sâu.
Đó là tiền đề để nước Anh bước vào kỷ nguyên công nghiệp hóa. Để xây cái nền tảng đó mất không ít hơn… 500 năm. Cũng như TQ mấy chục năm qua vậy, trở thành “công xưởng” của toàn thế giới không phải chuyện đơn giản, tất cả xây dựng trên nền tảng văn hóa nhiều ngàn năm. Loay hoay làm cái này, sửa cái kia, làm bàn ghế trong nhà, đóng chiếc xuồng chèo đi chơi, etc…
Đó vừa là công việc mang tính giải trí, vừa thể hiện nhu cầu có thật của bản thân. Khi con người ta thực sự làm một công một việc, thì công việc đó sẽ quay trở lại, làm thay đổi con người, xây dựng nên tính cách, phẩm chất, giá trị. Thành ngữ phương Tây có câu: con người xây nên căn nhà, và rồi, căn nhà xây nên con người! Chỉ sợ những loại… gì cũng “làm” mà éo thấy con người thay đổi!
giáo dục khai phóng
Như thường lệ, ta lại thấy người Việt chơi chữ, lần này là… “giáo dục khai phóng”, một kiểu “đĩ miệng” trên ngôn từ hình thức trống rỗng! Thế nào là “khai phóng”, nếu có thể tự làm rõ được thì có khi sẽ tự hiểu ra: trống hoác thế kia, lấy gì để mà “khai phóng”?! Rồi lại chả như “bolero”, cố gắng vay mượn một cái tên “sang chảnh” nhưng bản chất bên trong éo cách nào thay đổi được!?
Có một thời, trước kỷ nguyên internet, chúng ta thường, một cách ngây ngô và giản đơn, cho rằng ngu dốt là do… “thiếu thông tin”. Đến ngày nay, 30, 40 năm sau, lại thấy không phải vậy, hình như là ngược lại mới đúng, ngu dốt có vẻ như là… “tỷ lệ thuận” với thông tin, thời đại ngập tràn, nhan nhãn thông tin nhưng sự u tối xem ra còn lan tràn, kinh hoàng, khủng khiếp hơn trước!
Thời đại nào rồi mà vẫn như bầy vượn người nguyên thủy, vẫn phải hoang tưởng, bịa ra một đấng “thần linh” để huy động, tác động đám đông? Đến “khai phóng” cũng trở thành “nữ thần”, tuy không phủ nhận rằng đó chỉ là ngôn ngữ biểu tượng, nhưng chừng nào vẫn còn “thần, phật, chúa”, vẫn còn chưa nhìn vào “tự kỷ, bản thân” thì tất cả chỉ là “khắc chu cầu kiếm – 刻舟求剑” mà thôi!
the unknown unknowns
Khi mà ta thấy cả một cái hội trường rất rộng lớn, hàng nhiều ngàn con người, chăm chú, thích thú ngồi nghe Nguyễn Ngọc Ngạn kể các loại truyện ma và truyện hài nhảm, là ta lập tức, một cách bàng hoàng nhận ra: rồi, dù cho có đi 5 châu 4 bể, thì tâm thức vẫn như cái thời ở sau lũy tre làng ấy, vẫn éo có mở mang được chút xíu nào! Bên trong trống hoác, ai nói gì cung tin, ai xúi gì cũng làm, dân trí vẫn thấp lè tè ngọn cỏ, như thủa hồng hoang vậy!
Khi bạn hầu như thuộc nằm lòng các “đặc tính cố hữu” của nó, nhịp – tempo thì cỡ 60 ~ 80 bmp, chậm lê thê đến chảy nước, âm vực không bao giờ vượt ra khỏi 1 1/3 quãng tám (octave) để cho người bình dân ai ai cũng hát được, bè nhạc thì gần như là 4/4 bất biến (slow rock, rumba), còn lời ca lúc nào cũng 6/8 (một dạng hemiola đè lên bè nhạc), cùng với một cái bè bass gần như là không bao giờ thay đổi, đơn điệu chẳng khác nào thằng thiểu năng!
