pedal

| Categories: biking, fitness

Vận động một chút là biết nhau ngay, đi một chuyến về là phải thay mới! Mua loại pedal được quảng cáo có 2 bạc đạn, về tháo ra chỉ có 1 cái, mua loại pedal được quảng cáo có 3 bạc đạn, về tháo ra cũng chỉ có… 1 cái! Tôi không nói là những loại này không xài được, nếu chỉ đạp nhẹ nhàng có khi nhiều năm chưa hỏng, nhưng leo đồi núi vài ngày là sẽ thấy rõ ngay! Vì đến hơn 95% người đạp chỉ loanh quanh…

Việc gì phải sản xuất loại chất lượng tốt, làm hàng “phổ thông” giá rẻ hơn nhiều. Thêm vào đó là những loại Vietic tráo trở luôn tìm cách đánh tráo quy cách và chất lượng! Cứ tưởng tượng họ bán loại má phanh xe hơi chất lượng chỉ vừa đủ để đi đường bằng, đến khi đổ đèo 30km liên tục thì cháy thắng, lật xe, người chết… :( Nên bất kỳ món hàng hoá quan trọng nào cũng dần phải có quy chuẩn nghiêm ngặt!

hormuz

| Categories: news

Vấn đề của eo biển Hormuz là nó vừa dài, vừa hẹp, chỗ hẹp nhất chỉ khoảng hơn 50km, hoàn toàn nằm trong tầm của các loại pháo phản lực kiểu như BM-30, loại vũ khí tương đối phổ thông, nhiều nước có, chẳng cần phải tên lửa hành trình, đạn đạo hiện đại này nọ. Hơn nữa địa hình trên đất liền dọc theo eo biển là nhiều đồi núi vô cùng phức tạp, rất có lợi cho bên phòng thủ! Vấn đề của các chiến hạm hiện đại là… cho dù có hiện đại đến cỡ nào đi nữa cũng không dám vào gần bờ dưới 200 km! Không cần phải là nước có trình độ KHKT như Nga, TQ, ngay những quốc gia bình thường…

Cũng có khả năng kiểm soát lãnh hải và vùng đặc quyền kinh tế một cách hiệu quả, chỉ bằng cách sử dụng những vũ khí tương đối bình thường! Có câu: “chó cậy gần nhà, gà cậy gần chuồng” mà! Nên muốn giải tỏa eo biển Hormuz, trừ khi là phải đổ một lực lượng quân sự thật lớn tính bằng… nhiều hạm đội, tiến hành chiến tranh toàn diện, chứ không nước nào, kể cả Mỹ, dám đưa 3, 5 tàu chiến lẻ tẻ vào gần, làm mồi cho các chiến thuật dùng số lượng lớn vũ khí “ngu” để đánh bại khí tài hiện đại! Haiza, tình hình này mà kéo dài, thì chắc là em sẽ bỏ hẳn xe xăng, toàn đi xe đạp cho nó lành! :D

nghị quyết

| Categories: Vietic | Tags:
Hôm nay bầu cử tự do,
Chọn người tín nhiệm mà cho vào hòm (phiếu)! :D

Như bao người Việt khác, dù chửi bới, lăng mạ dữ dội, nhưng bản thân tôi cũng là… Vietic, loại Vietic từ thời còn ở nhà sàn kia :D! Haiza, Vietic, what makes you tick!? Điểm yếu cố hữu Vietic, đó là sự suy yếu thể chất, năng lượng không ổn định, lúc làm việc rất hăng hái một cách nhất thời, sau lại xìu hơi, ù lỳ thời gian dài, rồi chuyển trạng thái sang hướng ngược lại.

