nội tâm bất ổn

Cũng như trước đây có chiêu xúi người sản xuất trà bỏ chất độc hại vào trà, rồi quay sang tố cáo trà VN chất lượng kém, nhiều kim loại nặng vậy, tầm nhận thức vẫn chỉ dừng ở mức: là do mưu kế của người khác hãm hại thôi, chứ nhận thức chưa đạt đến mức: nếu tự anh không làm chuyện gì xấu thì ai hại anh được!? Một cái xã hội nhan nhãn chuyện hoang tưởng và bịp bợm như ngày nay, không chỉ đổ hết lỗi cho các thành phần lưu manh được.

Là do mặt bằng dân trí chung, do lòng tham thế nào đó, do sự a dua, tiếp tay, dung dưỡng cho cái xấu, cái ác như thế nào đó, mới tạo ra cái môi trường xã hội như vậy, đâu phải chỉ do “lưu manh, bịp bợm”? Nên câu chuyện như nhiều lăng kính phản chiếu lẫn nhau, nhìn cái này thấy cái khác, thấy vô số cấp! Mà bị lừa bịp toàn là các thành phần gạo cội, có tuổi đời, có kinh nghiệm xã hội, có của cải tích lũy cả, đâu phải là dạng “trẻ người non dạ” gì!?

Căn bản thực ra vẫn là do thể chất nền tảng, lười vận động kinh niên nên hình thành những “trạng thái tinh thần” Vietic vô cùng đặc trưng, gặp cái gì mới lạ thì một là sợ, hai là ghét… Nhưng đó chưa phải là tất cả, do bên trong thiếu vận động và trì định, nên không xác tín được giá trị gì, thế rồi sẽ dẫn tới việc ai nói gì cũng tin, ai xúi gì cũng làm, rất dễ bị xúi bẫy và lừa gạt. Nhưng đó chưa phải là tận cùng của thảm trạng văn hóa xã hội!

Hàng chục năm tương tác qua lại trong môi trường như thế, dẫn đến những kiểu cá tính bệnh hoạn, hoang tưởng, những “cái tôi” lớn hơn trời. Chính vì sự “chấp ngã” quá lớn nên… ai khác tôi là không được, ai làm gì khác là chạy quanh giở trò lưu manh, phá hoại, rút cuộc biến thành những dạng bệnh – tâm – thần kinh – niên, vô số kiểu nội tâm bất ổn, dù biểu hiện là rõ ràng dễ thấy hay rất kín đáo, đã được ngụy trang khéo léo!

smith

Ngộ dĩ vãng chi bất gián, Tri lai giả khả truy…
悟已往之不諫,知來者可追。。。

Nhân facebook nhắc lại ngày này năm trước… Lảm nhảm cuối tuần, họ (family name) phổ biến nhất của người Anh là Smith, vì sao như vậy!? Quay trở lại 1000 năm trước, xã hội Anh phần lớn vẫn chưa có họ, về khoản này, người Anh chậm hơn TQ đến hơn 1500 năm! Khi xã hội nảy sinh nhu cầu phải có họ: phải định danh, ghi chép, làm sổ sách, hóa đơn, kế toán, thu thuế…

Đơn giản nhất chính là lấy luôn nghề nghiệp làm họ: blacksmith, whitesmith, brownsmith, silversmith, goldsmith, tinsmith, bladesmith, arrowsmith, gunsmith, swordsmith, locksmith, pewtersmith, coinsmith, etc… ví dụ như “John (the) Smith”, tức là: John thợ rèn. Một xã hội vận hành theo định hướng nghề nghiệp chuyên môn hóa và trình độ phát triển ngày càng sâu.

Đó là tiền đề để nước Anh bước vào kỷ nguyên công nghiệp hóa. Để xây cái nền tảng đó mất không ít hơn… 500 năm. Cũng như TQ mấy chục năm qua vậy, trở thành “công xưởng” của toàn thế giới không phải chuyện đơn giản, tất cả xây dựng trên nền tảng văn hóa nhiều ngàn năm. Loay hoay làm cái này, sửa cái kia, làm bàn ghế trong nhà, đóng chiếc xuồng chèo đi chơi, etc…

Đó vừa là công việc mang tính giải trí, vừa thể hiện nhu cầu có thật của bản thân. Khi con người ta thực sự làm một công một việc, thì công việc đó sẽ quay trở lại, làm thay đổi con người, xây dựng nên tính cách, phẩm chất, giá trị. Thành ngữ phương Tây có câu: con người xây nên căn nhà, và rồi, căn nhà xây nên con người! Chỉ sợ những loại… gì cũng “làm” mà éo thấy con người thay đổi!

chấn hoa trung học

Vâng, là… “con nhà người ta”, cấp 2, 3 thì học ở trường “quốc dân”, Chấn Hoa trung học – 振华中学, ngôi trường mà vừa bước vào cửa là đã thấy câu khẩu hiệu 8 chữ lớn đập vào mặt: Hảo vấn lập hành, Chính khí hướng thượng好问立行正气向上. Được cho là tọa lạc tại Cáp Nhĩ Tân – Hắc Long Giang, đây thực ra là ngôi trường hoàn toàn không tồn tại trong thực tế.

Chấn Hoa trung học, chỉ được dựng lên trong… tiểu thuyết và phim ảnh mà thôi, nhưng ngôi trường đã trở thành một “hình mẫu” kinh điển qua cả chục bộ phim thanh xuân khác nhau! Trong tiểu thuyết và phim ảnh, Chấn Hoa được xây dựng thành một “thương hiệu”, có các dấu hiệu nhận biết, có những đặc trưng rất rõ ràng: bảng hiệu với phông chữ phồn thể cổ điển…

Những câu khẩu hiệu rất chi cao vời, khác hẳn với những trường bình thường khác, và cả cái tông màu “giả hoàng – 赭黄“, màu vàng đất đặc trưng của hoàng gia thời nhà Đường! Và cứ như thế, trung học thì là Chấn Hoa, chấn – ở đây nghĩa là chấn chỉnh, chấn hưng! Đại học thì là Thanh Hoa – 清华, chữ thanh – với ba chấm thủy nghĩa là trong sạch, thanh cao.