Đã đi hơn 40 ~ 50 năm rồi, mà rất nhiều cái “the unknown unknowns” vẫn không thể nào tự nhận ra được, làm cho người ta phải nghĩ rằng: bên trong, ít nhất cũng phải có cái gì đó thì mới bắt đầu có khả năng tự nhận thức, tự soi rọi được! Những điều này hơn 30 năm trước, khi tôi mới khoảng hơn 15 tuổi là đã nhìn thấy vô cùng rõ ràng, mỗi lần bất đắc dĩ phải xem các chương trình kiểu “Paris by night” thường được mở rất phổ biến ở các quán cafe!
tiền thế bất tu
Có những điều mà khi phải nói ra, thì nó đã không có ở đó nữa rồi. Thứ nhất là sự im lặng, nói ra thì đâu có còn im lặng nữa. Và nhiều thứ khác cũng thế, một khi đã phải mở miệng nói ra, ví dụ như danh dự, tư cách, đạo đức… thì tức là nó đã không có ở đó nữa rồi! Cũng giống như những cái thể loại như bolero vậy: Thề không gian dối, mười huy chương thối, có sao nói vậy người ơi…
Tiếng Anh, nó có nhiều cách diễn đạt kinh khủng, lăng mạ mà nghe cứ như là đang khen vậy: “Intelligence tried to chase you, but you were faster” – trí thông minh nó tìm cách đuổi theo anh, nhưng không kịp vì anh nhanh quá! Đây thật đúng là một câu hoàn hảo để mô tả cái nét cá tính đặc trưng Vietic. Bởi ta nói, do kiếp trước không tu nên kiếp này mới sinh ra ở VN… 前世不修生在越南…
bất vong sơ tâm
Cách đây mấy năm, hạ thủy tàu sân bay Phúc Kiến, Trung Quốc, ta thấy rõ hình ảnh “bát đại tự” – tám chữ lớn trưng ra ngay đầu mũi tàu: 不忘初心、牢记使命 – Bất vong sơ tâm, lao ký sứ mệnh. Tám chữ này về ngữ nghĩa là vô cùng đơn giản, không có gì là lắt léo, khó hiểu cả: đừng quên tâm nguyện lúc ban đầu, hãy nhớ kỹ sứ mệnh của mình. Ngôn từ đơn giản, không có gì lắt léo…
Nhưng thực hiện như thế nào, làm với mức độ sâu xa, tường tận thế nào thì lại rất vô chừng, đôi khi không thể nói hết được. Làm em nhớ, cũng vào cỡ thời gian đó… Chỉ một tháng sau các đợt xiết đăng kiểm xe, tàu, mới chỉ có đúng một tháng thôi, là em đã thấy xe quá khổ, xe cơi nới chạy đầy đường. Em nói: rồi, chúng nó đưa một đám ăn đậm xuống, để cho một đám ăn đậm khác lên!
Gần đây, khi xu thế dịch chuyển sang xe điện là hiển nhiên, ra đường mà thủng lốp là sẽ vá một lỗ mất 30 ~ 40K, không còn cái giá 10 ~ 15K như trước. Các trạm bán lẻ xăng dầu thì có vô số biểu hiện rõ ràng là gian cả về chất, không phải chỉ về ăn gian về lượng. Chúng nó đang tranh thủ “hoàn vốn” khi xu thế thay đổi! Em nói cái giống Vietic nó là như thế, chỉ có ăn và phá thôi!
bất thiện
Share lại bài viết 2 năm trước: Đậu phụ làng cắn đậu phụ chùa! Bồ đề bản vô thụ, Minh kính diệc phi đài! Bản lai vô nhất vật, Hà xứ phạ trần ai!?
– 菩提本无树，明镜亦非台，本来无一物，何处惹尘埃！ Nói “dân trí thấp” vẫn là một cách nói “bàng quan”, chung chung, xa cách, không muốn đi sâu vào chi tiết. Nói “không chịu lớn” là cách nói thực tế, nhưng vẫn còn chút “lịch sự”, ám chỉ những người suốt ngày sống với cái tôi thấp kém của mình.
Không chịu mở mắt ra xem người khác và thế giới thế nào. Nhưng tất cả những cách nói đó vẫn còn thiếu sâu sát. Có những loại không đơn giản là “dân trí thấp” hay “không chịu lớn” đâu! Phải gọi đúng tên là lưu manh, điếm lác vặt vãnh, luôn nghĩ ra chiêu trò, tìm cách dựng chuyện, giàn cảnh, vu vạ để kéo người khác xuống cho thấp bằng với họ. Tôi mới đúng, ai khác tôi là không được, cả đời chúng nó chỉ sống bằng những chiêu thức, mánh khóe lặt vặt!
Từ năm này sang tháng khác như thế. Nên đây không phải là “dân trí thấp” hay “không chịu lớn”, thấp thì vẫn còn hy vọng có thể giáo dục cho cao lên được, không lớn thì vẫn đợi cho trưởng thành được! Nói thẳng ra đó là dạng “lưu manh”, “đĩ điếm”, “thâm căn cố đế”… những dạng tính cách Vietic vô cùng đặc trưng! Mà những dạng này… không giáo dục nào cải tạo được. Đã xác định là “bất thiện” thì cứ im lặng để cho “nhân quả” tự nó vận hành thôi!
