nước mắt cá sấu

ột bài viết rất hay! Lại cái thói trí trá lặt vặt, muôn đời của người Việt, cứ hay lấy những giá trị cực đoan ra để thách đố người khác! Giáo dục là hướng con người đến những hành động đúng đắn, vừa phải, trong những tình huống bình thường hàng ngày, hướng đến một sự tiến bộ từ từ và thiết thực. Chứ không phải vẽ ra những mẫu hình đạo đức cao siêu không tưởng, thường chỉ xảy ra ở những tình huống cực đoan trong cuộc sống! Riết cứ như thế một lúc sẽ trở thành những trò đạo đức giả!

Học sinh học cách khóc “nước mắt cá sấu” khi cần phải “diễn”, học cách vẽ ra những hình tượng đạo đức gương mẫu, nhưng thực tế thì ngược lại, sẵn sàng làm những trò lưu manh không nháy mắt trong các tình huống thực của cuộc sống! Thêm một bằng chứng về thói “đĩ miệng” và “lưu manh vặt” của người Việt, hai cái đó lại thường đi đôi với nhau! XH Việt vẫn luôn như thế, đa số vẫn bị lôi cuốn bởi những chuyện đạo đức giả đầy nước mắt cá sấu mà quên đi cách nhìn thẳng vào cốt lõi của vấn đề.

Ngay từ lúc còn rất nhỏ, cái bản chất bướng bỉnh của tôi vẫn luôn nhìn ra những chuyện như thế. Nói nghe có vẻ bất hiếu hay vô lễ, nhưng thực ra, chúng ta đang sống trong một xã hội mà cha mẹ không thực sự yêu con cái, họ chỉ yêu cái “vai” làm cha mẹ mà họ phải diễn, thầy cô cũng không yêu học trò, họ chỉ yêu cái “vai” làm thầy, cô mà họ phải diễn. Tác hại của những điều ấy tưởng vô hình, khó thấy, nhưng thực rất khủng khiếp, nó đẻ ra những thế hệ mất niềm tin, nhưng lại rất giỏi diễn kịch!

Rút cuộc trở thành một cuộc thi ai “kể chuyện” hay hơn, ai lấy được nhiều nước mắt hơn, còn hơn cả… một lũ bán hàng đa cấp! Nguy hại là những điều ấy xâm nhập trường cấp 1, 2, tiêm nhiễm những đầu óc còn non nớt! Sự đổ vỡ tâm hồn là hậu quả hiển nhiên tất yếu, khi con người ta bị dồn nén mãi bởi những điều “có vẻ tốt đẹp nhưng không có thực”, nó phải tự giải thoát theo chiều ngược lại: lưu manh, xảo trá, đê tiện, càng nguy hiểm hơn dưới những vỏ bọc “tốt đẹp” nguỵ tạo như đã nói trên!

operation frankton

ột tượng đài đẹp… để tưởng nhó chiến dịch được xem là can đảm và liều lĩnh nhất Thế chiến II của Thuỷ quân lục chiến Hoàng gia Anh, 10 biệt kích được thả từ tàu ngầm, chèo 5 chiếc kayak đôi trong 4 ngày để tiếp cận cảng Bordeaux, Pháp, đặt mìn và đánh chìm tàu Đức. Mỗi chiếc kayak chở theo 50 kg thuốc nổ, lương thực nước uống cho 6 ngày, chưa kể súng đạn và các trang thiết bị khác. Thời tiết tháng 12 năm 1942 lạnh cóng, sóng lớn và dòng chảy ngược có lúc đến 14 knot. Chỉ 2 trong số 10 người tham gia chiến dịch sống sót trở về…

gymnasium

Rút cuộc, tại sao cây quất trồng ở phía nam sông Hoài thì cho quả ngọt, mà cũng cây ấy, đem sang trồng ở bờ bắc sông Hoài thì quả lại chua!?

