lại… vietic

Kiếm tiền kiểu Việt Nam, đó là kiểu kiếm tiền dựa trên “thế”, bắc cái ghế ra ngồi chặn ngang đường thu tiền, đụng đến thì bảo “có biết bố mày là ai không”? Để tạo được “thế và ghế” thì phải có chỗ dựa, phải có bố trí, bố cục, phải tạo ra nhiều điểm tắc nghẽn, phải tạo ra nhiều tình huống, hoàn cảnh “ngang và trái”, phải “gài” bằng luật và thủ tục, có khi là nhiễu sự liên tục 4, 5 cấp. Chứ đầu óc không nghĩ ra cách kiếm tiền một cách tiến bộ, tạo ra giá trị cho xã hội được!

Đi mua hàng rất thường khi là bị chê bai, thậm chí bị nạt nộ… Ban đầu không hiểu lắm, người bán lý ra phải lắng nghe, phải tìm hiểu xem khách muốn mua gì chứ!? Nhưng không, vì nó biết chắc là không có loại mình cần, nên lập tức phải tìm ra một đống lý do lấp liếm, để phản bác nhu cầu của khách, tìm cách lái về khả năng mua cái nó đang có. Tâm địa nó “bất thiện” như thế, từ những chuyện nhỏ nhất, từ dân tới quan, ai cũng chỉ muốn kiếm ăn nhanh bằng nước bọt!

Thay vì phối hợp, giảm thiểu chi phí, tối ưu toàn cục, thì sản xuất mới cạnh tranh được. Đằng này mỗi người kiếm một góc, ai cũng “thủ cái thế” của mình, kết quả là chi phí đội lên nhiều lần! Mà không phải chưa từng tìm cách sửa, một thời cũng từng: Hà Sơn Bình, Bình Trị Thiên, Nghĩa Bình, Phú Khánh, v.v… đó thôi, nhưng gộp vào cho cố rồi 20 năm sau đâu lại vào đấy, còn phân hóa cục bộ gấp mấy lần trước! Nguyên nhân gốc nó sâu ở tầng “thể chất”, không lớn đành chịu!

xuân phong thập lý

Xuân phong thập lý – 春風十里 là chữ trong một bài thơ của tác giả Đỗ Mục, dùng một cảnh tượng huy hoàng, “mười dặm gió xuân” để hàm ý so sánh, cảnh tượng đẹp đẽ đến như vậy cũng không thể sánh bằng nhan sắc của em. Bài tác giả làm khi đã 33 tuổi để tặng cho một cô bé Lolita 13 tuổi, khen rằng khắp thành Dương châu này không ai đẹp bằng em… Haiza, đàn ông mà, muôn đời vẫn thế…

tâm thần

Tâm thần này là thật đấy, không phải giả đâu, nhưng phải hiểu trong bối cảnh một cái xã hội giống như thể… cái hội ma túy bên trong cái viện tâm thần vậy! Trước tôi có nói: hơn 70~80% người Việt có biểu hiện tâm thần, tâm địa bất ổn, từ những dạng bệnh lý, rõ ràng hay kín đáo, cho đến những biểu hiện hoang tưởng, xa rời thực tế khác. Vấn đề là khi cả xã hội như thế, thì nó lại thành ra “bình thường”! Ai ai cũng cố gắng che giấu cái tâm địa bất ổn đằng sau những ngôn từ hoa mỹ, có cánh!

Người người có tư cách, biểu hiện biến ảo, đổi màu giống như con salamander vậy, quan sát kỹ sẽ thấy có vô số “mặt nạ” khác nhau, thay đổi liên tục, lúc nào cũng cố tìm cách lươn lẹo, bịp bợm. Vấn đề là giáo dục, pháp luật phải làm gì trong một cái môi trường nhiễu nhương như vậy? Khoan hãy mơ mộng “sánh vai với các cường quốc 5 châu”, chuyện cấp bách là làm sao để chữa bệnh đi đã! Chỉ e là bệnh đã vào đến tận “cao hoang” rồi, dù cố gắng 2, 3 thế hệ nữa cũng chưa chắc đã trị được!

quá lai nhân

Tôi là người từng trải, ngàn năm trước, tôi cũng mang trong mình trái tim giống bạn. Những đêm thức trắng, những lời nuốt ngược vào trong, những trận chiến chẳng thể thắng! Tôi không đến đây để giáo huấn bạn, tôi đến cùng bạn bước tiếp chặng đường này. Bạn không hề đơn độc, phía trước, tôi đã thắp sẵn một ngọn đèn chờ bạn.

