điện báo

ost cho một số bạn trẻ bây giờ hiểu “điện tín – điện báo” là cái gì, chứ không lại bảo: “Telegram là phần mềm gởi tin nhắn, Telegraph là tên của 1 tờ báo của Anh…” Nhớ những năm 198x, bà mẹ tôi đi học Bác sĩ chuyên khoa 1 ở Hà Nội, lâu lâu vẫn gởi điện báo về nhà, cái loại chữ “telex” mà đứa con nít như tôi lúc đó, dù đã biết đọc, vẫn không cách nào đoán ra được nghĩa là gì! Ban đầu là có người cầm ma-níp (manipulator) gõ mã Morse tic tè, tic tè…

Về sau được tự động hoá bằng máy, đầu gởi gõ trực tiếp ABC (máy tự động chuyển thành mã Morse), ở đầu nhận tự động chuyển ngược thành ký tự ABC và in ra trên 1 cuộn giấy thông qua 1 cái “máy đánh chữ” (như trong hình). Sau đó người ta xé đoạn băng giấy đó ra, dán thành nhiều hàng lên 1 tờ giấy và đi phát cho người nhận! Tiếc là không còn tìm được hình minh hoạ nào bằng tiếng Việt có mã telex (nguồn gốc của kiểu gõ telex trên máy tính ngày nay).

cá vàng

ọc thấy cái này lâu rồi, giờ post lại vẫn thấy buồn cười, trông người mà ngẫm đến ta, cũng chả khác nhau mấy! Ông lão đánh cá trên sông Dniepr kéo lưới được một con cá vàng! Cá xin tha mạng bằng một điều ước!

Ông lão không ngần ngại bộc bạch: Tôi muốn trước khi chết được thấy Ukraine thành nước dân chủ, giàu mạnh, các chính trị gia không ăn cắp và diễn hài nữa – Nói mịa là ông muốn bất tử đi – con cá khinh bỉ ngắt lời! 😅

mèo – 3

ới hơn 2 tháng tuổi nhưng đã nặng gần 2kg… chỉ biết ăn, ngủ và phá… Tuổi đang lớn nên cái đầu thì bé tí, chân tay thì dài lòng khòng, tỷ lệ cơ thể không cân đối và đặc biệt vụng về, chạy đâu vấp đó, va chân, cộp đầu mãi… Có đầy đủ đặc điểm của 1 đứa trẻ đang lớn:

Đang chạy nhảy, quậy phá tưng bừng, nhưng quay lưng cái nhìn lại là thấy cu cậu đã nằm ngủ tự bao giờ, nằm ngửa đưa 4 vó lên trời ngủ không biết trời trăng gì luôn! Té từ trên bàn xuống thì đập lưng nghe cái bịch, không có phản xạ xoay chân xuống trước của mèo vì béo quá! 😅

strelets

guyên 1 dây chuyền của hệ thống Strelets đang được dùng tại Donbas, bao gồm 1 tablet nhỏ có bút cảm ứng (có lẽ chạy Linux) dùng cho trinh sát nhập mục tiêu lên bản đồ, cũng có thể nhập tự động bằng ống nhòm đo xa! Chỉ thị mục tiêu bằng tia laser cũng có thể được làm thông qua con UAV Orlan-10, trong clip thấy mấy anh lính ngồi “chơi game”, cầm gamepad LogiTech với máy tính Dell chạy Windows 11, đó chính là điều khiển UAV.

