tình cờ

Điệu valse nhẹ nhàng cuối tuần, một cuối tuần đầy bẩn bụi và mồ hôi do làm mộc, làm thêm vài thiết bị cho cái xưởng và đóng thêm cái bàn làm việc… Bài ca nổi tiếng từ năm 1943: “Tình cờ (gặp gỡ)”. Trên đường phố đổ nát sau trận bom, anh lính nghe thấy có tiếng âm nhạc và tìm đến, có cô gái đánh đàn trong căn nhà hoang đổ nát.

Và họ nhảy với nhau điệu một valse tình cờ, giữa hai người chưa hề quen biết. Có điều gì đó siêu thực – surreal – thoát hẳn ra khỏi cái hiện thực chiến tranh tàn nhẫn, siêu thực như chính cái giai điệu bài ca vậy. Mới chỉ tiếp cận được qua phương diện âm nhạc, còn ca từ, văn chương Nga là cả một thế giới sâu thẳm, phức tạp khác nữa.

theremin

Nhiều năm trước đã viết về thiết bị nghe lén “the Thing – cái đó”… Được Liên Xô tặng như món quà khai trương Đại sứ quán Mỹ tại Moscow, thiết bị có hình dạng quốc huy nước Mỹ, cái đầu đại bàng bằng gỗ, treo trang trọng trong phòng làm việc của Sứ quán. Người Mỹ họ cũng không ngây thơ, đã thử tìm hiểu, dò xét các kiểu, nhưng không phát hiện được điều gì, vì thiết bị không có dây điện, không có pin, không phát ra bất kỳ tín hiệu gì, nó chỉ hoạt động một cách bị động khi có nguồn vi ba chiếu vào ở đúng một tần số nhất định!

Khi đó, nó mới cộng hưởng và dội lại âm thanh, trong đó có lồng ghép các âm hội thoại trong phòng! Con bọ nghe lén nằm đó suốt nhiều năm trước khi bị phát hiện một cách tình cờ! Ngày hôm nay, chúng ta đi siêu thị, quẹt nhẹ là trả tiền, qua cửa khẩu hải quan, cũng quẹt nhẹ là kiểm tra CCCD, những dạng chip điện tử NFC, RFID… chính là xuất phát từ phát minh đầu tiên này! Đây là phát minh của Leon Theremin, nhạc công cello, người đã chế tạo rất nhiều nhạc cụ điện tử khác! Chiến tranh đã “tài trợ” cho công nghệ tương lai như thế đó!

ngựa

Chương trình âm nhạc cuối tuần, bài ca hiện đại, nhẹ nhàng, đơn giản, rộng mở: Tôi sẽ phi ngựa ban đêm trên thảo nguyên, đôi khi cũng được gọi bằng cái tên ngắn gọn hơn, chỉ đúng một từ: Ngựa! …Hãy để tôi thắng ngựa và phi qua đồng cỏ bao la! Hãy để tôi đi về phía chân trời, đi đến nơi thảo nguyên gặp ánh bình minh rực cháy, ôi cái chốn màu dâu tây tươi đỏ ấy, dù cho là có thật hay không…

Tình hình là trên các mạng xã hội Việt Nam, các hội, nhóm “Yêu nước Nga”, “Tâm hồn Nga”, “Tính cách Nga”… mọc lên như nấm sau mưa! Từ ngữ cứ kêu chan chát, đủ các kiểu đao to búa lớn… Nhưng có một điểm nhận dạng, rất đơn giản, rất dễ biết, một điểm đặc trưng, đặc hữu, cố hữu của đám ba láp: chúng nó không phân biệt được nhạc hay với nhạc dở, vì chúng nó làm éo gì có khả năng ấy!

screensaver

Nhớ lại những năm ĐH, có những lúc chả học hành gì, suốt ngày chăm chăm đi viết screen-saver! Giải thích chút về screen-saver, ngày xưa màn hình là CRT, nếu hiển thị một điểm ảnh thời gian lâu sẽ bị “lưu vết”, khi tắt màn hình, hay thể hiện nội dung mới, nhưng nội dung cũ vẫn còn lưu lại mờ mờ ở đó! Để tránh cho các điểm ảnh của màn hình hiển thị duy nhất một giá trị trong thời gian quá lâu, người ta đẻ ra cái gọi là screen – saver, để “save – cứu” cái màn hình đó!

