Bernoulli’s principle – 2

rên không gian mạng, thấy có nhiều vị Tiến sư, Giáo sĩ, bằng cấp học hành ghê gớm, mà không thể hiểu được những công thức nội dung toán / lý đơn giản! Em đang nói về nguyên lý Bernoulli, nguyên lý chi phối cánh buồm, cánh máy bay! Nói tới nói lui, cho 2, 3 năm thời gian suy nghĩ thì rút cuộc vẫn chưa thông, mà em e là không thể thông được!

Con “tàu lượn dưới nước” Trung Quốc “海翼 – Hải Dực – cánh biển – SeaWing” này có thể đi xa hơn 10000 (mười ngàn) km, lượn lờ chậm rãi nhưng rất xa, thích hợp làm công cụ do thám! Mà kích thước chỉ bé như thế, không thể trang bị lò hạt nhân, lấy đâu ra năng lượng để làm những hành trình dài như thế!? Bác nào giải thích được thì mới gọi là hiểu nguyên lý Bernoulli!

tán-học

uất hiện vô số nhà Tán-học, phân tích quy luật, diễn giải số liệu! Em đi coi phim, chả buồn đọc! Chiến lược đối phó với dịch bệnh vẫn nhất quán từ đầu cho đến hiện tại: truy vết, cách ly, hy sinh kinh tế, mua thời gian để… chờ vaccine! Thế nên các bác Tán-học có nói gì cũng thế thôi!

Ở mặt tích cực, có thể thấy số ca nhiễm vẫn tăng/giảm tuyến tính, chưa có dấu hiệu bùng nổ tổ hợp! Với việc tăng năng lực xét nghiệm lên 1 triệu test/ngày thì cứ việc đắp mương, tát nước để bắt cá thôi! Tất cả những suy nghĩ về “sống chung với lũ” vẫn là “premature” ở thời điểm hiện tại!

koku

ôm trước thông báo tạm cách ly 3 ngày, phong toả cả 1 khu vực khá lớn! Sáng nay chính quyền chở xuống, phát đổ đồng cho mỗi đầu người 10kg gạo, ai cũng như nhau, thế là em biết không phải là 3 ngày nữa mà là 3 tuần! 10 kg này là tính cho 1 anh nông dân ăn tiết kiệm trong 20 ngày đây! Đi nhận gạo về mà cứ thấy ngượng ngượng, vì đồ ăn khô thì em không đến nỗi thiếu, trong khi vẫn có nhiều người xung quanh cần gạo hơn!

Trong ảnh là đồ từ chuyến đi chèo xuồng trước vẫn còn dư lại, thôi em tính rồi, vác cái cần câu ra bờ sông nữa chắc là sẽ đủ! Đến một lúc kinh tế không còn tính bằng đồng (tiền) nữa mà tính bằng koku. Một “koku” hay “thạch” – là đơn vị của Nhật Bản có nguồn gốc từ Trung Quốc (thạch, đấu, thăng, hợp, chước, tài), được định nghĩa là 1 lượng gạo đủ nuôi 1 người ăn trong 1 năm, hiện tại tương đương khoảng 180 lít…. 😢😢

numerology

gày xưa cấp 2, ngồi chơi với mấy đứa bạn, tôi có 1 trò làm nhiều người “tròn mắt”. Nói với bạn A: hãy nghĩ ra 1 con số có 3 chữ số, ví dụ như abc, nhưng đừng cho tôi biết, sau đó đúp nó lên thành số có 6 chữ số: “abc abc”, rồi đưa cho B. B lấy số “abc abc” đó chia cho 7, đưa cho C. C lấy kết quả chia cho 11, đưa cho D. D lấy kết quả đó chia cho 13, rồi đưa cho tôi! Tôi sẽ nói cho A biết con số bạn ấy nghĩ lúc ban đầu!

Nó là như thế này, abc abc=abc x 1001, 1001 phân tích thành thừa số nguyên tố tức là 1001 = 7 x 11 x 13! Chả có cái gì thần bí ở đây cả! Đưa mấy con số chạy lòng vòng gạt người, đám numerology là như thế! 😃 Đương nhiên, nói về số học, các con số, chúng nó có một ý nghĩa “tiên nghiệm – a priori” sâu xa theo hình dung của triết học Immanuel Kant, nhưng đó không phải là điều mà đám numerology có thể hiểu được!

