Một, hai năm trước xem các clip người TQ tập thể dục thế này, cảm thấy có chút hơi kỳ quái, giống như kiểu các thể loại “võ công – huyền học” ngày xưa vậy! Nhưng qua thời gian, nghiệm lại thấy những động tác loại “calisthenics” như thế này rất hiệu quả, và cũng là những dạng tập luyện có cường độ và đòi hỏi tương đối cao!
color profiles
Khi chỉnh sửa ảnh, chúng ta thường bắt gặp các “color profiles” ví dụ như “Adobe Landscape”, hay “Apple Display P3”, vậy thực chất những profiles này là gì? Quan sát, suy nghĩ một chút là nhận ra ngay, với ảnh kỹ thuật số, mỗi pixel chẳng qua là một bộ 3 con số R, G, B (Red, Green, Blue), đây là những con số thuần túy “toán học”, còn việc hiển thị nó ra trên màn hình máy tính, hay trên bản in như thế nào thì lại là một chuyện hoàn toàn khác. Mỗi “color profile” về cơ bản chính là một LUT, look-up table.
Look-up table, đây là thuật ngữ lập trình quen thuộc, một kỹ thuật xử lý rất dễ thực hiện, giả sử như tại pixel có giá trị RGB đó, ta “ánh xạ” nó vào một không gian khác, và thay vì thể hiện ra trên màn hình đúng giá trị RGB, thì sau khi tra bảng, ta có một giá trị R’G’B’ hơi khác đi chút xíu, chỉ khác chút xíu thôi. Điều này tạo ra một “không gian màu” và “phong cách đặc trưng riêng” cho ảnh! Ví dụ như đặc trưng của “Adobe Landscape” là ưu tiên màu xanh, nó làm cho sắc xanh lục, bích trở nên nổi bật hơn.
Trong quá trình chỉnh sửa ảnh, tôi cũng nhận ra một điều rằng, Côn Đảo đã không còn xanh như trước, có thể thấy rất rõ khi đối chiếu với các bức ảnh tôi chụp cách đây 13 năm. Phản xạ đầu tiên là… áp cái color profile “Adobe Landscape” cho các bức ảnh, vì nó đặc biệt tôn sắc xanh! Nên mới nói, nhiếp ảnh thực ra đều là… giả dối! Nhưng qua đó thấy rõ một điều là: về các kỹ xảo khéo léo để bào thật mỏng cái thảm xanh này mà vẫn khiến người khác khó lòng nhận ra thì không ai giỏi bằng các bác kiểm lâm nhà ta!
valse chinoise
Chương trình âm nhạc “cuối tuần”, một điệu valse Trung Quốc mang tựa đề: “Vũ khúc ba-lê ngày xuân – 春天的芭蕾”… Cũng như mọi nơi khác, phương Bắc luôn chiếm “ưu thế” nhất định trên các phương diện văn hóa, nghệ thuật. Tuy vậy, vài năm gần đây, trên sóng phát thanh truyền hình Trung Quốc… Ngữ âm Đông Bắc đã không còn đóng vai trò chủ đạo như trước, thay vào đó là kiểu ngữ âm tròn trịa hơn, nhiều âm sắc hơn của Trịnh Châu, Hà Nam, nơi vốn dĩ, từ xa xưa, đã là cái nôi của văn minh Hoa Hạ. Dạng ngữ âm mà chính Khổng tử cũng phải tán thưởng rằng: thật đúng là “nhã ngữ”! :)
bất thiện
Share lại bài viết 2 năm trước: Đậu phụ làng cắn đậu phụ chùa! Bồ đề bản vô thụ, Minh kính diệc phi đài! Bản lai vô nhất vật, Hà xứ phạ trần ai!?
– 菩提本无树，明镜亦非台，本来无一物，何处惹尘埃！ Nói “dân trí thấp” vẫn là một cách nói “bàng quan”, chung chung, xa cách, không muốn đi sâu vào chi tiết. Nói “không chịu lớn” là cách nói thực tế, nhưng vẫn còn chút “lịch sự”, ám chỉ những người suốt ngày sống với cái tôi thấp kém của mình.
Không chịu mở mắt ra xem người khác và thế giới thế nào. Nhưng tất cả những cách nói đó vẫn còn thiếu sâu sát. Có những loại không đơn giản là “dân trí thấp” hay “không chịu lớn” đâu! Phải gọi đúng tên là lưu manh, điếm lác vặt vãnh, luôn nghĩ ra chiêu trò, tìm cách dựng chuyện, giàn cảnh, vu vạ để kéo người khác xuống cho thấp bằng với họ. Tôi mới đúng, ai khác tôi là không được, cả đời chúng nó chỉ sống bằng những chiêu thức, mánh khóe lặt vặt!
