claude

Theo tôi, Claude rất phù hợp cho những ai muốn học tiếng Anh, một dạng tiếng Anh chuyên sâu mang nhiều tính chất “văn học”, nhiều hình thức “tu từ” và các cách diễn đạt phức tạp, “uyên áo”, khác xa với cái thể loại Anh ngữ báo chí nghèo nàn, đơn điệu thường thấy ngày nay! Một số ví dụ đơn giản, càng làm việc với Claude, đôi khi tôi có cảm giác là mình thích nó! 😃

  • Ah, that’s a lot of meat to be made – ý nó nói là mình đã đưa cho nó cục xương cứng, rất khó nhằn, còn phần thịt mà nó phải “tạo sinh” ra thì lại vô cùng nhiều.

  • Let me examine the blast radius – blast radius hay bán kính vụ nổ, như ta thường nói: sửa đâu sai đó, sửa đó thì sai đâu, làm gì cũng phải cân nhắc hệ quả “vụ nổ”.

  • And now, you give me that smoking gun – giờ mày đặt một khẩu súng bốc khói vào tay tao, ai bắn, bắn ai, hậu quả thế nào thì tao đều phải lãnh dùm mày hết!

Làm tôi nhớ cái thời hơn 30 năm về trước, lúc đó ở VN có một tạp chí chuyên Anh ngữ tên là Sunflower, mà mịa, cái tiếng Anh trong đó là thể loại “Victorian English”, dạng Anh ngữ… từ thời nữ hoàng Victoria, siêu phức tạp và siêu khó. Nhưng ít nhất cũng nên đọc qua để biết rằng thế giới tinh thần của người ta có thể phức tạp và phong phú tới mức nào!

vu nữ – vũ nữ

Lảm nhảm cuối tuần, một kiểu xã hội và mạng xã hội kỳ quặc đến quái dị, mới hôm trước hãy còn bày ra hình tượng “vu nữ”, hôm sau đã trở thành… “vũ nữ”. Quái dị, nhưng thực ra lại rất dễ hiểu, nhìn thoáng qua là đã biết rõ.

Cởi lốt xưa mà tu dưỡng lấy tinh thần… – haiza cái cụ Phan này, nói thế thì khác nào bảo chúng ta ai nấy đều… “đội lốt”!? Nhưng quả thực cụ Phan nhìn sâu xa, nói trúng phóc về cái bản chất Vietic, thánh thật!

4K

4K không phải lúc nào cũng tốt, nếu chỉ dùng để đọc chữ (soạn thảo văn bản, lập trình, console) thì chỉ 1 ~ 1.5K là đã bảo đảm hầu hết các yêu cầu, độ phân giải lớn hơn nữa chỉ khiến cho chữ trở nên nhỏ li ti và khó đọc mà thôi! Nên cái 4K này chỉ có ích khi làm xử lý ảnh, video (e.g: Lightroom, Photoshop, Final Cut) vì màn hình lớn, mịn, không phải zoom hình!

Còn phần lớn các công việc hàng ngày chỉ cần tối đa 1 ~ 1.5K là đủ. Con BenQ này có cái tỷ lệ ngang dọc 3:2 hoàn toàn không giống ai, chuyên dùng để code, vì màn hình cao, không phải cuộn nhiều. Đến lúc phải quan tâm cặp mắt một chút, nếu vẫn muốn ngày nào cũng code 8 ~ 10 tiếng! Ban đầu, tôi định kiếm một cái màn hình vuông, tỷ lệ ngang dọc 1:1 !!!

Màn hình CRT xưa hầu hết có tỷ lệ 4:3, còn quay về xưa hơn nữa, thế hệ CRT đầu dùng trong quân sự thì đều vuông, hoặc tròn. Theo tôi, tỷ lệ 1:1 là phù hợp với các công việc cần sự tập trung cao, màn hình rộng thực ra chỉ hợp để… xem phim hay chơi game mà thôi! Dù 1:1 hiện vẫn sản xuất nhưng hơi khó tìm, nghĩ đi nghĩ lại, chọn cái 3:2 này, ít cực đoan hơn!

distortion

Hình chụp bằng smartphone luôn có những hạn chế rõ ràng, kể cả với những dòng máy tốt nhất như IP17, lý do là smartphone có ống kính quá bé, lại là ống kính góc rộng, nên ảnh hay bị méo, nhất là ở phần xa trung tâm ảnh, nhiều khi tạo ra những hiệu ứng méo mó rất kỳ quặc. Cái méo này có 2 nguyên nhân tách biệt nhau, là do phần cứng, lại vừa có thể do phần mềm!

