valse chinoise

Chương trình âm nhạc “cuối tuần”, một điệu valse Trung Quốc mang tựa đề: “Vũ khúc ba-lê ngày xuân – 春天的芭蕾”… Cũng như mọi nơi khác, phương Bắc luôn chiếm “ưu thế” nhất định trên các phương diện văn hóa, nghệ thuật. Tuy vậy, vài năm gần đây, trên sóng phát thanh truyền hình Trung Quốc…

Ngữ âm Đông Bắc đã không còn đóng vai trò chủ đạo như trước, thay vào đó là kiểu ngữ âm tròn trịa hơn, nhiều âm sắc hơn của Trịnh Châu, Hà Nam, nơi vốn dĩ, từ xa xưa, đã là cái nôi của văn minh Hoa Hạ. Dạng ngữ âm mà chính Khổng tử cũng phải tán thưởng rằng: thật đúng là “nhã ngữ”! :)

progressive

Chương trình âm nhạc cuối tuần, một trong những bài hát mà tôi thích một thời… thích bởi cái tính “progressive” của nó, từ “progressive” này không hiểu như một thuật ngữ âm nhạc, mà chỉ hiểu theo nghĩa đen ngôn từ, ám chỉ một dòng chảy tiếp diễn, liên tục, nhất là đoạn riff guitar, rất dễ nghe, và không cần phải tha thiết lắm, quan trọng là tuôn chảy, tiếp diễn…

Nếu tình cảm đã không đủ sâu, thì đừng làm ra vẻ thảm thiết, sâu xa này nọ… Cuộc sống là phải tiếp diễn, quan trọng là ta sống với những gì thực chất là chính mình, đừng nhận vơ những thứ ta không có. Đến một thời gian, đến một độ tuổi, ta nhận ra mình không có đủ RAM cũng như CPU đê mà xử lý những sự việc tự nó đã tỏ ra quá phức tạp và nguy hiểm!

Ah, là đang nói về nhạc, còn những ai xem clip sẽ thấy một kiểu nội dung rất đặc trưng, vô cùng VN, với những nét cá tính và những kiểu kịch bản… “cứ mãi không chịu lớn” như thường lệ! :D Đã nói về cái sự “không chịu lớn” của người Việt rất nhiều rồi, đó không phải là điều gì xa lạ, trong cuộc sống hàng ngày chỉ cần chịu khó quan sát là nhận ra ngay thôi!

nối vòng tay lớn

Mỗi năm cứ vào dịp này là tôi nghe lại bài hát này, bài ai cũng biết, lời tiếng Anh bám sát nghĩa lời gốc tiếng Việt! Nó rất là dễ hát và dễ nghe, ngay cả trong tiếng Anh, và nghe nó…. rặt Mỹ, loại Mỹ hơi xa xưa giống như Bob Dylan với cây đàn banjo đầy bội âm của ông ta vậy: From hamlets to the cities, embrace with glee, an eternal circle, dead and living, one are we…

Khi Bob Dylan tới VN ông ta không gặp TCS, ông ta gặp và hát với PD một bài “Trèo lên quán dốc” trong một hành trình có vẻ như là muốn đi tìm cái gì đó nguyên bản! Và cứ thế, thêm một kẻ đã đến và đã đi theo kiểu “veni, vici…” và chúng ta sẽ lại hát thứ nhạc giống y như họ, và tuy nói “one are we” nhưng không biết cái gì thực sự là chúng ta mà thôi! 🙂

yedem a krugom kolkhozy

Facebook nhắc lại ngày này năm trước, thời gian trôi quá là nhanh, nghĩ lại có điều gì hối tiếc hay không? Bảo là không thì cũng không hẳn là đúng, nhưng như “bóng câu qua cửa sổ”, như bóng ngựa chạy trên thảo nguyên, đâu có níu kéo được, tất cả như một dòng chảy tự nhiên, hiển nhiên mà thôi! Viết những dòng này khi đang ngồi điều khiển con máy tính có 192 CPU…