Tôi là Đỗ Phủ, đời tôi là chuỗi ngày phiêu bạt. 40 tuổi, vẫn thuê trọ ở Trường An, chủ nhà chỉ chờ chực tăng tiền. Về sau dựng được một túp lều tranh, nhưng chỉ một cơn gió thu thổi qua, nó đã đổ sập. Khi tôi viết nên ước vọng: “có ngôi nhà vạn gian để che chở triệu người”, thực ra, đó chỉ là khát khao có được một mái ấm cho riêng mình.

Có lẽ bạn cũng vậy, chùm chìa khóa trên tay bạn nặng trĩu nhưng chẳng phải của riêng mình! Tấm thẻ nhân viên đeo trên cổ, chừng nào nó còn ở đó, lòng bạn chẳng thể nào thực sự yên. Những khoản trả góp nhà cửa, học phí, kết quả khám bệnh của cha mẹ… Khi con trai tôi chết đói, tôi vẫn ở Trường An, cúi đầu cầu cạnh người khác.

[ REF ] : Tôi không đến đây để giáo huấn bạn, chỉ muốn nói rằng, chính tôi cũng từng nếm trải qua, cũng từng đi con đường này. Ngàn năm trước, mang trong mình một trái tim như bạn. Tôi không đến để giáo huấn, tôi đến cùng bạn bước tiếp chặng đường. Bạn không đơn độc, phía trước tôi tôi đã thắp sẵn cho bạn một ngọn đèn.

Tôi là Lý Bạch, cũng từng viết đơn từ chức, nhưng giữ kín nó suốt ba năm rồi mới dám nộp. Mãi đến khi bị bắt, bị đày đi xa, tôi mới viết những dòng: “Thuyền nhẹ lướt qua muôn trùng núi non.” Ngày trước, người ta đã gọi tôi là “Rapper vĩ đại nhất còn sống.” Kể từ đó, tôi chẳng mưu cầu gì hơn ngoài sự tự do tự tại, được là chính mình.

Tôi là Tô Thức, đời tôi ba lần bị lưu đày. Năm 43 tuổi đột nhiên bị đày đến Hoàng Châu, buộc phải tự tay cày cấy để kiếm sống. Bổng lộc mất sạch, danh tiếng tan thành mây khói, thư từ của bạn bè cũng thưa thớt dần. Tôi còn được đặt tên cho một món thịt heo, “Thịt kho Đông Pha”, bởi suy cho cùng, con người vẫn phải ăn để mà sống.

Tôi chưa bao giờ thực sự “chiến thắng” bất kỳ ai, tôi chỉ không muốn để họ nhìn thấy những khoảnh khắc yếu đuối của mình. Không phải là tỏ ra “ngầu” hay bất cần, là chút phẩm giá cuối cùng của một người ở độ tuổi trung niên. Tôi không đến đây để dạy bảo bạn, tôi chỉ muốn chia sẻ rằng, chính tôi cũng từng trải qua những điều này.

Hãy nhìn tôi, Lưu Bang, ở tuổi 47, tôi vẫn chỉ là một viên đình trưởng, nói trắng ra là một chức quan tép riu. Cha tôi, trước mặt tất cả họ hàng, đã tuyên bố: “Đời con chỉ đến thế mà thôi.” Tôi chẳng cãi lại, chỉ lặng lẽ rót một chén rượu rồi nói: “Cha ơi, vở kịch vẫn còn chưa hạ màn đâu.” Và có lẽ bạn cũng đang ở trong hoàn cảnh tương tự.

Tôi bảy năm chinh chiến, sáu năm nếm mùi thất bại, nhưng chẳng ai còn nhớ tôi đã thua bao nhiêu lần, bởi vì người giành chiến thắng cuối cùng chính là Lưu Bang. Mỗi công việc bạn hoàn thành, mỗi mùa gian khó kiên cường vượt qua. “Đại phong khởi hề vân phi dương” (Gió lớn nổi lên, mây bay tứ tán), tôi chỉ hát những lời ấy khi đã 60.