Trước có anh bạn, anh này… thuộc lòng các thuật ngữ nhiếp ảnh! Cứ nhắc đến khẩu độ, tốc độ, tiêu cự, etc… là anh ta “lý luận” hết sức rành mạch, chứng tỏ tìm hiểu tương đối kỹ. Thế nhưng đưa một tấm ảnh “méo xẹo” chụp bởi smartphone thì anh ta không nhận ra, cho là… bình thường. Nên mới nói, về “ngôn từ” gì cũng đúng, nhưng rất nhiều chuyện không đúng!

Có những người nhạc lý làu làu, đánh đàn rất giỏi, nhưng nhạc cảm thì phải nói là… ngu ngơ, không phân biệt được hay dở. Không hiểu quá trình giáo dục, quan sát, cảm thụ như thế nào mà sinh ra những kiểu người như thế. Mình là dạng ngược lại, bằng trực giác nhìn / nghe là biết ngay có điều không đúng, không ổn, dù đôi khi không thấy rõ ngay là sai ở đâu!

les chemins mouvants

E thay những dạ phi thường,
Dễ dò rốn bể, khôn lường đáy sông!

Facebook nhắc ngày này năm trước… chú bộ đội rất chi là cẩn thận, phòng xa, thấy mình chụp ảnh thì liền bắt xóa, sợ là chụp… “nội tình” khu “cơ mật” rồi thảy lên mạng bình luận linh tinh. Chưa hết, xóa trong Photos xong chú còn vào iCloud Drive tìm xem có lưu bản nào khác không, rồi bắt xóa hết… Xóa kỹ càng 2, 3 bận, ấy thế mà ảnh thì vẫn nằm sờ sờ ở đây! 😃

Kỷ niệm đáng nhớ… sẽ nhanh chóng vượt qua cái mùa nắng nóng với một đống công việc khổng lồ này để trở lại với sông nước! Dù có tập đủ loại hình thể dục, dù có chơi đủ các môn thể thao, thì tuyệt đối không cái nào so được với việc chèo chiếc xuồng con trên biển cả… Cái cảm giác “les chemins mouvants” ấy, con đường di động, con đường biến ảo…

Đợt đó vừa chèo về mới được mấy ngày thì Covid – 21 bùng phát, tình hình tương đối nghiêm trọng, rồi ít lâu sau cả khu quanh nhà bị “giãn cách xã hội”, nhắc lại để nhớ một thời chưa phải là xa! Sau vài tháng, đến khi bỏ giãn cách thì từ chòm râu dê ngắn ngủn đã trở thành chòm râu dài như bây giờ, mình hay tự gọi là “chòm râu Covid” để nhớ về một thời như thế!

biển xa

Facebook nhắc lại ngày này năm trước, share lại bài tôi đã viết. Ôi QN – ĐN, cái xứ sở của những con người chính trực, lương thiện nhất mà tôi đã từng biết, và cũng là xứ sở của những trùm điếm lác, lưu manh thâm căn cố đế, vào loại bậc nhất VN từ xưa đến nay! Thực tế cho thấy đây chỉ là 2 mặt của một đồng xu, mọi việc đều… tương sinh, tương thành cả mà thôi!

Trở lại với nội dung hàng hải, người Việt không đi biển xa được, nói cho ngay là vậy! Đi biển xa đòi hỏi mọi thứ… đều phải đúng, từ đóng tàu, trang bị cho đến phẩm chất con người. Mỗi thứ ăn gian một tý, mỗi chuyện léo lận đi một tí, rút cuộc không làm được việc gì! Nếu muốn xã hội làm được việc, sẽ quay về đòi hỏi điều rất cơ bản: con người lương thiện!

