Bernoulli’s principle – 2

rên không gian mạng, thấy có nhiều vị Tiến sư, Giáo sĩ, bằng cấp học hành ghê gớm, mà không thể hiểu được những công thức nội dung toán / lý đơn giản! Em đang nói về nguyên lý Bernoulli, nguyên lý chi phối cánh buồm, cánh máy bay! Nói tới nói lui, cho 2, 3 năm thời gian suy nghĩ thì rút cuộc vẫn chưa thông, mà em e là không thể thông được!

Con “tàu lượn dưới nước” Trung Quốc “海翼 – Hải Dực – cánh biển – SeaWing” này có thể đi xa hơn 10000 (mười ngàn) km, lượn lờ chậm rãi nhưng rất xa, thích hợp làm công cụ do thám! Mà kích thước chỉ bé như thế, không thể trang bị lò hạt nhân, lấy đâu ra năng lượng để làm những hành trình dài như thế!? Bác nào giải thích được thì mới gọi là hiểu nguyên lý Bernoulli!

tán-học

uất hiện vô số nhà Tán-học, phân tích quy luật, diễn giải số liệu! Em đi coi phim, chả buồn đọc! Chiến lược đối phó với dịch bệnh vẫn nhất quán từ đầu cho đến hiện tại: truy vết, cách ly, hy sinh kinh tế, mua thời gian để… chờ vaccine! Thế nên các bác Tán-học có nói gì cũng thế thôi!

Ở mặt tích cực, có thể thấy số ca nhiễm vẫn tăng/giảm tuyến tính, chưa có dấu hiệu bùng nổ tổ hợp! Với việc tăng năng lực xét nghiệm lên 1 triệu test/ngày thì cứ việc đắp mương, tát nước để bắt cá thôi! Tất cả những suy nghĩ về “sống chung với lũ” vẫn là “premature” ở thời điểm hiện tại!

koku

ôm trước thông báo tạm cách ly 3 ngày, phong toả cả 1 khu vực khá lớn! Sáng nay chính quyền chở xuống, phát đổ đồng cho mỗi đầu người 10kg gạo, ai cũng như nhau, thế là em biết không phải là 3 ngày nữa mà là 3 tuần! 10 kg này là tính cho 1 anh nông dân ăn tiết kiệm trong 20 ngày đây! Đi nhận gạo về mà cứ thấy ngượng ngượng, vì đồ ăn khô thì em không đến nỗi thiếu, trong khi vẫn có nhiều người xung quanh cần gạo hơn!

Trong ảnh là đồ từ chuyến đi chèo xuồng trước vẫn còn dư lại, thôi em tính rồi, vác cái cần câu ra bờ sông nữa chắc là sẽ đủ! Đến một lúc kinh tế không còn tính bằng đồng (tiền) nữa mà tính bằng koku. Một “koku” hay “thạch” – là đơn vị của Nhật Bản có nguồn gốc từ Trung Quốc (thạch, đấu, thăng, hợp, chước, tài), được định nghĩa là 1 lượng gạo đủ nuôi 1 người ăn trong 1 năm, hiện tại tương đương khoảng 180 lít…. 😢😢

lobby

ó một thời sơ khai, sách báo thực dân sao mà nói tốt về VN đến thế, nào là người Việt thông minh cần cù, nào là Đông Dương giàu có, thôi thì đủ cả! Mọi người đừng có nghe khen mà nở mũi, tỉnh táo một tí đi, đều là những bài “lobby” mà thôi! Nằm dưới sự cai quản của Bộ Thuộc địa Pháp, thằng nào cũng làm “hồ sơ” tốt về mình để xin đầu tư, chuyện quá dễ hiểu!