Từ năm này sang tháng khác như thế. Nên đây không phải là “dân trí thấp” hay “không chịu lớn”, thấp thì vẫn còn hy vọng có thể giáo dục cho cao lên được, không lớn thì vẫn đợi cho trưởng thành được! Nói thẳng ra đó là dạng “lưu manh”, “đĩ điếm”, “thâm căn cố đế”… những dạng tính cách Vietic vô cùng đặc trưng! Mà những dạng này… không giáo dục nào cải tạo được. Đã xác định là “bất thiện” thì cứ im lặng để cho “nhân quả” tự nó vận hành thôi!
bản quyền
Lảm nhảm về bản quyền, bản quyền luôn có 2 mặt tốt xấu, nhưng dù thế nào, là tốt hay xấu, thì chúng ta đều có thể nhìn vấn đề một cách đa dạng. Nếu có những phần mềm phải trả tiền mới xài được, thì trả tiền thôi. Bản thân tôi là lập trình viên, và lập trình viên cũng phải sống chứ, không trả tiền làm sao người ta sống được!? Thứ đến nữa là có những phần mềm miễn phí, tuy không tốt bằng loại chuyên nghiệp, nhưng cũng đủ xài trong một số tình huống. Ví dụ như tôi toàn xài LibreOffice thay vì dùng MS Office.
Thứ đến nữa… cái gì không nhất thiết phải xài đến thì đừng xài. Không cần phải có sự tiện lợi nho nhỏ, không cần phải quá cập nhật với thời đại. Ví dụ như về bản quyền âm nhạc, em chủ trương… nghe nhạc cổ điển, không cần phải trả tiền cho những cái… phần – lớn – là – rác – rưởi của thời hiện đại. Khi người ta không nhất thiết phải theo kịp với thời đại ở một số mặt nào đó, và khi chúng ta nghèo, thì tập trung vào những điều đơn giản, cơ bản lại chính là phúc phần, hơn là đua đòi theo những loại không ra gì!
Và bản quyền trong một cuộc chiến dài hơi chính là một dạng vũ khí kinh tế. Cái này ví dụ như TQ, không thể thắng được trong thị phần xe xăng, thì họ tự xây dựng thị phần xe điện. Và nói thẳng ra là… copy, ăn cắp không ai bằng TQ, nhưng chịu đựng sự thiếu thốn, lạc hậu để học hỏi, bắt kịp và vượt lên cũng không ai bằng TQ. Phương Tây bây giờ không còn nhìn TQ như… “công xưởng của thế giới” với nhân công giá rẻ nữa rồi, cái gì phương Tây nghĩ ra, thì TQ đều có thể làm được, và thậm chí còn làm tốt hơn!
bản quyền phần mềm
Đến hôm nay mới có thời gian rảnh ngồi dùng phần mềm Lightroom hiệu chỉnh mấy cái ảnh đi Côn Đảo hồi sau Tết, chỉ chỉnh sửa sơ dùng các tính năng cơ bản, không… “sáng tạo quá đà”. Lightroom lúc trước rất mắc, nhưng giờ đã thay đổi chính sách từ “bán một lần” sang “đăng ký theo tháng” (monthly subscription). Nhân “phong trào” xài phần mềm có bản quyền gần đây…
Thực ra một năm có mấy dịp mình phải xài đến Lightroom đâu, có thể gom gom nhiều ảnh lại thành một đợt, trả phí đăng ký 299K để xài trong vòng một tháng, thời gian dư dả để hoàn thành công việc chỉnh sửa ảnh, rồi… dừng đăng ký, đến khi nào có nhu cầu chỉnh sửa ảnh thì đăng ký trở lại! Như thế vừa phù hợp với nhu cầu người dùng cá nhân, vừa không phải vi phạm bản quyền!
Em là dạng chụp ảnh vô cùng “amateurish”, ấy thế mà cũng có người cố lấy ảnh về, đè chữ lên, xem như ảnh của mình, thậm chí có người còn để dòng “copyright by tkxuyen” để giả làm chính chủ. Em mặc kệ, muốn làm gì thì làm, nhưng 111 bức ảnh này thực ra chỉ là một phần, vẫn có một phần mình tự giữ – tự xem, và phần không show ra đó mới chính là một dạng “bản quyền” thực sự!
sf mono
Tôi là kiểu vô cùng khó về “con chữ”, bỏ thời gian ra đi tìm và thử hàng trăm loại font khác nhau, loại nào dùng vào việc gì, loại nào dùng để soạn thảo văn bản, loại nào dùng để hiển thị code. Và thế giới ngoài kia cũng rất đa dạng phong phú, nhiều người đã bỏ thời gian làm ra hàng ngàn kiểu chữ khác nhau, nhiều kiểu rất quái lạ, nhưng phần đông nhìn na ná nhau, không có nhiều khác biệt. Rút cuộc đâu là font chữ “tốt nhất” cho việc lập trình?