Còn ra trường thì đi làm những công ty như Hoa Vi – Huawei – 华为, chữ vi – nghĩa là vì, bởi, do, cho. Khác biệt là ở chỗ có dám nghĩ, dám làm, có nội dung, có công phu gì bên trong, hay ra đời gặp thực tế quá khó, mà bản thân thì trống hơ trống hoác, không có giá trị, năng lực gì để níu kéo, trì định lại, thế rồi lại chỉ hoang tưởng và bịp nhau để sống qua ngày mà thôi!

tập thể dục

Khoảng tháng trước, tôi có hỏi Claude: “hi Claude, mày còn nhớ cái máy tính NextSTEP cách đây hơn 35 năm không?” Claude trả lời: “tất nhiên là tao nhớ rồi…” Và thế là bắt đầu cuộc nói chuyện dài hơn 10 ngàn dòng (in ra khoảng 300 trang A4). Mọi việc bắt đầu cỡ những năm 1985, khi Xerox gần như độc quyền trong ngành in ấn. PostScript mặc dù là chuẩn mở do Adobe công bố, nhưng phần “Type 1 font” thì Adobe vẫn giữ bản quyền. Trong đó, quan trọng là thuật toán hinting: sắp xếp các pixel lại thế nào đó, để font chữ nhìn vẫn đẹp ở độ phân giải thấp!

Cái thuật toán hinting này… dù chẳng có gì phức tạp hay cao siêu, nhưng được Adobe bảo vệ như bí mật kinh doanh (trade secret), thậm chí không đăng ký bản quyền (patent), vì đăng ký bản quyền tức là đã công khai phần nào ý tưởng, các đối thủ cạnh tranh sẽ có manh mối để dò theo và bắt chước. Và Adobe chỉ công khai phần nào bí mật này cách đây khoảng 15 năm. Trở lại với cái máy tính NextSTEP, giao diện, chữ và màu của nó đẹp đến nỗi khiến cho tất cả những sản phẩm cùng thời khác, ví dụ như Windows 1, 2, 3, trông giống như đồ chơi trẻ con vậy!

Dù NextStep đã rất đẹp, nhưng vẫn chưa đạt tới trình như PostScript & Type 1 Font của Adobe, còn Windows thì vốn dĩ… xấu đau đớn, xấu liên tục nhiều thế hệ! Thế là Apple và Microsoft đã “liên thủ” với nhau để tạo ra “True Type” nhằm cạnh tranh với Adobe. Lại nói về PostScript, đến tận ngày nay, theo quan điểm cá nhân tôi, PDF vẫn không đẹp như PostScript, chính xác hơn về kỹ thuật thì… các trình sắp chữ (typesetter) hiện đại vẫn có mặt nào đó không thể so được TeX. Cái việc mà Donald Knuth đã làm “một lần” ấy, 50 năm sau vẫn chưa ai làm tốt hơn.

Và đó cũng là lý do vì sao một số người, nhất là các bác trong ngành Toán, cố sống cố chết bám vào cái di sản 50 năm tuổi: TeX và LaTeX, vì cái vẻ đẹp của nó đến nay vẫn chưa thể vượt qua. Trở lại với ứng dụng của font & typesetter trong thương mại, các tập đoàn Adobe, Apple, và MS dù hoạt động trong những lĩnh vực không trực tiếp cạnh tranh với nhau, nhưng từ góc độ “sở hữu trí tuệ và bản quyền”, thực sự đã có một cuộc chiến độc quyền và chống độc quyền liên tục 40 năm. Adobe muốn độc quyền máy in và font, Apple gián tiếp chống lại điều này.

Adobe muốn độc quyền công nghệ Flash, Apple cũng chống lại điều này, bằng cách tạo ra các tiêu chuẩn mở như HTML 5. Để chống lại độc quyền chỉ có một cách rất chi là… XHCN, đó là phải tạo ra các chuẩn mở tốt hơn! Tạo ra vô số mã nguồn mở là Apple, và tạo ra vô số sản phẩm bản quyền nổi trội cũng là Apple. Cái giá trị thương hiệu trên 1 nghìn tỷ đô quả nhiên để lại dấu ấn và tiếng tăm ghê gớm. Nhưng có phải tất cả đến từ một cái tên Steve Jobs? Hình như lịch sử khoa học máy tính nói riêng và lịch sử công nghệ nói chung không đơn giản như vậy!

Trước khi có Adobe PostScript và Mac LaserWriter, một cái tên khác, đường cong Bézier, đến từ hãng xe hơi Renault trước đó hơn 10 năm. Hầu hết các kiến thức, thuật toán cơ sở của “Đồ họa máy tính – computer graphics” mà chúng ta biết ngày nay đều được phát minh trong những năm 50 ~ 70, và được dùng phổ biến nhất trong 2 lĩnh vực lớn: thiết kế, sản xuất ô-tô và nghiên cứu, chế tạo máy bay chiến đấu, đây là giai đoạn trước Steve Jobs, Bill Gates những hơn 25 năm, khoảng một thế hệ. Đó là thời đại của máy tính mainframe: CADAM, UNISURF, DAC, etc…

Đây là những hệ thống máy tính có giá lên đến nhiều triệu đô, dùng để CAD – computer aided design, thiết kế với sự trợ giúp của máy tính, tất cả quay trở lại với Sketchpad, phần mềm của Ivan Sutherland, chạy trên TX-2, con mainframe to bằng một căn phòng lớn. Ivan Sutherland là học trò của Claude Shannon, người trong Thế chiến 2 đã có nhiều nghiên cứu về mã hóa. Phải nói rằng WW2 là nguyên nhân trực tiếp tạo ra vô số đột phá trong khoa học máy tính – Computer Science, hầu hết các sư phụ ngành CS đều trưởng thành từ cuộc chiến này.

Khi Claude Shannon đi học tại MIT, ông ta bắt đầu với máy tính vi tích phân – differential analyzer, dạng máy tính analog – tương tự, phổ biến trước kỷ nguyên máy tính điện tử. Máy tính analog thì có một quá trình phát triển vài thế kỷ, quay về với Newton, Laplace, Fourier, etc. Nên để có được Steve Jobs và Mac + iPhone, Bill Gates và PC + Windows ngày nay, phải quay ngược trở lại hơn 50 năm trước, từ các hệ máy tính mainframe giá hàng triệu đô, cho đến các hệ máy workstation (hàng chục / trăm nghìn đô) rồi đến các thế hệ máy tính cá nhân (vài nghìn đô)!

