như nguyện

Ca khúc: Như nguyện – Vương Phi, nhạc nền phim “Tôi và cha ông chúng ta” (我和我的父輩 – Ngã hòa ngã đích phụ bối), 2021, phim nặng tính tuyên truyền, thích hay không tùy mỗi người. Phim tóm tắt một quá trình dài 3 thế hệ, từ những ngày đầu “chinh chiến sa trường”, cho đến lúc Trung Quốc chuyển mình từ một nước lạc hậu nhất…

Lên tầm hiện đại, lớn mạnh nhất thế giới! Truyền thông TQ bắt đầu dùng chữ “thịnh thế – 盛世“, như xưa từng nói “Khang – Càn thịnh thế”, thời thịnh trị của Khang Hy, Càn Long. Không có con đường tắt nào, trừ khi tính cách quyết liệt đến mức điên cuồng như ku Nga, còn không thì “đi tắt, đón đầu” chỉ là ngôn từ của phường cường đạo!

tiểu nông

Nói đúng, nhưng chưa thực sự sâu sắc và đầy đủ… Khi mà cái sự lưu manh lặt vặt nó phát triển qua một thời gian hàng chục năm, có sự tương tác của hàng triệu người… thì nó trở thành giống như loại tội phạm có hệ thống, nó trở thành một kiểu “dân tộc tính” cố hữu! Người ngoài họ tế nhị không nói thẳng ra thôi, chứ thực ra họ nhìn như kiểu “một giống loài hiếm có trong sở thú“, làm cái gì cũng giống như con “bonobo” vậy!

Nó hiện diện thường trực trong cuộc sống hàng ngày mà chúng ta, hoặc là xuề xòa cho qua, hoặc thậm chí không để ý đến! Những thành phần ít học không nói làm gì, những thành phần gọi là có học thực ra cũng y như thế, chỉ chờ chực cơ hội mà bộc lộ cái “dân tộc tính” ấy ra mà thôi! Nên tôi thường nói với bạn bè mình: học mà không thay đổi được con người thì học làm cái gì!? Đó là nói về đầy đủ, còn sau đây sẽ nói về phần sâu xa…

Thực chất, căn nguyên của tất cả những vấn đề trên nó nằm ở tầng… vật lý, thể chất! Thể trạng ốm yếu, làm gì cũng quẹt quẹt cho xong, không có công phu. Tinh thần bạc nhược, không trì định được điều gì cho lâu dài, từ cái căn bản như vậy, cộng thêm sự tương tác qua lại giữa hàng triệu cá thể què quặt, đã sinh ra đủ thứ loại “thần kinh bệnh”! Nên nói muốn phát triển, muốn khoa học kỹ thuật, muốn vâng vâng, đủ kiểu…

Mà không thay đổi được con người thì làm thế quái nào được!? Ngày xưa, Liên Xô sau Cách mạng tháng 10 đã tiến hành công nghiệp hóa, hiện đại hóa lên tầm cường quốc hàng đầu thế giới chỉ mất… 18 năm, chưa đến một thế hệ (Trung Quốc làm được điều tương tự mất cỡ hơn 3 thế hệ). Để làm được điều đó, Liên Xô đã phải tiến hành một cuộc cách mạng cải tạo con người có thể nói là… tàn khốc, đẫm máu nhất trong lịch sử!!!

niệm niệm bất vong

爱与恨的边际聚与散的别离
问你为何会在意直到现在还惦记
归去你还在我依赖身分开心回来
记得这份爱我们明白这就是爱

每当感觉自己受了伤
不辞而别逃去了远方
躲多久走多远算疗伤
不如回到相爱的地方

没有告别静默的离场
房间冰冷不再有暖阳
多想留住你我的时光
念念不忘等待爱回响

lao động công ích

Như thế là mức phạt, ví dụ như vượt đèn đỏ, đã tăng 5, 6 lần so với trước, tương đương khoảng nửa tháng lương của một người lao động phổ thông! Cứ như thế thì dân nó mới biết sợ, từ chỗ sợ thì mới làm nghiêm chuyện nhỏ, nghiêm chuyện nhỏ thì dần dần mới chấn chỉnh chuyện lớn được! Đương nhiên cũng sẽ có những thành phần liều mạng, phạt cao quá nó bỏ luôn xe, chây ỳ ra không chịu đóng phạt! Em đề nghị không đóng phạt tới một mức nào đó thì bắt đi lao động công ích, cứ “lao cải” đôi tuần là thay đổi thái độ ngay thôi! Luật pháp chặt chẽ đến một lúc rồi sẽ như thế!