Cái xứ Indo-China có gì, toàn chó ăn đá, gà ăn cát! Mà ku Pháp là “trâu chậm uống nước đục” về khoản thuộc địa, bị ku Anh xí hết phần ngon! Nên cũng phải cố sống cố chết xí cho được vài miếng, cái chất “ngoan cố” của thằng Pháp nó thế! Xui xẻo cho anh Việt Nam, gặp phải một ku ngoan cố, và cũng xui xẻo cho Pháp, gặp ngay một thằng ngàn đời ngoan cố! 😃

numerology

gày xưa cấp 2, ngồi chơi với mấy đứa bạn, tôi có 1 trò làm nhiều người “tròn mắt”. Nói với bạn A: hãy nghĩ ra 1 con số có 3 chữ số, ví dụ như abc, nhưng đừng cho tôi biết, sau đó đúp nó lên thành số có 6 chữ số: “abc abc”, rồi đưa cho B. B lấy số “abc abc” đó chia cho 7, đưa cho C. C lấy kết quả chia cho 11, đưa cho D. D lấy kết quả đó chia cho 13, rồi đưa cho tôi! Tôi sẽ nói cho A biết con số bạn ấy nghĩ lúc ban đầu!

Nó là như thế này, abc abc=abc x 1001, 1001 phân tích thành thừa số nguyên tố tức là 1001 = 7 x 11 x 13! Chả có cái gì thần bí ở đây cả! Đưa mấy con số chạy lòng vòng gạt người, đám numerology là như thế! 😃 Đương nhiên, nói về số học, các con số, chúng nó có một ý nghĩa “tiên nghiệm – a priori” sâu xa theo hình dung của triết học Immanuel Kant, nhưng đó không phải là điều mà đám numerology có thể hiểu được!

Học toán vì điều gì?

oán cũng như âm nhạc, là một loại “ngôn ngữ”, là cách chúng ta tìm hiểu, phản ánh, biểu diễn thế giới xung quanh. Một đứa trẻ lớn lên luôn có sự tò mò về những thứ quanh nó, nó tìm hiểu, đo đạc, ước lượng, tìm cách kết nối các sự việc rời rạc thành quy luật, nó không ngừng khám phá ngoại giới. Khởi đầu từ những tập từ vựng và ngữ pháp đơn giản, dần dà xây nên hệ thống ngôn ngữ siêu siêu phức tạp!

Ai đã học kỹ số học, chỉ cần số học cấp 2 thôi, sẽ hiểu một điều là: những trò như “numerology”, cái gì mà “Thần số học”, nhẹ thì có thể bảo là chơi đùa, nặng thì có thể nói là lừa bịp thô thiển! Cũng như thế, nếu xem âm nhạc là một ngôn ngữ, thì bolero là ngôn ngữ của học sinh tiểu học! Nên với cái “não trạng” như thế, không ngạc nhiên gì khi đám bolero, numerology tự xem mình là “đỉnh”, tự khoác lên cái vẻ “cao sang” giả tạo!

Đọc xong bài, thấy một điều, dù là tác giả nổi tiếng, đưa ra nhiều ví dụ, luận điểm hay ho, nhưng tựu trung, ông chưa trả lời câu hỏi học toán vì điều gì!? Ông ấy vẫn xem Toán là môn hàn lâm chết cứng, ông ấy đã quên cái thời ông ấy còn là 1 đứa trẻ, tìm cách đo đạc, ước lượng thế giới xung quanh! Học Toán là vì cái lý do nội tại, tự thân ấy mà thôi, những chuyện khác như ứng dụng thực tế, đóng góp xã hội, đều chỉ là hệ quả…

Có nhiều người hiểu và chia xẻ các giá trị toán học trong cuôc sống! Nhưng số người bước vào ngành toán thì rất ít! Số có khả năng đi con đường Nhất-hướng-thượng-lộ, 一向上路, Toán lý thuyết, chỉ đếm trên đầu ngón tay! Không nên có cái tham vọng truyền “ham mê toán” đến với đa số quần chúng, chuyện đó đơn giản là không thể, số đông không thể hiểu cái mà họ bên-trong-không-có, nhất là thời buổi nhiễu loạn như hiện tại!