Người Anh từng thống trị đại dương không phải chỉ vì hàng hải họ mạnh, vì “tàu to súng lớn”. Họ tạo nên một đế chế toàn cầu là nhờ hệ thống luật lệ, bảo đảm cho mỗi người đều có “phần hùn” khi đầu tư vào “con tàu”! Nhờ hệ thống luật pháp bảo đảm quyền lợi vô cùng chặt chẽ nên mỗi người lính, một cách tự nhiên, trở thành một cổ đông hăng hái!

progressive

Chương trình âm nhạc cuối tuần, một trong những bài hát mà tôi thích một thời… thích bởi cái tính “progressive” của nó, từ “progressive” này không hiểu như một thuật ngữ âm nhạc, mà chỉ hiểu theo nghĩa đen ngôn từ, ám chỉ một dòng chảy tiếp diễn, liên tục, nhất là đoạn riff guitar, rất dễ nghe, và không cần phải tha thiết lắm, quan trọng là tuôn chảy, tiếp diễn…

Nếu tình cảm đã không đủ sâu, thì đừng làm ra vẻ thảm thiết, sâu xa này nọ… Cuộc sống là phải tiếp diễn, quan trọng là ta sống với những gì thực chất là chính mình, đừng nhận vơ những thứ ta không có. Đến một thời gian, đến một độ tuổi, ta nhận ra mình không có đủ RAM cũng như CPU để mà xử lý những sự việc tự nó đã tỏ ra quá phức tạp và nguy hiểm!

Ah, là đang nói về nhạc, còn những ai xem clip sẽ thấy một kiểu nội dung rất đặc trưng, vô cùng VN, với những nét cá tính và những kiểu kịch bản… “cứ mãi không chịu lớn” như thường lệ! :D Đã nói về cái sự “không chịu lớn” của người Việt rất nhiều rồi, đó không phải là điều gì xa lạ, trong cuộc sống hàng ngày chỉ cần chịu khó quan sát là nhận ra ngay thôi!

học hải vô nhai, thư san hữu lộ

Thấy rõ là trong chuyến đi TQ vừa rồi, thương thảo thất bại chóng vánh, nước bạn có lẽ đã không ngại dội một xô nước lạnh: việc chuyển giao công nghệ đường sắt cao tốc là không thể!!! Thế rồi về nhà giận dỗi, làm mình làm mẩy, tìm cách chuyển sang “nguồn cung” khác như Hàn, Nhật, rồi lại hướng sang Ấn, một anh mà cái tính “đoản” có lẽ cũng ngang ngửa VN.

Sự khác biệt rõ ràng là rất lớn, “đạo bất đồng bất tương vi mưu – 道不同不相为谋“. Giờ mà nói lại những câu rất cơ bản như “Học hải vô nhai, Thư san hữu lộ – 学海无涯 书山有路 – Trong biển học vốn không bờ bến, Trên núi sách vẫn có đường tiến” có lẽ là nghe rất sáo rỗng, và càng sáo hơn với cái dân tộc tính không biết làm, xưa đến giờ toàn chỉ biết ăn và phá.

Thích kiểu trình bày “hợp thể” này, cứ gom 4 chữ viết lại thành 1 chữ…

nối vòng tay lớn

Mỗi năm cứ vào dịp này là tôi nghe lại bài hát này, bài ai cũng biết, lời tiếng Anh bám sát nghĩa lời gốc tiếng Việt! Nó rất là dễ hát và dễ nghe, ngay cả trong tiếng Anh, và nghe nó…. rặt Mỹ, loại Mỹ hơi xa xưa giống như Bob Dylan với cây đàn banjo đầy bội âm của ông ta vậy: From hamlets to the cities, embrace with glee, an eternal circle, dead and living, one are we…