Ne zhaley, ni sebya, ni vragov

Ngay sau Chiến tranh thế giới lần 2, Liên Xô bắt tay vào tái thiết đất nước, nhưng đồng thời, cuộc chạy đua vũ trang Đông – Tây cũng chưa bao giờ dừng lại. Ba dự án lớn: dự án tên lửa liên lục địa, dự án bom hạt nhân, và dự án radar cảnh giới tầm xa, được nâng lên thành cấp Bộ, ngang cấp với Bộ hải quân, Bộ lục quân, etc… và được ưu tiên cao nhất! Từ những bài học lịch sử của Thế chiến 2, và cả từ trước đó nữa, nếu Nato mở rộng về phía Đông thì vùng xảy ra xung đột đầu tiên là sẽ Ukraine, Donbas. Chính vì thế mà Liên Xô ngay từ đầu đã xây dựng lại Donbas với tâm lý phòng thủ: các tòa nhà đều được xây dựng vô cùng kiên cố, có hầm ngầm, các công trình công nghiệp, hầm mỏ đều có vô số tầng hầm, đường ngầm dưới đất.

Cũng vì đó mà cuộc chiến Donbas ngày nay trở thành một cuộc “khổ chiến”, nhà nhà là pháo đài, mỗi công trình đều là vật cản. Với hình thái chiến tranh như vậy thì những gì thường thấy trên phim ảnh: các đội tinh nhuệ đột kích vào từng căn nhà, đấu súng với bên phòng thủ là chuyện… chỉ có trong phim Hollyweed! Với đối phương hỏa lực mạnh, bố trí trong điều kiện thuận lợi thì cách duy nhất là… lấy thịt đè người, phía Nga đã và đang xài lượng lớn bom, pháo, mìn, đạn nhiệt áp, đạn cháy… Và như ta có thể dự đoán, cuộc chiến giữa những người anh em, nếu để cho xảy ra, sẽ vô cùng khốc liệt! Như lời một bài hát Nga: Ne zhaley, ni sebya, ni vragov – không tha thứ cho một ai, dù là đối phương hay chính bản thân mình!

giơ cao đánh khẽ

Lâu mới đọc được một bài có chút nghĩa lý… nhận diện rác thải trong tâm hồn… Nói thẳng ra là chúng ta đang sống trong một cái xã hội đã bị “lưu manh hóa” vô cùng sâu rộng, rất nhiều người dùng sự lưu manh thô bỉ, trắng trợn nhằm làm người khác phải sợ, nhằm chiếm lấy một cái “phần thắng, phần tiện ích” cho mình! Sự việc càng đáng sợ hơn khi những người đó không từ một thủ đoạn nào, hay biết cách che giấu, tô vẽ những hành động của mình bằng những “lời nói có cánh”, những “đạo lý giả cầy”! Rồi cái sự “lưu manh” đó nó phát triển đến mức trở nên “bài bản”, thậm chí đến mức “có tổ chức tinh vi”! Và cái sự “vô minh” đó cứ thế được khuếch đại lên nhờ dân trí lè tè ngọn cỏ. Nhân đây nói về “văn hóa phát triển” và “văn hóa sinh tồn”, dĩ nhiên đã có nhiều gương anh hùng trong những hoàn cảnh cực đoan…

Nhưng nghĩ kỹ sẽ thấy, chính bản thân các “anh hùng” cũng không muốn bị rơi vào hoàn cảnh cực đoan, “một xanh cỏ, hai đỏ ngực” chút nào đâu! Còn trong phần lớn những tình huống bình thường của cuộc sống, chúng ta cần sự cố gắng, tiến bộ từ từ, những sự tử tế nhỏ nhoi góp phần tạo nên môi trường xã hội hài hòa, ổn định. Rất nhiều người, vì không làm được chuyện nhỏ, nên dùng chuyện lớn để khỏa lấp! Rất nhiều thành phần manh động, chính là vì bên trong trống hoác, vì chưa bao giờ có sự vận động, rèn luyện một cách từ từ. Nếu giáo dục đã thất bại trong việc chỉnh đốn con người, thì chỉ có cách pháp trị đến mức cao độ, thậm chí là hà khắc mà thôi! Gần đây thấy có nhiều động thái tích cực trong việc chỉnh đốn trật tự giao thông, an toàn xã hội, mong là đừng chỉ có “giơ cao, đánh khẽ…”

brain rot

Từ của năm… năm ngoái, tôi đã bầu chọn là từ “tượng” với nghĩa là “một nghìn tỷ”! Từ của năm cho năm nay có lẽ là… “brain rot – thối não”. Từ này ám chỉ sự suy giảm trí tuệ và sức khỏe tinh thần do tiêu thụ quá nhiều nội dung nhỏ nhặt, độc hại trực tuyến, chúng ta đang mắc kẹt trong bộ não của con cá vàng, vui vẻ, hài lòng, nhưng không có sáng tạo, chỉ sao chép và dán, like và thả tim. Cho đến khi nó đã trở thành một thực trạng quá hiển nhiên rồi thì người ta mới tìm ra từ để diễn đạt nó! Có thể phương Tây họ thích cách diễn đạt rõ ràng và chính xác, nhưng phương Đông vẫn có những cách diễn đạt tuy mơ hồ, kém chính xác nhưng mang hàm ý sâu xa hơn thế nhiều. Theo tôi, đây không phải là “thối não”, mà là “thối tâm”!