hững “gymnasium”, nôm na giống như kiểu “trường chuyên lớp chọn” ở VN (nhưng “chất” hơn nhiều), không phải là một sản phẩm của một Liên Xô XHCN, mà thực ra, đã có từ thời các Sa hoàng. Khi người Nga tiếp xúc với văn minh châu Âu, cảm thấy mình lạc hậu, thua kém, nên đã học tập những mô hình giáo dục có tính hàn lâm rất cao, hoặc tính hướng nghiệp từ rất sớm (những mô hình xưa cũ của Đức, Áo). Trẻ ngay từ những năm 10 ~ 12 tuổi đã được tiếp cận và định hướng nghề nghiệp tương lai. Đó có thể là chuyên sâu về những ngành lý thuyết: toán, lý, hoá… hay học về những ngành nghề, kỹ nghệ, kỹ thuật đặc thù khác.

Nhưng không như VN coi khinh lao động chân tay, người Nga đào tạo những nghề chuyên sâu như điện, hàn, cơ khí, etc… tạo nên những người thợ có “đôi bàn tay vàng” mà thiếu nó thì toán, lý, hoá… thuần tuý lý thuyết không thể đẻ ra máy bay, tên lửa được. Cũng bắt chước y như thế, nhưng hệ thống “trường chuyên lớp chọn” ở VN không đem lại một thành tựu đáng kể nào! Tại sao lại như thế!? Tại sao cây quất trồng ở phía nam sông Hoài thì cho quả ngọt, mà cũng cây đó, đem sang trồng ở bắc sông Hoài thì quả lại chua!? Câu hỏi tưởng chừng khó trả lời, nhưng thực ra lại rất dể hiểu khi tiếp cận ở tầng con người, tầng văn hoá!

Trước hết, trẻ em Nga được dạy “từ dưới lên” chứ không phải “từ trên xuống”, họ không dạy trẻ ngay các vấn đề thuần tuý lý thuyết. Ngay từ thời Sô Viết, hơn 1/3 số hộ gia đình Nga, vừa có nhà (hay căn hộ), vừa có “dacha”. “Dacha” là một nét văn hoá đặc trưng chỉ có ở người Nga, một kiểu nhà nhỏ, túp lều ở miền nông thôn, ngoại ô, nơi các gia đình nghỉ ngơi cuối tuần, xa căn nhà chính của họ ở thành phố! Một lối sống gần gũi thiên nhiên, nơi trẻ có thể làm vườn, tắm sông, chèo thuyền hay đi buồm trên sông, trên hồ. Lối sống “gần mặt đất”, vận động nhiều là phổ biến từ thời xa xưa, dù đó có là thời Sa hoàng, thời Sô Viết hay thời bây giờ.

Trẻ được khuyến khích chơi các trò thể thao mạo hiểm: kayak vượt thác, leo núi, tham gia các hoạt động dã ngoại, kích thích trí tò mò và niềm hứng khởi của chúng với các hiện tượng vật lý của thiên nhiên, và sớm phát triển một ý thức về cách thức vận hành của vạn vật, cũng như ý thức về vai trò, nhiệm vụ, khả năng… của mỗi cá nhân trong cộng đồng. Cần phải nói rõ rằng những điều này hướng trẻ vào việc tìm tòi, khám phá thế giới xung quanh và cũng để hiểu rõ về chính bản thân, thay vì dây vào những điều nhảm nhí, xàm xí trong xã hội! Đây là yếu tố tiên quyết, rằng trẻ phải được dạy để “chơi”, chứ không được dạy để “học”.

Học mà theo kiểu thành tích, bằng cấp thì chỉ vô ích! Bước tiếp theo là nền giáo dục chuyên sâu, dù về lý thuyết, hay về kỹ năng thực hành! Họ không coi khinh mặt nào cả! Một người thợ hàn những mối nối trên thân tàu ngầm là một dạng thợ bậc rất cao, cần nhiều chục năm rèn luyện tay nghề, và được trả lương cao hơn một kỹ sư bình thường khác. Từ các ông thầy cho đến các sinh viên, họ tập trung vào những vấn đề thiết thực trong cuộc sống, giải quyết những yêu cầu thực tế của xã hội, chứ không ngồi đó mà đánh đố nhau bằng các “kiến thức chết” như kiểu những trò lố “Đường lên đỉnh Olympia”, hay “SV” một thuở!