sail away

au WW2, ở Tây Âu, Anh, Mỹ xuất hiện những trào lưu hoài cổ, archaic, những con người dong buồm ra khơi, xa lánh xã hội, tại sao lại như thế? Họ lớn lên trong dịch cúm Tây Ban Nha giết chết gần 50 triệu người, rồi sống sót, trưởng thành qua thế chiến thứ 2, giết thêm gần 80 triệu người nữa. Họ hiểu rõ bản chất mong manh của con người cũng như sự giả tạo của văn minh xã hội! Thế là họ… sail-away, chỉ có chúng ta giờ đây, đọc lịch sử nhiều đấy, nhưng vẫn chưa rút ra được bài học gì đáng kể…. 😢

NanoCovax, 3

ý do là hệ thống hành chính VN, vì tư duy trì trệ hay vì nguyên nhân lợi ích, đã không tiến hành tạo điều kiện thuận lợi cho Nanogen test giai đoạn 3. Nên Nanogen buộc lòng phải “chơi chiêu”, tìm cách đánh động, “vượt cấp” trình đề nghị lên thẳng Thủ tướng mà không thông qua Bộ Y Tế. Và ông tân thủ tướng đã cho thấy, đúng như đồn đoán, là người “nhanh nhạy và thông thoáng” hơn so với trước…

Đề nghị cấp phép khẩn cấp của Nanogen chỉ là 1 chiêu đánh động mà thôi! Nên trong chuyện này, e là những ai trì hoãn lịch trình thử nghiệm của Nanogen mới có khả năng là vì lợi ích! Thủ tướng cũng đã đề nghị nhà nước bơm tiền, nhưng Nanogen từ chối, họ còn đưa ra 1 cái giá cứng làm nền lợi nhuận cho công ty. Điều này theo tôi thấy cũng dễ hiểu và chấp nhận được trong tình hình hiện tại!

Vấn đề ở đây là tâm lý trì trệ, quan liêu Việt: ah, nó là công ty trong nước, không làm được đâu, không cho nó làm! Được hay không phải thử mới biết, và dù đến cuối cùng, giả sử như vaccine của Nanogen không đạt thì vẫn cứ phải thử! Tại sao Sputnik-V làm được, mà NanoCovax lại không? Ở hướng ngược lại, chiến lược vaccine cũng không nên dựa vào 1 nguồn cung duy nhất, không nên đặt tất cả trứng vào 1 giỏ!

NanoCovax, 2

ếu nhìn số liệu theo 1 góc khác thì vẫn thấy okies, mặc dù em ko dám lạc quan “tếu”: 538 ca trong khu cách ly, chuyện này dễ hiểu, là các F1 đã được cô lập trước đây, giờ phát bệnh! 99 ca trong khu phong toả, chuyện này cũng ok, chứng minh 1 điều phong toả đúng hướng, sẽ “contain” được! Đáng ngại là có 14, 15 ca ở ngoài…

Tỷ lệ tử vong của VN đang ở mức 5 phần ngàn, so với Mã Lai: 6 phần ngàn, Thái Lan: 7 phần ngàn. Những nước để dịch bệnh lên đến số triệu như Indo, Phillipine thì tỷ lệ tử lên khá cao, 2 ~ 3 phần trăm, cho phép giả thuyết rằng nếu để số lây nhiễm tăng lên số triệu thì tỷ lệ tử vong cũng sẽ tăng lên do không đủ điều kiện chăm sóc y tế!

Em ủng hộ Nanogen, không phải chỉ vì là cty trong nước, mà cũng vì vaccine xài công nghệ “hơi cũ”, đã có hàng chục năm kiểm nghiệm về độ an toàn! Tin đọc-giữa-các-dòng-chữ là Thủ tướng PMC đã gợi ý việc nhà nước bơm tiền, nhưng Nanogen từ chối. Vì lý do gì đi nữa, vì nhân dân, hay vì lợi nhuận thì vẫn ủng hộ Nanogen! 🙂

Nên nói gì thì nói, cái gương Ấn Độ sờ sờ ra đó, trước khi vaccine có hiệu lực thực tế, thì truy vết, khoanh vùng, cách ly gắt gao vẫn là biện pháp duy nhất! Trong 1 cuộc chiến, đôi khi người lính không sợ chết, nhưng họ không chấp nhận tình trạng thấy chết không cứu, vì đó là sự thể hiện tình người! Còn nước còn tát!