Khi Bob Dylan tới VN ông ta không gặp TCS, ông ta gặp và hát với PD một bài “Trèo lên quán dốc” trong một hành trình có vẻ như là muốn đi tìm cái gì đó nguyên bản! Và cứ thế, thêm một kẻ đã đến và đã đi theo kiểu “veni, vici…” và chúng ta sẽ lại hát thứ nhạc giống y như họ, và tuy nói “one are we” nhưng không biết cái gì thực sự là chúng ta mà thôi! 🙂

creole

Sự nhập nhằng của ngôn ngữ tự nhiên… “The police said they’re looking for a man with one eye – Cảnh sát nói rằng họ đang tìm kiếm một người đàn ông với một mắt!”. Nghe câu này xong, tôi liền đặt câu hỏi: Nếu cảnh sát dùng cả 2 mắt thì có phải là sẽ tìm kiếm nhanh hơn không!? 😃 Nhiều người không để ý, chứ sự nhập nhằng của ngôn ngữ tự nhiên là xảy ra mọi lúc, mọi nơi, rất thường xuyên. Ngay cả những ngôn ngữ có tính cấu trúc cao, logic chặt chẽ vẫn luôn xảy ra tình trạng này, nhưng ít ra họ vẫn có những phương cách diễn đạt thay thế để làm cho rõ nghĩa khi cần, còn với những creole – ngôn ngữ mang tính chất chắp vá, tạm bợ như tiếng Việt thì có những tình huống không biết phải diễn đạt làm sao luôn!

Ví dụ như: “Đừng ném đá đoàn Hải Dương giúp tp. HCM” – câu này có thể hiểu là: “đừng giúp tp.HCM trong việc ném đá đoàn Hải Dương”. Chưa kể tình trạng mix – song ngữ Anh Việt lẫn lộn hiện nay, nhiều khi không biết đằng nào mà lần. Cái chính là vô số người không ý thức được tình trạng đó, họ cứ nói / viết mà không hề nghĩ việc người khác sẽ hiểu nó như thế nào, dẫn đến những tình trạng “sương mù thông tin, mịt mù kiến thức”, mới nghe thì có vẻ hiểu hiểu, những thực ra vẫn là những dạng “trống đánh xuôi, kèn thổi ngược”! Nên A.I. là một chuyện, con người lại là một chuyện khác, nếu từ gốc trong tư duy đã mịt mù, hỗn độn, thì A.I. chỉ phóng đại cái sự hỗn độn đó lên… một tầm cao mới mà thôi!

neanderthal

Cách ít lâu có đọc một bài phân tích về Neanderthal và Homosapien, tại sao Neanderthal, vốn dĩ cao lớn hơn, khỏe mạnh hơn, bộ não lớn hơn, thông minh hơn, nhưng lại thua trong cuộc chiến với Homosapien? Một trong các lý do đưa ra để giải thích là: Homosapien tuy nhỏ, yếu hơn về thể chất, nhưng nhiều hơn về số lượng, đặc biệt, Homosapien có khả năng tự huyễn hoặc chính bản thân mình, bằng cách bịa ra những vị “thần”, rồi dùng “thần linh” như một cách tập hợp các bầy vượn người riêng lẻ thành lực lượng lớn để áp đảo Neanderthal, vốn ít hơn về số lượng. Có vẻ như… A.I. sẽ đóng vai trò như “thần linh/tôn giáo” trong một cuộc chiến mới! 😃

Tình hình là trào lưu “ứng dụng” A.I. đang lên đến đỉnh điểm, Google tuyên bố 75% code của họ là do A.I. viết này nọ. Mình vẫn cứ “bình chân như vại” chờ xem điều gì sẽ xảy ra tiếp theo, những thông tin này đều phải đọc một cách vô cùng thận trọng, thường là chúng chỉ mang tính chất… lùa gà! Trong công ty có một người “tiên phong ứng dụng” A.I… người này, kỳ lạ thay, viết câu tiếng Anh không được, ngay cả viết câu tiếng Việt mẹ đẻ cũng không xong, nhưng lúc nào cũng… A.I. thế này, code thế kia, cứ để cho anh ta làm, kết quả là sau vài tuần đẻ ra một đống tù mù, không ai hiểu nổi là đang nói cái gì! Tại sao lại xảy ra hiện tượng như vậy?