Nói về Olympia hay SV, tôi thấy không có gì nhảm nhí và lố bịch hơn thế, nói hoàn toàn thật lòng! Chưa bao giờ tôi xem được nhiều hơn 5, 10 phút! Như Olympia, khoảng 30% trường hợp đã thấy ngay từ cách đặt câu hỏi đã có vấn đề, chưa nói đến câu trả lời! Và những câu trả lời, toàn là những loại “kiến thức chết” (thực ra đúng hơn mới chỉ là những loại “đơn thuần là thông tin”, chưa hẳn là “kiến thức”). Nó đánh vào cái tôi ưa tỏ ra “hiểu biết”, “ưa hơn người” mà chỉ bằng những lời nói suông, một cách thô tục và gay gắt (nhưng rất đúng) phải nên gọi là “đĩ miệng” – hoàn toàn vô tích sự trước những vấn đề thực của cuộc sống!

Giáo dục không phải chỉ giúp đào tạo kỹ năng hay kiến thức! Sâu xa hơn, giáo dục phải giúp nuôi dưỡng tâm hồn con người, làm cho nó chiều sâu và nhiều màu sắc, và đây là yếu tố quyết định những thành quả khác trong những giai đoạn lâu dài về sau trong cuộc đời trẻ. Nhưng “tâm hồn” ư, nói về “tâm hồn” trong một XH như VN hiện tại nghe có vẻ xa vời, vô ích và huyễn hoặc! Những gì chúng ta đang có là một thế hệ vô hồn, những tội ác vô hồn, những “quái thai ngâm giấm” của thời đại! Công bằng mà nói, không phải bây giờ mới có những điều ấy, có thể đã có từ rất sớm, hàng chục hay có thể là cả hàng trăm năm về trước!

tiêu hạ khách

text=蕉下客&font=1&size=17&color=0000FF

Đường xa mưa gió một chèo
Cửa nhà, ruột thịt thôi đều bỏ qua.
Con đành lỗi với mẹ cha,
Khóc thương chỉ thiệt thân già đấy thôi.
Cùng thông số đã định rồi,

Hợp tan âu cũng duyên trời chi đây.

Phân chia hai ngả từ nay,

Dám mong giữ được ngày ngày bình yên.

Con đi xin chớ lo phiền!

iả Thám Xuân – “cô Ba hoa hồng” của phủ Vinh quốc công – Tiêu hạ khách của Hải Đường thi xã – 30 năm trước xem phim chỉ thích mỗi một nhân vật này! Không xinh đẹp như Tiêu Tương phi tử – Lâm Đại Ngọc, không thông minh như Hành Vu quân – Tiết Bảo Thoa, nhưng tài năng, phẩm hạnh đôi đường trọn vẹn, trong Kim Lăng thập nhị thoa chính sách vẫn là người có kết cục tốt đẹp nhất, phúc trạch được viên mãn về sau!

uổng ngưng mi

text=枉凝眉&font=1&size=17&color=0000FF

Một bên hoa nở vườn tiên,
Một bên ngọc đẹp không hoen ố màu.
Bảo rằng chẳng có duyên đâu,
Thì sao lại được gặp nhau kiếp này?
Bảo rằng đã sẵn duyên may,

Thì sao lại chóng đổi thay lời nguyền?

Một bên ngầm ngấm than phiền,

Một bên đeo đẳng hão huyền uổng công!

Một bên trăng rọi trên sông,

Một bên hoa nở bóng lồng trong gương.

Mắt này có mấy giọt sương,

Mà tuôn chảy suốt năm trường, được chăng?