QR code, 1

hải để qua thời gian ngẫm nghĩ xem, rút cuộc thì cái chuyện cấp mã QR cho mỗi công dân này có chút ý nghĩa nào không, hay cũng là cái bệnh “nói cho có”!? Hình như không có chút “rationale” nào! Chuyện mấy ku vớ vẩn, copy đâu đó làm màu, nói năng vô nghĩa, thậm chí còn không tự hiểu mình đang nói cái gì, tưởng chỉ có trên không gian mạng xã hội ảo!?

Mã QR chỉ là 1 cách biểu diễn thông tin, với 1 số CCCD, có thể tạo ra vô số mã QR chứa số CCCD đó, để tiện cho việc nhận diện bằng các thiết bị có camera! Nên việc cấp mã QR duy nhất cho mỗi công dân là điều vô nghĩa, có sự nhầm lẫn giữa “thông tin” và “biểu diễn thông tin”. CCCD có mã QR là để tiện lợi, chứ không có nghĩa công dân được cấp mã QR đó!

đậu mùa

ên bớt xem ngôn tình, nên đọc lịch sử nhiều hơn! Việc tìm ra những dạng vaccine sơ khai đầu tiên, Trung Quốc là nước sớm nhất trên thế giới, ngay từ những năm 16xx, theo lệnh của Khang Hy đế, đã tiến hành “chủng” đậu mùa trên gần như là toàn quốc, tiến đến xoá sổ căn bệnh này! Nhưng dĩ nhiên, họ không dạy cho Việt Nam cách chủng, nên đậu mùa vẫn hoành hành ở VN mãi… 300 năm sau, ít nhất là đến những năm 195x!

Thuận Trị đế chết vì đậu mùa, Hiếu Trang hoàng thái hậu có nhiều lựa chọn kế vị, nhưng đã chọn Khang Hy vì ông ta là một đứa trẻ khoẻ mạnh, và quan trọng nhất là: đã từng nhiễm đậu mùa và đã qua khỏi! Lịch sử đã chứng minh đó là sự lựa chọn đúng đắn, hiếm có vị hoàng đế TQ nào giỏi giang, ham học hỏi như Khang Hy, cùng với cháu nội mình là Càn Long, đã tạo dựng nên một giai đoạn phồn thịnh rực rỡ gọi là “Khang – Càn thịnh thế”!

Nói theo ngôn từ hiện đại thì vaccination và variolation là hai khái niệm tuy có liên quan nhưng khác nhau! Ghi chép văn bản đầu tiên về các phương pháp “chủng” ở TQ xuất hiện khoảng 1499, đã được áp dụng vào thời Minh, phát triển rộng rãi thời Thanh, là phương pháp chủ động nhiễm bệnh nhẹ để sinh kháng thể! Phương pháp có tỉ lệ tử vong dưới 2%, dù vậy cũng đã là “cứu tinh” nếu so với tỷ lệ tàn khốc 20 ~ 30% nếu để dịch bệnh xảy ra!

Từ nguyên, Chủng – nghĩa là gieo, trồng, cấy (Đường thi – Giả Đảo – Tuyệt cú: Phá khước thiên gia tác nhất trì, Bất tài đào lý chủng tường vy – 破卻千家作一池,不栽桃李種薔薇。。。). Nghĩa phái sinh trong y học cổ truyền tức là lấy một mẫu bệnh phẩm nhỏ của bệnh nhân, tán nhỏ, hít vào theo đường hô hấp, hoặc rạch da, cấy vào theo đường máu, nguồn gốc của những từ như “tiêm chủng”, “chủng ngừa” ngày nay!

