thằng ngốc mùa hè

Từ hơn 20 năm trước, tôi đã cho rằng một bộ phận vô cùng lớn người Việt, dễ có trên 70 ~ 80%, bị các chứng tâm thần khác nhau, từ nhẹ cho tới nặng, từ dễ thấy cho đến kín đáo. Một môi trường văn hóa xã hội giống y như “cái hội ma túy bên trong cái viện tâm thần” như ngày nay, vô số kiểu biểu hiện tâm thần, nội tâm đầy bất ổn!

Đầu tiên là dạng “thằng ngốc mùa hè”, thấy nó đi ngoài chợ, hoa tay múa chân, nhặt lá đá ống bơ… là biết nó ngốc rồi. Lại có dạng “thằng ngốc mùa đông”, phải đợi nó vào nhà, cởi nón, áo khoác ra, nói năng vài câu mới biết nó ngốc. Còn có những dạng ngốc tinh vi, biết cách che dấu, ngụy trang, phải giao tiếp nhiều năm mới biết nó ngốc!

lòe và bịp

Phương Tây giờ đây đang sững sờ tự hỏi, những đời tổng thống Bush, Clinton, Obama, etc… đã làm cái gì mà để cho Trung Quốc vượt lên như vậy, không chỉ là các vấn đề kinh tế, xã hội, mà cả các mũi nhọn khoa học kỹ thuật, TQ đều đang vươn lên và thậm chí dẫn trước. Và cứ thế họ tiếp tục mổ xẻ, phân tích vấn đề, tựu trung vẫn loanh quanh ý tưởng: không có tự do dân chủ, không phải là cùng hệ tư tưởng với chúng ta, thì không cách nào phát triển được v.v… Những kiểu lý luận suông như vậy, ấy thế mà vẫn bịp được các dân tộc chậm tiến, những nơi văn hóa thấp, không có căn cơ suy nghĩ gì, cho rằng chỉ một vài từ tự do, khai phóng, dân chủ, đa nguyên, etc… mà làm nên chuyện. Để con người đổi thay, xã hội phát triển không đơn giản như thế! Nhìn lại lịch sử vài trăm năm qua, văn hóa, tư duy con người tiến bộ, bằng nhiều biện pháp khác nhau, từ dỗ ngon dỗ ngọt cho đến một tay nắm tóc, một tay quất roi vào mông!

Hôm trước Mỹ phát hành các engine trí tuệ nhân tạo thì hôm sau TQ ra sản phẩm vừa tốt hơn vừa có giá cạnh tranh hơn! Tháng trước, Mỹ biểu diễn thu hồi tên lửa bằng “đôi đũa” thì tháng sau TQ cũng trình làng thu hồi bằng lưới! Mọi người nghĩ những thành quả đó dễ dàng đạt được sau vài tuần vài tháng hay sao!? Mọi chuyện có căn nguyên từ mấy chục năm về trước hay còn xa hơn thế! Tất cả bắt đầu chỉ bằng việc giáo dục con người, nâng cao dân trí mà thôi! Như khi ta nghe chủ tịch Tập đọc diễn văn tại Thiên An môn, kết thúc bằng mấy câu: “Nước CHND Trung Hoa vạn tuế, nhân dân TH vạn tuế”, cảm giác y hệt như ngày xưa, thiếu điều bên dưới tung hô “vạn tuế, vạn tuế, vạn vạn tuế” nữa là thành ra giống như trong phim cổ trang lịch sử. Nên chính trị, tư tưởng, hay thể chế, v.v… tất cả đều là lớp áo mặc bên ngoài mà thôi, tấm áo không làm nên thầy tu, điều chính yếu, quan trọng nhất vẫn là có thay đổi được con người hay không!

vnexpress.net – Thù hằn trên mạng

Cái đặc trưng Vietic, bắt đầu bằng chữ “lòe” và kết thúc bằng chữ “bịp”! Đầu tiên là thói “đĩ miệng”, hoa ngôn xảo ngữ, chỉ muốn bịp nhau bằng lời nói, ai hơn tôi, ai khác tôi là không được, lúc nào cũng “tôi biết, tôi đúng, tôi hơn người”. Rồi phát triển, tương tác thành những loại “tiểu xảo” đến mức “cố cùng”, bằng những cách thiểu năng, xàm xí nhất hòng tìm cách dìm người khác xuống, rồi dần dần trở thành một kiểu văn hóa kiểu… tự hũy diệt như ngày nay!