Còn nếu truy nguyên toàn bộ phát triển của khoa học máy tính thì sẽ quay lui ít nhất vài trăm năm, thậm chí còn xa hơn, trên đường đi sẽ bắt gặp vô số tên tuổi khổng lồ. Nếu đã hiểu lịch sử phát triển phong phú và phức tạp đến thế, thì ta cũng biết rằng, có nằm mơ cũng không thành Steve Jobs được! Theo tôi, điều trước tiên phải làm là… cứ tập thể dục đi đã !!! Cơ thể mạnh khỏe, tinh thần phấn chấn rồi tự khắc sẽ bớt ghen ăn tức ở, bớt gian manh lặt vặt, tâm tĩnh lặng thì mới tập trung học hỏi được, và nếu liên tục cố gắng như thế 5 ~ 10 thế hệ nữa thì… may ra!

gia nghiệp

Rằng năm Gia Tĩnh triều Minh… một trong những phim Trung Quốc tôi xem gần đây và rất thích! “Gia nghiệp”, phim nói về nghề làm mực – mực thỏi hay “mực Tàu” như chúng ta thường gọi. Nhiều người nghĩ: làm mực thì có gì khó, cứ đốt củi lên thu lấy bồ hóng (muội than), rồi đem trộn với a-giao (keo da lừa, da trâu) là thành mực thôi chứ gì? Nếu chuyện chỉ đơn giản vậy thì làm sao có được một bộ phim dài và hay đến như thế?!

Như khi nhỏ tôi tập viết bút lông với mực Tàu, ở đây không phải là những lời thanh minh, biện hộ, vì nói đúng là: tôi viết chẳng có mấy công phu, chữ hơn gà bới, nên nói là do mình lười tập mà chữ xấu, nói vậy cũng không sai! Nhưng thời hiện đại cũng đã có nhiều thông tin để phối kiểm, cho ra bức tranh toàn cảnh hơn, bút tốt, mực tốt có khi tiết kiệm được vài năm hay hơn, mà những năm đầu tiên lại là những năm tối quan trọng!

Như một cây bút tốt, lõi thường làm bằng lông ngựa, lớp bao quanh bọc bằng lông thỏ, bút vừa mềm, mà lại vừa cứng, quan trọng là viết không bị cong và toe đầu, một cây bút xịn, cộng với mực xịn, giấy xịn sẽ rất khác. Còn những đồ “lô-can” mà tôi kiếm được hàng chục năm trước, chấm mực, viết được 2, 3 nét là đầu bút đã cong, toe ra hết cả, không cách nào viết chữ cho ngay ngắn được. Nên đồ xịn nó vẫn thực sự rất rất khác biệt!

Trở lại với bộ phim “Gia nghiệp”, phim kể về một cô gái có “thiên phú” với nghề làm mực, mà phong tục xã hội thời đó không cho phép phụ nữ làm nghề. Kết quả là phải cải trang làm nam để đi học lóm. Sự việc bị phát hiện, được đưa ra “tòa án”, một hội đồng các gia đình làm mực địa phương để phân xử. Tuy nói “truyền nam, không truyền nữ” nhưng đây chỉ là “lệ” truyền miệng chứ không phải “luật” đã được viết thành thành văn.

Nên “tòa” căn cứ vào điểm này để phán cho cô gái được phép học nghề, nhưng phải vượt qua được một thử thách: trong một tháng, phải làm một thanh mực nộp lên để “toà” giám định kỹ thuật, kỹ năng. Thanh mực nộp lên đương nhiên được đánh giá… “hạ phẩm”, hàng chất lượng không cao, nhưng như cô gái biện luận: không có được vật liệu tốt nhất, không có nhiều tiền đầu tư để làm loại mực xịn, và cũng như cô lý luận:

Nhiều loại công việc không cần mực quá tốt: thương nhân viết sổ sách, trẻ em học viết chữ, nếu mực mà giá đến nhiều lạng bạc một thỏi, hàng “thượng hạng” không phải ai cũng mua nổi, và mua rồi cũng chưa chắc đã dám xài vì nó quá quý. Nên thay vào đó, cô chủ trương sản xuất một loại mực chất lượng vừa phải nhưng giá rẻ để phục vụ số đông quần chúng, thay vì chỉ dành riêng cho số ít người có nhu cầu chất lượng cao!

Đương nhiên không chỉ có “làm mực”, bộ phim lồng ghép vào trong đó bối cảnh xã hội, môi trường văn hóa, đấu đá gia tộc, luyến ái cá nhân… và rất nhiều chi tiết cuộc sống khác, tất cả chỉ xoay quanh một chuyện: làm mực! Có mỗi việc trộn bồ-hóng với a-giao, tưởng chừng đơn giản mà lại không đơn giản chút nào. Như các loại mực “tào lao” mà tôi dùng ngày trước, viết xong phơi khô, đem thấm nước là mực nó lại lem ra trở lại.

Trong khi mực xịn của người ta (là nói loại mực ngày xưa, không tính các loại mực hiện đại), không hiểu họ làm kiểu gì, ngửi thì thấy rõ là mùi keo a-giao và mùi bồ-hóng không sai, mài trên nghiên với nước nhưng sau khi viết, để khô thì dù có thấm nước, mực cũng không lem ra, là mực gốc nước (water – based) nhưng lại không tan trong nước! Xem phim để thấy, dù chỉ là một công việc “cỏn con”, người ta đã làm đến kỹ càng, kỳ công như thế!

columns

Tại sao sách, báo in giấy từ xưa đến nay đều có thói quen chia văn bản thành nhiều cột, mỗi cột chỉ có khoảng 6 ~ 9 chữ… Đó là vì nếu để dòng chữ quá dài, người đọc phải liên tục xoay đầu từ trái sang phải rồi ngược lại, dễ gây mất tập trung và mệt mỏi! Nên để cho độc giả thoải mái, mắt chỉ tập trung vào một khoảng nhỏ, thì mỗi cột phải hẹp, chứa ít chữ, dù văn bản có thể dài nhiều trang! Đám làm truyền thông bẩn trên mạng gần đây cũng vậy, thấy rõ chúng nó xài nhiều thủ thuật đánh vào số đông. Đầu tiên là phải viết câu ngắn lại, cứ nói độ khoảng 10~15 chữ lại xuống dòng, nói tiếp hơn chục chữ lại xuống thêm dòng nữa. Đó là vì… dân ta phần lớn không đọc nổi “một cục chữ lớn”.

