bắc hành – 2015, phần 5

Bên cầu biên giới, tôi lặng nghe dòng đời từ từ trôi.
Sông nước xa xôi, mây núi khắp nơi, không tỏ một đôi lời.

Bên cầu biên giới – Phạm Duy

uãng đường này đi sát với biên giới TQ, nhiều đoạn quốc lộ 4D ở lưng chừng núi, ngay dưới chân núi đã là đường biên. Đây là một cung đường khó khăn, đường đi rất xấu, nhiều đoạn đang xây dựng dở dang, taluy cao ngút tầm mắt, nhiều đoạn dốc dể trên 30%. Cứ nhìn mức độ tiêu hao xăng của xe là biết đường xấu hay tốt. Con ngựa sắt đến tận giờ vẫn là người bạn trung thành, hoạt động trơn tru không có vấn đề gì lớn ngoài đôi lần hơi khó khởi động do thời tiết quá lạnh.

Đường biên nhiều nơi rừng núi nương rẫy trơ trụi, xơ xác, nhưng vẫn còn tốt hơn vùng Yên Bái, một số nơi người dân đã biết trồng rừng phòng hộ bảo vệ bản làng, nên nhìn tươi tốt và xanh mướt. Đoạn chạy dọc đầu nguồn sông Hồng, nơi đoàn kinh tế quốc phòng 345 trú chân thì quy cũ hẳn ra, ruộng nương làng bản trông khá bài bản đẹp mắt. Bên kia sông, các công trình do phía TQ xây thì không cần phải nói, trông hoành tráng bề thế hơn hẳn. Trở về lại thành phố biên giới Lào Cai.

Ngừng đây soi bóng bên dòng nước lũ, Cầu cao nghiêng dốc trên dòng sông sâu dừng chân bên cầu Cốc Lếu, tp. Lào Cai, bên kia là Hà Khẩu, TQ, thầm hát câu: Bên cầu biên giới, tôi lặng nghe dòng đời từ từ trôi. Sông nước xa xôi, mây núi khắp nơi, không tỏ một đôi lời. Ôi giấc mơ xưa, mộng đời phiêu lãng giang hồ. Sống trong lòng người đẹp Tô Châu, hay là chết bên dòng sông Danube!?Bên cầu biên giới (Phạm Duy), người nghệ sĩ tài hoa đã nói thay hết lời muốn nói!

Lào Cai, 2015
photo album

Chặng 5: Sapa ⇒ Y Tý ⇒ A Mú Sung ⇒ Trịnh Tường ⇒ Bát Xát ⇒ tp. Lào Cai

bắc hành – 2015, phần 4

Gối đầu trên Lào Cai, Việt Trì,
Em nằm tóc xõa bãi cát dài,
Thả hồn mơ tới Thái Bình qua Sơn Tây.

Tiếng sông Hồng, Trường ca Hội trùng dương – Phạm Đình Chương

ên đến Sapa một ngày rét đậm, hôm đầu tiên chứng kiến ngay một trận mưa đá, những giọt nước đóng băng bằng cỡ hạt đậu, rơi xuống đất rào rào bắn tung toé như muối hạt. Cũng có ý ở Sapa lâu một chút, hy vọng sẽ có tuyết… Chính giữa trưa mà cả thành phố chìm ngập trong biển sương mù. Những người dân tộc nhóm lửa sưởi bên nhà sàn, còn mình thì cứ tay trần lái xe từ giờ này sang giờ khác, mới biết những tháng ngày chèo thuyền cũng tương đối mang lại chút kết quả!

Người ta vẫn thường hay kháo nhau về những miền gái đẹp như ở huyện Than Uyên, tỉnh Lai Châu… Thực ra theo tôi, đó chỉ là một cách nói. Ở đâu đất đai rộng rãi, khí hậu tương đối ấm áp, có thể sản xuất được, đời sống không quá khó khăn, ở đâu sơn thuỷ hữu tình, núi non hùng vĩ, lòng người cũng khoáng đạt, rộng rãi như thiên nhiên vậy. Ở đâu hội đủ cả hai điều kiện vật chất và tinh thần nói trên, thì ở đó con người sẽ đẹp, gọi là miền gái đẹp cũng là đương nhiên, không có gì là lạ!