Thế là chả học hành gì, chỉ chăm chăm đi viết screen-saver, là một file SCR (thực chất là một file exe) viết bằng Visual C++, trực tiếp với Win API hay dùng MFC. Chủ yếu là các dạng đồ hoạ fractal, vẽ cây, vẽ lá, vẽ hoa, vẽ tuyết, rồi các dạng kaleidoscope, và nhiều những dạng đồ hoạ biến ảo khác! Tự viết dễ có hơn 20 cái screen-saver, viết rồi cho nó chạy, ngồi dòm màn hình mà… “tự ngưỡng mộ mình” như thằng khùng vậy! Nhưng nhờ đó cũng học được khá nhiều… Toán!

tom, 6

Dạo gần đây ku Tom đi chơi về rất hay bị thương, những vết thương lặp đi lặp lại trông giống như do người cố tình gây ra! Mình giả vờ “suỵt, suỵt” là ku Tom quay lại ôm chân, cắn, gào, phản đối đầy bất mãn, vì bắt chước tiếng “suỵt” chó, mà nhà thì không có chó!

Đúng là: một lần bị rắn cắn, mười năm sợ dây thừng! Đi đâu về cái mặt sưng một cục, theo nghĩa đen! Một bên mắt sưng vù, may thị lực không ảnh hưởng gì! Thế rồi leo lên chổ ưa thích (là cái ghế xếp) nằm dài ra, cố liếm vết thương, mà không cách nào liếm tới được!

wind of change

Lảm nhảm cuối tuần… sau một số biến động thì Prigozhin đã sang Belarus đăng ký kinh doanh, ngành nghề là Bất động sản, chuyên… giải phóng mặt bằng và thu hồi cưỡng chế! Ở mặt trận Ukraine, sau nhiều tháng đầy nỗ lực và toàn chỉ thấy chết chóc đẫm máu, cuối cùng cũng đã chạm đến được… tuyến phòng thủ đầu tiên của quân Nga! Xe tăng Nato rất tốt, ý là cháy rất tốt và rất nhiều!

Ở một phương diện rộng lớn hơn, những tàn dư của chủ nghĩa thực dân (cũ và mới) đang được dọn dẹp sạch sẽ! Lybia đã yêu cầu được Nga “bảo kê”, giống như trường hợp của Syria, đưa lực lượng Nga vào để đẩy hết quân ngoại xâm ra khỏi lãnh thổ! Hàng chục nước châu Phi cũng nổi lên hưởng ứng “Làn gió mới” đổi thay này… Dựa vào sức mạnh cứng chống lưng đó, BRICS sẽ là sức mạnh mềm đáng kể mới!

tom, 5

Bữa gặp nhà kia có con mèo đúng nghĩa… quý tộc, lông trắng, mắt xanh, béo tốt và sạch đẹp không chê vào đâu được! Nhưng chỉ nằm một chỗ, không làm gì, ai đụng tới cũng mặc, nhẽo ra một đống, nhìn như cục bột công nghiệp đúng nghĩa!

Phải tinh nghịch, bướng bỉnh, khó chiều, nó mới đúng là con mèo! Ku Tom này có một kiểu ngủ rất hãi, ngủ kiểu Trương Phi: nằm ngữa thẳng cẳng, duỗi 4 chân ra, lưỡi lè ra cả centimeter, mắt mở trừng trừng… nhưng chính là ku cậu đang say giấc!