Họ cần những câu ngắn gọn, nhảy đến kết luận càng nhanh càng tốt, dùng nhiều từ ngữ càng giật gân, cảm tính, bầy đàn càng tốt! Nên đừng nói là “đọc sách” nhé, một đoạn nhỏ 10 dòng cũng chưa đọc được đâu. Và cứ thế thôi, không có công phu, kiên nhẫn làm bất kỳ chuyện gì, nhưng ai nói gì cũng tin, ai xúi gì cũng làm, họ cần cái gì đó thỏa mãn ngay lập tức! Hiểu logic nhỏ không được, hành văn không xong, chuyên đi copy / paste lòe người. Phản xạ đạp chân phanh, chân ga mãi vẫn không tập cho kỹ càng được, cứ hồn nhiên phóng nhanh vượt ẩu. Không ý thức được chính bản thân và môi trường xung quanh, từ những chuyện nhỏ nhất, nhưng tâm địa thì lại manh động, bất ổn vô đối!

cướp biển

Việt Nam chưa bao giờ có cái gọi là “cướp biển” !!! Chúng ta thường nghe nói hải tặc Nam Trung Quốc, cướp biển Nhật Bản, thỉnh thoảng lại nghe có cướp biển Thái Lan, Campuchia (chính xác hơn đây là những người Thái, Cam gốc Hoa), nhưng VN thì chưa bao giờ có cướp biển! Những ai đọc các bài viết của tôi về hàng hải trong nhiều năm qua sẽ biết vì sao. Dây thừng tốt chưa làm được, có khi đơn giản là dùng nguyên sợi dây mây, cột buồm loại xịn chưa làm được, đôi khi chỉ xài một cây tre mong manh làm cột buồm, quả neo sắt còn lười làm, có lúc chỉ dùng cục đá. Vải buồm loại tốt còn chưa có, một số trường hợp còn dùng các loại lá cây kết lại!

Trang thiết bị trên tàu như ròng rọc, tời kéo, etc… vô cùng thô sơ, không bảo đảm hoạt động trơn tru và ổn định! Kỹ thuật đóng tàu rất sơ khai, kém bền chắc. Nên ra biển kiểu sáng đi chiều về thì được, chứ không thể đi biển dài ngày… Càng chưa nói đến chuyện làm “cướp biển”, đều là do yếu tố “bảo đảm kỹ thuật & hậu cần” cả thôi. Muốn “ăn cướp” của người khác á, đời không dễ như thế đâu, còn chưa gây ra được “nguy hiểm” cho người khác, thì đã tự đặt bản thân mình vào nguy hiểm rồi! Làm không được nên quay sang cướp sông, cướp cạn, cướp lẫn nhau thôi! Và cứ thế, từ thế hệ này sang thế hệ khác, không bắt tay làm từ những việc nhỏ!

Chỉ ngồi đó hoang tưởng trên trời dưới đất. Nhưng hoang tưởng vẫn đỡ, chỉ e là vung vít, hoa ngôn xảo ngữ để đi bịp người khác trong cộng đồng, bịp luôn cả những người thân gần gũi nhất, đến tận ngày nay vẫn không ngóc đầu lên được! Nhìn lại lịch sử “vượt biên” mấy chục năm trước là rõ: một số người vượt biên thành công là “tư sản”, họ bỏ tiền ra mua tàu, mua luôn đường đi, loại này không cần phải nói! Thứ đến là những người Việt gốc Hoa, họ có hiểu biết đa lĩnh vực, từ máy móc tàu bè cho đến… cả thiên văn, địa lý, và họ có văn hóa cộng đồng gắn kết, tin cậy nhau để bảo đảm thực hiện hành trình thành công, đưa con tàu đến nơi an toàn!

Một số nữa là các ngư dân đã có nhiều kinh nghiệm đi biển! Đa số còn lại là dạng không có hiểu biết, kỹ năng gì, đi chỉ làm mồi cho cá, nhiều không kể xiết, sự thật đau lòng nhưng nói ra chính là vậy, chưa kể trong những người tổ chức vượt biên có vô số kiểu bịp, ngay từ đầu mục đích đã là cướp, thậm chí vì cướp của mà giết người, tự người Việt hại nhau là chính! Chúng ta sống trong cuộc đời đều phải tự dùng kiến thức, kỹ năng để đảm bảo an toàn cho bản thân, nói theo tiếng Anh là “due your diligence” – tự làm “bài tập về nhà” nhé! Đừng manh động, liều lĩnh, vô trách nhiệm rồi đổ lỗi cho thời cuộc, chính chị chính em này nọ!

hanami

Thời gian là khoảng thế kỷ thứ 7 ~ 8 CN, địa điểm là các thành Trường An, Lạc Dương, nhà Đường, Trung Quốc, những thành phố có hơn một triệu dân, lớn nhất thế giới lúc bấy giờ. Trung Quốc lúc đó đã là nơi vô cùng văn minh và phát triển. Mùa hoa đào hoa mận nở, các gia đình tổ chức tiệc ngoài trời, giống như kiểu tiệc BBQ dã ngoại của chúng ta ngày nay vậy! Họ trãi chiếu dưới những cây hoa đào, uống rượu, ăn uống, tán gẫu, làm thơ…

Lúc đó thì Nhật Bản hãy còn lạc hậu, hoang sơ lắm, nhưng họ ý thức rõ về điều đó và cố gắng học. Trong nhiều thế kỷ, nhiều đoàn, nhiều ngàn người được cử đi Trung Quốc, danh nghĩa là “sứ bộ ngoại giao”, nhưng kỳ thực là đi học tập… văn minh, văn hóa. Và thế là, cái tiệc hoa đào đó được học một lần, mang trở về Nhật Bản rồi được cô đọng lại, đến mức trở thành gần như một nghi lễ! Cũng thời gian ấy thì, ở VN vẫn còn cởi trần, đóng khố…

Lạc Dương thành đông đào lý hoa,
Phi lai phi khứ lạc thùy gia?
Lạc Dương nhi nữ hảo nhan sắc,
Hành phùng lạc hoa trường thán tức.
Kim niên hoa lạc nhan sắc cải,
Minh niên hoa khai phục thùy tại?
Đãn kiến tùng bách tồi vi tân,
Cánh văn tang điền biến thương hải!
Cổ nhân vô phục Lạc thành đông,
Kim nhân hoàn đối lạc hoa phong.
Niên niên tuế tuế hoa tương tự,
Tuế tuế niên niên nhân bất đồng!

Hoa đào mận bên đông thành Lạc,
Bay qua lại rải rác nhà ai?
Có nàng nhan sắc tuyệt vời,
Gặp bông hoa rụng ngậm ngùi thở than.
Nay hoa tàn dung nhan biến cải,
Mai hoa khai tồn tại chốn nào?
Những trông buồn khóm thông sầu,
Lại nghe bãi bể nương dâu đổi dời!
Người xưa chẳng còn nơi thành Lạc,
Người nay trông gió ngắt đời hoa.
Năm năm hoa giống như xưa,
Nhưng năm năm kiếp người ta khác rồi!