Vấn đề từ gốc là người đó đã không diễn đạt được suy nghĩ của mình, rồi anh ta đem những cách diễn đạt, những suy nghĩ ngay từ đầu đã không đúng đó đi hỏi A.I. và rồi A.I. nương theo ý muốn con người mà, phịa ra một đống ảo giác, hoang tưởng đến mức… phi lý. Trong khi vấn đề chỉ là làm sao diễn đạt cho suôn sẻ, viết câu đơn giản, logic ngay ngắn, nhưng không, rất nhiều người Việt bị một cái gì đó trong “não”, họ sẵn sàng tin những thứ “bùa chú” của A.I. hơn là tin vào bản thân mình! Không thể phủ nhận A.I. có những điểm mạnh rất đáng nể, tôi vẫn thường dùng để kiểm tra lỗi code, nhưng phải nói cho rõ ràng là… nó không code được!

yedem a krugom kolkhozy

Facebook nhắc lại ngày này năm trước, thời gian trôi quá là nhanh, nghĩ lại có điều gì hối tiếc hay không? Bảo là không thì cũng không hẳn là đúng, nhưng như “bóng câu qua cửa sổ”, như bóng ngựa chạy trên thảo nguyên, đâu có níu kéo được, tất cả như một dòng chảy tự nhiên, hiển nhiên mà thôi! Viết những dòng này khi đang ngồi điều khiển con máy tính có 192 CPU…

Chạy chương trình phân tích dữ liệu tài chính. Và ca khúc Nga – Polyushko-pole – Cánh đồng yêu thương, bài ca đầy cảm hứng, âm thanh ban đầu còn nho nhỏ ở xa xa, rồi ập đến dữ dội như một đoàn kỵ binh tấn công. Muốn nghe loại âm nhạc sinh động, đầy sức sống, có tiếng mèo kêu, chó sủa, tiếng ngựa phi, người huýt gió, thì hãy nghe nhạc Nga! :D

la chaleur immobile

Lúc này đây chỉ ước được mắc võng nằm ngủ trong vườn cây tươi mát, bênh cạnh dòng sông trong xanh có con thuyền lười biếng đang gối đầu lên bãi cát nằm ngủ… Nhưng chỉ là mơ thôi, như thường lệ hàng năm, đây chính là “Tháng tư chảy mỡ”. Từ nhiều năm qua đã là như vậy, nhưng trầm trọng hơn thấy rõ trong mấy năm gần đây, tình trạng nắng nóng liên quan đến biến đổi khí hậu và đô thị hóa, bê-tông hóa vô độ. Nắng nóng kinh hoàng!

Dù có máy lạnh, nhưng cơ thể chúng ta tinh hơn thế nhiều, nó tự biết cái mát lạnh của điều hòa là giả, là không tự nhiên, sinh hoạt đảo lộn suốt nhiều tuần qua, phải cố gắng lắm mới dần dần đưa vào nề nếp lại được. Thể dục các kiểu là phải giảm đến mức dưới 1h mỗi ngày, giấc ngủ phải khó khăn lắm mới ép quay về được 7 tiếng mỗi ngày… 🙁 Ta nghe hè dậy bên lòng. Mà chân muốn đạp tan phòng, hè ơi! Ngột làm sao, chết uất thôi…

phần cứng, phần mềm

Lảm nhảm về công nghệ… Rất lâu về trước, tôi đi làm kỹ sư phần mềm cho một công ty, cty này vừa làm cả phần cứng & phần mềm! Phần cứng (camera, chip xử lý ảnh, hệ thống máy tính…) do tụi TQ làm, từ thiết kế mạch cho đến sản xuất, còn phần mềm thì do người VN phụ trách. Đây không phải là chuyện người TQ hay VN, nói đúng hơn là, đám làm phần cứng nhìn đám làm phần mềm bằng… nửa con mắt! Phần mềm nếu có lỗi, thì ta ra phiên bản sửa lỗi mới thôi, rất đơn giản! Còn phần cứng mà lỗi là hàng chục ngàn board mạch đã bán cho khách hàng phải triệu hồi, thay thế, chi phí tính bằng triệu đô, chưa kể tổn thất về uy tín công ty và rất nhiều lằng nhằng về chăm sóc khách hàng và thủ tục giấy tờ, thỉnh thoảng gặp phải thằng khách hàng khó tính là thế nào cũng phát sinh hệ quả kiện cáo!