Tôi là Gia Cát Lượng, tôi đã làm việc đến kiệt sức và qua đời ở tuổi 54. Nhìn lại, tôi chỉ muốn nhắn nhủ một điều: đừng cố gánh vác mọi thứ trên vai mình. Tôi là Tư Mã Ý; tôi đã kiên nhẫn chờ đợi suốt bốn mươi năm trước khi hành động. Điều gì phải đến sẽ đến, cuộc đời đâu phải chỉ gói gọn trong những khoảnh khắc bùng nổ hay cao trào.

trí thức

Có một thời xa xưa, sách vở, thông tin vô cùng thiếu thốn. Chính vì thế nên có một số người, tiếp cận được với một ít sách vở cổ điển: Hy Lạp – La Mã ngày xưa thế này, Trung Quốc cổ đại thế kia, từ Alexander – the – great đến Genghis Khan, từ Napoleon đến Zhukov, từ Socrates đến Lão tử, từ Hegel đến Camus, từ Mozart cho đến Chopin, v.v… Và thế là, họ vội vàng cho đó là “trí thức”, biết được như thế đã “là nhiều, là cao cấp”, đã là “hơn người” rồi, như thường thấy lặp đi lặp lại trên các thể loại báo chí, mạng xã hội Việt Nam ngày nay.

Càng đọc, tôi càng thấy nản, vô cùng nản! Những bài viết toàn rập theo cùng một kiểu: “Đôi nét về…”, “Tổng quan về…”, “Một góc nhìn…”, “Một vài điểm…”, “Những điều cần biết…”, “Bức tranh toàn cảnh…”, “Quan niệm về…”, “Một số nhận định…”, chỉ đưa ra vài ý kiến võ đoán, nông cạn, thậm chí chỉ là một số định nghĩa máy móc, vô hồn, toàn cho thấy sự lặp đi lặp lại như con vẹt, copy đâu đó và hoàn toàn không hiểu điều gì khác về cuộc sống! “Trí thức” đâu phải chỉ là biết sơ qua một chút về lịch sử văn minh nhân loại theo kiểu “cưỡi ngựa xem hoa” như thế!?

Ngày nay, với mạng internet, mạng xã hội, thông tin bùng nổ, chúng ta biết rằng đó chỉ là những “kiến thức phổ thông”, biết thì tốt, không biết thì… cũng chưa hẳn đã làm sao. Cái biết thực sự là phải có khả năng ý thức được những điều mà ta “chưa được biết”, là đào sâu vào đời sống tâm lý xã hội, phải chuyển hóa thành trình độ, năng lực khoa học, kỹ thuật và sản xuất, và căn bản nhất là phải thay đổi được con người, chứ không phải chỉ lảm nhảm một mớ kiến thức chết như thế. Sâu xa hơn, không cái biết nào lớn hơn tự biết chính mình!

mạng xã hội

Nhớ “hồi đó”… những năm đầu 2000, hơn 25 năm trước, mạng điện thoại di động dần phổ biến, xuất hiện trào lưu “lời hay ý đẹp”, “châm ngôn cách ngôn”, “tư tưởng cuộc sống”, các dạng “triết học, truyền đạo” xàm xàm: “Tín Gia tô đắc vĩnh sinh – 信耶稣得永生“.

Trên cái MXH sơ khai đó, các loại tin nhắn chạy vòng quanh, người này copy/paste gởi người kia, nhân lên nhiều lần, ai cũng cố ngôn từ bóng bẫy, kể các câu chuyện đạo đức tốt đẹp này nọ. Mình nói: thôi rồi, “đĩ miệng” nhưng “trống hoác” thế này, không tự “tạo nghiệp” mới lạ!

văn minh

Nên mới nói “văn minh”, đó chỉ là lớp véc – ni trên bề mặt, đến khi sự việc xảy ra ta mới hiểu bản chất con người là như thế nào. Suy nghĩ và tư tưởng là một chuyện, thể chế và luật pháp là một chuyện, khoa học và kỹ thuật là một chuyện, vận động tiến bộ xã hội là một chuyện, nhưng thay đổi con người vẫn là chuyện hoàn toàn khác.