Song of the Plains

Chương trình âm nhạc cuối tuần… phiên bản tiếng Anh của Polyushko-polye – Cánh đồng yêu thương, do Paul Robeson trình bày, ông ta hát bằng tiếng Anh, nhưng đoạn giữa thì chuyển sang hát tiếng Nga, ngay khi chuyển sang tiếng Nga… Thì bài ca liền nghe có vẻ đáng sợ ngay lập tức, y hệt như khi đến những đoạn nghe tiếng hành tinh Klingon trong phim Star Trek vậy! Polyushko-polye, Polyushko, shiroko polye. Yedut po polyu geroi, Eh, da Krasnoi Armii geroi…

Oh rolling green open field
Rolling plain wide open prairie
Heroes go riding ‘cross the prairie
Yes with the Red Army go the heroes

Oh maidens fair raise your eyes
Gaze upon the road we follow
Far and away the road goes winding
Look and see how merrily the road goes

Ooo-oo-oooh, Ooo-oo-oooh
Oh far and away the road goes winding
Look and see how merrily the road goes

Oh maidens fair raise your eyes
Maidens wipe away the teardrops
Now lets all sing together louder
Sing with us our battle song united

O, Polyushko, pole, Polyushko, shiroko pole,
Yedut po polyu geroi, Ekh, da Krasnoy Armii geroi.

Eee-ee-eeekh, Eee-ee-eeekh,
Ekh, yedut po polyu geroi, Ekh, da Krasnoy Armii geroi.

Ekh, yedem my, yedem, Yedem, a krugom kolkhozy,
Nashi, devushki, kolkhozy. Ekh, da molodyye nashi sela.

Eee-ee-eeekh, Eee-ee-eeekh,
Ekh, nashi, devushki, kolkhozy. Ekh, da molodyye nashi sela.

Ekh, polyushko, pole, Polyushko, shiroko pole,
Yedut po polyu geroi, Ekh, da Krasnoy Armii geroi.

vịnh lan hạ

Lúc mình ở đó, đã nghe thằng chủ tàu càm ràm rằng: làm éo có cái gì gọi là “vịnh Lan Hạ”, về địa lý thì chỉ có một vịnh Hạ Long mà thôi, nhưng bên phía tp Hạ Long thì gọi là vịnh Hạ Long, bên phía Hải Phòng thì gọi là… “vịnh Lan Hạ”, cố tình “ngăn sông cấm chợ” hay là “chiêu thức marketing”, cố bịa ra một cái không có thật!

Nhưng cái tính cục bộ, địa phương thì rất thật, thật đến mức tự gây ra đủ thứ phiền nhiễu và thiệt hại… Nên chưa bao giờ hết ngạc nhiên với kiểu cách, tâm tính của người Việt, họ có thể lảm nhảm suốt đời về những cái tưởng tượng, bịa đặt, không thật, và họ sẽ cứ mãi “diễn”, cố sống cố chết bám vào cái “vai” của mình như thế!!!

hoại tử

Lâu lâu mới đọc được bài nói lên đúng vấn đề, mặc dù cũng chỉ mới loay hoay ở vài hiện tượng đơn giản, phần nổi của xã hội, chưa đi sâu vào trong thực tế sinh động, muôn màu muôn vẻ cuộc sống! Phải viết cho thật sâu cay, chua chát như Nguyễn Huy Thiệp, viết để gây sốc, thì mới có thể tác động, đánh thức con người!

Phải quan sát, suy nghĩ thấu đáo nhiều chi tiết, góc cạnh, lật ngượt lật xuôi vấn đề… chứ vẫn còn ở trên tầng ngôn từ trừu tượng chung chung thì không xi-nhê! “Hoại tử”, hay nói cách khác là “thối rữa”, những vết thương thối hoắc của XH Việt, những “cái tôi” bầy nhầy, méo mó, đĩ điếm và lưu manh vặt vặt, éo ra hình thù gì …