Như vậy có thể thấy, hơn 300 năm trước, bằng các quan sát, phương pháp thuần tuý thực nghiệm, chưa có các cơ sở khoa học hiện đại như ngày nay, TQ đã tiến hành “chủng” cho phần lớn dân số! So ra với hiện tại, ngay cả ở những nước văn minh phát triển, vẫn có đến khoảng 20% dân số mang tâm lý anti-vaccine… Dĩ nhiên, đánh vào những nỗi sợ hãi bản năng, tự nhiên của con người vẫn hiệu quả hơn là 1 sự tiếp cận lý tính!

tâm thần

ghề của chúng nó mà, tại mọi người chưa nhìn kỹ thôi, chứ nhìn rõ rồi sẽ biết có những chuyện như thế, gây ra đủ thứ lưu manh đĩ điếm, ăn cướp, phá hoại… rồi sau đó, chỉ 1 chữ là xong, xem như không có gì, thản nhiên như không! Nhiều lắm, không ít đâu, thế nên mới bảo từ sức khoẻ thể chất tới sức khoẻ tinh thần của người Việt có rất nhiều vấn đề nghiêm trọng!

đọc sách

Ôi khát vọng xưa đất trời rộng bước,
Giận thói thường xích chặt tựa lao tù.
Đêm đông lạnh từ giấc nồng mộng ước,
Lại bừng sôi huyết thống của hoang vu!

hời đại sách vở, nhà nhà mua sách, người người đọc sách: oh, Tiếng gọi nơi hoang dã, em đọc rồi mà, hay lắm! Nhưng mới trích có 4 câu thì ngơ ngác hỏi ở đâu, mà 4 câu ngay đầu Chương 1: Into the primitive – Vào cõi nguyên thuỷ! Câu đầu tiên, chương đầu tiên, ôi má ơi, chưa nói đến việc đọc rồi có thấm được gì không! 😢 Nên mọi người thông cảm thái cho độ của mình, dù bất kỳ là ai, mở miệng nói chuyện sách vở thì câu đầu tiên mình văng ra là: Sách ccc!

cycling

in giả nhưng nội dung rất thật đang “hot” gần đây! Người đạp xe là thảm hoạ với kinh tế! Họ không mua xe máy, xe hơi, không vay nợ, không trả góp, không đổ xăng và bảo dưỡng, không mua bảo hiểm, không phí đậu đỗ. Họ không béo phì và ít có vấn đề sức khoẻ, ít đi bác sĩ, ít mua thuốc! Người đạp xe không đóng góp gì cho GDP và là thảm hoạ của nền kinh tế!

Nói túm lại, người yếu và ngu thì đem lại nhiều lợi ích hơn cho nền kinh tế, yếu dễ quản, ngu dễ trị! Nhưng phải làm cho họ yếu và ngu một cách tự nguyện và hài lòng kia, như thế mới là “tư bản” giỏi! Ngồi trước TV ăn MacDonald là xưa rồi, giờ là đặt đồ ăn nhanh và lên net hóng hớt tin showbiz, xem livestream đấu tố, nói xấu nhau, như thế nó mới “thời thượng” và “thoả mãn”! 😀

QC

ây là kỹ sư quản lý chất lượng dự án (quality control engineer), mình làm gì là nó đi theo, nằm quan sát xem công việc có đạt yêu cầu hay không! 😀

AIS – 2

heo dõi công nghệ AIS (automatic identification system) cho tàu bè trong nhiều năm qua, giá đang giảm dần (1000, rồi 500…) thiết bị trở nên nhỏ gọn hơn, và quan trọng là mức tiêu hao năng lượng cũng giảm dần (5W, rồi 2W). Giờ thì ngay cả 1 chiếc kayak cũng có thể bắt đầu nghĩ đến việc trang bị AIS.