Chạy chương trình phân tích dữ liệu tài chính. Và ca khúc Nga – Polyushko-pole – Cánh đồng yêu thương, bài ca đầy cảm hứng, âm thanh ban đầu còn nho nhỏ ở xa xa, rồi ập đến dữ dội như một đoàn kỵ binh tấn công. Muốn nghe loại âm nhạc sinh động, đầy sức sống, có tiếng mèo kêu, chó sủa, tiếng ngựa phi, người huýt gió, thì hãy nghe nhạc Nga! :D

Nino Rota

Đôi khi mình tự hỏi, không hiểu vì sao chỉ trong một cuộc đời mà Nino Rota lại viết được đến hai ca khúc tuyệt diệu đến như vậy! Một là “Speak softly love – Parla più piano” (nhạc phim The godfather) và hai là “What is a youth – Ai giochi addio” (nhạc phim Romeo & Juliet)! Đơn giản là không thể, không thể nào, trừ khi, nhất định là… ông ta đã “xuyên không” đến thế giới này từ một không – thời – gian khác! :) <3 Kiểu giống như nhạc sĩ Phạm Duy đã ao ước: Thì xin, thì xuân hãy cho tình nhân sống thêm vài lần vậy!

Parla più piano e nessuno sentirà. Il nostro amore lo viviamo io e te. Nessuno sa la verità. Neppure il cielo che ci guarda da lassù. Insieme a te io resterò Amore mio, sempre così. Parla più piano e vieni più vicino a me. Voglio sentire gli occhi miei dentro di te. Nessuno sa la verità. È un grande amore e mai più grande esisterà. Insieme a te io resterò. Amore mio, sempre così. Parla più piano e vieni più vicino a me. Voglio sentire gli occhi miei dentro di te. Nessuno sa la verità… È un grande amore e mai più grande esisterà…

nguyệt bán tiểu dạ khúc

Đêm trăng thượng huyền, nghe nhạc “tạo sinh bởi A.I”… Đầu tiên, phần lời tiếng Anh rất không ổn, đọc sơ qua dễ thấy chỉ cần sửa vài chỗ là sẽ vừa đúng hơn về văn phạm, vừa thuận hơn về ngữ nghĩa và vừa dễ hát hơn. Thứ đến nữa là phần bè guitar Tây Ban Nha hơi vô duyên, không ăn nhập gì với cái chất âm nhạc Nhật Bản. Bài ca tổng thể là chỉ tạm nghe được, nhưng gọi là “tạo sinh bởi A.I.” thì rất không đúng, vì nó… “đứng trên vai” một người khổng lồ, bắt đầu từ ca khúc gốc “Half moon serenade” của ca sĩ Nhật Bản, Naoko Kawai – 1986. Ca khúc được chuyển ngữ sang tiếng Quảng Đông (Lý Khắc Cần) dưới tựa đề “Nguyệt bán tiểu dạ khúc”!

月半小夜曲 – Khúc ca nhỏ đêm trăng khuyết (thật trùng hợp với bối cảnh), rồi bài ca được dịch sang nhiều ngôn ngữ khác, trong tiếng Việt nó mang cái tựa “Tình nồng”. Nhật Bản mà, vẫn có chút gì đó ảnh hưởng xa xưa từ Trung Quốc, ví dụ như khi nói về tình yêu trai gái, thì thế nào cũng bắt đầu theo kiểu: Trăng đêm nay sáng quá… :D Lời văn thì như thế, nhưng về chất nhạc thì Nhật Bản vẫn luôn là một cái gì đó rất riêng, rất đa dạng và dữ dội… Tình yêu đã đến, đến trong cơn mơ, thật xa vắng, rồi cho ta dòng lệ đắng cay. Tình tựa bão tố, dù có tàn uá mộng đẹp xin giữ trong tim. Hãy cho nhau nụ cười, dù ngày mai có phôi phai, về đâu em hỡi…

xuân giang hoa nguyệt dạ

Khi còn là đứa bé nhỏ xíu, mỗi lần đọc đến câu này là cứ trầm trồ, tấm tắc mãi thôi: Thùy gia kim dạ biên chu tử, Hà xứ tương tư minh nguyệt lâu谁家今夜扁舟子,何处相思明月楼。。。 Dần dần trở thành một chủ đề tâm đắc, ảnh hưởng mãi đến về sau. Ai hiểu ý tứ hai câu này sẽ thấy có gì đó giống như Trương Chi – Mị Nương trong truyền thuyết của VN vậy:

Tây hiên Mị Nương khi nghe tiếng ngân hò khoan mơ bóng con đò trôi, giai nhân cười nép trăng sáng lả lơi, lả lơi bên trời. Đò trăng cắm giữa sông vắng, gió đưa câu ca về đâu? Nhìn xuống đáy nước sông sâu, thuyền anh đã chìm đâu. Đò ơi, đêm nay dòng sông Thương dâng cao mà ai hát dưới trăng ngà. Ngồi đây ta gõ ván thuyền, ta ca trái đất còn riêng ta… Trương Chi – Văn Cao

tương tư

Từ một bài Đường thi – Tương tư – Vương Duy xa xưa hơn ngàn năm trước cho đến một bài nhạc hiện đại… Nếu so với các chuẩn mực âm nhạc đương đại thì âm nhạc như thế này có phần đơn giản, nhưng vẫn hay, hay ở chỗ tìm cách mô phỏng cổ phong, tìm cách hình dung một không khí hoài cổ, hoài niệm.

Ngày xưa, nếu đã từng có, thì cũng chỉ đơn giản, chân thành thế này thôi! Xuân hựu lai, khán hồng đậu khai, Cảnh bất kiến hữu tình nhân khứ thái. Yên hoa ủng trứ phong lưu, chân tình bất tại – 春又来看红豆开, 竟不见有情人去采, 烟花拥着风流真情不在 Bản dịch lời ca trong clip không chuẩn!

canon in d

Một chút âm nhạc cuối tuần, năm cũ đang qua đi và năm mới đã cận kề, những ngày cuối năm tương đối nhàn nhã. Một buổi sáng mùa xuân trong veo, thiên khí chính hảo, xuân quang vạn trượng, khiến cho lòng người cứ muốn hát ca rằng: Wǒ ài zhuó nǐ,ài zhuó nǐ,xiàng do re mi fa so la si…

A town with an ocean view

Tôi dám cá rằng 99.9% những người sinh sau những năm 199x chưa bao giờ một lần trong đời mình được tự mắt nhìn thấy dải Ngân hà! Ah, đó là một không gian Việt Nam thời kỳ “tiền công nghiệp”, khi bầu trời còn chưa bị ô nhiễm và bạn vẫn còn có dịp được “say”. Tôi có 2 lần “say” đáng nhớ trong đời, một lần “say sao” ở Đà Nẵng, và một lần “say trăng” ở Nha Trang…

Nằm dài trên bãi biển, nhìn lên bầu trời và bị choáng ngợp bởi không gian bao la và thứ ánh sáng diệu kỳ đó, loại ánh sáng mà bạn cần phải có một ống kính tiêu cự cố định (prime lens) loại xịn với khẩu độ f/1.4 hay rộng hơn thì mới có thể chụp được phần nào. Âm nhạc cuối tuần, tác phẩm: Thành phố nhìn hướng ra biển – A town with an ocean view…

thịnh thế

Bài như thế này, trước mới nghe có chút thất vọng vì nhạc không thực sự có nhiều yếu tố mới lạ (có thể do kỳ vọng hơi nhiều), nhưng phần trình bày của Vương Phi rất ấn tượng! Phải dùng đến giọng ca Vương Phi thì có vẻ hơi phí, hơi quá, nhưng với các em tuổi còn nhỏ như vậy thì lại vô cùng xuất sắc!

Nhạc phim “Tôi và cha ông chúng ta” – 我和我的父輩 – Ngã hòa ngã đích phụ bối, 2021. Ca từ viết rất khéo, ẩn ý, lồng ghép nội dung tuyên truyền vào câu chuyện chung của nhiều người! Đây là cách người Trung Quốc “loan báo tin mừng” ra khắp thế giới: một thời kỳ “thịnh thế” mới đã bắt đầu!