Nhiều người không hiểu rõ các hệ quả pháp lý của một sản phẩm lỗi, ví dụ như camera an ninh. Giả sử như xảy ra một vụ án, ngân hàng thất thoát tiền bạc, hay công sở xảy ra một vụ quấy rối, nhưng truy tìm hình ảnh trong camera an ninh thì… không có, vì thật trùng hợp, đúng lúc xảy ra vụ việc thì máy chạy nóng, crash, không ghi được hình! Nếu là ở VN thì mọi người sẽ nhìn nhau cười huề cả làng thôi, nhưng ở Mỹ thì khổ chủ sẽ đâm đơn kiện người bán hệ thống camera, và người bán camera tiếp tục kiện công ty sản xuất camera, kiện đến 4, 5 cấp! Chỉ cần một vụ việc mang tính chất điển hình, nghiêm trọng không được xử lý ổn thỏa là… công ty phá sản! Cái “liên đới trách nhiệm” nặng nề như thế, dẫn đến đòi hỏi về độ ổn định, tin cậy của hệ thống từ phần cứng đến phần mềm rất gắt gao!

Nên làm phần cứng & phần mềm là 2 thế giới rất khác biệt, nói theo cách nào đó là nước sông không phạm nước giếng! Đương nhiên trong giếng thế nào cũng có nhiều con ếch ngồi dưới đáy – tỉnh để chi oa – 井底之蛙! Trong số làm phần mềm hiếm người có được cái nhìn toàn cảnh, hiểu sâu về hệ thống, biết tận dụng sức mạnh của phần cứng kết hợp với sự uyển chuyển của phần mềm để làm ra một sản phẩm xuất sắc, nổi trội hơn so với các đối thủ cạnh tranh, như kiểu người ta hay nói: “cần bao nhiêu kỹ sư phần mềm để thay một cái bóng đèn” á! 😃 Nên cũng từ đó tôi cũng hiểu rằng, có những công ty “thuần” về phần mềm như Microsoft, nhưng cũng có những công ty “ta đây làm tất” như kiểu Apple, hiểu và kết hợp được sức mạnh của hai thế giới khác biệt mới thực sự là điều đáng nể!

đào tận gốc, trốc tận rễ

Facebook nhắc lại ngày này năm trước, phần 1 & phần 2… Thói điếm lác, đĩ miệng, hoang tưởng, thêu dệt những chuyện hư ảo không thật là ta phải “đào tận gốc, trốc tận rễ” !!! Nếu không thì, tư cách, nhận thức cứ như đứa trẻ, “mãi không chịu lớn”. Những kiểu “dân tộc tính” ưa nói năng vung vít trên trời dưới đất, nhưng cứ hở ra cái là lại làm chuyện gian manh, bịp bợm!

hà giang loop

12 năm trước, tôi đã chạy xe máy qua cái gọi là “Hà giang loop” này! Mà lúc đó còn chưa có tên “Hà giang loop” gì, chỉ vì “ngu dại” tin theo Google Maps nên đi lạc mà tạo thành… “loop” thôi! 350 km của cung đường này, cảnh quan thì đẹp vô cùng, nhưng đường sá, địa hình cũng vô cùng hiểm trở, nhiều đoạn chênh vênh trên bờ vực, rớt xuống dưới là có cả một “rừng chông” đá tai mèo chờ chực sẵn! Cứ tưởng tượng rớt xuống dưới đó sẽ giống như con diều dứt dây, xương sườn đâm ra tua tủa như mấy cái nan diều vậy! :D

Từ tp. Hà Giang đi Tân Sơn, vừa qua Tân Sơn là leo dốc tiên tục, lên Quản Bạ, chỗ cái núi đôi, từ đây đã là cao nguyên địa chất Đồng Văn rồi! Từ Quản Bạ đi Yên Minh rồi đến thị trấn Đồng Văn, cảnh quan vô cùng hùng vỹ! Từ Đồng Văn đi Mèo Vạc, sông Nho Quế, chợ tình Khâu Vai, là cứ đổ dốc liên tục. Theo QL-4C qua Niêm Sơn về Bảo Lâm – Cao Bằng. Từ Bảo Lạc, Bảo Lâm đi Bắc Mê rồi về lại tp. Hà Giang là liên tục đi trong lòng sông Gâm, một bên là đường, bên là sông suối, phong cảnh ngoạn mục!

