góc phần tư

Chiều hôm trước đạp xe cuối ngày, dừng chờ đèn đỏ ở một cái ngã tư, quan sát thấy chỉ trong 1 góc phần tư chừng 20 m2 của cái ngã tư đó thì thấy có: 2 cột gắn biển tên đường, 2 cột đèn giao thông, 2 cột gắn biển báo giao thông, và 2 cột đèn chiếu sáng, tổng cộng 8 cột tại 1 góc phần tư của cái ngã tư, chưa kể một cây cột điện!

Còn nếu tính hết cả 4 góc phần tư thì có đến 30 cây cột. Nghĩ thầm 8 cây cột này, nếu làm khéo rút lại chỉ còn 1, cùng lắm 2 cây là đủ! Nhìn như một rừng chông luôn: Lớp lớp trùng trùng xanh thẳm giữa quê hương, Hãy vót đi em mũi nhọn kiên cường! Đi đâu cũng cắm biển, đến lúc lại hỏi vì sao mua dây buộc mình!? :D Càng cắm lại càng loạn!

mạng xã hội

Cái Mạng xã hội hiện đại đầu tiên của con người, đó chính là… điện thoại cố định. Nhớ những năm 9x, ở nhà bắt điện thoại, là con em tôi nó ôm máy nói chuyện với bạn suốt hai, ba tiếng. Thế rồi cái thói quen nấu cháo điện thoại lan ra cả nhà, trừ… tôi. Đến tận giờ, bốc máy lên là nói chuyện vừa đủ, không dông dài, hiếm khi nào quá 15 giây. Các số điện thoại lừa đảo, quấy rối thời này chúng nó có chiêu là gọi tới nhưng không nói ngay, cứ để cho mình alo, alo vài tiếng đã, chừng 5, 7 giây sau chúng nó mới bắt đầu nói. Đó là thủ thuật, tiểu xảo để trước tiên đẩy “con mồi” vào tâm trạng lo lắng, không biết người gọi có ý gì, có thông tin gì mà không chịu nói!?

Nên kiểu tôi alo tới lần thứ 2 mà bên kia không ư hử gì là số đó sẽ bị block lập tức! Nhá máy tới lần thứ 2 là block, dùng brandname (tên đại diện) là block, bất kể brandname gì, gọi tới mà nghe giọng nói thu âm sẵn (synthesized) là block! Mời chào bảo hiểm, chứng khoán là block, đến giờ đã block hàng ngàn số. MXH đã ra không biết bao nhiêu là phiên bản: máy nhắn tin, SMS, điện thoại di động, IRC, ICQ, Yahoo Messenger, Skype, Zoom, Twitter, Facebook,… mà với phiên bản đầu tiên: điện thoại cố định, vẫn chưa có cách đáng tin cậy nào để báo cáo, ngăn chặn các số điện thoại quấy nhiễu, chưa có cách hữu hiệu nào để làm cho nó trong sạch!

xuân vận, p2

Xuân vận – 春运 – vận động nhẹ nhàng ngày xuân… Con người mình yếu nhất là mặt kỷ luật, rất dễ bị xao nhãng bởi vô số lý do! Lại thêm công việc kiểu… thời gian cao su, không hạn định lúc bắt đầu, kết thúc, chỉ cần thức khuya vài tiếng là hôm sau dậy trễ. Mà cái này trễ sẽ kéo theo cái khác trễ, hiện tại mới tập ở mức mỗi ngày 2 tiếng, đã liên tục được hơn 2 tháng, nếu tăng lên nữa không biết có giữ được nhịp độ không?!

Gym – corner, góc tập gym đã đầy đủ thiết bị, máy móc, tập xong phải dựng máy lên xếp vô góc tường cho nó bớt chiếm diện tích! Thực ra bao nhiêu đó là quá đủ rồi, chỉ sợ là không giữ được lịch trình tập luyện thôi! Thời tiết năm nay khác hẳn mọi năm, đã qua tiết Nguyên tiêu rồi mà thời khí vẫn còn khá mát, tập không thấy mệt. Mùa xuân trở lại, lòng người cũng đổi mới, gặp ai cũng muốn nói: “Chào em nhé, nụ cười tươi thế…” :)