白头翁 – 刘希夷

洛阳城东桃李花
飞来飞去落谁家
洛阳儿女好颜色
行逢落花长叹息
今年花落颜色改
明年花开复谁在
但见松柏摧为薪
更闻桑田变沧海
古人无复洛城东
今人还对落花风
年年岁岁花相似
岁岁年年人不同

nghị quyết

Hôm nay bầu cử tự do,
Chọn người tín nhiệm mà cho vào hòm (phiếu)! :D

Như bao người Việt khác, dù chửi bới, lăng mạ dữ dội, nhưng bản thân tôi cũng là… Vietic, loại Vietic từ thời còn ở nhà sàn :D! Haiza, Vietic, what makes you tick!? Điểm yếu cố hữu Vietic, đó là sự suy yếu thể chất, năng lượng không ổn định, lúc làm việc rất hăng hái (nhất thời), sau lại xìu hơi, ù lỳ thời gian dài, rồi chuyển trạng thái sang hướng ngược lại.

Chính sự phập phù về năng lượng nội tại này khiến người Việt khó nghĩ, làm, duy trì những việc cần phải có công phu, quá trình lâu dài. Nên mục tiêu đặt ra cho 2026 là phải khắc phục tình trạng này! Không cần phải vận động nhiều đến mức kiệt sức, nhưng phải duy trì vận động điều hòa, ổn định! “Nghị quyết – resolution” đã được đặt ra cho năm mới! :)

ảo giác tiến bộ

Nói rất hay và nói vô cùng đúng… Khi con người ta phải dùng tới những ngôn từ bóng bẫy, có cánh nhưng mơ hồ, phù phiếm (nôm na tức là… “đĩ miệng”) thì cũng có nghĩa là họ đang loay hoay tìm cách giấu nhẹm, né tránh một cái thực tế, một thực trạng rất không vừa ý nào đó! Suy cho cùng, không phải là chúng ta có được máy móc gì, có công nghệ gì, mà vấn đề vẫn chỉ đơn giản là… con người chúng ta đã thay đổi như thế nào, có năng lực suy nghĩ như thế nào, có khả năng tư duy, phân tích, kế hoạch và hành động như thế nào!?

Và khi con người không thay đổi được, cái “tâm” không tiến bộ được, thì dù bạn có “khoa học công nghệ” đằng trời thì câu chuyện cũng chỉ là “chiếc áo & thầy tu” mà thôi! Cũng có chút liên quan (vì đây chính là A.I.) tự dưng một cái quảng cáo hiện lên trên Facebook: “Bạn có phải là người giải quyết vấn đề tự nhiên?”, chẳng có gì là “vấn đề tự nhiên” cả, câu này ý muốn nói: “Bạn có phải tự nhiên đã là người giải quyết vấn đề!?” Đúng là thời đại kỳ quặc, viết câu tiếng Việt không thông, lúc nào cũng “A.I. – trí tuệ nhân tạo” ầm ầm! :(

xuân vãn

Phải nói là màn trình diễn “đỉnh của chóp”, những con robot TQ trình diễn võ thuật, múa côn, đao, thậm chí còn mô phỏng một vài động tác Túy quyền, đều là những vận động rất khó, đòi hỏi sự phối hợp của toàn bộ cơ thể, cả những màn nhào lộn khó mà chỉ người có tập luyện kỹ càng mới làm được! Cứ thế này thì những loại lao động chân tay đơn giản sẽ bị thay thế sạch sẽ! Hàng loạt ngành nghề sản xuất sẽ phải tái cơ cấu vì đã có “lực lượng lao động” robot vừa đông đảo, vừa không cần phải “tăng lương, giảm giờ làm”! Chưa kể đã có thể nghĩ đến chuyện ứng dụng làm robot chiến đấu!

Hiện tại thật khó so sánh, khi con robot Optimus của Tesla cho thấy sự khéo léo với các cử động của 10 ngón tay, rất cần thiết để làm những công việc yêu cầu độ tinh xảo cao! Còn các con robot TQ lại cho thấy khả năng phối hợp toàn thân, vận động linh hoạt trong môi trường thực tế rất xuất sắc, hơn đứt Tesla. Và như thường lệ, trước những sự kiện lớn của thế giới, ta lại thấy đa số người Việt “chia phe” đánh nhau: TQ như thế này, Mỹ như thế kia, ai cũng có lý lẽ hùng hồn, ai cũng ra sức chứng minh “tôi đúng”, những hành động “chia phe” chủ yếu vì các động cơ chính chị, chính em mơ hồ nào đó!

Và rồi khi bạn đọc xuyên qua được mớ ngôn từ vừa không rõ ràng, vừa hàm hồ, xàm xí ấy, bạn bỗng dưng nhận ra, chúng thể hiện rõ vô số bất ổn nội tâm, sự bất lực không hiểu, không phát biểu được các vấn đề nội tại. Bạn thấy rõ sự kình chống, đấu đá lẫn nhau có nguyên nhân xuất phát từ bên trong, đấu như một loại bản năng, quán tính vậy, rất ít người có được nhận thức phải làm gì để nâng cao cái “dân trí” vốn dĩ đang ở mức thấp lè tè ngọn cỏ, không mấy ai cho thấy có mong muốn làm sao cải tạo cái xã hội hỗn loạn với muôn ngàn trò lưu manh, điếm lác như hiện tại.

Lúc nào cũng Mỹ thế này, TQ thế kia, phương Tây thế nọ, v.v… chưa bao giờ dám nhìn rõ và nói thẳng: thế còn chúng ta, bản thân chúng ta thì như thế nào!? Thế rồi lại cố gắng dùng hết những từ ngữ mơ hồ này cho đến những khái niệm xa lạ khác, lúc nào cũng có “lý do” để nói tránh đi, quan điểm luôn luôn di động, biến ảo, đổi màu giống như con salamander vậy! Lúc nào cũng chăm chăm dùng ngôn từ hư ảo mong có thể lung lạc, lừa gạt người khác, chứ làm gì để bản thân thay đổi, để xã hội trở thành môi trường tin cậy, có thể phát triển được thì không mấy ai nói tới!

right of way

Hàng hải quốc tế từ hàng trăm năm trước đã có nhiều luật lệ giao thông, các quy tắc nhường đường, ví dụ như tàu buồm phải nhường xuồng chèo tay, tàu máy phải nhường đường cho tàu buồm! Có thêm rất nhiều quy tắc nhường đường khác, như tàu tiếp cận về phía bên phải (starboard) có quyền ưu tiên cao hơn. Hay các quy tắc dựa trên gió: tàu đang ở port-tack (gió thổi từ phía bên trái) phải nhường đường, tàu trên gió phải nhường tàu dưới gió. Nhưng vẫn có sự không thống nhất về luật, đơn cử như VN thì ngược lại: tàu buồm phải nhường đường tàu máy. Ban đầu, tôi rất phản đối điều luật này, vì nó ngược với luật quốc tế.