đồng bào

Trước tôi có đề cập đến những cụm từ đồng âm, đọc như nhau, nhưng viết khác nhau, và nghĩa hoàn toàn khác nhau, ví dụ như: phong hóa – 丰化, phong hóa – 风化, cái “phong hóa” đầu là “phong tục, giáo hóa”, và cái “phong hóa” sau nghĩ là bị biến đổi, bào mòn bởi thời gian, khí hậu. Một cụm từ nữa: chiết suất – 折率, tiếng Trung hiện đại dùng “trọng chiết suất – 重折率” để chỉ thuộc tính bẻ cong ánh sáng của những dạng vật chất thấu quang khác nhau (birefringence).

Còn “chiết xuất – 析出” là chỉ các phương pháp phân tách các thành phần hóa học. Đồng bào – 同胞: chung một bào thai, chỉ anh em ruột, không phải là “phát minh” của người Việt với sự tích Lạc Long Quân – Âu Cơ mà nguyên gốc đã như thế! Còn “đồng bào – 同袍“: mặc chung một chiến bào, ám chỉ tình đồng đội, lấy từ Thi kinh – Tần ca: Khởi viết vô y, Dữ tử đồng bào. Phim cổ trang rất nổi gần đây: Sao lại nói rằng không có áo? Tôi với anh mặc chung một bức chiến bào!

specific density

Cách đo khối lượng riêng (specific density) của một vật thể, chỉ cần một ly nước và một cái cân điện tử loại rẻ tiền (~150k), ai cũng có thể làm ngay tại nhà! Với cách này có thể, ngay lập tức tính ra khối lượng riêng của vật chất, dù đó là kim loại, kim cương, đá quý, phỉ thúy, etc… Chỉ một thao tác nhỏ như thế này, rồi tra bảng khối lượng riêng, là đã có thể phát hiện được biết bao nhiêu trò bịp bợm rồi! Chưa cần đến những dụng cụ đo lường hiện đại, tinh vi, đắt tiền…

Như máy đo quang phổ hay chiết suất (là “chiết suất”, không phải “chiết xuất”)! Bởi ta nói, cấp 2 học định luật Archimedes để làm gì, học mà chữ không dính vào đầu, rồi đẻ ra một cái XH lưu manh, bịp bợm, cứ như thời công xã nguyên thủy vậy! Và chúng nó cứ bịp quanh từ chuyện lớn cho tới vô số chuyện lặt vặt khác! Và lần này bị bịp phần lớn là các loại tự cho rằng thông minh, chuyên chạy quanh tìm cách bịp người khác, cái hệ sinh thái “quần vòng” vốn dĩ là như thế!

cá tính tự diệt

Từ hơn 2 năm trước là tôi đã thấy rất rõ ràng chuyện này… Kim cương nhân tạo rẻ hơn kim cương tự nhiên đến 3 ~ 15 lần, tùy quy cách, ngày càng rẻ hơn, lớn hơn, chất lượng cao hơn. Người ta phân biệt kim cương tự nhiên bằng cách dựa vào tạp chất, thì kim cương nhân tạo cũng có thể dễ dàng thêm vào tạp chất… Nên cái câu hỏi làm sao phân biệt nhân tạo vs tự nhiên về cơ bản là không thể làm được.