Chính sự phập phù về năng lượng nội tại này khiến người Việt khó nghĩ, làm và duy trì những việc cần phải có công phu, quá trình lâu dài. Nên mục tiêu đặt ra cho 2026 là phải khắc phục tình trạng này! Không cần phải vận động nhiều đến mức kiệt sức, nhưng phải duy trì vận động điều hòa, ổn định! “Nghị quyết – resolution” đã được đặt ra cho năm mới! :)

dev ipad

| Categories: cs & it

Developer mà thiết bị chỉ thế này thôi á, vâng, tạm thời là như thế… Một cái iPad nhỏ không chạy xCode được, chỉ có thể dùng như một thin-client để thao tác trên server! Màn hình 10.2 inch tuy nhỏ nhưng rõ đẹp, chữ to không hại mắt, đủ đọc tài liệu và giao tiếp bằng hình ảnh, âm thanh! Quan trọng là iPad có cấu tạo nhỏ, bền, lại bọc giữa nhiều lớp bảo vệ, không sợ bị cấn, bể như Macbook 16 inches mỏng và lớn khi phải di chuyển nhiều. Đến một lúc, bạn biết rằng: ý tưởng, code, hay bất kỳ điều gì khác là nằm trong đầu bạn chứ không nằm ở thiết bị, phương tiện, hay công nghệ!

Đã nhiều lần thử vibe – coding (code có sự trợ giúp của A.I.) nhưng thất vọng vì hiệu suất khá tệ, có lẽ vì tôi old – schooled, bắt đầu code từ thời DOS 5.0, một tay gõ mã, một tay… lật tài liệu tham khảo giấy, tất cả tạo thành thói quen: gì cũng phải tự ghi nhớ, tự gõ, thậm chí không dùng auto – completion! Dù không hề chê A.I, sau khi prompt mô tả vấn đề, nó đưa ra giải pháp, tôi phát hiện lỗi, bảo nó thì A.I. tự sửa lỗi được, lại phát hiện đoạn code chưa tối ưu, bảo nó thì A.I. vẫn tự cải tiến được! Nhưng quá nhiều lần prompt sửa tới sửa lui mất thời gian… tôi tự gõ cho nó lẹ!

Có thể đánh giá rằng A.I. đã “giả lập” được kỹ năng code gần bằng với trình độ junior – beginner, tôi nói là “giả lập – làm giả” chứ không nói là “làm thật”, tức những đoạn code đơn giản đã được con người làm sẵn đâu đó thì phần lớn thời gian không cần phải suy nghĩ nhiều nữa, dùng A.I. để copy cho lẹ! Nhưng những kỹ năng thuộc trình độ senior – advanced, chủ yếu là khả năng xây dựng nên cấu trúc của code – base lớn, xử lý tinh tế các vấn đề về memory, performance, và giải thuật, những điều phải đọc giữa – các – dòng – code (read between the lines) thì A.I. chưa làm được!

gà ống tre

| Categories: fitness

Mỗi người có một cách thức sinh hoạt và nhu cầu vận động khác nhau, với rất nhiều người, mỗi ngày chỉ cần tập thể dục 15 ~ 30 phút cũng xem như tạm đủ. Thế nên mới có thể loại nhà báo “láo toét” cho rằng: cần gì phải tập các môn thể dục, thể thao này nọ, chỉ cần quét nhà, giặt quần áo cũng xem như tập thể dục rồi! Vấn đề là họ muốn hướng đến loại sinh hoạt và vận động nào, nhiều người tự hào mình tập đủ các loại hình gym, xe đạp, chạy, bơi… mỗi ngày 3, 4 tiếng, nhưng khi ra vận động thực tế liên tục 10~12 tiếng…

Là… vẫn sẽ quỵ như thường, cơ thể không chịu đựng nổi với cường độ đó! Đó là chưa nói vận động liên tục nhiều ngày, ngày nào cũng 10 ~ 12 tiếng, liên tục 5, 7 ngày như thế! Nên những thể loại mà nói chỉ cần quét nhà, giặt áo hãy thử leo núi Yên Tử hay núi Bà Đen là sẽ biết ngay, mặc dù đây chưa phải là thử thách gì lớn, nhưng khả năng cao là… leo xong về nằm liệt giường 2, 3 ngày không đi lại được! Nhiều người tập luyện đạp xe rất dữ, nhưng đến lúc ra vận động thực tế lại dễ dàng bị chuột rút chỉ vì… một động tác vặn người.