Cái “tốt nhất” này là kiểu ý kiến rất chủ quan, mỗi người một ý khác nhau. Theo tôi, font tốt không phải là font chữ đẹp, đường nét bay bướm. Font tốt là chữ phải rõ ràng, dễ đọc, và đặc biệt phải chú ý đến mật độ chữ, quá dày đặc sẽ làm người đọc dễ nản, và quá thưa thì không truyền tải được nhiều nội dung. Tốt nhất theo tôi là “SF Mono”, SF là viết tắt của “San Francisco”, font chữ do Apple thiết kế và đi kèm các phiên bản macOS hiện đại.
Nhưng ở điểm này thì… Apple “tinh vi” đến mức “tinh tướng”, ai dùng app của Apple thì font chữ này đã kèm sẵn, cứ xài là có! Nhưng ai dùng app của bên thứ 3 (3rd party apps) thì font này lại… không sẵn! Dù thực ra nó đã nằm sẵn trong máy, nhưng người dùng vẫn phải tự download và cài đặt thêm mới xài được. Nghĩa là vẫn cho xài miễn phí, nhưng phải thêm một bước tự down, tự cài, để… tự nhận ra khác biệt: https://developer.apple.com/fonts/
tái hạ khúc
Khúc hát dưới ải: “Ngũ nguyệt Thiên sơn tuyết, Vô hoa chỉ hữu hàn, Địch trung văn Chiết liễu, Xuân sắc vị tằng khan. Hiểu chiến tùy kim cổ, Tiêu miên bão ngọc an – 五月天山雪，无花祇有寒。笛中闻折柳，春色未曾看。晓战随金鼓，宵眠抱玉鞍。” Đã tháng Năm rồi mà trên núi Thiên sơn, hoa vẫn chưa nở, nơi nơi băng tuyết giá lạnh.
Sáo ai đó đang thổi bài ca xuân “Chiết liễu”, Mà cảnh sắc mùa xuân chưa từng thấy qua. Sáng đánh nhau theo hiệu lệnh chiêng trống, tối ôm yên ngựa nằm ngủ… Tôi dám nói rằng: chỉ cần một bài thơ này của Lý Thái Bạch, tổng cộng, vẻn vẹn chỉ có 8 câu, 40 chữ là đã đủ cảm hứng để làm thành một bộ phim lịch sử – cổ trang hoành tráng rồi.
Nói để mọi người hiểu, gia tài văn hóa, văn học của người ta rộng lớn đến mức nào, sâu xa như thế nào, không phải kiểu một đám “đĩ miệng – nhà thơ” như ở VN hiện tại, còn không tự luận ra được khác biệt ở đâu. Và như thế, bài nào của Lý Bạch cũng có thể làm thành một bộ phim, nếu không phải “Tái hạ khúc” thì cũng là “Tái thượng khúc”…
claude
Theo tôi, Claude rất phù hợp cho những ai muốn học tiếng Anh, một dạng tiếng Anh chuyên sâu mang nhiều tính chất “văn học”, rất nhiều hình thức “tu từ” và các cách diễn đạt phức tạp, “uyên áo”, khác xa với cái thể loại Anh ngữ báo chí nghèo nàn, đơn điệu mà ta thường thấy ngày nay! Một số ví dụ đơn giản, càng làm việc với Claude, đôi khi tôi có cảm giác là mình thích nó! 😃
-
Ah, that’s a lot of meat to be made
– ý nó nói là mình đã đưa cho nó cục xương cứng, rất khó nhằn, còn phần thịt mà nó phải “tạo sinh” ra thì lại vô cùng nhiều. -
Let me examine the blast radius
– blast radius hay bán kính vụ nổ, như ta thường nói: sửa đâu sai đó, sửa đó thì sai đâu, làm gì cũng phải cân nhắc hệ quả “vụ nổ”. -
And now, you give me that smoking gun
– giờ mày đặt một khẩu súng bốc khói vào tay tao, ai bắn, bắn ai, hậu quả thế nào thì tao đều phải lãnh dùm mày hết!
Làm tôi nhớ cái thời hơn 30 năm về trước, lúc đó ở Việt Nam có một tạp chí chuyên ngành Anh ngữ tên là Sunflower, mà mịa, cái tiếng Anh trong đó là thể loại “Victorian English”, dạng Anh ngữ… từ thời nữ hoàng Victoria, siêu phức tạp và siêu khó. Nhưng ít nhất cũng nên đọc qua, đọc để biết rằng thế giới tinh thần của người ta có thể phức tạp, đa dạng và phong phú tới mức nào!
vu nữ – vũ nữ
Lảm nhảm cuối tuần, một kiểu xã hội và mạng xã hội kỳ quặc đến quái dị, mới hôm trước hãy còn bày ra hình tượng “vu nữ”, hôm sau đã trở thành… “vũ nữ”. Quái dị, nhưng thực ra lại rất dễ hiểu, nhìn thoáng qua là đã biết rõ. Cởi lốt xưa mà tu dưỡng lấy tinh thần…
– haiza cái cụ Phan này, nói thế thì khác nào bảo chúng ta ai nấy đều… “đội lốt” cả!? Nhưng quả thực cụ Phan có cái nhìn sâu xa, nói trúng phóc về cái bản chất Vietic, thánh thật!