àn cổ tranh và diễn xướng, bài Uổng ngưng mi, chính là bài nhạc giáo đầu phim Hồng lâu mộng phiên bản 1987. Càng nghe càng thấy “nể và sợ” gia tài văn hoá, thi ca, âm nhạc cổ điển Trung Hoa. Mặc dù với thời gian, chiến tranh, loạn lạc… nhạc phổ các thời Tống, Nguyên trở về trước hầu như đã tiêu tán, thất truyền hoàn toàn, nhưng nhạc phổ của các triều Minh, Thanh vẫn còn được bảo tồn khá nguyên vẹn cho đến ngày nay!

sơn pha dương

text=山坡羊&font=1&size=17&color=0000FF

oi mãi không chán, chỉ mấy phút 00:38 ~ 00:42, đoạn này, Quách Tĩnh cõng Hoàng Dung lên núi cầu xin Nhất Đăng đại sư trị thương, gặp người Tiều phu, một trong bốn đệ tử của Nhất Đăng. Đoạn phim không có đánh đấm gì, đơn giản chỉ là “khoe” kho tàng văn hoá cổ Trung Quốc! Người tiều phu thoạt tiên hát một điệu Sơn pha dương, bài Hàm Dương hoài cổ, rồi lại tiếp tục hát theo điệu đó, một bài Đồng Quan hoài cổ.

Hoàng Dung bèn đáp lại cũng bằng một bài theo điệu Sơn pha dương – Đạo tình. Phải hiểu cổ văn thì mới cảm nhận hết được cái hay tuyệt diệu của trường đoạn phim này, hai người đối đáp với nhau chỉ toàn dùng thơ và nhạc, trích dẫn ba bài thơ đời Nguyên và một điệu nhạc “Sơn pha dương”. Đồng thời cũng thấy rõ dụng tâm, công phu dàn dựng đoạn phim, giới thiệu đồng thời cả cổ văn và cổ nhạc Trung Quốc!

ngũ bách niên tang điền thương hải

text=五百年桑田沧海&font=1&size=17&color=0000FF

Năm trăm năm, vật đổi sao dời,
Đá vô tri cũng ngậm ngùi rêu xanh.
Năm trăm năm! năm trăm năm!
Ngũ Hành Sơn nặng, giam cầm thân ta.
Bao ngày tuyết nổi, sương sa,
Cuối trời hút bóng, mắt nhoà cánh chim.
Còn đây rạo rực trái tim,
Thương về chốn cũ, mãi tìm tiêu dao.
Anh hùng ngang dọc trời cao,
Sá chi lửa đốt, sợ nào giá băng.
Vẫn nguyên chí hướng tung hoành,
Lòng tin ở lẽ công bằng vẫn nguyên.
Tiếc thay năm tháng triền miên,
Trách ta, thành kẻ than phiền, vô công.
Vì sao, vì sao? Chí tang bồng,
Thành thân cá chậu, chim lồng hỡi ai!?

ại nói về phim Tây Du Ký. Những năm 80, xã hội TQ bắt đầu có chút cởi mở, người làm phim mượn hình ảnh Tôn Ngộ Không bị đè dưới núi Ngũ Hành suốt 500 năm để khéo léo phản đối nhà cầm quyền: Ròng rã năm trăm năm, Ruộng dâu hoá bể xanh, Đá mòn rêu xanh bám, Nhưng trái tim vẫn lành. Vẫn hướng về tự do, Ngại chi ngày lửa đỏ… May mắn đây đã là những năm của “Lão Đặng” với cái lý luận “mèo đen, mèo trắng”…

thành ngữ 4 chữ

text=四个字的成语&font=1&size=17&color=0000FF









ưa xem phim Hoàn Châu cách cách, Tiểu Yến Tử sau khi học Tam tự kinh (kinh 3 chữ) thì tiếp tục học sử dụng thành ngữ 4 chữ. Đây là khởi đầu của vô số màn hài hước đặc sắc trong phim, vì Tiểu Yến Tử thì siêu dốt về chữ nghĩa, mà thành ngữ 4 chữ trong cổ văn TQ có đến hàng vạn vạn 😬. Chỉ riêng những thành ngữ bắt đầu với chữ “nhất” cũng có đến 3 ngàn, học 1 chữ “nhất” này cả năm cũng chưa hết, ví dụ như:

Nhất ngôn vi định, nhất phàm phong thuận, nhất nhật tam thu, nhất phiến băng tâm, nhất tự thiên kim, nhất đao lưỡng đoạn, nhất bản vạn lợi, nhất bộ đăng thiên, nhất ngôn nan tận, nhất ngôn cửu đỉnh, nhất hô bách ứng, nhất diệp tri thu, nhất lộ bình an, nhất tiễn song điêu, nhất cử lưỡng tiện, nhất thạch nhị điểu, nhất thế chi hùng, nhất kiến như cố, nhất quốc tam công, nhất triêu nhất tịch, nhất tảo nhi không, nhất tự vi sư, etc…

Cái sự dốt của Tiểu Yến Tử được sử dụng làm yếu tố gây cười xuyên suốt phim, đồng thời với khán giả mà nói, cũng là một công cụ giáo dục. Thành ngữ 4 chữ rất phổ biến trong cổ văn TQ, đôi khi cả đoạn văn dài dùng toàn thành ngữ, nghe cân đối, nhịp nhàng, ngắn gọn, súc tích. Ngay cả khi không dùng thành ngữ thì thói quen dùng cụm 4 từ cũng rất phổ biến trong hành văn cổ, như thế nghe mới có vẻ “có học thức” và “sang trọng”.

Con đường đào tạo từ một cô gái mãi võ giang hồ trở thành một công chúa quý tộc phải trãi qua rất nhiều chông gai, đầu tiên là những bước giáo dục cơ bản này. Mặc dù chưa bao giờ thật sự thích xem những kiểu phim drama như Hoàn Châu cách cách, nhưng vẫn xem để học thêm về cổ văn (tốt nhất nên xem phụ đề tiếng Trung). Dưới đây là một số thành ngữ 4 chữ phổ biến thường sử dụng trong phim kiếm hiệp, cổ trang:

text=牛嚼牡丹&font=2&size=17&color=222222 – Ngưu tước mẫu đơn – Bò ăn hoa mẫu đơn
text=猫哭老鼠&font=2&size=17&color=222222 – Miêu khốc lão thử – Mèo khóc chuột già
text=笑里藏刀&font=2&size=17&color=222222 – Tiếu lý tàng đao – Dấu dao trong nụ cười
text=海里捞针&font=2&size=17&color=222222 – Hải lý lao châm – Mò kim đáy bể
text=班门弄斧&font=2&size=17&color=222222 – Ban môn lộng cân – Múa rìu trước cửa Lỗ Ban
text=借刀杀人&font=2&size=17&color=222222 – Tá đao sát nhân – Mượn đao giết người
text=冤家路窄&font=2&size=17&color=222222 – Oan gia lộ trách – Ngõ hẹp gặp oan gia
text=水中捞月&font=2&size=17&color=222222 – Thủy trung lao nguyệt – Mò trăng đáy nước
text=打草惊蛇&font=2&size=17&color=222222 – Đả thảo kinh xà – Đánh cỏ động rắn
text=对牛弹琴&font=2&size=17&color=222222 – Đối ngưu đàn cầm – Đàn gảy tai trâu
text=过河拆桥&font=2&size=17&color=222222 – Quá hà sách kiều – Qua cầu rút ván
text=落叶归根&font=2&size=17&color=222222 – Lạc diệp quy căn – Lá rụng về cội
text=亡羊补牢&font=2&size=17&color=222222 – Vong dương bổ lao – Mất bò mới lo làm chuồng
text=守株待兔&font=2&size=17&color=222222 – Thủ chu đãi thố – Ôm cây đợi thỏ
text=顺水推舟&font=2&size=17&color=222222 – Thuận thuỷ thôi chu – Thuận nước đẩy thuyền
text=以卵击石&font=2&size=17&color=222222 – Dĩ noãn kích thạch – Lấy trứng chọi đá
text=走马观花&font=2&size=17&color=222222 – Tẩu mã quan hoa – Cưỡi ngựa xem hoa
text=斩草除根&font=2&size=17&color=222222 – Trảm thảo trừ căn – Nhổ cỏ tận gốc
text=一箭双雕&font=2&size=17&color=222222 – Nhất tiễn song điêu – 1 mũi tên trúng 2 đích
text=半斤八两&font=2&size=17&color=222222 – Bán cân bát lượng – Kẻ tám lạng, người nửa cân
text=不共戴天&font=2&size=17&color=222222 – Bất cộng đái thiên – Không đội trời chung
text=不可思谊&font=2&size=17&color=222222 – Bất khả tư nghì – “Không thể giảng cho hiểu được”
text=闭月羞花&font=2&size=17&color=222222 – Bế nguyệt tu hoa – Hoa nhường nguyệt thẹn
text=甘拜下风&font=2&size=17&color=222222 – Cam bái hạ phong – Cam chịu nhận thua
text=指腹为婚&font=2&size=17&color=222222 – Chỉ phúc vi hôn – Hứa hôn từ trong bụng mẹ
text=孤掌难鸣&font=2&size=17&color=222222 – Cô chưởng nan minh – 1 bàn tay vỗ không thành tiếng kêu
text=强词夺理&font=2&size=17&color=222222 – Cưỡng từ đoạt lý – Nguỵ biện, nói xàm xí
text=造极登峰&font=2&size=17&color=222222 – Tạo cực đăng phong – Đạt tới đỉnh cao
text=同归于尽&font=2&size=17&color=222222 – Đồng quy vu tận – Cả 2 cùng chết
text=一帆风顺&font=2&size=17&color=222222 – Nhất phàm phong thuận – Thuận buồm xuôi gió
text=拔刀相助&font=2&size=17&color=222222 – Bạt đao tương trợ – Rút đao giúp đỡ
text=衣锦还乡&font=2&size=17&color=222222 – Y cẩm hoàn hương – Áo gấm về làng
text=掩耳盗铃&font=2&size=17&color=222222 – Yểm nhĩ đạo linh – Bịt tai trộm chuông
text=恒河沙数&font=2&size=17&color=222222 – Hằng hà sa số – Nhiều như số hạt cát bên bờ sông Hằng
text=木已成舟&font=2&size=17&color=222222 – Mộc dĩ thành chu – Ván đã đóng thuyền
text=锦衣夜行&font=2&size=17&color=222222 – Cẩm y dạ hành – Áo gấm đi đêm
text=饮水思源&font=2&size=17&color=222222 – Ẩm thuỷ tư nguyên – Uống nước nhớ nguồn
text=流沙掌中&font=2&size=17&color=222222 – Lưu sa chưởng trung – Cát chảy trong lòng bàn tay
text=望子成龙&font=2&size=17&color=222222 – Vọng tử thành long – Mong con thành tài
text=传宗接代&font=2&size=17&color=222222 – Truyền tông tiếp đại – Nối dõi tông đường
text=反复无常&font=2&size=17&color=222222 – Phản phục vô thường – Thường xuyên thay đổi
text=了如指掌&font=2&size=17&color=222222 – Liễu như chỉ chưởng – Rõ như trong lòng bàn tay
text=幸灾乐祸 &font=2&size=17&color=222222 – Hạnh tai lạc hoạ – Cười trên nỗi đau của người khác
text=狐假虎威&font=2&size=17&color=222222 – Hồ giả hổ uy – Cáo mượn oai hùm
text=两全其美&font=2&size=17&color=222222 – Lưỡng toàn kỳ mỹ – Vẹn cả đôi đường
text=措手不及&font=2&size=17&color=222222 – Thố thủ bất cập – Trở tay không kịp
text=望梅止渴&font=2&size=17&color=222222 – Vọng mai chỉ khát – Trông mơ giải khát, ăn bánh vẽ
text=一刀两断&font=2&size=17&color=222222 – Nhất đao lưỡng đoạn – Chém 1 đao thành 2 khúc
text=夜长梦多&font=2&size=17&color=222222 – Dạ trường mộng đa – Đêm dài lắm mộng
text=炉火纯青&font=2&size=17&color=222222 – Lô hoả thuần thanh – Lửa trong lò toàn 1 màu xanh
text=同床异梦&font=2&size=17&color=222222 – Đồng sàng dị mộng – Chung giường nhưng khác mộng
text=失之毫厘,差之千里&font=2&size=17&color=222222 – Thất chi hào ly, sai chi thiên lý
text=宁为玉碎,不为瓦全&font=2&size=17&color=222222 – Trữ vi ngọc toái, bất vi ngoã toàn
text=良药苦口,忠言逆耳&font=2&size=17&color=222222 – Lương dược khổ khẩu, trung ngôn nghịch nhĩ
text=道高一尺,魔高一丈&font=2&size=17&color=222222 – Đạo cao nhất xích, ma cao nhất trượng
text=处女守身,处士守名&font=2&size=17&color=222222 – Xử nữ thủ thân, xử sĩ thủ danh
text=英雄气短,儿女情长&font=2&size=17&color=222222 – Anh hùng khí đoản, nhi nữ tình trường
text=近朱者赤,近墨者黑&font=2&size=17&color=222222 – Cận chu giả xích, cận mặc giả hắc
text=近在眼前,远在天边&font=2&size=17&color=222222 – Cận tại nhãn tiền, viễn tại thiên biên
text=龙生九子,各不相同&font=2&size=17&color=222222 – Long sinh cửu tử, các bất tương đồng
text=永结同心,百年好合&font=2&size=17&color=222222 – Vĩnh kết đồng tâm, bách niên hảo hợp
text=江山异改,本性难移&font=2&size=17&color=222222 – Giang sơn dị cải, bản tính nan di
text=白刀子进,红刀子出&font=2&size=17&color=222222 – Bạch đao tử tiến, hồng đao tử xuất
text=君子报仇,十年不晚&font=2&size=17&color=222222 – Quân tử báo cừu, thập niên bất vãn
text=十年树木,百年树人&font=2&size=17&color=222222 – Thập niên thụ mộc, bách niên thụ nhân
text=狗口里生,不出象牙&font=2&size=17&color=222222 – Cẩu khẩu lý sinh, bất xuất tượng nha
text=老鼠看书,咬文嚼字&font=2&size=17&color=222222 – Lão thử khán thư, giảo văn tước tự
text=青山不改,泉水长流,后会有其&font=2&size=17&color=222222 – Thanh sơn bất cải, tuyền thuỷ trường lưu, hậu hội hữu kỳ