Khi “tâm” chỉ xoay quanh những chuyện xàm xí, lặt vặt thì còn đâu năng lượng để học những điều có ích!? Mà cái “thối tâm” này nó đã bắt đầu lâu lắm rồi, từ trước khi có mạng internet kia, nếu truy nguyên thì từ hàng mấy chục năm trước hay xa hơn nữa kia! Tại sao cứ phải đợi bọn Tây nó nghĩ ra từ, rồi rầm rộ chạy theo!? Nếu tự biết phản tỉnh, thì sẽ thấy cái “thối tâm” này nó đã ăn vào tận “cao hoang”, đã vô phương cứu chữa từ lâu lắm rồi. Viết câu tiếng Việt không thông, ngây ngô như bò đội nón, đọc loại văn dịch tự động bằng máy tính mà gật gù khen hay, tự suy nghĩ, diễn đạt vấn đề nhỏ không được, nhưng ai nói gì cũng tin, chỉ cần đánh vào cái “tôi biết, tôi hiểu, tôi đúng, tôi hài lòng” là ai xúi gì cũng làm!

resolution

Nếu không hoàn thành được cái thử thách 100/24, thì chữ “kayak” này, ta sẽ viết ngược nó lại từ đằng sau ra trước (palindrome) :D ! Năm mới sắp đến, đặt cái “Resolution – Nghị quyết” như thế! Facebook mới nhắc lại ngày này mấy năm trước, lâu ít xuống nước, chủ yếu là vì công việc hơi nhiều! Dù thỉnh thoảng vẫn chèo một vài đoạn ngắn loanh quanh khu vực gần nhà để kiểm tra tình trạng các thiết bị cũ đã có và thử nghiệm các thiết bị mới thêm sau này (đã làm + mua thêm khá nhiều đồ chơi mới). Tập luyện cho lên lại gân cốt rồi sẽ tiếp tục các mục tiêu, đầu tiên là 100/24!

lắng nghe thinh lặng

Nằm đây tưởng chuyện ngàn sau,
Lung linh nến cháy hai đầu áo quan…

Lắng nghe sự thinh lặng, hơn 30 năm trước, hồi đó tôi… 14 tuổi, viết văn “cưa gái”! Mà “gái” cũng dạng “đọc hiểu” tốt, nên cô ấy giữ lá thư lại cho đến bây giờ, nhờ đó mà vẫn còn nhớ được đại ý hồi đó mình viết gì! “Những năm thiếu niên, nghe tiếng mưa rơi mà tưởng đến những cây nến hồng, nhỏ từng giọt từng giọt trong đêm tân hôn.

Ở tuổi trung niên, ngồi trên chiếc xuồng nhỏ giữa dòng sông, nghe tiếng mưa rơi mà nghĩ đất trời mênh mông, cuộc đời phiêu bạt. Đến lão niên, nghe tiếng mưa rơi trên mái ngói, đều đặn như tiếng kinh cầu trong một ngôi chùa…” Nói là “nghe mưa”, thực ra là “nghe tâm” mà thôi! 14 tuổi đã viết như thế, dường thấy trước được nhiều điều….

copyscope, 2

Facebook nhắc lại ngày này năm trước, hồi đó… cũng gần 30 tuổi rồi, nhưng suốt ngày vẫn loay hoay với các dạng “vật lý vui”, luôn luôn tràn đầy ý tưởng, lúc nào cũng loay hoay thử nghiệm, làm cái này chế cái kia! Ấy là nói trước khi cuộc sống với bao nhiêu thứ nhảm nhí, xàm xí đổ lên đầu mình không biết bao nhiêu chuyện phiền phức!

Giờ nghĩ lại, chính vì giữ được những mối quan tâm như thế nên không “vong bản”, không đánh mất chính mình! Ở nhà vẫn còn một cái thấu kính máy photo hồi đó mua dư, còn chưa xài đến, nếu giờ mà làm lại thì lại quá dễ dàng, vì giờ thì các dạng linh kiện, máy móc đã có rất đầy đủ, và tay nghề thi công đã tốt hơn trước rất nhiều!