Học toán vì điều gì?

oán cũng như âm nhạc, là một loại “ngôn ngữ”, là cách chúng ta tìm hiểu, phản ánh, biểu diễn thế giới xung quanh. Một đứa trẻ lớn lên luôn có sự tò mò về những thứ quanh nó, nó tìm hiểu, đo đạc, ước lượng, tìm cách kết nối các sự việc rời rạc thành quy luật, nó không ngừng khám phá ngoại giới. Khởi đầu từ những tập từ vựng và ngữ pháp đơn giản, dần dà xây nên hệ thống ngôn ngữ siêu siêu phức tạp!

Ai đã học kỹ số học, chỉ cần số học cấp 2 thôi, sẽ hiểu một điều là: những trò như “numerology”, cái gì mà “Thần số học”, nhẹ thì có thể bảo là chơi đùa, nặng thì có thể nói là lừa bịp thô thiển! Cũng như thế, nếu xem âm nhạc là một ngôn ngữ, thì bolero là ngôn ngữ của học sinh tiểu học! Nên với cái “não trạng” như thế, không ngạc nhiên gì khi đám bolero, numerology tự xem mình là “đỉnh”, tự khoác lên cái vẻ “cao sang” giả tạo!

Đọc xong bài, thấy một điều, dù là tác giả nổi tiếng, đưa ra nhiều ví dụ, luận điểm hay ho, nhưng tựu trung, ông chưa trả lời câu hỏi học toán vì điều gì!? Ông ấy vẫn xem Toán là môn hàn lâm chết cứng, ông ấy đã quên cái thời ông ấy còn là 1 đứa trẻ, tìm cách đo đạc, ước lượng thế giới xung quanh! Học Toán là vì cái lý do nội tại, tự thân ấy mà thôi, những chuyện khác như ứng dụng thực tế, đóng góp xã hội, đều chỉ là hệ quả…

Có nhiều người hiểu và chia xẻ các giá trị toán học trong cuôc sống! Nhưng số người bước vào ngành toán thì rất ít! Số có khả năng đi con đường Nhất-hướng-thượng-lộ, 一向上路, Toán lý thuyết, chỉ đếm trên đầu ngón tay! Không nên có cái tham vọng truyền “ham mê toán” đến với đa số quần chúng, chuyện đó đơn giản là không thể, số đông không thể hiểu cái mà họ bên-trong-không-có, nhất là thời buổi nhiễu loạn như hiện tại!

sail away

au WW2, ở Tây Âu, Anh, Mỹ xuất hiện những trào lưu hoài cổ, archaic, những con người dong buồm ra khơi, xa lánh xã hội, tại sao lại như thế? Họ lớn lên trong dịch cúm Tây Ban Nha giết chết gần 50 triệu người, rồi sống sót, trưởng thành qua thế chiến thứ 2, giết thêm gần 80 triệu người nữa. Họ hiểu rõ bản chất mong manh của con người cũng như sự giả tạo của văn minh xã hội! Thế là họ… sail-away, chỉ có chúng ta giờ đây, đọc lịch sử nhiều đấy, nhưng vẫn chưa rút ra được bài học gì đáng kể…. 😢

đậu mùa

ên bớt xem ngôn tình, nên đọc lịch sử nhiều hơn! Việc tìm ra những dạng vaccine sơ khai đầu tiên, Trung Quốc là nước sớm nhất trên thế giới, ngay từ những năm 16xx, theo lệnh của Khang Hy đế, đã tiến hành “chủng” đậu mùa trên gần như là toàn quốc, tiến đến xoá sổ căn bệnh này! Nhưng dĩ nhiên, họ không dạy cho Việt Nam cách chủng, nên đậu mùa vẫn hoành hành ở VN mãi… 300 năm sau, ít nhất là đến những năm 195x!

Thuận Trị đế chết vì đậu mùa, Hiếu Trang hoàng thái hậu có nhiều lựa chọn kế vị, nhưng đã chọn Khang Hy vì ông ta là một đứa trẻ khoẻ mạnh, và quan trọng nhất là: đã từng nhiễm đậu mùa và đã qua khỏi! Lịch sử đã chứng minh đó là sự lựa chọn đúng đắn, hiếm có vị hoàng đế TQ nào giỏi giang, ham học hỏi như Khang Hy, cùng với cháu nội mình là Càn Long, đã tạo dựng nên một giai đoạn phồn thịnh rực rỡ gọi là “Khang – Càn thịnh thế”!