quản & cấm

Bỏ tư duy quản không được thì cấm, nói dễ nhưng làm không dễ. Vì thực ra, với những cái tâm nhiễu loạn thì lúc nào, chuyện gì nó cũng muốn quản hết trơn á: tôi biết, tôi đúng, ai khác tôi là không được. Do tâm nhiễu loạn nên không thể nhìn cho rõ vấn đề, thấy cái gì mới, lạ thì một là sợ, hai là ghét, đã là thời buổi nào rồi mà dân trí đa số vẫn như thế! Dần dần, toàn hệ thống luật pháp trở thành một kiểu phòng thủ, phòng thủ đến mức bảo thủ, tìm cách quản tối đa, đến mức tự mua dây buộc mình! Cho một anh công an chuyên điều tra tâm lý tội phạm đi theo dõi, “bảo vệ” một người tu hành (là nói cái người không tu chỉ hành, trái ngược lại với một số thành phần có tu mà không hành ấy). Mà anh công an này trình độ không cao lắm, thì ảnh nhìn đâu cũng chỉ thấy tội phạm mà thôi, người ta chỉ nhìn thấy cái mà “tâm” của họ muốn thấy, quả nhiên là như thế!

Mà nói về tu hành, học hành, tuy rằng việc học hành bắt đầu với hình thức lặp lại một số điều “ta đã biết”, nhưng nói cho đúng thì, mục đích sau cùng của học hành thực ra là để ứng phó với những điều mà… “ta chưa biết”! Có một số người, học được một số điều, rồi cứ lặp như vẹt một số khuôn mẫu, rồi bắt cả thế giới phải theo đúng những điều anh ta biết, có sự ngược ngạo nào lớn hơn vậy không!? Mà để ứng phó với điều “ta chưa biết”, thì đầu tiên, cứ phải nói thẳng là… ta chưa biết, giữ cho cái tâm “trống không” để có thể nhìn nhận sự việc cho chân phương, rõ ràng. Với tội phạm, đôi khi có thể áp dụng một vài bài bản, khuôn mẫu được, thậm chí là giở cả thủ đoạn, xảo thuật được, vì tội phạm thường tuân theo những mẫu nhất định. Nhưng với người đã muốn vươn ra cảnh giới “tứ đại giai không” mà làm vậy khác nào “Ban môn lộng phủ”, làm điều vô ích?

Bỏ tư duy quản không được thì cấm, không hiểu gì nhưng vẫn quản, vẫn cấm, nói dễ nhưng làm không hề dễ, vì muốn làm cho rốt ráo thì phải “nâng cấp” toàn bộ dân trí, việc khó hơn lên trời. Vì đa số người Việt, từ lúc sinh ra là đã có vô số vấn đề trong “tâm” rồi, “cố cùng” bám lấy điều “tôi biết, tôi đúng, ai khác tôi là không được”, không bao giờ chịu hé mắt nhìn ra xem thế giới như thế nào, chưa nói đến việc tự thay đổi bản thân, nhiều người thậm chí có những nét cá tính “tự hũy diệt”. Tôi dùng từ “tự hũy diệt” là nói những dạng bệnh tâm thần, tự làm mình bị thương, tự cào cấu bản thân (kiểu Chí Phèo rạch mặt ăn vạ cũng là dạng bệnh lý này), đã đến mức như vậy rồi muốn sửa đổi có được hay không? Đôi khi phải có một cái “tính không” vô cùng lớn để cho họ nhận ra rằng: thực ra không ai làm gì cả, là tự họ làm mình bị thương, tự họ tạo ra vấn đề thôi!

chính danh

Mỗi nền văn hóa đều có những mặt mạnh, yếu riêng, những mặt yếu thường khi là dễ thấy, nhưng những mặt mạnh đôi khi lại khó thấy hơn, dù nó… ở ngay trước mắt! Ví như Trung Quốc, từ hàng ngàn năm nay, tính “chính danh” là một yếu tố quan trọng, xuyên suốt. Xem phim cổ trang thấy rất nhiều: tù nhân là phải mặc áo có chữ “tù – “, rõ ràng không sai được, binh lính đương nhiên phải mặc áo có chữ “binh – “, người của nha môn, cơ quan công quyền thì mặc áo có chữ “nha – “. Cảnh sát điều tra, truy nã tội phạm mặc áo có chữ “bộ – ” (bộ có nghĩ là truy bắt, như trong “bộ đầu”). Mặc áo có chữ “hà – ” chính là cơ quan quản lý đường sông, đê điều… Xem phim cổ trang, giai đoạn Thanh triều thì thấy:

Mặc áo có chữ Binh – tức là lính triều đình, hàng ngũ Bát Kỳ giai đoạn đầu là những chiến binh chuyên nghiệp, thế tập, được tổ chức và trang bị tốt, nhờ sức mạnh đó nên lấy được “thiên hạ”. Nhưng tiếc thay, chưa đến 3 thế hệ chung sống với người Hán, bị đồng hóa đến mức quên luôn Mãn ngữ, và mất luôn sức chiến đấu ban đầu! Dũng – là thành phần tinh nhuệ, thiện chiến trong số binh, kiểu như đặc nhiệm, đặc công vậy! Tốt – về danh nghĩa cũng là binh sĩ, nhưng là lính địa phương, thường chỉ tham gia bảo đảm an ninh trật tự, hiếm khi bị điều động cho chiến tranh. Còn Đinh – đơn giản là thành phần phu phen khuân vác, hỗ trợ chiến đấu, lấy thẳng từ dân lên, không phải là binh sĩ chính thức.