Không thể phân biệt được, và chênh nhau đến 3 ~ 15 lần giá (và sẽ còn chênh nữa), một cơ hội quá hời cho các thể loại “trí khôn Vietic” chứ gì nữa!? Đừng mơ mộng hão huyền nữa, hãy đối diện thực tế, một cái xã hội sống bằng hoang tưởng và bịp bợm, rộng khắp, nơi nơi, vô số chuyện là người ta chưa muốn phơi bày, sáng tỏ thôi! Dân trí kiểu không ngóc đầu lên được, tôi gọi đây là kiểu cá tính… tự hũy diệt!

cart and ox

Ta nói chừng nào còn “chơi chữ” thì chừng đó vẫn còn chưa chịu thay đổi, chưa chịu động chân tay làm việc đâu! Haiza, nếu cái xe bò không chịu chạy, thì ông đánh cái xe, hay là đánh con bò!? Não trạng như thế, không “một tay nắm tóc, một tay đét roi vào mông” thì không thay đổi được đâu! vnexpress.net – Sở Xây dựng Hà Nội: ‘Nước dâng 30 cm và quá 30 phút mới gọi là ngập úng’

quả táo newton

Nhắc lại câu chuyện tiếu lâm đã kể mấy năm trước, một người Anh bị quả táo rụng vào đầu, thế là ông ta đã phát minh ra định luật vạn vật hấp dẫn! Một người TQ bị quả táo rụng vào đầu, ông ta liền trồng một nông trại táo rộng lớn và bán sản phẩm đi khắp thế giới.

Một người VN… à không, anh ta đã bị một quả dừa to rụng vào đầu rất lâu về trước! :D Không ai có thể ngủ yên trong đời chật, Buổi thủy triều vẫy gọi những vầng trăng. Mỗi gié lúa đều muốn thêm nhiều hạt. Gỗ trăm cây đều muốn hóa nên trầm. Mỗi chú bé đều nằm mơ ngựa sắt…

tiêu chuẩn việt nam

Cano tải trọng tối đa 2.89 tấn, chở 35 người… nếu là nhỏ con, nhẹ ký như người Việt, 35 x 65 = 2.275 tấn xem như đã gần đầy tải, còn nếu tính những dạng “thùng phuy” như Ấn Độ, thằng nào cũng 80 ~ 90 kg hay hơn (thông tin trên báo chí cho thấy có ít nhất 3 người trên 100kg), 35 x 85 = 2.977 tấn thì rõ ràng là… quá tải. Chưa kể cái chữ “tải trọng toàn phần” này cũng vô cùng mập mờ, gian manh.

Như thế nào là toàn phần, đã tính khối lượng tĩnh của tàu hay các máy móc, vật liệu, vật chất kèm theo hay chưa. Kiểu VN mà, đâu có lạ gì, cứ léo lận ngôn từ, gian manh chữ nghĩa, mỗi thứ gian một tí, đến lúc chết là sẽ chết thôi, chưa kể yếu tố con người vô cùng thiếu hiểu biết, nhạy cảm với tình huống! Dù hiện trường cho thấy có chút sóng nhưng cũng chưa phải là thời tiết xấu hay tình huống cực đoan gì.

nội tâm bất ổn

Cũng như trước đây có chiêu xúi người sản xuất trà bỏ chất độc hại vào trà, rồi quay sang tố cáo trà VN chất lượng kém, nhiều kim loại nặng vậy, tầm nhận thức vẫn chỉ dừng ở mức: là do mưu kế của người khác hãm hại thôi, chứ nhận thức chưa đạt đến mức: nếu tự anh không làm chuyện gì xấu thì ai hại anh được!? Một cái xã hội nhan nhãn chuyện hoang tưởng và bịp bợm như ngày nay, không chỉ đổ hết lỗi cho các thành phần lưu manh được.