Nói theo ngôn từ hiện đại thì vaccination và variolation là hai khái niệm tuy có liên quan nhưng khác nhau! Ghi chép văn bản đầu tiên về các phương pháp “chủng” ở TQ xuất hiện khoảng 1499, đã được áp dụng vào thời Minh, phát triển rộng rãi thời Thanh, là phương pháp chủ động nhiễm bệnh nhẹ để sinh kháng thể! Phương pháp có tỉ lệ tử vong dưới 2%, dù vậy cũng đã là “cứu tinh” nếu so với tỷ lệ tàn khốc 20 ~ 30% nếu để dịch bệnh xảy ra!

Từ nguyên, Chủng – nghĩa là gieo, trồng, cấy (Đường thi – Giả Đảo – Tuyệt cú: Phá khước thiên gia tác nhất trì, Bất tài đào lý chủng tường vy – 破卻千家作一池,不栽桃李種薔薇。。。). Nghĩa phái sinh trong y học cổ truyền tức là lấy một mẫu bệnh phẩm nhỏ của bệnh nhân, tán nhỏ, hít vào theo đường hô hấp, hoặc rạch da, cấy vào theo đường máu, nguồn gốc của những từ như “tiêm chủng”, “chủng ngừa” ngày nay!

Như vậy có thể thấy, hơn 300 năm trước, bằng các quan sát, phương pháp thuần tuý thực nghiệm, chưa có các cơ sở khoa học hiện đại như ngày nay, TQ đã tiến hành “chủng” cho phần lớn dân số! So ra với hiện tại, ngay cả ở những nước văn minh phát triển, vẫn có đến khoảng 20% dân số mang tâm lý anti-vaccine… Dĩ nhiên, đánh vào những nỗi sợ hãi bản năng, tự nhiên của con người vẫn hiệu quả hơn là 1 sự tiếp cận lý tính!

cycling

in giả nhưng nội dung rất thật đang “hot” gần đây! Người đạp xe là thảm hoạ với kinh tế! Họ không mua xe máy, xe hơi, không vay nợ, không trả góp, không đổ xăng và bảo dưỡng, không mua bảo hiểm, không phí đậu đỗ. Họ không béo phì và ít có vấn đề sức khoẻ, ít đi bác sĩ, ít mua thuốc! Người đạp xe không đóng góp gì cho GDP và là thảm hoạ của nền kinh tế!

Nói túm lại, người yếu và ngu thì đem lại nhiều lợi ích hơn cho nền kinh tế, yếu dễ quản, ngu dễ trị! Nhưng phải làm cho họ yếu và ngu một cách tự nguyện và hài lòng kia, như thế mới là “tư bản” giỏi! Ngồi trước TV ăn MacDonald là xưa rồi, giờ là đặt đồ ăn nhanh và lên net hóng hớt tin showbiz, xem livestream đấu tố, nói xấu nhau, như thế nó mới “thời thượng” và “thoả mãn”! 😀

QC

ây là kỹ sư quản lý chất lượng dự án (quality control engineer), mình làm gì là nó đi theo, nằm quan sát xem công việc có đạt yêu cầu hay không! 😀

AIS – 2

heo dõi công nghệ AIS (automatic identification system) cho tàu bè trong nhiều năm qua, giá đang giảm dần (1000, rồi 500…) thiết bị trở nên nhỏ gọn hơn, và quan trọng là mức tiêu hao năng lượng cũng giảm dần (5W, rồi 2W). Giờ thì ngay cả 1 chiếc kayak cũng có thể bắt đầu nghĩ đến việc trang bị AIS.

Gần giống như hệ thống nhận diện địch / ta (friend or foe) trong quân sự, nhưng đơn giản hơn, cung cấp các thông tin cơ bản trên màn hình radar / định vị, ví dụ như: “P/V Serenity, 4.8m, 1 person kayak” 😃 AIS có 2 loại: class A dùng cho tàu lớn, class B dùng cho tàu nhỏ, và phải đăng ký mã định danh 9 số…