tương lai xa xôi tuyệt vời

Thử tưởng tượng, đến một “tương lai xa xôi tuyệt vời” nào đó, nhân loại bị chia thành… 2 loại: một loại có cấy chip, và một loại không! Và để phân biệt, nhanh chóng nhận ra “đồng loại” ngay từ xa, thì loại có cấy chíp sẽ cạo tóc nửa đầu, giống như người Mãn vậy, còn loại không gắn chip để tóc tự nhiên! Việc tích hợp một chip A.I. vào não bộ giúp cho loại có chip có thể đạt được những khả năng ưu việt hơn: đừng nói là tốc độ tìm kiếm thông tin, suy nghĩ nhanh hơn, đến cả làm việc, lên kế hoạch cũng có nhiều lợi thế hơn hẳn so với loại không có chip. Đương nhiên, không gắn chip chính là… một sự lựa chọn, khi dân số đã lên đến mức nhiều chục tỷ…

Tài nguyên thiên nhiên cạn kiệt, địa cầu biến thành nơi không sống được. Có chip để làm gì khi không thể thở được một hớp không khí trong lành, không thể có nổi một giây phút bình yên nội tại? Loại có chip, ai nấy đều luôn cố nâng cấp chip của mình hòng đạt được lợi thế cạnh tranh, thậm chí cố ép xung, chạy nhanh đến mức nóng cháy! Loại không gắn chip, khi tự mình lựa chọn như vậy, thì đã hiểu rằng, bản chất của yên ổn, hạnh phúc là trong quan hệ giữa người và người, xã hội mà ai cũng “khôn” như vậy thì đương nhiên sẽ không còn chỗ cho sự thông hiểu, thấu cảm! Khi dùng chữ “khôn”, vẫn sẽ có rất nhiều người nghĩ là… khôn thật!

Với loại có gắn chip, lâu ngày biến thành phụ thuộc vào chip, không chỉ năng lực của não bộ bị thoái hóa vì đã có chip làm việc thay, mà khả năng suy nghĩ, hành động đều bị chi phối bởi máy móc, các khả năng cảm nhận, thông hiểu, phối hợp xã hội bị bóp méo, biến dạng nghiêm trọng, đến một lúc có còn là “người” không (hay là “ngợm”) vẫn chưa thể khẳng định! Không nói đâu xa, ngay trong xã hội ngày nay, những thành phần mà nền tảng sống không vững vàng, bị MXH xui khiến, “cái tôi” bên trong bị bóp méo đến mức bệnh hoạn, phi nhân tính, những loại đó nhiều không kể xiết! Bài nhạc Nga, Prekrasnoye daleko – Tương lai xa xôi tuyệt vời!

Passacaglia

Sáng sớm cuối tuần, làm cuốc xe đạp chừng 20km, tiết trời mát mẻ, nền nhiệt độ thấp dưới 20°C… rất sảng khoái! Cuộc sống thường nhật, ở một SG nóng nảy, chật chội, thêm vào đó là cái MXH bắng nhắng, thừa rác rưởi nhưng thiếu sự tự phản ánh, thật không có nhiều dịp để có thể self-reflection. Hiếm khi đạt đến một trạng thái tạm gọi là “thư giãn sâu” như vậy, tâm trạng như được truyền tải qua khúc nhạc nhỏ Passacaglia. Passacaglia, tiếng Tây Ban Nha, vốn gốc nghĩa như passage trong tiếng Anh.

the second waltz

Chương trình âm nhạc cuối tuần, trở về với những giai điệu Nga, Dimitri Shostakovich, điệu valse số 2, nhạc phim Thê đội số 1… “Vấn đề” với Điệu valse số 2, Shostakovich là trong nguyên tác, dùng saxophone làm âm chủ đạo, cái âm trầm của nó không được sinh động cho lắm…

facebook.com / reel / 1363747395386762

Nên tôi không hình dung được hết sự hoành tráng, lớn lao của giai điệu những lần nghe đầu tiên. Chỉ trong một tông cao thì cái thuộc tính Nga mới nghe ra rõ ràng, và như lẽ thường, âm nhạc tức là dùng sự rung động ở thế giới này để hình dung về một thế giới khác…

Kogda my byli na voyne

Thế là cuộc chiến đã bước sang năm thứ 11, những người thanh niên đã mọc nhiều râu hơn, trông già dặn, cứng cáp hơn trước. Người Nga là một kiểu giống như… pitbull hay rottweiler vậy, đã cắn vào rồi là không nhả ra đâu!