Gần giống như hệ thống nhận diện địch / ta (friend or foe) trong quân sự, nhưng đơn giản hơn, cung cấp các thông tin cơ bản trên màn hình radar / định vị, ví dụ như: “P/V Serenity, 4.8m, 1 person kayak” 😃 AIS có 2 loại: class A dùng cho tàu lớn, class B dùng cho tàu nhỏ, và phải đăng ký mã định danh 9 số…

tiếng trống paranưng

ài rất khó, lơ lơ lửng lửng, muốn hát thành âm giai Bắc bộ cũng được, thành âm hưởng ca Huế cũng được, mà thành dân ca Champa như ý tác giả rất khó, 10 người hát chưa có được 1 thành công. Hơn 20 năm trước, mấy thằng mê nhạc hỏi nhỏ nhau: “mi nghe Tiếng-trống-Parannưng chưa?” bằng 1 cái giọng dò hỏi đầy ẩn ý. Dĩ nhiên là 1 tác phẩm để đời, vì lâu lắm rồi, mấy chục năm mới có 1 sáng tác đi gần dân ca đến vậy, dù theo tôi là vẫn chưa được “gần” lắm!

Tiếng trống Paranưng - Đức Thuyết 

… Như nắng buông trên dòng Tiền giang, Như gió reo trên dòng Hậu giang, Như lời thương nhớ ai, mà giọng hát xa vời. Para para nưng, ôi tiếng trống ru lòng tôi, Ru êm ru êm con thuyền, mênh mông bờ sông vắng…

Covid vaccine

ếu ta hỏi một bác sĩ, chuyên gia dịch tễ liệu rằng vaccine có hậu quả lâu dài (long-term effects) gì không, thì câu trả lời duy nhất họ có thể nói là: họ KHÔNG BIẾT! Đơn giản vì với thời gian chỉ 1, 2 năm vừa qua, làm gì đã có nghiên cứu “long-term” nào!? Nhưng họ cũng sẽ nói cho chúng ta biết rằng, bằng lịch sử nghiên cứu vaccine hàng trăm năm, bằng cách nghiên cứu những chủng virus tương tự mấy chục năm, bằng những hiểu biết về cách thức vaccine hoạt động, họ có thể kết luận là vaccine an toàn.

Kinh nghiệm cho thấy rằng nếu vaccine có gây hậu quả gì thì nó sẽ chỉ xảy ra trong thời gian khoảng vài tháng sau khi tiêm. Quan sát cho đến nay có thể khẳng định rằng vaccine an toàn, đồng thời cơ chế làm việc của vaccine không có tác động gì đến DNA, đến gene con người! Nói trước luôn, vì thừa hiểu rằng đám anti-vaccine rồi sẽ nghĩ ra đủ thứ khả năng trên trời dưới đất: “biết đâu tiêm rồi, con cháu chúng ta ngu đi thì sao?!”, ví dụ như thế! Những khả năng có thể tưởng tượng ra được dĩ nhiên là… hằng hà sa số!

Cuộc sống của loài người luôn như thế, bước từng bước, từng bước một, chả ai dám nói đã hiểu hết tự nhiên! Nhưng người dám nói KHÔNG BIẾT mới là người đáng tin, còn như đám anti-vaccine thì cái gì cũng có thể xảy ra, vậy chỉ cần cầu nguyện thôi, không cần làm gì khác! Điều chúng ta biết so với điều chúng ta không biết giống như cây kim trong đống rơm, tìm được cây kim mới khó! Còn đám phát tán FUD – Fear, Uncertainty, Doubt thì chọn cách… tìm đống rơm, cách nhanh nhất và dễ nhất để tác động đám đông bầy đàn!

Trên thì là đám “buôn thánh bán thần”, dưới thì là đám “buôn bán sợ hãi”, việc đầu tiên chúng nó làm là phát tán FUD, tất cả những gì vô lý nhất, hoang đường nhất, trước nhất là để tạo ra một môi trường nhiễu loạn thông tin, con người hoang mang không biết tin vào đâu, từ đó mới có thể thực hiện tiếp những “thao tác” dụ dỗ, lừa đảo, trục lợi, etc… tất cả đều đã được thiết kế tinh vi từng bước! Kiếm tiền bằng hiểu biết đúng đắn quá khó, còn trục lợi bằng tin tức hoang đường bay vo ve như ruồi bậu thì quá dễ, chỉ cần quơ tay ra là có cả nắm!