Nhưng suy nghĩ kỹ thì luật VN không phải là không có “lý” của nó, và ngay cả luật quốc tế cũng có những điều ngầm hiểu ngoài luật, tạm gọi là “common sense”. Ví như một con tàu container hàng chục ngàn tấn, tốc độ cao hơn tàu buồm nhiều lần, với cái khối lượng khổng lồ đó, rất khó, đôi khi là không thể, để cho nó giảm tốc nhường đường kịp thời. Và nếu bạn cứ cố chấp bắt nó phải nhường theo luật, thì người thiệt là chính bạn, khi tàu bạn nhỏ, tốc độ lại chậm, không xoay xở kịp! Tôi đã gặp tình huống như vậy khi ước lượng sai khoảng cách và tốc độ, với sức chèo của mình định cắt mặt một con tàu lớn, nhưng tàu lớn không thèm giảm tốc!

Nó dựa trên các con số tính toán hiện ra trên màn hình radar, đưa ra quyết định cắt mặt chiếc xuồng con của tôi trước khi tôi kịp cắt mặt nó. Nếu va chạm xảy ra thì, theo luật quốc tế, lỗi sẽ thuộc về tàu lớn, nhưng nếu tính toán đúng và cắt qua an toàn thì lại không có lỗi. Nói cho cùng lý thì… luật Việt Nam về khoản “tàu buồm phải nhường tàu máy” vẫn có gì đó “chưa đúng”, dù đã có cái “ý tốt nhưng đầy cảm tính” là nhắc nhở tàu nhỏ! Là lớn phải nhường, hay là nhỏ phải nhường, đều là do… văn hóa! Như ở phương Tây, nền tảng văn hóa cao, ý thức an toàn của người dân tốt, luật đứng về phía kẻ yếu, bắt kẻ mạnh phải nhường đường.

Nhưng ở xứ như VN, vô số thể loại tuy nhỏ, nhưng liều mạng xông ra cản đường nhằm thực hiện một trò điếm lác nào đó, thì đặt ra luật “lớn phải nhường” là không hợp lý lắm. Khi những thành phần lưu manh, đểu cáng nhiều vô số, mãi không trị được, thì… luật đành đứng về phía kẻ mạnh, chính là nhắc nhở kẻ yếu phải hiểu rõ vị thế của mình! Nên “lớn phải nhường” hay “nhỏ phải nhường”, cái quyết định luật pháp này sẽ cân nhắc… ai có thể gây hại cho xã hội nhiều hơn. Nếu dân trí cao, tự “biết người, biết ta” thì luật sẽ đứng về phía nhỏ. Nếu đa số dân trí vẫn lè tè ngọn cỏ, thì luật sẽ đứng về phía lớn, dù điều đó nghe có vẻ… “bất công”!

Neoliner Origin

Neoliner Origin là con tàu kiểu ro-ro, là tàu buồm chở hàng của Pháp, tải trọng 5300 tấn vừa mới hạ thủy năm 2025 vừa qua, tàu chạy tuyến xuyên Đại Tây Dương, châu Âu sang Mỹ và ngược lại. Tàu dài 136m, rộng 24.2m, hai cột buồm có thể nâng lên, hạ xuống với cấu hình Bermuda, buồm chính kiểu gaff-rig có batten, có thể cuộn lại vào trong boom, giúp đạt tốc độ trung bình 20 km/h, gần bằng tốc độ các tàu container chạy máy hiện đại. Tàu vẫn có máy diesel nhưng chỉ đóng vai trò dự phòng.

Có thể thấy rõ là các loại vật liệu mới đã giúp dựng những lá buồm cao đến hơn 70m mà không phải chia thành nhiều tầng như trước. Tuy tải trọng mới chỉ “khiêm tốn” ở mức 5000 tấn, vẫn cần thêm thời gian để các lá buồm xuất hiện trên các con tàu hàng chục ngàn tấn hoặc lớn hơn, nhưng hiện đã có thể thấy rõ ràng rằng: thời đại của các con tàu buồm clipper – liner đã quay trở lại, như cái tên “Neo-liner-origin” bản thân nó đã tự khẳng định: đây chính là một cột mốc đề người sau còn ghi nhớ!

mes camarades et moi

La photo n’est pas bo̲n̲n̲e̲, mais l’on peut y vo̲i̲r̲:
Le bonheur en perso̲n̲n̲e̲, et la douceur d’un so̲i̲r̲.

Kỷ niệm xưa cũ – mộng lành muôn thuở: tôi và các bạn chuyên toán lớp 5 thành phố Đà Nẵng! Mùa hè năm 1990, từ các trường tiểu học toàn thành chọn ra được chừng đó con người, thu gom về một chỗ, bắt đầu những tháng ngày đi học được… trả lương, sáng chiều hai buổi chỉ học độc một môn Toán, mỗi buổi sáng được phát thêm một cái bánh bao với ly sữa đậu nành! Rồi liên tục 4 năm cấp 2 vẫn trong một nhóm học chung như thế!

Vẫn còn nhớ một trong những bài học đầu tiên: Hệ tiên đề Peano và phương pháp chứng minh quy nạp toán học (Peano axioms & mathematical induction). Tuy vậy, ở cái tuổi ham chơi đó thì học vẫn là chuyện phụ, chơi mới là phần chính, và là phần đáng nhớ nhất đến tận ngày nay! Ngay buổi đầu tiên “chào sân” của “đám giặc”, một thành viên đã bị các bạn ném vào hồ nước, phải đi thay quần áo rồi mới lên lớp được! :D <3

dân luật và thông luật

Đây là 2 trường phái, 2 hệ thống luật lệ khác nhau trên thế giới, nói theo kiểu ngắn gọn, đơn giản, dễ hiểu nhất: Dân luật (civil law) chiếm đa số tại châu Âu lục địa, dựa trên các định chế (tội danh, khung hình phạt…) cụ thể đã được định nghĩa rõ ràng từ trước. Và Thông luật (common law) bắt nguồn chủ yếu từ Anh quốc, án xử dựa theo các tập quán, án lệ đã có từ trước! Ví dụ như quay lại Việt Nam thời điểm năm 1997, có người đột nhập vào máy tính của bạn và ăn cắp thông tin trong đó. Nếu theo “dân luật – civil law” thì án này không xử được, hoặc rất khó xử, vì các tội danh liên quan đến “máy tính, tin học” chưa hình thành, chưa được luật hóa thành văn bản!