Cũng thấy cả 1 vài laptop Panasonic ToughBook chạy WinXP… Quả đạn Krasnopol sau đó được nạp dữ liệu điều khiển chính xác để bay đến mục tiêu! Nguyên 1 hệ thống, trừ đạn Krasnopol ra thì còn lại chẳng có gì là công nghệ cao cả! Toàn bộ khái niệm C4I được đơn giản, cụ thể hoá như thế, còn có gì phức tạp hơn nữa thì không biết, nhưng kinh nghiệm cho thấy trong chiến tranh, dùng được là những cái đủ đơn giản, không quá phức tạp!

orlan-10

on UAV Nga Orlan-10 này thì mọi người bàn tán, cười cợt, khen và chê nhiều rồi. Thân làm bằng composite sợi thuỷ tinh, động cơ xăng Saito Nhật, camera Canon 800D Nhật, camera hồng ngoại Lynred Pháp, thiết bị chỉ thị mục tiêu laser (có lẽ là thứ hàng Nga duy nhất trong cỗ máy này), bình xăng làm từ… chai nước khoáng, điều khiển bằng… gamepad LogiTech, toàn những thứ phổ biến trên thị trường dân sự, chẳng có gì công nghệ cao! 😃 Nhưng bay được liên tục 15h với quãng đường cỡ 1500 km, cập nhật hình ảnh và chỉ thị cho pháo binh bắn trúng mục tiêu!

Đơn giá khoảng $100K~120K cho 1 “tổ hợp” bao gồm 3 UAV, máy tính, an-ten điều khiển, máy phóng và các thiết bị khác! Với giá như thế thì Nga đã biên chế hàng ngàn con Orlan-10, và rơi rụng mất vài chục con cũng chả sao! Đây chính là thứ mà Việt Nam rất cần, ngon, bổ, rẻ, và khả năng chế tạo hoàn toàn trong tầm tay, thậm chí tôi nghĩ dân amateur giỏi kỹ thuật tí cũng làm được! Ai cười cái “lẩu thập cẩm” này thì cười, miễn hiệu quả là được! Còn ai chê công nghệ Nga lạc hậu thì hôm nay họ đã tung UAV hàng xịn Lancet và Kub vào… mặt trận phía Tây không yên tĩnh!

toán

ối tiếp post trước, minh hoạ bằng 1 cái screenshot – chụp màn hình. Đến tận bây giờ vẫn còn xài khá nhiều toán, không phải là Toán cao cấp (vi phân, tích phân, đạo hàm, xác suất thống kê, etc…) mà chủ yếu là Toán rời rạc (discrete mathematics) và Thuật toán, thuật giải, thêm 1 chút Hình và Số… Chính là vì mấy cái này nên code vẫn còn có vài niềm vui, ngoài những chuyện debug phức tạp, mệt mỏi và vô số những công việc… trâu bò khác!

Ở 1 góc nhìn khác, có thể… nhìn code đoán tuổi! Những người viết mã thành khối 80 cột như tôi có nguyên nhân sâu xa từ cái thời còn trên x86 và DOS, lúc đó màn hình text kích thước 16 (dòng) x 80 (cột), còn màn hình bây giờ viết đến 160 cột có khi vẫn chưa xuống hàng! Đến tận giờ tôi vẫn cho rằng bắt đầu từ tầng thấp – low level là 1 điều nên làm, phần lớn coder bây giờ cái gì cũng biết, công nghệ nào cũng rành, chỉ 1 điều là không… rành code! 😅

toán cao cấp

ài hay, ít nhất cũng nên nói cho đám ngu biết nó ngu chỗ nào, qua đó cũng cho thấy sự thảm hại, vô phương của giáo dục VN hiện tại! Nhớ hồi hơn 20 năm trước, lúc nào đạp xe đi học về cũng ghé quầy sách ngoại văn của Fahasa góc gần Sở thú SG, tìm mua mấy cuốn Vi tích phân, sách tiếng Anh, bán sale đồng giá! Kiến thức thì cũng tương tự Toán cao cấp như ở VN thôi! Nhưng khác ở chỗ: sách có hàng ngàn ví dụ về cách áp dụng thực tế, rất sinh động, trực quan, kèm theo rất nhiều hình vẽ, ảnh minh hoạ đẹp!