Năm ngoái đã thăm thú kỹ Sapa và các vùng phụ cận, năm nay chỉ ghé qua để đi lại vùng chân núi Hoàng Liên Sơn, phía bên kia đèo Ô Quý Hồ. Cảnh quan rộng lớn, núi non cao ngút choáng ngợp, thật là nơi mở rộng tầm mắt và lòng người. Cái cảm giác tay lái chênh vênh trên bờ vực thẳm, cảm giác mỗi người chỉ là một hạt cát trong thiên nhiên bao la… Con người ta sinh ra vốn là như vậy, không phải những thứ gian vặt, tẹp nhẹp, tủn mủn của cuộc sống thường ngày trong cái xã hội bây giờ.

Lào Cai, 2015
photo album

Chặng 4: Sapa, đèo Ô Quý Hồ và các vùng lân cận

bắc hành – 2015, phần 3

Quê em miền trung du,
Đồng suối lúa xanh rờn,
Giặc tràn lên thôn xóm.

Quê em miền trung du – Nguyễn Đức Toàn

ơn Tây đi Yên Bái: theo QL32 chạy dọc triền đê sông Thao lên đến tp. Yên Bái, qua huyện Trấn Yên là đã vào vùng trung du đồi núi trập trùng. Ghé qua Suối Giàng, ở độ cao 1400 m, quê hương của giống chè Shan Tuyết, “vua của các loại chè” Việt Nam, những gốc chè cổ thụ hàng trăm năm tuổi, vừa vòng tay 1, 2 người ôm trồng tít mãi trên những đỉnh núi cao, những đồi chè xanh ngát trập trùng. Rồi chạy tiếp đến Nghĩa Lộ, Mường Lò, cánh đồng (“mường”) lớn thứ hai vùng Tây Bắc.

Đến Tú Lệ ăn xôi nếp với muối vừng, xôi ở đây rất thơm và ngọt. Đi du lịch dài ngày thế này không nên ghé các hàng quán sang trọng, cứ vào những hàng ăn bình dân, người địa phương ăn gì mình ăn đó, sẽ luôn có những phát hiện thú vị. Vượt đèo Khau Phạ, con đèo dài thậm thượt trong một buổi trưa mà sương mù dầy đặc, hầu như không thể thấy gì quá 5, 10 m phía trước. Thế nên cũng không thưởng ngoạn được gì phong cảnh hùng vĩ, đành tăng ga chạy tiếp để đến Mù Cang Chải!

Mù Cang Chải (và cả Tây Bắc) mùa này không phải vào vụ lúa mới gieo hay sắp thu hoạch, nên chủ yếu là chiêm ngưỡng cảnh quan núi non trùng điệp, chứ không có các khung hình ruộng bậc thang xanh mướt hay vàng rộm như thường thấy, một Mù Cang Chải không son phấn. Cứ chạy dọc theo chân dãy Hoàng Liên Sơn hùng vĩ vào đến địa phận Lai Châu, qua Than Uyên, Tân Uyên, Bình Lư, vượt đèo Ô Quý Hồ để đến Sapa. Dừng chân Sapa 2 ngày để ghé thăm thêm các vùng lân cận.

Yên Bái, 2015
photo album

Chặng 3: Nghĩa Lộ ⇒ Tú Lệ ⇒ Khau Phạ ⇒ Mù Cang Chải ⇒ Than Uyên ⇒ Tân Uyên ⇒ Bình Lư ⇒ Sapa

bắc hành – 2015, phần 2

Tôi từ chinh chiến đã ra đi,
Chiều xanh không thấy bóng Ba Vì.