Nhưng nếu theo “thông luật – common law” thì thẩm phán sẽ lý luận rằng “máy tính” cũng là tài sản của một người, xâm nhập và ăn cắp thông tin máy tính sẽ được xử tương tự như các tội xâm phạm tài sản khác. Tuy vậy, không có biên giới rõ ràng giữa Dân luật và Thông luật, ngày nay 2 trường phái này dần dần hội tụ lại với nhau đến mức có khi không phân biệt được. Như vụ “shark Bình”, dù VN chưa có luật về “tiền điện tử” nhưng ngay từ đầu em đã nghĩ: kiểu gì cũng kết được tội danh “lừa đảo chiếm đoạt tài sản”. Vì nếu kinh doanh thua lỗ sẽ phải giải thích được bằng báo cáo tài chính, còn nếu không giải thích được “tiền đã đi đâu” thì tức là… lừa đảo!!!

thịnh thế

Bài như thế này, trước mới nghe có chút thất vọng vì nhạc không thực sự có nhiều yếu tố mới lạ (có thể do kỳ vọng hơi nhiều), nhưng phần trình bày của Vương Phi rất ấn tượng! Một bài như thế này phải dùng đến giọng ca Vương Phi thì có vẻ hơi phí, hơi quá, nhưng với các em tuổi còn nhỏ như vậy thì lại vô cùng xuất sắc!

Nhạc của phim “Tôi và cha ông chúng ta” – 我和我的父輩 – Ngã hòa ngã đích phụ bối, 2021. Ca từ được viết rất khéo, ẩn ý, lồng ghép nội dung tuyên truyền vào câu chuyện chung của nhiều người! Đây chính là cách người Trung Quốc… “loan báo tin mừng” ra khắp thế giới: một thời kỳ “thịnh thế” mới đã bắt đầu!

sail freighter

Lảm nhảm giữa tuần, suy nghĩ vẩn vơ một chút thì thấy: xu thế tàu hàng chạy buồm (trở lại gần giống như Age-of-sail – Thời đại thuyền buồm hàng trăm năm trước) sẽ là xu thế tất yếu! Đương nhiên tàu vẫn sẽ có máy, vẫn chạy bằng động cơ, nhưng nâng dần thời gian chạy bằng sức gió lên 50~90% để tiết kiệm chi phí và giảm thiểu tác động đến môi trường.

Nghĩ sâu thêm một chút nữa thì sẽ thấy rằng những yếu tố “công nghệ”: #1: cột buồm telescopic (dạng các ống rỗng lồng vào nhau để có thể kéo dài, thu gọn được) và #2: buồm cánh dơi (Chinese junk rig), hai yếu tố mang tính cấu trúc này cũng là tất yếu! Tất cả gần như là đã sẵn sàng, chỉ đang chờ một “cú hích” về luật và thị trường nữa mà thôi…

Man in the Middle

Bởi ta mới nói, nó như con vẹt biết giả tiếng ấy, thấy con chuột bò đến bèn giả tiếng mèo để đuổi chuột đi, thấy con mèo đến bèn giả tiếng người nạt nộ đuổi mèo đi. Ai chỉ nghe mà không nhìn thì không biết nó là vẹt (Việt) !!!

Tôi cho là… những kiểu thủ đoạn “vừa giả làm người mua, vừa giả làm người bán” này là một nét cá tính vô cùng đặc trưng, rất rất chi là… Vietic !!! Dùng người này để chống người kia, thể hiện ra vô số “mặt nạ” khác nhau, mạo danh, đóng giả thành vô số “vai diễn”, kích động cho các bên đánh nhau bằng các câu chuyện hoang đường, bịa đặt, vừa ăn cướp vừa la làng, vừa là đĩ điếm vừa là thánh nữ .v.v… mới một vụ việc đơn lẻ mà đã… 9300 tỷ đấy !!! Tiếng Anh gọi đây là những thủ đoạn MitM – Man in the Middle – người đứng giữa: nghe lén, rình mò, thu thập thông tin, suy đoán, thay đổi, ngụy tạo phát ngôn, giả mạo tài liệu, tung tin đồn, vu vạ, dàn cảnh, gài bẫy, etc… Không nói đâu xa, trong hơn chục năm qua, có đến hàng mấy chục tài khoản tìm cách mạo danh người quen biết của tôi, lân la tìm cách nói chuyện, tự nhiên giống như đúng rồi vậy!

Nhưng “văn tức là người” mà, ngu thì không cách nào giấu được, chỉ nói 2, 3 câu là lòi ra thôi, không lừa được ai nhưng vẫn cứ cố! Những thủ đoạn kiểu như vậy xài được là do dân trí cộng động quá thấp! Chính vì dân trí “lè tè ngọn cỏ”, vì xã hội nhiễu nhương đủ thứ vấn đề, con người không biết tin vào đâu, nên xuất hiện những thành phần lưu manh kiếm ăn bằng cách “đứng giữa”, chuyên “mượn đầu heo nấu cháo”, chuyên “la liếm, bịa đặt và dựng chuyện” khắp nơi. Vấn đề không hoàn toàn nằm ở tội phạm, vấn đề còn ở từng người dân, nền tảng sống, môi trường văn hóa như thế nào mà để cho một đám “thiểu năng” thao túng, lộng hành, đến mức làm bất ổn xã hội nghiêm trọng! Nên, nếu ai còn phê phán “chính danh” hay “chấm điểm công dân” là vẫn còn chưa nhìn rõ “bản tính thật” của một bộ phận rất đông đảo người Việt!

vietic

Trước tôi có đặt một món hàng trên một trang TMDT, shipper giao hàng, trả tiền xong tôi đóng cửa đi vào trong nhà. 15 phút sau vẫn thấy anh shipper ngồi trước cửa, tuổi trung niên, tướng tá cao to, khỏe mạnh! Tôi chạy ra hỏi ảnh sao giao hàng rồi mà chưa đi, ảnh than phiền là người bán hàng bảo lộ trình đi có 30km, mà thực tế chạy đến gần 40km, rồi than mệt, than khổ… Tôi nói hàng này đã trả tiền ship rồi, nếu anh có khiếu nại gì thì lên trang TMDT mà phản ánh, ảnh gật đầu tỏ ý hiểu. 30 phút sau, vẫn thấy ngồi trước nhà, tôi chạy ra hỏi: Anh có bị làm sao không, sức khỏe vẫn ổn chứ? Anh shipper kêu vẫn ổn, nhưng lại tiếp tục than, than phải đi đến 40km, tiếp tục than khổ, than mệt, càm ràm thêm 30 phút nữa, dù người trông có vẻ hoàn toàn khỏe mạnh, bình thường.