Là do mặt bằng dân trí chung, do lòng tham thế nào đó, do sự a dua, tiếp tay, dung dưỡng cho cái xấu, cái ác như thế nào đó, mới tạo ra cái môi trường xã hội như vậy, đâu phải chỉ do “lưu manh, bịp bợm”? Nên câu chuyện như nhiều lăng kính phản chiếu lẫn nhau, nhìn cái này thấy cái khác, thấy vô số cấp! Mà bị lừa bịp toàn là các thành phần gạo cội, có tuổi đời, có kinh nghiệm xã hội, có của cải tích lũy cả, đâu phải là dạng “trẻ người non dạ” gì!?

Căn bản thực ra vẫn là do thể chất mà thôi, lười vận động kinh niên nên hình thành những “trạng thái tinh thần” Vietic vô cùng đặc trưng, gặp cái gì mới lạ thì một là sợ, hai là ghét… Nhưng đó chưa phải là tất cả, do bên trong thiếu vận động và trì định, nên không xác tín được giá trị gì, thế rồi sẽ dẫn tới việc ai nói gì cũng tin, ai xúi gì cũng làm, rất dễ bị xúi bẫy và lừa gạt. Nhưng đó chưa phải là tận cùng của thảm trạng văn hóa xã hội!

Hàng chục năm tương tác qua lại trong môi trường như thế, dẫn đến những kiểu cá tính bệnh hoạn, hoang tưởng, những “cái tôi” lớn hơn trời. Chính vì sự “chấp ngã” quá lớn nên… ai khác tôi là không được, ai làm gì khác là chạy quanh giở trò lưu manh, phá hoại, rút cuộc biến thành những dạng bệnh – tâm – thần kinh – niên, vô số kiểu nội tâm bất ổn, dù biểu hiện là rõ ràng dễ thấy hay rất kín đáo, đã được ngụy trang khéo léo!

smith

Ngộ dĩ vãng chi bất gián, Tri lai giả khả truy…
悟已往之不諫,知來者可追。。。

Nhân facebook nhắc lại ngày này năm trước… Lảm nhảm cuối tuần, họ (family name) phổ biến nhất của người Anh là Smith, vì sao như vậy!? Quay trở lại 1000 năm trước, xã hội Anh phần lớn vẫn chưa có họ, về khoản này, người Anh chậm hơn TQ đến hơn 1500 năm! Khi xã hội nảy sinh nhu cầu phải có họ: phải định danh, ghi chép, làm sổ sách, hóa đơn, kế toán, thu thuế…

Đơn giản nhất chính là lấy luôn nghề nghiệp làm họ: blacksmith, whitesmith, brownsmith, silversmith, goldsmith, tinsmith, bladesmith, arrowsmith, gunsmith, swordsmith, locksmith, pewtersmith, coinsmith, etc… ví dụ như “John (the) Smith”, tức là: John thợ rèn. Một xã hội vận hành theo định hướng nghề nghiệp chuyên môn hóa và trình độ phát triển ngày càng sâu.

Đó là tiền đề để nước Anh bước vào kỷ nguyên công nghiệp hóa. Để xây cái nền tảng đó mất không ít hơn… 500 năm. Cũng như TQ mấy chục năm qua vậy, trở thành “công xưởng” của toàn thế giới không phải chuyện đơn giản, tất cả xây dựng trên nền tảng văn hóa nhiều ngàn năm. Loay hoay làm cái này, sửa cái kia, làm bàn ghế trong nhà, đóng chiếc xuồng chèo đi chơi, etc…

Đó vừa là công việc mang tính giải trí, vừa thể hiện nhu cầu có thật của bản thân. Khi con người ta thực sự làm một công một việc, thì công việc đó sẽ quay trở lại, làm thay đổi con người, xây dựng nên tính cách, phẩm chất, giá trị. Thành ngữ phương Tây có câu: con người xây nên căn nhà, và rồi, căn nhà xây nên con người! Chỉ sợ những loại… gì cũng “làm” mà éo thấy con người thay đổi!