Đôi mắt người Sơn Tây – Phạm Đình Chương

ời Hà Nội đi Sơn Tây một sáng rét và nhiều mưa, ghé thăm làng cổ Đường Lâm trong vài giờ. Biết như thế là cưỡi ngựa xem hoa, nhưng cũng có chút e ngại về thời tiết và đường còn dài phía trước. Đình Mông Phụ, cũng như các ngôi đình cổ miền Bắc khác, mang dấu ấn văn hoá Việt – Mường, bên trên nền gạch còn có sàn gỗ, cao hơn độ 0.7m, vết tích của lối kiến trúc nhà sàn xa xưa. Trần điện chính có tấm bản nhỏ đề: Tự Đức kỷ mùi đông, năm trùng tu lần thứ nhất, 1858.

Thăm chùa Mía và một vài ngôi nhà cổ khác. Thực ra không quan tâm đến đường lối kiến trúc xây dựng ở cái xứ Đất đá ong xưa nhiều ngấn lệ này lắm, điều tôi quan tâm là những vật dụng sinh hoạt hàng ngày còn được bảo lưu bên trong: bình phong, bàn ghế tủ thờ, hoành phi câu đối, ấm chén bình vại, điếu bát, văn phòng tứ bảo, đờn sáo, tranh ảnh… và tất cả những vật dụng bình thường linh tinh nhưng phản ánh một cách chân thực hơi thở của cuộc sống thường nhật một thời xưa cũ.

Ngồi “bút đàm” một lúc với bác chủ nhà Hà Nguyên Huyến, người dù tự nhận học chữ Hán với bút lông chỉ ngoài 3 năm, bắt đầu nối lại nếp nhà xưa khi đã già, nhưng lại có thư pháp rất đẹp, nhất là lối hành thư, thảo thư. Với mình, thư pháp đã là một giấc mơ dang dở, nhưng 3 cái Tết gần đây nhất, Tết nào cũng có dịp để ôn lại một chút Hương xưa như thế này. Thích cái cách bác ấy chiết tự, tự cắt nghĩa tên mình, Huyến – text=绚&font=2&size=17&color=555555, tức mặt trời bị che lại trong bộ bao, vĩnh viễn không thoát ra được!

Sơn Tây, 2015
photo album

Chặng 2: Hà Nội ⇒ Sơn Tây ⇒ tp. Yên Bái ⇒ Trấn Yên ⇒ Văn Chấn ⇒ Suối Giàng ⇒ Nghĩa Lộ

bắc hành – 2015, phần 1

Khi tình tơ chít khăn tang, Ai gào ai giữa đêm trăng?
Cho từng lớp sóng kêu than, Ôi, Nha Trang ngày về,
Ngồi đây tôi lắng nghe, Đê mê lòng tôi khóc.

Nha Trang ngày về – Phạm Duy

ứ nghĩ chạy xe máy từ SG đi HN không có gì khó khăn, hoá ra không phải thế. Đường xấu kinh khủng, QL1 đang thi công mở rộng trên suốt tuyến, nhiều đoạn dài không có nhựa, chỉ toàn sỏi đá. Qua sông Côn (Bình Định), nhác thấy một cánh buồm bé tí xa tít tận chân trời, vội dừng xe, zoom máy ảnh hết cỡ chỉ bắt được một khung hình không rõ nét lắm (ảnh thứ 6). Ở đâu đó ngoài kia, vẫn có người nghêu ngao vui thú yên hà với chiếc thuyền câu, cánh buồm và sông nước!