thanh mai trúc mã

text=青梅竹马&font=1&size=17&color=0000FF

ọc truyện, xem phim thường thấy sử dụng thành ngữ “thanh mai trúc mã”, nhưng không để ý lắm đến xuất xứ của nó, hôm nay chợt nghĩ ra, “bụng đầy thơ” như mình sao bây giờ mới nhận ra chính là từ trong bài Trường Can hành của Lý Bạch hay đọc hồi nhỏ: Thiếp phát sơ phú ngạch, Chiết hoa môn tiền kịch, Lang kỵ trúc mã lai, Nhiễu sàng lộng thanh mai, Đồng cư Trường Can lý, Lưỡng tiểu vô hiềm sai, Thập tứ vi quân phụ…

Dịch nghĩa: Tóc em khi mới xoã ngang trán, Bẻ hoa trước cửa nhà chơi, Chàng cưỡi ngựa tre lại, Chạy quanh giường nghịch ném quả mơ xanh. “Trúc mã” chính là cây gậy trúc mà mấy cậu nhóc hay đóng giả làm ngựa, “thanh mai” là quả mơ chế biến thành món ô mai mà các cô bé hay ăn. Bài thơ mô tả chuyện tình của 2 đứa bé lớn lên bên nhau, từ nhỏ đến khi thành niên. Haizza, ai xui ngày xưa cụ Lý Bạch viết “ngôn tình” vậy ta!? 😀