Một thao tác xoạc chân không giống như động tác… quay vòng lên xuống đơn giản, đơn điệu của xe đạp. Nhiều người tập chạy rất dữ nhưng đến khi ra thực tế lại bị vọp bẻ theo cách rất “vô lý” vì… một động tác bơi không giống như chạy! Nên vận động bao nhiêu và như thế nào tuỳ thuộc vào nhiều yếu tố, quan trọng nhất là họ muốn hướng đến một cuộc sống như thế nào, mà điều này lại là chuyện… rất phong phú, đa dạng, mỗi người có một quan niệm sống khác nhau, hướng đến một không gian sinh hoạt khác nhau!

Đáng nói là con người càng ngày càng yếu đi, và điều này đã bắt đầu lâu rồi, từ 2, 3 thế hệ trước chứ không phải chỉ mới có GenZ sau này. Chính cuộc sống hiện đại, nhiều phương tiện mới, cách thức sinh hoạt, dinh dưỡng mới, và nhất là… mạng xã hội xúi bẫy những cái tâm vọng động, tất cả đã góp phần tạo nên những con người, thoạt trông thì khoẻ mạnh, béo tốt, nhưng thực ra cực kỳ yếu đuối về thể chất, và đương nhiên sẽ dẫn đến bạc nhược về tinh thần! Vấn đề là những “con gà ống tre” đó không tự nhận ra được!

ảo giác tiến bộ

| Categories: cs & it, Vietic | Tags: ,

Nói rất hay và nói vô cùng đúng… Khi con người ta phải dùng tới những ngôn từ bóng bẫy, có cánh nhưng mơ hồ, phù phiếm (nôm na tức là… “đĩ miệng”) thì cũng có nghĩa là họ đang loay hoay tìm cách giấu nhẹm, né tránh một cái thực tế, một thực trạng rất không vừa ý nào đó! Suy cho cùng, không phải là chúng ta có được máy móc, công nghệ gì, mà vấn đề vẫn chỉ đơn giản là… con người chúng ta đã thay đổi như thế nào, có năng lực suy nghĩ như thế nào, có khả năng tư duy, phân tích, kế hoạch và hành động như thế nào!?

Và khi con người không thay đổi được, cái “tâm” không tiến bộ được, thì dù bạn có “khoa học công nghệ” đằng trời thì câu chuyện cũng chỉ là “chiếc áo & thầy tu” mà thôi! Cũng có chút liên quan (vì đây chính là A.I.) tự dưng một cái quảng cáo hiện lên trên Facebook: “Bạn có phải là người giải quyết vấn đề tự nhiên?”, chẳng có gì là “vấn đề tự nhiên” cả, câu này ý muốn nói: “Bạn có phải tự nhiên đã là người giải quyết vấn đề!?” Đúng là thời đại kỳ quặc, viết câu tiếng Việt không thông, lúc nào cũng “A.I. – trí tuệ nhân tạo” ầm ầm! :(

xuân giang hoa nguyệt dạ

| Categories: Chinese, literature, music | Tags: ,

Khi còn là đứa bé nhỏ xíu, mỗi lần đọc đến câu này là cứ trầm trồ, tấm tắc mãi thôi: Thùy gia kim dạ biên chu tử, Hà xứ tương tư minh nguyệt lâu – 谁家今夜扁舟子，何处相思明月楼。。。 Dần dần trở thành một chủ đề tâm đắc, ảnh hưởng mãi đến về sau. Ai hiểu ý tứ hai câu này sẽ thấy có gì đó giống như Trương Chi – Mị Nương trong truyền thuyết của VN vậy:

Tây hiên Mị Nương khi nghe tiếng ngân hò khoan mơ bóng con đò trôi, giai nhân cười nép trăng sáng lả lơi, lả lơi bên trời. Đò trăng cắm giữa sông vắng, gió đưa câu ca về đâu? Nhìn xuống đáy nước sông sâu, thuyền anh đã chìm đâu. Đò ơi, đêm nay dòng sông Thương dâng cao mà ai hát dưới trăng ngà. Ngồi đây ta gõ ván thuyền, ta ca trái đất còn riêng ta… Trương Chi – Văn Cao

back to the rat race

| Categories: Chinese, travel | Tags:

Đi về đã được vài ngày rồi, mà tâm trạng cứ lững lờ ở đâu đâu mãi, diễn đạt bằng một câu Đường thi: Thế trung diêu vọng không vân sơn – 世中遥望空云山 – Ở trong thế giới này nhớ về ngọn núi mây bay… Về cây gậy dã ngoại (hiking stick) 4 công dụng, làm bằng 3 đoạn ống nhôm lồng vào nhau, khi rút gọn khoảng 60cm, khi kéo dài khoảng 150cm, tôi thêm một cái chốt để gắn được camera, có thể dùng làm monopod để chụp ảnh.

Có thể cắm xuống cát, hay dựng tựa vào xe đạp. Ngoài ra gậy còn có thể dùng làm selfie-stick, và dùng làm… vũ khí phòng thân khi cần. Để chống xuống đá lâu mòn thì đầu gậy có gắn một mũi nhọn tungsten-carbide siêu cứng, cứng hơn thép nhiều lần, nên cây gậy này siêu nguy hiểm, có thể chọc vỡ kính hay gây ra nhiều vết thương nghiêm trọng khác. Cũng vì lý do này mà gậy dã ngoại bị cấm mang lên máy bay (phải ký gởi hành lý).

A.I and coding

| Categories: cs & it | Tags:

Vấn đề với các dạng “generative A.I.” đó là chúng đã “ăn cắp” khái niệm “generative” của Noam Chomsky, ăn cắp theo kiểu “đánh tráo, mạo danh”, có “tạo sinh – generative” mà không có “cấu trúc – structure” như Chomsky mô tả! Mà đến cấu trúc còn không có thì suy luận kiểu gì, đó là chưa kể có cấu trúc rồi cũng chưa chắc đã suy lý được! A.I. tạo sinh, đó đơn giản là những mô hình mang tính thống kê, và do đó, phù hợp với các tác vụ tìm kiếm, phân loại thông tin, điều mà nó làm rất xuất sắc. Từ góc độ này, A.I rất hữu ích cho lập trình viên!

Đã rất nhiều lần, A.I. làm tôi đi từ ngạc nhiên này đến ngạc nhiên khác vì khả năng tổng hợp thông tin của nó! Ví dụ như tôi hỏi A.I. làm sao để tính số Pi, nó sẽ lần lượt đưa ra các phương pháp Leibniz, Monte Carlo, tiến đến phương pháp dùng chuỗi Gregory – Leibniz, rồi dùng chuỗi Nilakantha, và rồi dùng giải thuật Chudnovsky để tính số Pi, và cuối cùng là dùng Python để chạy song song các tính toán nhằm tối ưu tốc độ. Như thế, A.I. giúp ta tiếp cận rất nhiều thông tin, kiến thức, có những cái thậm chí trước đây chúng ta không hề biết đến!

Nhưng đừng vội đánh giá như thế tức là A.I. đã có suy nghĩ, đã có trí thông minh. Nó chỉ là tập hợp các dữ liệu, kiến thức của nhân loại mà thôi. Đứng trước A.I. ta không thể không có cảm giác choáng váng vì thông tin, kiến thức quá nhiều như thế, nhưng đồng thời ta cũng biết rằng, nó lặp lại các kiến thức đã được tích lũy trong các corpus, trong các cơ sở dữ liệu, chứ bản thân nó không biết phân tích đúng sai, không hình thành hệ suy luận. Cái mà ta đang coi là “suy luận” của A.I. thực chất cũng là các suy luận đã được “hiển ngôn” trong CSDL.