Đến tận bây giờ, nhớ lại, tôi vẫn còn cảm thấy niềm vui khi hiểu được những ví dụ thực tế trình bày trong những cuốn đó! Một ví dụ: trong nội chiến nước Mỹ, đã dùng khẩu súng cối cỡ nòng 330 mm (chèn cái hình thực của khẩu súng, gián tiếp học Lịch sử), lực bắn như thế này, khối lượng đạn chừng đó, tính khoảng cách bắn xa nhất (áp dụng thực tế của phương trình parabol). Nghĩ mà buồn cho “kinh tế” Việt, toàn “đầu cơ”, buôn “nước bọt” và “vịt giời” chứ có nghiên cứu, sản xuất gì đâu, nên cảm thấy Toán nó thừa! 😢

từ nguyên: dạ

ừ nguyên – dạ – – âm Hán Việt: tra. Trước, đọc thấy 1 số ngôn luận kiểu “kẻ Nam người Bắc” cho rằng kiểu miền Nam “dạ” mới là lịch sự các kiểu! Không buồn tranh luận, chỉ muốn nói chút về từ nguyên, xem phim cổ trang, lịch sử thì TQ thấy rất nhiều, dùng trong trường hợp biểu thị sự xác nhận, khẳng định khi nhận lệnh từ thượng cấp, giống từ “rõ” hiện đang dùng trong quân đội vậy!

Ngôn ngữ, nó là 1 quá trình biến động rất dài, và đôi khi mang tính võ đoán! Ví dụ như trong tiếng Trung hiện đại, chữ tương đương với tiếng Việt “toán học – mathematics” là: 数学 – âm HV: số học, và chữ tương đương với “số học – Arithmetic” thì lại là: 算学 – âm HV: toán học. Tại sao lại có sự “tréo cẳng ngỗng” này?! Có phải là người Trung Quốc hiện đại “ngu” nên mới dùng từ như thế!? 😀

belugakov

ây “được cho là” đồng chí “Hvaldimir Belugakov”, cá voi beluga – “hình như là” gián điệp Nga, được tìm thấy cách đây vài năm ở vùng biển Na Uy, trên người có đeo 1 cái GoPro và dòng chữ St. Petersburg bằng tiếng Anh (!!!) Hải quân Nga và 1 số nước khác được biết đã huấn luyện cá voi làm công cụ do thám! Những người ngư dân Na Uy biết cách chăm sóc nó một cách vừa phải, đúng đắn, chỉ cho ăn rất ít để nó có thể tự săn bắt, tự lập!

Mối đe doạ lớn nhất cho Hvaldimir hiện tại chính là hàng ngàn Youtuber đã và đang ùn ùn kéo đến, nhất quyết phải bơi, lặn và quay phim, chụp ảnh cho bằng được với con cá voi – “có vẻ như là”: “vừa thoát ra khỏi trại khổ sai và trở về với chính nghĩa”! Điều đáng lo ngại nhất là với hàng ngàn người quấy rầy như thế, đến 1 lúc nào đó, cá voi có thể nổi điên và tấn công con người, rồi cuối cùng người ta sẽ buộc tội nó: dù sao cũng là một con cá voi Nga mà! 😅

mèo – 2

ột con mèo hoàn chỉnh, ngoại trừ việc… không kêu meo meo được! Lúc mới nhặt về ốm yếu lắm, đi không vững, nuôi được vài tuần đã tốt hơn trước nhiều, có điều do chấn thương hay dị tật sao đó nên không kêu meo meo được, chỉ gừ gừ, khẹt khẹt mà thôi… trừ điều đó ra thì hoàn toàn khoẻ mạnh, ăn và phá như giặc! 😀

mèo – 1

ập trung àm việc (!!) mà góc phải dưới: mới nhỏ bằng nắm tay đã quậy như giặc, lúc nào cũng lảng vảng xung quanh quậy phá, không đòi ăn thì cũng đòi chơi! 😀

mauvais goût

ình hình phá di tích cổ, làm lại những thứ mới “siêu giả cầy”, tô vẽ bằng xi măng nhìn như “chó liếm” đã có từ hàng chục năm nay chứ không phải bây giờ mới có! Về phương pháp, giới bảo tồn bảo tàng vẫn có nhiều trường phái suy nghĩ khác nhau, vẫn thường tranh cãi không ngớt, nhưng đại để có 2 ý chính như sau:

1. Phục chế, tạo mới giống y thật: các nước châu Âu làm tượng đá La Mã, vẽ tranh Phục Hưng tinh vi đến mức dùng mắt thường không thể phân biệt được! 2. Không có khả năng làm “giả như thật” thì tốt nhất là bảo tồn nguyên hiện trạng, không thay đổi! Tuyệt đối không đẻ ra các thứ “giả cầy” vớ vẩn, 1 kiểu xuyên tạc lịch sử!

Cách thứ nhất không hề dễ tí nào, rất nhiều công sức nghiên cứu, ứng dụng KHKT! Ví dụ như người ta biết các tháp Chăm xây bằng gạch không dùng vữa, giữa các viên gạch không có mạch vữa, chúng được “dán” lại với nhau bằng 1 lớp keo mỏng, ngày nay đã biết là làm từ nhựa cây dầu rái (chính là loại dùng để xảm thuyền).

Từ “tri – biết” cho tới “hành – làm” vẫn là khoảng cách rất rất lớn, biết là dầu rái đó, nhưng cụ thể, chi tiết thế nào để công trình đứng vững ngàn năm lại là chuyện khác! Những việc như thế đòi hỏi rất nhiều công phu, chất xám! Các vị bây giờ chỉ muốn xây “khu – du – lịch – giả – cầy” để kiếm tiền nhanh chóng mà thôi! 😢

Nhớ hồi 16 ~ 18 tuổi, mấy lần bạn rủ rê chơi đi các khu như Suối Tiên, Đại Nam, nể bạn bè nên cũng đi chứ không phải là không, nhưng tới nơi ngồi 1 chỗ, không buồn đi xem, vì cảm thấy “mắc ói”! Phải biết cách nói “không” với những thứ “giả cầy”, tiếng Pháp dùng 1 chữ rất hay là “mauvais goût”, thẩm mỹ tệ hại & độc hại !!!

Kinzhal & Shaska

inzhal và Shaska… về công năng cũng giống y như cặp đôi 1 nhỏ 1 lớn – Wakizashi và Katana của người Nhật vậy, nhưng về cấu tạo và cách sử dụng vẫn có chỗ khác biệt! Shaska là trường đao (dài, cong, 1 lưỡi) trực tiếp treo bên yên ngựa! Còn Kinzhal là đoản kiếm (ngắn, thẳng, 2 lưỡi) thường thấy mang bên hông người sử dụng, phụ kiện không thể thiếu trong bộ trang phục Cossack!

14/02/2022

Tìm nàng thuở Dương Đài lối cũ,
Gặp chàng nơi Tương Phố bến xưa.
Sum vầy mấy lúc tình cờ,
Chẳng qua trên gối một giờ mộng xuân.

hân chuyện cũ, ngồi nhớ lại những tựa sách thiếu niên phiêu lưu mạo hiểm ngày xưa đã đọc, nhiều không kể xiết, dễ có đến cả trăm tựa sách khác nhau, tất cả đương nhiên là văn học Âu – Mỹ, là từ cái văn hoá biển cả rộng rãi, hàng hải khai phóng mà ra, có rất nhiều truyện đến giờ thậm chí đã không còn nhớ tên, tác giả… 😢

02/02/2022

acebook nhắc ngày này năm trước, mới đó mà đã 2 năm, thời gian như bóng câu qua cửa. Mới Canh Tý 02/02/2020, thoắt cái đã Nhâm Dần 02/02/2022… Cảm giác thời gian trôi đi mất, chưa níu kéo lại được! 😢