Chuyện mà xảy ra ở Trung Quốc, thì các thành phần bạo động, trộm cướp sẽ bị trấn áp không thương tiếc, và những chuyện cướp phá thế này đơn giản là sẽ không xảy ra ở Nhật. Phương Tây dù văn minh hiện đại như vậy, nhưng chỉ hướng tới cái con người có thể làm, còn phương Đông lại hướng tới những điều mà người ta không thể làm!

tonogenesis

Trên đường đạp xe cuối tuần, suy nghĩ vẩn vơ vài vấn đề ngôn ngữ học… Tiếng Việt là một ngôn ngữ họ Mon – Khmer không có thanh điệu, và dần chuyển thành có thanh điệu đâu đó trong khoảng TK 1~10 Công nguyên, khả năng là dưới ảnh hưởng của các dân tộc Tày – Thái! Điều tương tự cũng xảy ra với tiếng Hoa, Hoa ngữ cổ vốn dĩ cũng không có thanh điệu, và cũng dần dần chuyển thành có thành điệu, đâu đó trong khoảng TK 1~6 CN, và khả năng là do chịu sự ảnh hưởng của các sắc dân Tày – Thái hoặc Hmong – Mien.

Nhưng cũng có một khả năng khác, đó là quá trình thanh – điệu – hóa (tonogenesis) là phổ quát cho tất cả các ngôn ngữ Việt, Tày, Hoa, đã xảy ra độc lập, như một nhu cầu tự nhiên để tạo ra các từ mới, có hay không có sự ảnh hưởng từ bên ngoài (của một ngôn ngữ khác). Và vì ngôn ngữ là đối tượng vô cùng phức tạp, có nhiều tình huống có thể nảy sinh, ví như tiếng Hàn, vốn là ngôn ngữ không thanh điệu, đã phát triển thành có một phần thanh điệu (khoảng thế kỷ 13), rồi lại tiến hóa ngược lại, bỏ bớt đi thanh điệu như ngày nay.

hoa sữa

Đi ngoài đường nhiều khi ta bắt gặp những mùi nước hoa còn nồng nặc, kinh khủng hơn cả mùi hoa sữa, và tôi dám nói rằng 100% những loại nước hoa gây váng óc, buồn nôn đó, 100% là giả, không cái nào là thật! Nhân loại có lịch sử sử dụng hương liệu nhiều ngàn năm, đã có rất nhiều thành tựu rất tinh tế! Và đồ thật là nó quan tâm đến cảm nhận của người sử dụng lẫn những người xung quanh, không ai ngu đến cỡ đó đâu! Nhưng VN mà, dân trí không thể tự luận ra được…

Và nhiều thứ quái đản khác, còi xe to đến khủng hoảng, giật bắn mình mất tay lái, ăn nhậu mở nhạc ầm ĩ, hú hét um sùm, ăn nói oang oang như vỡ chợ, cư xử tùy tiện như chỗ không người, ăn nói hàm hồ cốt cho lấy có lấy được, và rất nhiều sự không tự ý thức khác, luôn dùng những cách thô bỉ, hạ cấp nhất để chứng tỏ sự hiện diện của bản thân. Mọi tiến bộ, phát triển đều khởi đầu từ sự ý thức, ý thức về bản thân và cộng đồng! Nhưng VN mà, ý thức là cái gì đó rất xa xỉ!

rowing machine

Tiếp theo 4 phần trước (đã post từ những năm trước). Cái máy chèo thuyền – paddling machine, ở phía xa, chính giữa, hoạt động hiệu quả hai năm nay, giờ nâng cấp thêm chút xíu để cho nó chạy mượt, êm hơn. Đây là loại máy không có bán trên thị trường, nên mới phải dày công nghiên cứu, chế tạo! Mới bổ sung thêm một cái “rowing machine”, xài thử từ vài tuần nay và cảm thấy rất hài lòng. Máy dùng cơ chế lực hãm nam châm nên hầu như không phát ra tiếng động!

Vấn đề với các dạng máy tập thể dục TQ, loại phổ thông, rẻ tiền trên thị trường là chúng đã bị cắt giảm quá mức. Đa số người dùng có thể hình 50 ~ 70 kg, lực kéo không quá mạnh, mỗi ngày tập nhiều lắm là 15 ~ 20 phút. Nhưng hàng chuyên nghiệp nó lại ở một đẳng cấp hoàn toàn khác. Thử tưởng tượng các vận động viên chuyên nghiệp, thể hình đến trên 150kg, tập cường độ nặng, lực siêu mạnh, dùng các loại máy low-end thì chỉ vài ngày, thậm chí vài giờ, là “banh” cái máy thôi!