Vấn đề với các dạng generative – A.I. trong lập trình… nó như một cái hố trống hoác để những người không biết code, không hiểu công nghệ nói chung, có thể… thảy mọi thứ vào đó. Đứng trước một vấn đề họ không hiểu, không định nghĩa được, không làm được, họ phải cố bám vào một cái công cụ “vạn năng”, theo kiểu: cái này A.I chắc chắn làm được, cái này low-level, mình không cần quan tâm vì đã có A.I. làm thay v.v… Nhưng họ chỉ nhắc đi nhắc lại như một kiểu “hype” máy móc vậy thôi, chứ họ chưa tự mình chứng thực bao giờ.

Nếu họ có thể tự suy nghĩ được thì họ sẽ tự biết được vì sao A.I. không thể code! Nếu họ có thể tự mô tả vấn đề, thì họ cũng sẽ tự hiểu ra là… các vấn đề đó đều quay về các “bài toán kinh điển” trong SGK, và thường là… chẳng mấy liên quan đến A.I.! Cách thức gần nhất mà A.I. cho thấy nó có thể lập trình là: người dùng viết một dạng pseudo – code (mã giả) rồi dùng A.I chuyển mã giả đó thành mã thật. Một số người không rành lập trình thường xài cách này, nhưng khi đó, mã giả phức tạp và dài dòng… còn hơn cả mã thật!

ưu tiên khẩu độ

| Categories: misc

Từ xưa tôi đã chụp nhiều ảnh phong cảnh, và thích ảnh phong cảnh đẹp! Thích đẹp nhưng lại… lười, lúc đi ra ngoài chỉ muốn gọn nhẹ tối đa, không thích lỉnh kỉnh máy ảnh, ống kính nặng nề và chỉnh tới chỉnh lui các kiểu! Có ku thấy tôi loay hoay với máy ảnh, nên phán kiểu “chụp mũ”: sắm máy để chụp gái chứ gì? Xin lỗi nhé, ông đây chưa bao giờ chụp cái gì khác ngoài phong cảnh nhé! Muốn có ảnh phong cảnh đẹp mà lại tính lại lười, lười mang nặng, lười thao tác, thật đúng là một lưỡng đề nan giải! :D Nhưng người lười cũng có cách của người lười, cách của tôi đơn giản như sau, các kỹ thuật này rất nhiều người biết, cũng chẳng có gì gọi là bí mật cả. Đầu tiên là về “phần cứng”, cũng một thời lích kích máy ảnh, ống kính các kiểu…

Nhưng giờ chỉ gọn nhẹ một máy “point n shoot” như trong hình, (gọi là “point and shoot” có hơi quá, vì Sony RX100 M7 tuy nhỏ gọn nhưng rất xịn về tính năng!) Còn về “phần mềm”, chụp ảnh có thể hiểu đơn giản là kết quả của một hàm 3 biến: f(x, y, z) – có thể tạm cho là 3 biến độc lập (dù vấn đề thực chất phức tạp hơn như thế nhiều, x, y, z không phải là các biến độc lập, và nó phụ thuộc nhiều biến khác)! Ta có: x = ISO, độ nhạy sáng của phim / sensor, y = aperture, khẩu độ, độ mở của ống kính và z = shutter speed, tốc độ của màn trập. Phần lớn thời gian, tôi không chụp tự động (auto) hay thủ công (manual) mà ở chế độ bán tự động – ưu tiên khẩu độ (aperture priority mode – trên máy thường ký hiệu là A hay Av)!