Ai bày Tết nhất làm chi?
Lo quần, lo áo, lo đi chạy tiền.
Người người vui Tết liên miên,
Riêng tôi nghĩ Tết mà điên cái đầu!
Lo nhiều đến nỗi mọc râu,
Năm cùng tháng tận qua cầu xổ xui.
Cũng liều xăng-xít đít-đuôi,
Để ba ngày Tết vui cười no say.
Rồi sang năm ta lại kéo cày…😀

từ nguyên: ảo não

ừ nguyên: ảo não – 懊惱 – âm Hán Việt: áo não, chỉ tâm trạng buồn bực, rầu rĩ. Cuồn cuộn – 混混 – âm HV: cổn cổn, một âm khác là “cút” (không rõ du nhập vào Việt Nam tại thời điểm nào, có nghĩa là: lặn, biến đi). Lao đao, lảo đảo – 潦倒 – âm HV: lạo đảo. Rất nhiều lúc chợt nhận ra, hoá ra chữ Hán, tiếng Hoa thâm nhập vào ngôn ngữ Việt sâu đến như vậy, rất nhiều từ nghĩ chắc chắn là “thuần Việt” nhưng hoá ra là gốc Hán tự.

Chỉ đọc 1 bài Đăng cao – Đỗ Phủ là đã thấy mấy chữ rồi: Bất tận trường giang cổn cổn lai… Lạo đảo tân đình trọc tửu bôi. Cảm giác tiếng Việt như cái thùng rỗng, chỉ được cái kêu to thôi, chứ nội dung trống hoác, cái gì cũng phải đi vay, mượn! Về mặt ngôn ngữ học, có nhiều câu hỏi chưa có lời giải đáp, những từ đó thâm nhập lúc nào, bằng những cách thức nào? Vì thường văn viết không thể có ảnh hưởng đến văn ngôn nhiều đến như thế!

dù rằng

ù rằng một chữ cũng thơ, Dù rằng một thoáng cũng thừa xót xa. Dù rằng một cánh cũng hoa, Dù rằng một nửa cũng là trái tim! Dù không nói, dù lặng im… 🙂

ut glory

áng đọc tin thấy buồn quá, “UT Glory” là người “bạn vong niên” của em từ nhiều năm nay, chèo trên sông lúc nào cũng gặp, gặp lại rất thường hay nói chuyện qua bộ đàm, từ khắp SG ra đến VT! Hoá ra là nó có vai trò như thế! 🙁, đúng ra em phải sớm đặt câu hỏi nó cứ loanh quanh mãi như thế để làm gì, chả thấy chở hàng gì!

Từ những ngày giãn cách, em nấu ăn bằng 2 cái bếp, 1 bếp cồn và 1 bếp xăng (pressurized stove) là đã thấy điều không bình thường, xăng để lại quá nhiều muội than, nhiều 1 cách kinh hoàng! Ôi, VN, đất nước của 1 triệu lẻ 1 trò lưu manh, gian dối! Vụ làm giả xăng dầu này e là tinh vi và quy mô hơn nhiều so với vụ Trịnh Sướng!

VN, đất nước của hơn 13,000 (mười ba ngàn) tiêu chuẩn kỹ thuật, môi trường, đủ cả chả thiếu cái gì! Một đống hỗn tạp, vừa là thủ phạm, vừa là nạn nhân, vừa ăn cướp vừa la làng, vừa là thánh nữ, cũng đồng thời là đĩ điếm, vừa tự tạo nghiệp, vừa tự chịu đựng! Tất cả đều là những “cái tôi” méo mó, quái dị, éo ra hình thù gì!

dựng hình

hớ lại hồi cấp 2, bọn tôi được học 3 năm chỉ 1 môn “dựng hình”, môn mà bây giờ người ta gọi là “classical construction”, dựng hình cổ điển, dùng thước thẳng và compass, chỉ 2 thứ ấy thôi, là thành 1 nhánh toán học học nhiều năm không hết, đương nhiên đi sâu vào thì “dựng hình” và “số học” liên quan chặt chẽ với nhau, học cái này bắt buộc phải học thêm cái kia! “Hình” và “số” là 2 cái cơ bản của dân “chuyên tán” (toán)! Không biết bây giờ đám nhóc còn học những thứ này không, nhưng tiếp cận vỡ lòng như thế rất bài bản!