Trước tôi cũng có nói hiệu suất làm việc của người Việt vô cùng thấp, ví dụ một chuyện có thể làm trong 30 phút sẽ cố dây dưa thành 2 tuần. Mà ví dụ này là tôi thấy ở một công ty tư nhân có yếu tố nước ngoài (Mỹ) đấy nhé, nơi được trông đợi là phải có hiệu suất làm việc tương đối tốt. Thế nên, trong nước, nhà nước, chuyện có thể làm trong 30 phút mà 2 năm vẫn chưa giải quyết xong là chuyện… thường ngày ở huyện thôi! Nó không đơn giản là không làm được việc, hay cố tình dây dưa, trì hoãn đâu, cứ tưởng tượng một người sống như thế suốt đời sẽ trở thành như thế nào!? Khi sự việc lặp lại một vài lần thì có thể xem là sự cố, nhưng khi cả đời sống theo kiểu đó, tâm lý con người ta sẽ trở thành những thực thể vô cùng quái đản, sẽ trở thành… những kiểu “thần kinh bệnh”!

Không nỗ lực thay đổi bản thân (hay chính xác hơn là không tự thay đổi được), nhưng ai khác “tôi” là không được, “tôi” là đúng, dùng cái “tôi” của mình gây phiền hà, cản trở khắp mọi nơi. Tệ hơn nữa, khi cảm thấy mình không có “giá trị”, họ sẽ bày ra vô số trò lưu manh lặt vặt để ngáng đường, phá hoại người khác, không muốn thấy người khác làm được việc. Một số những “cái tôi” không làm được việc lại rất giỏi tạo hình ảnh, giỏi ăn nói để vẽ ra những “vỏ bọc hoàn hảo” trong mắt người khác, rất biết cách dùng ngôn từ ngụy biện, hư ảo, hoang tưởng để che giấu bản thân. Tiến thêm một bước nữa là hoa ngôn xảo ngữ để lừa bịp người khác. Nói ra thì lại bảo “miệt thị dân tộc”, nhưng tỷ lệ những người Việt như vậy trong cộng đồng không phải là “thiểu số” đâu mà chính là “đa số” ấy!

Không biết thực sự là vì những nguyên do gì, là do di truyền, là do thể chất, do quá trình học tập, rèn luyện, hay do bối cảnh xã hội, môi trường văn hóa, nhưng quả thực những kiểu người… đi một bước là vấp một bước, mà vấp ở đây là… vấp vào “cái tôi”, chưa đi đâu cả là bụi đã bay mù trời rồi (Vị hành tiên khởi trần – Lý Bạch). Nhìn đâu cũng chỉ thấy được “chính mình”, ngoài “cái tôi” của bản thân ra không thấy được điều gì khác, lúc nào cũng “tôi biết, tôi đúng, tôi hơn người”. Ai khen một câu là nở phổng mũi, ai xúi bẫy việc gì có dại dột đến đâu cũng đều rắp rắp nghe theo, bên trong không tự “trì định” được bất kỳ thang giá trị nào, “cái tôi” biến ảo như là là sắc màu của con “salamander” vậy! Vì đâu đã tạo ra những loại “Vietic” như vậy, khắp từ hải nội cho đến hải ngoại!?

Và khi cái “đa số” ấy tương tác qua lại suốt mấy chục năm sẽ tạo ra môi trường văn hóa xã hội như thế nào!? Nói là “thần kinh bệnh” cũng đúng, nói là một kiểu “hội ma túy” bên trong cái “viện tâm thần” cũng không phải là quá xa sự thật, những kiểu tâm lý vô cùng “bệnh hoạn, què quặt”, ai đã trãi qua, hoặc lưu tâm quan sát mới hiểu được. Đương nhiên cũng không thể vơ đũa cả nắm, xã hội vẫn luôn có người này người kia, nhưng đây là nói đa số, hơn 70, 80% là như vậy! Trước, tôi có nói, hiệu suất làm việc của một người TQ cao hơn một người ĐNA khoảng 7 ~ 8 lần. Hiện tại, thu nhập bình quân đầu người TQ cao hơn VN khoảng 3, 4 lần, nhưng phải trừ đi phần vay nợ, phần lạm phát, phần “thần số học”, phần “tự định giá” .v.v… trừ hết đi rồi sẽ quay về đúng tỷ lệ thực chất 7 ~ 8 lần thôi!

1022 HCMC

Bắt đầu có chút xíu rục rịch thanh đổi… Chuẩn độ ồn phổ thông của VN là 70 dB, người nói chuyện bình thường sẽ sinh tiếng ồn ở mức 60 DB, đồng hồ báo thức có độ ồn trong khoảng 70~80 dB, máy hút bụi cũng trong khoảng 70~80 dB, máy sấy tóc là khoảng 90 dB, một buổi biểu diễn nhạc rock khoảng 110 dB. Dùng app NIOSH (khá phổ biến trên iOS) để đo mấy đám nhậu, tiệc trong xóm em thì đều là… trên 120 dB. Chúng nó gây ồn bằng loại nhạc sàn kiểu giật gân, năm này qua tháng khác mà chính quyền cũng không hề thấy có động tĩnh gì! Nếu chuẩn ở mức 70 dB thì tất cả các loại loa kẹo kéo, loa phát thanh hầu như đều… phạm pháp!

Chỉ có những loa rất bé, loại bỏ túi công suất dưới 5~7 Watt mới có thể thỏa mãn yêu cầu của luật. Chuẩn VN là khá nghiêm, vấn đề là nói có chịu làm không, hay đâu lại vào đó!? Thông tin ban đầu, có thể báo cáo / phản ánh sự việc gây ồn qua app 1022 HCMC, chưa biết sẽ xử lý thế nào?! Đã hình thành hệ thống chấm điểm công dân sơ khai trên VNeID, tuy mới chỉ có điểm thưởng, chưa có điểm phạt, không có phạt là không được! Với những loại dân trí “mông muội, bán khai” như VN hiện tại, không “nhắc nhở, giáo dục” suông được đâu, chỉ có cách “một tay nắm tóc, một tay đét roi vào mông”, phải thật ác liệt vào thì mới thay đổi được!