Quan viên các triều Minh, Thanh trên triều phục đều có một hình ô vuông phía trước ngực (gọi là bổ tử – 補子, chữ bổ trong “bổ nhiệm”) thêu nhiều chi tiết trang trí khác nhau nhưng đều có ý nghĩa rất rõ ràng: chim hạc tức là quan văn nhất phẩm, chim trĩ vàng tức là quan văn nhị phẩm, chim công là tam phẩm, thêu hình nhạn (ngỗng trời) là tứ phẩm, v.v… Với quan võ, thay vì các loài chim, ô vuông này thêu các loài thú: kỳ lân tức là nhất phẩm, sư tử là nhị phẩm, báo là tam phẩm, hổ là tứ phẩm, v.v… Còn riêng con rồng (năm móng, bốn móng) thì dành riêng cho các thành viên Hoàng gia! Và ý nghĩa của tính chính danh là như thế: người nào, vật nào, chỗ đó; có trật tự, thứ bậc, có danh phận và trách nhiệm rõ ràng!

auto-pilot

Lâu mới đọc được một bài có nhiều thông tin hay như vậy, rất đáng để suy nghĩ. Rất nhiều người gọi là sống đó, thực ra chỉ “tồn tại qua ngày” mà thôi, mọi hoạt động đều dựa trên những thói quen: sáng ngậm đắng (cafe), chiều nuốt cay (nhậu), mỗi ngày làm đúng chừng đó việc máy móc! Không có sáng tạo thay đổi đã đành, mà mỗi khi cuộc sống có tình huống nào đó xảy ra thì họ lại bật ra đúng chừng ấy câu chữ, đúng chừng ấy mưu mẹo, như những khuôn mẫu đã định trước vậy! Vì cái “tâm” bên trong hoạt động theo những mẫu (pattern) đã cài đặt từ trước, nên những người như thế rất dễ bị giật dây, thao túng, sai khiến, cứ tạo ra vài “phản xạ có điều kiện”, kích hoạt tính “nhận dạng mẫu” bên trong là họ sẽ vận hành như robot luôn! Cứ như thế vài chục năm là sẽ mất khả năng tự thay đổi bản thân!

Tiếp đó, nó phát triển tới một mức độ cao hơn: ai khác người là không được, ai “khác tôi” là không được, bắt người khác phải sống theo “ý mình”, vì cái “tôi đúng, tôi biết” đó nó quá lớn, đâu có nhìn thấy gì khác nữa!? Sự áp đặt lên người khác ấy, ví dụ cha mẹ áp đặt cho con, thầy cô áp đặt cho học trò, vợ chồng áp đặt cho nhau, hay trong quan hệ giữa hai cá nhân bất kỳ, thoạt nhìn tưởng là cái “tôi ích kỷ”, thực ra chính là sự bất lực không tự thay đổi được bản thân mình! Bài nhiều thông tin nhưng cũng có chút tiếc nuối, những chuyện như vậy, sao cứ phải dựa vào nguồn tài liệu tiếng Anh, tự mình nghĩ ra có hay hơn không? Nhưng phần lớn “người sáng tạo nội dung” giờ cũng không có khả năng tự quan sát bản thân và xã hội mà ra được nội dung, chỉ kiếm nguồn nào đó dịch lại mà thôi!

tom, 11

Cháu nó lúc ở nhà “ngoan lắm”! Vấn đề là… cháu nó không mấy khi ở nhà! :D Từ lâu đã làm “trùm” của xóm, mấy con mèo khác thấy ku Tom là cong đuôi chạy, kể cả chó trong xóm ku Tom cũng không ngán, thỉnh thoảng còn cự lại, đúng là “hổ báo ở trường mẫu giáo” mà! :D

sở lai, sở quy

20 năm trước, tôi thường có cảm giác rất là không hài lòng mỗi khi có dịp phải đi vào quận 1, không gian trung tâm, văn minh của thành phố, thoang thoảng rất nhiều mùi nước hoa. Tuy vẫn còn là hương thơm “dễ chịu”, nhưng những loại mùi đó hoàn toàn thiếu tự nhiên, giả tạo, diễn đạt một cách nôm na là… hơi bệnh bệnh! 20 năm sau tôi càng sợ hãi hơn nữa mỗi khi phải đi vào quận 1, những loại nước hoa đã trở thành một kiểu “vũ khí”, nồng nặc, váng óc, khó thở, chứng tỏ sự hiện diện của bản thân một cách thô bỉ!