Một chút kỷ niệm về toán “dựng hình”… có 3 bài toán sau đây, phát biểu cực kỳ đơn giản! Chỉ nội 3 bài toán này thôi là đã đủ tạo ra biết bao nhiêu sóng gió trong suốt lịch sử loài người, suốt cả ngàn năm, cãi nhau, đập bàn đập ghế, đâm chém, đủ cả, chỉ để chứng tỏ là ta đây giải được! Mặc dù phát biểu siêu đơn giản như thế, nhưng cả 3 bài toán đều đã được chứng minh (từ thế kỷ 19) là không giải được bằng compa và thước thẳng!

1. Cho 1 hình tròn bất kỳ, hãy dựng 1 hình vuông có diện tích bằng hình tròn đó.

2. Cho 1 góc bất kỳ, hãy chia góc đó thành 3 phần (3 góc con) bằng nhau.

3. Cho 1 khối lập phương bất kỳ, dựng 1 khối lập phương có thể tích gấp đôi khối ban đầu!

Chính vì cái phát biểu đơn giản như vậy, nên nó gây lầm lạc với những “nhà tán học”. Thực ra hiện tượng “giả khoa học” không phải giờ mới có. Ngay từ những năm 17xx, châu Âu bùng nổ kỷ nguyên Khai-sáng và Công-nghiệp-hoá cũng là bùng nổ vô số “nhà tán học”, lúc nào cũng xưng ta đã chứng minh được điều này điều kia! Ban đầu các hội đồng chuyên môn còn xem xét, chứ về sau, họ mệt mỏi và loại thẳng tay những công trình kiểu như Bùi Minh Trí! 😅

Nói chuyện bên lề, cái biểu tượng compass và thước kẻ lồng vào nhau, chính là logo của Freemasonry – hội Tam Điểm, nguyên gốc là 1 hội kín, nhưng kiểu “haute société”, tập trung toàn thành phần tri thức, tinh hoa của xã hội! Benjamin Franklin, George Washington, Wolfgang Mozart, John Brown, James Watt, Mark Twain, Winston Churchill, Harry Truman, Franklin Roosevelt, Gerald Ford, Alexander Fleming, Paul Robeson, Douglas MacArthur, Steve Wozniak, và vô số người khác… đều là thành viên hội Tam Điểm!

ethanol

gười trong clip này chế lại 1 chiếc Honda từ dùng xăng chuyển sang cồn (ethanol E100). Chỉ cần đổi cái đầu van phun trong carburetor, làm cái lỗ to hơn 1 tý! Xe chạy như cũ, công suất cao hơn trước! Đây là lý do tại sao xe đua hiện đại đều dùng cồn, tuy mật độ năng lượng thấp hơn xăng, nhưng cồn có chỉ số octane cao hơn, cháy hết, cháy sạch hơn xăng, nên cuối cùng công suất lại cao hơn! Điều quan trọng nhất với động cơ dùng cồn là nó rất sạch, sau vài tháng, khi thay nhớt, bạn sẽ thấy nhớt vẫn trong chứ không đen kịt như động cơ dùng xăng!

Dù vậy, cồn vẫn có một số “nhược điểm”: tốn nhiều nhiên liệu hơn cỡ 30% tính theo số lít cho cùng 1 quãng đường (tính theo khối lượng thì chưa biết), động cơ khó khởi động hơn trong thời tiết lạnh, và có khả năng bị quá nhiệt do công sinh ra lớn! Nói gì thì nói, em vẫn thích 1 chiếc xe chạy cồn, ngửi cái mùi nó sạch sẽ, khác hẳn! 🙂 Báo động về tình trạng dùng methanol thay ethanol sát khuẩn trong thời dịch! Methanol, độc, không sát khuẩn, không mùi! Còn ethanol, cồn y tế, sát khuẩn và có mùi nồng giống rượu, nên ngửi có mùi thì hẵng mua!