Mấy ngày sau, tôi lại chạy cái “Hà giang loop” này thêm một lần nữa, nhưng đi theo chiều ngược lại, để bảo đảm không bỏ sót cảnh quan xinh đẹp nào, đây là dạng địa hình đặc trưng của Hà Giang, không đâu khác có! Tính tổng lại đã chạy 2 vòng, mỗi vòng 350 km trong 14h, tức là chạy rất chậm, trung bình chỉ cỡ 25 kmph! Ấy thế mà vẫn gặp tai nạn té xe một lần, nhưng may chỉ là tai nạn nhỏ, hầu như không bị trầy xước gì mấy! Tính tôi đã thuộc loại rất thận trọng, mà tai nạn là vẫn không tránh khỏi!

columns

Tại sao sách, báo in giấy từ xưa đến nay đều có thói quen chia văn bản thành nhiều cột, mỗi cột chỉ có khoảng 6 ~ 9 chữ… Đó là vì nếu để dòng chữ quá dài, người đọc phải liên tục xoay đầu từ trái sang phải rồi ngược lại, dễ gây mất tập trung và mệt mỏi! Nên để cho độc giả thoải mái, mắt chỉ tập trung vào một khoảng nhỏ, thì mỗi cột phải hẹp, chứa ít chữ, dù văn bản có thể dài đến nhiều trang! Đám làm truyền thông bẩn trên mạng gần đây cũng vậy, thấy rõ chúng nó xài nhiều thủ thuật đánh vào số đông. Đầu tiên là phải viết câu ngắn lại, cứ nói được độ khoảng 10~15 chữ lại xuống dòng, nói tiếp hơn chục chữ lại xuống thêm dòng nữa. Đó là vì… dân ta phần lớn không đọc nổi “một cục chữ lớn”.

Họ cần những câu ngắn gọn, nhảy đến kết luận càng nhanh càng tốt, dùng nhiều từ ngữ, càng giật dân, cảm tính, bầy đàn càng tốt! Nên đừng nói là “đọc sách” nhé, một đoạn nhỏ 10 dòng cũng chưa đọc được đâu. Và cứ như thế thôi, không có công phu, kiên nhẫn làm bất kỳ chuyện gì cả, nhưng ai nói gì cũng tin, ai xúi gì cũng làm, họ cần cái gì đó thỏa mãn ngay lập tức! Hiểu logic nhỏ không được, hành văn không xong, lại chuyên đi copy / paste / A.I. lòe người. Phản xạ đạp chân phanh, chân ga mãi vẫn không tập cho kỹ càng, thuần thục được, cứ hồn nhiên phóng nhanh vượt ẩu. Không ý thức được chính bản thân và môi trường xung quanh, từ những chuyện nhỏ nhất, nhưng tâm địa thì lại manh động, bất ổn vô đối!

naval blockade

Theo luật pháp quốc tế và thông lệ hàng hải mấy trăm năm qua, tuyên bố phong tỏa (blockade) lãnh hải, hải cảng của một quốc gia là đồng nghĩa với… tuyên chiến! Nhưng có vẻ như, thông lệ đó chỉ hiểu giữa những quốc gia “bằng vai bằng vế” nhau, hoặc áp dụng với tất cả quốc gia… ngoại trừ Mỹ! Vấn đề là tổng thống Mỹ không có quyền tuyên chiến, chỉ Quốc hội mới có quyền đó. Tổng thống chỉ có quyền thực hiện những hành động quân sự ngắn hạn, tạm thời không cần Quốc hội phê duyệt, và đó không được xem là “chiến tranh”! Cũng y hệt như cuộc chiến ở Việt Nam vậy!