Hãy nghe, xem và cảm nhận, như thế nào là loại âm nhạc của một dân tộc khỏe mạnh, một dân tộc “trên lưng ngựa”! <3 Haiza, nghe rồi nghĩ đến những thể loại chỉ có thể gọi là “nhẽo” (éo phải là nhạc) của cái giống Vịt.

Shiawase no toki

Chút âm nhạc nhẹ nhàng thư giãn cuối tuần… Khi tôi 20 tuổi, rất là thích ca khúc Nhật Bản này, “Shiawase no toki – Thời gian hạnh phúc”! Lúc đó, dù chỉ mới nghe phiên bản lời Việt mang cái tựa đề “Chỉ còn mình anh”: Thôi mình xóa cho nhau niềm đau cơn hận, Để thuyền lòng nhẹ sang ngang… Mối tình đầu, lấp chôn sâu khi em qua cầu làm hành trang ta tiễn nhau, Biết rằng đời sẽ quên mau… Mới nghe là biết rõ ràng đây không phải là nhạc Việt! Không thể nói đây là một lời dịch tốt, nhưng đẩy tempo – nhịp độ nhanh lên một chút, làm âm điệu trôi chảy – smooth hơn một chút, nó thành ra hợp trong tiếng Việt một cách kỳ lạ!

Chúng ta thường hình dung về văn hóa Trung, Nhật theo cách nôm na gọi là… “quân tử Tàu”, trong đó, cá tính con người hiện ra, được trình bày lại, có vẻ lớn hơn một chút, trưởng thành hơn chút, ra dáng vẻ “đại nhân” thấy rõ! Cách mô tả này thực chất có chút láu lỉnh, hàm ý là “không thật”! Người thế nào thì âm nhạc thế đó, dù có cố gắng che phủ bởi ngôn từ mĩ miều, có mặc bao nhiêu lớp lụa đi nữa, kiểu bolero, thì chất “phèn” cũng không giấu được. Mà “phèn” ở đây tuyệt đối không phải là “giàu hay nghèo”, là “quê hay sang”, mà là sự chính chắn, trưởng thành trong nhận thức, tư cách! Tâm lý nhược tiểu, mãi không chịu lớn!

cuộc chiến thần thánh

Chương trình âm nhạc “cuối tuần”, bài hát “Svyashchennaya voyna – Cuộc chiến thần thánh”… Ngày mai, 9 tháng 5, như thông lệ hàng năm, người Nga tổ chức kỷ niệm 80 năm kết thúc Thế chiến 2, 1945 – 2025, và lần đầu tiên có sự xuất hiện của Quân đội nhân dân Việt Nam tham gia diễu binh trên Hồng trường. Như một sự “tình cờ” (phải chăng là tình cờ?) của lịch sử… Cách đây 80 năm, có một nhóm người Việt đã tham gia cuộc chiến này, tham gia bảo vệ thủ đô Moskva, phần lớn là người Nam Đàn, Nghệ An.

Ở hành tinh Nga, đây là bài ca duy nhất (không phải quốc ca) mà khán giả thường phải đứng nghiêm khi nghe, người Nga không ngần ngại gì tôn vinh lịch sử, xem nó như một kiểu nửa thần thánh, nửa tôn giáo: “Vùng lên hỡi quốc gia vĩ đại, đứng lên chiến đấu đến chết với bè lũ Phát-xít…” Chính vì có nhóm người này nên trong Tuyên ngôn độc lập mới viết được những dòng: “Một dân tộc đã gan góc đứng về phe Đồng-minh chống Phát-xít mấy năm nay, dân tộc đó phải được tự do, dân tộc đó phải được độc lập…”

Và trong lúc đó, ở hành tinh Nga…

120 bpm

Nhìn chung là đã đi khá đều và đẹp, nhưng mà cái nhịp chậm lê thê phát chán… người Nga thường đi với tempo – nhịp là 120 bpm – beat per minute, trông vô cùng sinh động. Người Trung Quốc thường đi với tempo khoảng 100 bmp, chậm hơn chút, cũng rất là khí thế. Mà người VN toàn đi với tempo vừa chậm lê thê, vừa không chuẩn, đâu đó trong khoảng 85 ~ 90.