Trường Can hành – Lý Bạch

Trán em tóc mới chấm ngang,
Bẻ hoa trước ngõ, ngoài đàng đứng chơi.
Ngựa tre, chàng cỡi tới nơi,
Vui đùa ném trái mơ chơi quanh giường.
Trường Can, cùng chỗ náu nương,
Trẻ thơ chẳng có vấn vương ý gì.
Lấy chàng, mười bốn, biết chi!
Thẹn thùng, nên chẳng mấy khi ra ngoài.
Cúi đầu, quay mặt vách hoài,
Nghìn lần chàng gọi, không quay một lần.
Mười lăm, mày mới nở dần,
Nguyện cùng gian khổ quây quần bên nhau.
Tin nhau từ thuở ban đầu,
Có đâu nghĩ chuyện lên lầu ngóng trông.
Mới năm mười sáu, xa chồng,
Cù Đường, Diễm Dự, xót trông xa vời.
Tháng năm, chẳng đến được nơi,
Mãi nghe tiếng vượn bên trời bi ai.
Trước sân, dấu bước in dài,
Giờ rêu xanh phủ, đều phai mờ rồi.
Rêu dầy, khó quét, đành thôi,
Gió thu sớm thổi, lá rơi rụng đầy.
Bướm vàng tháng tám, lượn bay,
Từng đôi trên cỏ vườn tây chập chờn.
Lòng em chua xót, cô đơn,
Má hồng thấy đã già hơn trước rồi.
Tam Ba, chàng sẽ xuống thôi,
Gửi thư báo trước về nơi quê nhà.
Đón chàng chẳng quản đường xa,
Trường Phong Sa đến, thế là gặp nhau.

tháng năm vội vã

text=匆匆那年&font=1&size=17&color=0000FF





Ca từ viết rất hay, có thể gián tiếp nói lên những điều vốn rất khó thành từ ngữ, ý tại ngôn ngoại: Đừng trách mối tình không có thời gian để tập luyện, chính là tháng năm đã khoan dung ban tặng thời gian để chúng ta quên đi lời hẹn ước. Đừng trách ai cũng không thể có một lần yêu trọn vẹn, chính là thời gian đã thiện ý lưu lại cho chúng ta những vấn vương vụn vỡ. Bởi chúng ta đã không hiểu rằng những lời hứa mãi bên nhau cố chấp ấy chỉ là những lời báo trước chia tay.

háng năm vội vã – Thông thông na niên, một phim hay cho độ tuổi thanh niên (và cho cả những người đã lớn muốn soi lại quãng đời tuổi trẻ đã qua). Tuy không phải là quá hay trong cảm nhận của tôi, nhưng phim có một bản nhạc cùng tên tuyệt vời, giọng hát như mây bay, nước chảy, như gió thổi của Vương Phi, và cái tiết tấu vội vàng của nó, như những hình ảnh mau chóng lướt qua, những hồi ức đẹp đẽ về những tháng năm tuổi trẻ say mê và khờ dại.

Trong con mắt khán giả phương Tây, những nhân vật chính trong phim hiện ra có chút nông nổi, thiếu kiềm chế và nhẫn nại trước những sóng gió, đổi thay trong cuộc đời, để cuộc tình có nhiều hệ luỵ đau thương. Nhưng đó chính là những gì diễn ra trong một xã hội đang trên đà mở cửa, đang thị trường hoá, một chút khủng hoảng “giá trị cá nhân”, ai cũng mãi chạy theo “một điều gì đó”. Cũng là những gì tuổi trẻ chưa thể có, chưa hiểu thấu chính mình, chưa lường trước hết những ngã rẽ trong cuộc đời.