Các đời tổng thống Mỹ đều tuyên bố nhiều hành động quân sự “ngắn hạn và tạm thời” ở VN, rút cuộc là đánh nhau khốc liệt đến hơn 20 năm mà… không có một lời “tuyên chiến” nào được đưa ra! Nên các đời ngoại giao VN một lúc nào đó cũng đã ôm “ảo tưởng” đòi Mỹ “bồi thường chiến tranh”, về mặt kỹ thuật mà nói, có “chiến tranh” đâu mà phải “bồi thường”!? Nên luật pháp quốc tế chẳng qua là mớ giấy lộn, thằng mạnh nó muốn diễn giải, thực hiện ra sao thì tùy ý. Bằng hình thức “lách luật” như vậy, họ phủ định luôn tất cả các hệ quả pháp lý về sau!

có một thời…

Có một thời… xôi nếp nấu ra thơm lừng, hạt nếp tròn mập, dẻo và béo. Nhưng thời đó đã lùi xa rất xa, hơn 25 ~ 30 năm về trước rồi, xôi nếp bây giờ hạt dài, mỏng, hầu như không có mùi thơm gì và chỉ hơi dính dính. Có một thời… rau thơm các loại đúng nghĩa là thơm nức mũi, húng quế rất cay, bạc hà rất nồng. Nhưng cái thời đó cũng đã cách đây vài thập kỷ rồi, giờ rau thơm chỉ được cái to xác, bắt mắt nhưng… vô vị. Có một thời… trứng gà thơm và béo, nhưng giờ đây đã hoàn toàn hết béo, cũng không còn mùi thơm.

Thịt gà, heo, bò cũng vậy, hàng công nghiệp đẹp mã, nhưng hàm lượng dinh dưỡng rất đáng ngờ! Có một thời… các loại trái cây cũng vậy, xoài có vị ngọt thanh riêng, xoài giờ chỉ ngọt mà không thanh, không mùi, nhiều lúc ăn cảm giác như… đu đủ, và những giống công nghiệp khác đều như thế! Có một thời… con người cũng thế, đã rất rất lâu về trước, mà đây mới là “nhân”, những cái khác: gạo, thịt, rau củ… chỉ là “quả”, con người cũng xuống cấp đến mức vô vị, thậm chí xàm xí, thiểu năng, ngu xuẩn!

đẽo cày giữa đường

Bài này về đại ý là đúng, nhưng cũng chưa đúng hoàn toàn về chi tiết, sau thời gian dùng A.I. như một người phụ tá cho việc lập trình – coding thì tôi nhận ra một vài điểm như sau: #1 A.I. có khả năng tổng hợp thông tin rất tốt, có thể dùng nó như công cụ tóm tắt kiến thức, tìm hiểu nhanh vấn đề. #2 A.I. có khả năng đưa ra những giải pháp mang tính tham khảo, nếu các giải pháp đó là phổ biến, đã có nhiều người làm, nhiều ví dụ có sẵn. #3 A.I. hoàn toàn KHÔNG có khả năng logic, nếu bắt nó phân tích về những chuyện nó không hiểu thì đến hơn 90% trường hợp là sẽ sai, và thường là sai theo kiểu rất ngớ ngẩn. #4 Nhận diện cái sai của A.I. rất dễ, như tôi đọc lướt qua chỉ vài phút là có thể biết A.I. sai ở đâu và vì sao lại sai!

Nên tôi thích dùng A.I. như một công cụ kiểm lỗi là chính, nó sẽ giúp phát hiện ra những lỗi phổ biến thường gặp. Con người mà, ai cũng mắc lỗi cả, tay gõ nhanh tạo ra nhiều lỗi typo hay những dạng nhầm lẫn khác. Nhưng không nên dùng A.I. cho các vấn đề cần kỹ năng logic hay các cân nhắc mang tính cấu trúc, phần lớn thời gian A.I. sẽ đưa ra những ý kiến theo kiểu “đẽo cày giữa đường”! Thậm chí có lúc nó nói thế này, sau lại nói thế khác ngược lại, chỉ phí thời gian và công sức nếu lúc nào cũng nghe theo lời nó. Với trình độ như hiện tại thì A.I. chẳng có gì đáng sợ, đáng sợ thực ra lại chính là… con người, viết câu văn không thông, diễn đạt ý tưởng không được, nhưng lúc nào cũng dùng A.I như một loại… “bùa chú”.