Xem clip thấy các bạn TQ phải cố tình kéo nhịp chậm lại cho khớp với các khối quân khác mà thấy tội! Haiza, đều và đẹp là một chuyện, nhưng nhịp là một cái gì đó rất căn cơ, thể chất kiểu này ngó bộ phải nhiều thế hệ nữa! Hãy xem & nghe clip để hình dung nhịp 120 bpm nó như thế nào nhé. Chương trình âm nhạc cuối tuần, Bài ca người lính – Ballad of a Soldier!

thorn birds

Một góc làng chài ven biển, không biết từ lúc nào đã xuất hiện một cái nhà thờ nho nhỏ cùng với một cộng đồng giáo dân be bé, lúc tôi sinh ra thì nó đã có ở đó rồi. Đó là những năm đầu 198x, lâu đến mức tưởng đã quên luôn khúc nhạc trong phim “Theme from the thorn birds – Tiếng chim hót trong bụi mận gai” này. Phim gì đâu mà mô tả chuyện tình ngang trái, vụng trộm không thể giấu giữa một cha xứ… cha Ralph de Bricassart và cô gái bé nhỏ mang tên Meggie, nhỏ đến mức giống như là Lolita vậy!

Nhạc và phim thì không còn nhớ mấy, nhưng điều tôi còn nhớ rất rõ là, trong cái xóm chài đó, khi truyền hình đang chiếu phim này, thì giáo dân nhiều người đã… đập TV! Nhiều TV bị đập nát đến không dùng được, mà tại thời điểm đó, TV là cả một tài sản! Không thể chấp nhận chuyện tình vừa trái cả đạo lý, vừa trái cả giáo lý như thế! :D Nét nhạc có phần đơn giản nhưng tươi sáng, đã di cư đến Úc đến cả mấy trăm năm rồi, nhưng chất nhạc dân ca Scotland và Celtic không lẫn đi đâu được!

Làm tôi nhớ đến một ông “tiến sư giáo sĩ” người đã dạy tôi hồi còn ở Đại học: đẹp trai như các anh chị ngồi đây, hay xấu trai như tôi, từ quan điểm xác suất thống kê thì… khả năng lấy được vợ đẹp là như nhau! Ông ấy lại tiếp tục: tôi khuyên các anh lo học hành đi, thời bây giờ đàn ông lấy vợ kém 10, 15 tuổi là việc tương đối bình thường, nên bây giờ đừng có tập trung quá nhiều cho việc yêu đương, luyến ái, hẹn hò làm gì, vì vợ tương lai của các anh, ngay lúc này, còn đang đi học mẫu giáo kìa! :D

Russophobia

Tinh thần “bài Nga” đã lên đến cực điểm, khoảng 30 ngàn lệnh cấm vận, và vô số chiêu thức bẩn khác, có những chiêu bạn không thể nào ngờ tới hay hiểu được, ví dụ như các video nhạc đỏ Nga – Xô viết trên Youtube đều bị xử lý lại, kéo cho nó chậm hơn chút xíu, thêm các loại tiếng bass ngu xuẩn vào, các phim Nga – xô kinh điển (ví dụ như phim: Bình minh nơi đây yên tĩnh”) đều bị xử lý lại làm mất đi tông màu tươi sáng ban đầu, tất cả là để làm cho thông tin trở nên u ám, mất đi cái tính tích cực, sinh động vốn có!

Đương nhiên những sự điều chỉnh này khá khéo léo để đa số khó nhận ra, nhưng người nghe, xem tinh ý là nhận ra ngay, có mấy ku cứ xào xáo mấy thủ thuật “âm thanh, ánh sáng” rồi cho rằng mình hiểu “điện ảnh và âm nhạc”! Nên văn minh hiện đại, là tự do ngôn luận gì chúng nó, toàn là thủ đoạn bẩn cả đấy! Mà thôi kệ, cứ để cho chúng nó hoang mang, dao động giữa hai cái thái cực Russophobia và Russophilia như thế! Chương trình nhạc Nga – Xô viết cuối tuần, bài ca quen thuộc: Ngày chiến thắng!