ISO thường cố định trong khoảng 80 ~ 125, xứ nhiệt đới nên ánh sáng thường dư thừa, không mấy khi phải đổi ISO. Khẩu độ cố định trong khoảng f/4 ~ f/5.6 (con số này phụ thuộc vào dòng máy ảnh và kích thước sensor, thường là f/11 ~ f/16 trên các máy full-frame)! Ở khẩu độ này, ảnh sẽ nét đều trên toàn bộ khung hình, không phải chỉ vùng ở giữa hay phần tiền cảnh là nét, còn lại mờ ảo như các dạng xóa nền, bokeh. Tôi cực ghét các loại hiệu ứng xóa phông này, ảnh đẹp đối với tôi là nét đều đến từng chi tiết, chỉ đơn giản là như thế, càng nét càng tốt! Đã cố định các biến số x – ISO và y – khẩu độ ngay từ đầu, với biến số còn lại – z, máy ảnh… sẽ tự tính toán và tự chọn tốc độ chụp phù hợp, tùy theo điều kiện ánh sáng!

Điều này cũng có nghĩa là người chụp… không phải loay hoay chỉnh tham số, xoay nút này, bấm nút kia gì cả, cứ ngắm và chụp thôi. Nhưng cố định khẩu độ như vậy cũng có nghĩa là máy thường tự chọn tốc độ chụp tương đối chậm (0.025 ~ 1 giây, tùy vào điều kiện sáng), nên phải vững tay, hay phải có tripod nếu không muốn ảnh bị nhòe, mờ. Nhưng tôi lại lười đem tripod vì cồng kềnh, vướng víu, thế nên gắn một cái chốt lên phần đầu cây gậy dã ngoại (loại telescopic có thể rút gọn, kéo dài được, rất gọn nhẹ), biến nó thành một cái monopod (hay selfie-stick khi cần)! Thêm một chi tiết nữa, một trong những thứ đơn giản nhưng quan trọng khi chụp ảnh ở xứ nhiệt đới, theo tôi, đó chính là polarizing filter – kính lọc phân cực!

Polarizing filter thường là kính lọc đầu tiên, không thể thiếu khi chụp ảnh, nhất là ảnh phong cảnh! Ảnh qua kính lọc sẽ trở nên rõ ràng hơn, bớt chói sáng, bớt phản chiếu, tông màu trở nên rõ đẹp hơn. Ánh sáng qua bộ lọc thường trở nên “mát” hơn, cảm nhận như nền nhiệt độ giảm xuống, và trong một số tình huống, ảnh chụp xứ nhiệt đới mà lại trông “mát mẻ, êm dịu” cứ như là xứ ôn đới vậy! Nên mới nói… tất cả ảnh chụp, dù là chụp bằng máy xịn hay máy dỏm, dù là máy số hay máy cơ, thì đều là… giả dối! Cảnh vốn dĩ đã là không thực, ảnh lại càng không thực, chỉ có “tâm” là thực mà thôi. Nếu đã nói như vậy hà tất phải cất công chụp chọt làm gì? Tâm bất “dính” giữa đời vạn “thính”, nói thì dễ nhưng làm lại không dễ! :D

Cách điều chỉnh máy ảnh “ưu tiên khẩu độ” này thực ra giống hệt cách bạn nên tự điều chỉnh bản thân mình, độ nhạy thì mỗi người mỗi khác nhưng phần đông là không thay đổi ngay được, chỉ cần mở thật rộng các giác quan, trong một khoảnh khắc được cố tình kéo cho chậm lại, tìm cách nhìn cho thật vững vàng, nhìn cho thật rõ ràng, chi tiết thế giới xung quanh. Như thế, ngoại giới: thế giới trước màn trập, và nội giới: thế giới sau màn trập mới có được một sự giao hòa nhất định! Như thế, nội giới mới tự cảm nhận được sự nhỏ bé, u tối của chính mình và thấy được sự rộng lớn, đầy màu sắc của thế giới xung quanh! Và chụp cũng không hoàn toàn để cho người khác xem, là cách để tự chính mình ghi nhớ mà thôi…