Ảnh thứ 3: tinh mắt có thể nhìn thấy một chiếc thúng chai đang chơi vơi trên muôn trùng sóng. Quá đèo Hải Vân, đường tốt hơn một tí, nhưng bắt đầu trở lạnh, cái lạnh cộng với mưa dầm tê buốt, nhất là khi nước đã thấm ướt hết cả giày, găng tay, và cái gió ở tốc độ 60 ~ 70 kmph, cứ như thế từ sáng sớm đến tối mịt. Thật đúng là: Hơi gió lạnh, người rầu mặt dạn, Dòng nước sâu, ngựa nản chân bon, chỉ biết: Cứ theo đường lớn mà đi, ngày đi đêm nghỉ, đói ăn khát uống… 🙂

Qua Lệ Thuỷ, Quảng Bình, bánh xe bị thủng 1 lỗ, may đã có chuẩn bị dụng cụ bơm vá nên tự làm lấy, 30 phút lại lên đường. Chẳng mấy chốc (4 ngày, mỗi ngày trung bình 13, 14 tiếng) đã đến được HN, thời tiết không quá rét, tầm 12 ~ 14 độ, nhưng ẩm, mù sương và buốt. Chui vào khách sạn và chăn ấm rồi, vẫn còn nghĩ đến cảnh: Màn sương trướng tuyết xông pha, Nghĩ thêm lạnh lẽo kẻ ra cõi ngoài… Trên đường đi không chụp nhiều ảnh lắm, vì mục tiêu chủ yếu sẽ là ở miền Bắc.

Sài gòn ⇔ Hà nội, 2015
photo album

Chặng 1: Sài Gòn ⇒ Nha Trang ⇒ Đà Nẵng ⇒ Hà Tĩnh ⇒ Hà Nội

bìa nhạc phạm duy

ập hợp khoảng 150 bìa nhạc Phạm Duy… đây chỉ là một phần nhỏ trong số cả ngàn tác phẩm âm nhạc của ông, còn nhiều ca khúc khác không có bìa nhạc tương ứng, hoặc là thời gian đã quá xa xăm để có thể tìm lại được. Một số là những minh hoạ, giới thiệu đơn giản, một số có vẻ “ngây ngô” theo cái nhìn thời bây giờ, nhưng một số khác là những tiểu phẩm hội hoạ thực sự độc đáo do các hoạ sĩ tên tuổi thực hiện. Một thời, những tác phẩm âm nhạc được phổ biến theo cách như thế, những bản in lụa, in typo công phu, xinh xắn…

Tiện thể nói chuyện bên lề, xin nói rõ một vấn đề về cách gọi, những khái niệm như: nhạc vàng, nhạc tiền chiến, nhạc xưa, nhạc sến, nhạc miền nam, etc… chỉ là những umbrella term, những cách gom nhóm hết sức tuỳ tiện, thô thiển. Nếu ai đó tìm hiểu kỹ, sẽ thấy không phải bây giờ mà từ ngày xa xưa, văn hoá nghệ thuật Việt Nam cũng đã là một nồi lẩu thập cẩm đủ loại thượng vàng hạ cám, không thiếu một điều gì từ âm nhạc đích thực, loại làng nhàng, rồi loại ba xu rẻ tiền, cho đến loại lưu manh, đĩ điếm (kiểu như Em ơi chiều nay 100%).

Cái sự gom nhóm theo kiểu cá mè một lứa đó là do những người không hiểu biết muốn đánh đồng tất cả những loại hay dở, hay ngu xuẩn hơn, là muốn thể hiện một quan điểm chính trị xã hội gì đó. Đó là một kiểu suy nghĩ nông dân ấu trĩ, người ta đã đi đến tận đâu đâu, mình còn ngồi đây, không có được một hiểu biết sơ đẳng thì sẽ luôn mắc phải những lỗi tư duy logic hình thức lớp 3 như thế như gà mắc tóc mãi. Không cớ gì là Bắc, Nam, Quốc, Cộng… tất cả đều có những người tốt xấu, những loại hay dở khác nhau, ở đâu và thời nào cũng vậy.