Từ lâu tôi đã cảm nhận rằng nơi đây không phải là “sở lai”, lại càng không phải là “sở quy” của tôi, cái không gian toàn những loại mùi vô cùng bệnh hoạn ấy, cứ nói thẳng ra là vậy! (Sở lai – 所来 – nơi từ đó ta đến, Sở quy – 所归 – nơi ta sẽ đi về). “Sở lai” và “sở quy” thật sự mà tôi mong muốn thực ra chính là Hải âu phi xứ – 海鸥飞处 – Nơi chim hải âu bay, mà nói rộng ra thì, cuộc đời con người mà, há cứ phải bó vào một nơi chốn nào đó, còn nói như cụ Nguyễn Du thì tức là… “Đông tây nam bắc vô sở y – 东西南北无所依…

lại… chính danh

Cái này mà đưa cho tụi Trung Quốc xem thì chúng nó cười khẩy, chính danh gì chúng mày, toàn bịp bợm cả thôi! Chính danh gì mà toàn số điện thoại ảo ma, chuyện “SIM chính chủ” cứ nói mãi vẫn không làm được!? Chính là vì cái tâm bệnh “đa nhân cách”, những nhu cầu “ám muội” của cộng đồng nó quá quá lớn, từ cá nhân cho đến doanh nghiệp, từ tư nhân cho đến nhà nước, từ lưu manh cho đến cả người bình thường!!! Đây là vấn đề của “tâm”, không quyết liệt, không “nhất đao lưỡng đoạn – 一刀兩段” thì không làm được đâu!

Mới làm ra được giống gạo ngon, đi thi được giải thì toàn xã hội nó bu vào “hôi của” làm giả, giờ đi đâu cũng ST24 / 25 nhiều đến mức không dám mua! Bán được ít sầu riêng loại tốt thì lập tức bị giả xuất xứ địa lý, giả tràn lan trên quy mô lớn nhờ sự tiếp tay của chính cơ quan quản lý, xây nên cái nhà nghỉ hơi ăn khách, thì lưu manh nhảy vô giả mạo, lừa vô số người! Nếu nói toàn xã hội nó lưu manh thì hơi quá, sẽ đúng hơn nếu nói là toàn bộ thời gian chỉ đề phòng lưu manh phá hoại, thì còn đâu công sức để làm điều gì hữu ích nữa!?

Lilliput

Chuyện giống như trong Gulliver du kí ấy, khi Gulliver đến đất nước của những người tí hon Lilliput, xứ sở của những con người mãi không chịu lớn, đất nước ấy bị chia làm 2 phe, một phe ăn trứng từ phía đầu to, và một phe ăn trứng từ phía đầu nhỏ, không ai chịu ai và thế là chiến tranh xảy ra, đánh nhau triền miên chỉ vì khác biệt về cách thức ăn một quả trứng, “như tôi” mới đúng, ai “khác tôi” là không được!!! Bản chất của con người vốn dĩ luôn có đôi chút khác biệt, luôn có tí khác nhau trong nhận định về các vấn đề. Và công việc của USAID là đi khắp nơi, kích động các mâu thuẫn khác biệt ấy, vô số chiêu bài được sử dụng: nữ quyền, phá thai, LGBT, đa dạng, hòa nhập, tôn giáo, tri thức, đa nguyên… tạo ra thật nhiều loại “bánh vẽ” để bà con đánh nhau.

Với những nước dân trí cao, văn minh sâu dày thì người ta hiểu ra vấn đề, như ở Nga và Trung Quốc, đương nhiên vẫn luôn có những thành phần “đối lập”, nhưng đa số dân chúng biết cách gác những khác biệt nhỏ qua một bên để mà làm việc, tạo dựng giá trị. Đáng sợ là những nơi như VN, dân thì ngu, ưa đĩ miệng, thích nói không thích làm, thích hơn thua nhau bằng cách lưu manh vặt, đấu đá mãi, riết rồi không ai làm được cái gì nữa, đúng là cái xứ sở… Lilliput! Giờ thì đến tt. Trump cũng muốn dẹp USAID, đơn giản vì những chiêu như vậy không còn hiệu quả nữa, và cũng vì ông ta là dạng thẳng thắn: tôi muốn kênh đào Panama, tôi muốn đảo Greenland, bá quyền công khai chứ chẳng thèm trưng ra mấy cái “chiêu bài dân chủ” giả hiệu nữa.