Nhiều người vẫn có “thói quen” dùng ngôn từ theo kiểu “chụp mũ” như thế, và không có đủ nhận thức rằng thật ra chúng khác nhau một trời một vực, và vô hình chung tự gài bẫy chính mình bằng những khái niệm không thể nhảm nhí hơn. Giống như người am hiểu thư pháp, chỉ cần cầm bút lên, chấm đúng một chấm thôi cũng đã đủ biết công phu đến đâu rồi, người hiểu biết không cần đến 3 giây để nghe ra sự khác biệt. Đã là thế kỷ thứ 21 mà nhìn chung dân trí và sự thẩm âm ở cái xứ này vẫn chưa qua được châu Âu thời kỳ Trung cổ!

hello world – 3, part 5c

Tiếng sóng xô bãi cát,
Tiếng biển xanh đang hát…

Tiếng sóng – Dương Thụ

ontinue to work on the hatches… In my thinking, using the hasp locks is a nice way to hold down the hatches: secured and easy lock / unlock, tight fit, no hassle of lines or bungee cords. But still I have a little concern that those small metal parts could affect the operation of the magnetic compass, which would be mounted nearby. But most good modern compass nowadays should probably resist well to those small ferromagnetic interferences.

Initially, I intended to install three locks per hatch, but after some considerations, I installed four. With three locks, only one failure could easily let the hatch open, while with four, it would take at least two failed locks to make the hatch unsecured. It takes me a few hours to check fitting the hatches’ grooves, then using 3mm – diameter bolts to nail down all the parts (all is made of stainless steel). The result is quite pleasing: all hatches is tightly fitted and well secured.

Next, I make some slots to install the rigging. These are intended for some “heavy – duty” lashing used for the sail. The idea is simple, but it took me some times to figure out how it works: drilling two small holes near each other, then pull a short piece of plastic tube through those holes, then fill the inside with epoxy putty (the tube is waxed to prevent it sticking to the putty). When the epoxy cures, pull the tube out, that would leave behind a “tunnel” to push your lashing line through.

I make only four “anchor points” like this, as it require some “strong holdings” to rig the mast and sail. The other deck riggings, I would just use some screws, bolts and bungee cords. I would try to keep the deck rigging to minimum, no perimeter lines, as I don’t feel very comfortable with a cluttered deck with too much lines and cords and other hardwares, the sail plan would add a bunch of them in addition later on. Also, I don’t really want to punch too many holes through the hull anyhow.

hello world – 3, part 5b

Đàn anh đã cho tôi trời xanh bao ước mơ tuổi thơ,
Đàn anh đã cho tôi dòng sông mang cánh buồm khát vọng…

Mặt trời bé con – Trần Tiến

roceed on making the aft and forward hatches. I’ve changed my mind to make those hatches as simple as possible: all will be flush – deck, rounded hatches hold down by some hasp locks. (The plan proposes making a twist – lock one for the aft hatch, but that would take considerable effort to get done right). Also, I’ve decided to move the forward hatch further aft, to get the deck space to install some sailing hardwares (compass, blocks, cleats…) later on.

I’ve cut some plywood rings: one spacer ring, one lip ring, and two groove rings (to prevent water leaking in) for each hatch. The forward hatch is quite small indeed, 22 cm in diameter, and 34 cm for the aft hatch. Actually, I prefer shapes that can be geometrically defined, so abandon the egg – shape forward hatch as proposed by the plan. Next would be the simple task of glueing them together. Also, I’ve cut a slot on the aft deck section to get the skeg box through.

After glueing the hatch lips to the hull, I put small fillet lines at the seams before glassing the internal side of the lips. Then I apply several layers of penetrating epoxy (epoxy thinned with xylene) onto the hatches’ rings, grooves… before applying another layer of un – thinned epoxy, then would come the painting in a later phase. All these parts could easily wear out after some times of use, so they need some special cares. Then come the hasp locks, four locks per hatch.

I was thinking over about the use of hasp locks. Usually, on sea kayaks, they avoid metal part, cause it could get corroded by salt water. But good metal part plus proper maintenance can prolong the service life to years, before it can be replaced. The only problem with these locks is that putting them on deck could cause you some small injuries in self – rescue actions, e.g: if you’re thrown out of the boat in heavy sea, the locks could scratch your skin when trying to get in again.

hello world – 3, part 3b

Trên nước sông xanh, thuyền tôi buông giữa đêm thanh,
Theo gió mong manh, thuyền trôi trên sóng đa tình…

Tiếng hát trên sông – Thái Thanh

oticed that the hull’s plywood scarf joints happen to be closed to the seat and (sail) mast base position, I decided to reinforce those places with a narrow (20 cm) stripe of glass. Also noticed that a small paint roller helps distributing the epoxy more even and quicker compared to a brush, though it does absorb (and hence waste) a considerable amount of epoxy. Saigon this season is so hot, all glassing need to be done at night, precisely and quickly.

Next is glassing the hull’s seams, and internal glassing for all the hull and deck (I don’t glass the deck’s seams, feeling that one layer of glass is enough). I use epoxy with the B5 hardener for the seams, it’s slow curing and somewhat elastic nature is more suitable for all glueing, joining, better bonding to some tropical hard wood (compared to the TETA). And I use TETA for the overall glassing, its hardness helps creating a rigid external shell, and it is also cheaper to be used in greater quantity.

I can’t find fiberglass tape suitable for boat work of any kind here, so decided to use bias – cut fiberglass (cut along the diagonal line) instead. At this point, I tried to bend the side bilges a bit, it’s really really tough, with the internal glassing only (the external is not yet on). Feeling pleased with my epoxy and glassing work, and by my estimation, I’ve put about 1.8 ~ 1.9 kg of epoxy on (for both the deck and hull), I’m now counting the epoxy to help reducing the final boat weight.

Next is installing the gunwales (the inwales), just learnt that these are British English, for American English, it’s called the ‘sheer clamp’. The plan suggests joining the hull and deck using fiberglass tape, but since I have no such, and since I have less confident in that method, I resort to the known technique of using the inwales instead. This gonna be a bit tricky, since the inwales need to be bevelled differently along their length, the good side is that there would be little difficulty in bending them.

hello world – 3, part 3a

Chiều nay trên bến muôn phương,
Có thuyền viễn xứ, nhổ neo lên đường.

Thuyền viễn xứ – Thái Thanh

he 511 putty comes in 2 parts: the resin and hardener, both premixed with a certain kind of thickening agent (filler), one has a dark gray and one has a yellowish color. Just stir them until you have a consistent light gray, highly viscous mixture. Since the hull and deck are tied to the framing boxes, I can easily slant the boxes to get the putty cured into the exact position, resulting into very clean seam lines. No need to use duct tapes to mask the lines though.

Fill the seams, wait for the putty to cure, cut the wires, then fill the remaining, repeat that for both the hull and deck parts. My precautious nature steps in as always, I made the seam lines of the hull much bolder and thicker, while the deck has very thin lines only. It’s easy, but it would take a few days to finish all these glueing tasks. After this, I would dry fit the two halves, to see if they match each other well, and to produce an initial impression of the final product also!

I recall glueing the seams of Hello World – 1, my first build. I used a small masonry trowel to apply the putty, about 1/2″ (!!!) thick, and epoxy is all messing around. Now it’s much tidier and cleaner, and I don’t even need a pair of gloves and just work with my bare hands. Well, lots of little know – hows, skills and experiences that you could never learn if you don’t just really do it. About this time last year, I was so doubtful if I could even finish myself a boat, now it’s (almost) the third! 🙂

A bit off topic here, but the thinking has been in my mind for a long time. About educational methodology, they’ve been arguing all the time, about knowledges, information, attitudes, practices, etc… But for me, it works a different way: if you want someone to build a boat, show him / her the immense beauty of the sea. Similarly, you don’t have to learn all those maths and algorithms to become a good coder, seek the inspiration in something else, e.g: the art of hand writing calligraphy! 🙂