chuyện tử tế

Viết nhân trò chuyện với một vài đứa bạn… Nói về ngôn ngữ biểu hiện của điện ảnh, đó là một dạng vừa phản ánh hiện tại, vừa ước mơ tương lai, như người Nhật trước đây làm phim, toàn thấy gái mắt to chân dài, vì thực tế họ mắt hí chân ngắn, Hàn làm phim tình cảm sướt mượt, lãng mạn, vì thực tế người Hàn nam giới đa số khá là cục súc, bạo lực! Thiếu cái gì là họ mơ ước có cái đó! Như phim Trung Quốc mấy chục năm qua, nhất là các phim thanh xuân, là cổ suý cho những sự tử tế bình thường, nhỏ nhoi trong cuộc sống hàng ngày.

Vì xã hội họ thiếu cái đó, và họ ý thức, họ mong muốn hướng tới điều đó. Phim Nhật hiện đại đã hoàn toàn vắng bóng sự “thể hiện tử tế lương thiện”, vì mặt bằng chung xã hội Nhật đã đạt đến đó rồi, trong mỗi công việc, mỗi người hàng ngày của xã hội Nhật đều đã có sự tử tế, tận tâm, họ chẳng cần phải mơ ước nữa! Đến tận giờ, xã hội và điện ảnh Việt vẫn ngơ ngác nhìn nhau, tử tế là cái gì, tử tế ở đâu ra, “ai cho tôi tử tế”, loay hoay mãi mà vẫn chưa biết được! Ấy đơn giản là vì người ta không thể hiểu cái người ta, bên trong, không có!

serenity-2, part 6

Made 2 short paddling rounds at night (due to local water conditions, about 5 ~ 10km each) and 2 hour of rolling to test the kayak, to see if everything works as expected. They’re leak – tests (much like smoke – test in electronic and software engineering). And indeed, found and fixed a minor leak in the aft compartment (at the joint right after the cockpit). The hatches are completely water – tight, there’s nothing to worry about. The tests only assure me on the “static” side of the boat: it tracks too straight (a bit hard to turn in tight corner, but that’s a desired behaviour) and the speed seems to be good too (a claim to be backed by GPS numbers later on). About “static” and “dynamic”…

Much like sailboat (but perhaps to a lesser extent), there’re much differences between “static” and “dynamic” aspects. There’re boats that seem to fair well on stable water, but behave badly in weather, and there’re boats that don’t feel very stable on calm water, but excel themselves in turbulences. So actually, it’s the dynamic side that’s more important, but that would require long testings to really know. For now, I would just try to detect and fix small issues. First is to make some small changes to the rudder’s pedals, to make the foot – work a bit more comfortable… Then test running the light – bulbs for many hours to see if they’re durable enough, and to measure the battery usage!

Detected a faulty (low quality) 12V DC connector which builds up too much heat if used for a long time, to the point of plastic melting down. I had to replace them with better ones. The new battery box now has 2 blocks, 12 cells of 18650 batteries in total, and 2 additional, reserved slots to install 2 more blocks later. So the maximum capacity is about 20 Ah at 12.6V, each block is about 5 Ah. I guess the actual, usable number is much less, not that advertised, ideal – conditions number. I discovered an important thing: although the voltage indicator (8-segments display) consumes very little power (less than 30 mA), letting it always ON would drain the battery pretty fast (about 0.1V per day)…

Maybe there’s some hidden, internal consumption by the BMS – battery management system). So I’ve added a switch and turn it OFF when not in use, and the battery box would last for weeks (not just days), before needing a recharge. A small chip (the size of your thumb) will be in charge of downgrading the 12V current into 5V and serve it through a USB port, it charges my iPhone just well, and pretty much every devices is using USB – charging nowadays. At this point, the boat is pretty much heavy, already over 33 kg, but that includes everything: rudder and pedals, the battery box, the compass, light bulbs, the bilge pump, etc… Would update more on boat trialling in the coming weeks…

kỷ sở bất dục

Một nền báo chí, dịch thuật và sách vở vay mượn, chắp vá, lôm côm và nham nhở! Dịch đa phần từ tiếng Anh sang, câu văn trúc trắc, tối nghĩa, và phần lớn các trường hợp, cho thấy cũng chẳng hiểu gì văn bản gốc. Kỹ năng tiếng Anh và tiếng Việt đều ở mức làm người đọc cảm thấy sợ hãi, vì thứ “cơm sống” đó ăn vào chắc chắn sẽ bị “sình bụng”. Nhưng đó chưa phải là điều nguy hiểm nhất, nguy hiểm nhất chính là la liếm, vay mượn, đem những vấn đề xa lạ ở đâu đâu về, rồi tự cho là mình giỏi! Tất cả không giấu được một thực tế chính là vì bản thân trống hoác, không tự suy nghĩ được gì, không tự tạo ra được nội dung, nên bạ đâu cũng vay, mượn, copy, xào xáo một cách thô thiển và sống sượng!

Mới thoạt nhìn vào những gì thể hiện, có vẻ như đó là một sự khiếm khuyết và bất an về tri thức, thực ra không phải vậy! Sự khiếm khuyết và bất an… thực chất nằm ở tầng đạo đức cộng đồng! Lúc nào cũng phải “hoạt ngôn”, “bao biện”, “chống chế”, vì đã có điều gì đó sai, vì bên trong có điều gì đó rất không ổn! Nên cứ phải luôn “bao bọc, bao biện” bản thân bằng ngôn từ, bằng thông tin lảm nhảm!

Đó không phải là sự theo đuổi kiến thức đích thực, chỉ là “loè người”, tìm cách “dẫn dắt” người khác bằng ngôn từ tào lao! Đó là sự “giấu dốt” bằng cách tung hoả mù thông tin, tương tự như việc chụp ảnh “loà sáng” để xoá hết mụn, nếp nhăn vậy! Về sách vở, không cần phải đọc quá nhiều, chỉ một vài quyển nhưng đọc kỹ có khi là cũng đã đủ rồi! XH vận hành bằng giá trị tin tưởng, tin cậy, chứ không phải bằng “trí thức giả danh”. Những chuyên môn “triết học”, “khoa học” là của các tạp chí chuyên ngành, không cần và không thể là “thức ăn đại chúng”! Tự nhìn vào bản thân, mọi suy nghĩ, nội dung đích thực đều xuất phát đều từ sự quán chiếu, quan sát chính mình và người khác!

Tất cả bắt đầu bằng câu đơn giản: Kỷ sở bất dục, vật thi ư nhân – 己所不欲,勿施於人 – điều gì không thích (xảy ra với mình) thì đừng làm cho người khác! Một câu đơn giản, nhưng là điểm khởi đầu, cũng là điểm kết thúc của toàn bộ nền luân lý cộng đồng, một câu mà nếu hiểu cho rốt ráo thì xã hội đã không có những “thể loại hai mặt”, các kiểu “tiêu chuẩn kép” cùng những dạng “tri thức giả cầy” khác!

đuổi hình, bắt chữ

Công phu kinh hồn… chữ này là giả chữ in mộc bản, vì xưa in kinh sách thường khắc âm bản trên ván gỗ, mà gỗ thì có sớ! Nên nét ngang khắc mảnh vì thuận sớ, mà nét dọc phải khắc đậm vì nếu không sẽ dễ bị gãy, mòn, nhoè. Tôi biết có nhiều người viết tay chữ Hoa y như máy, kỹ năng đủ để làm giả giấy tờ mà người thường không phân biệt được. Công phu như vậy chưa thấy người Việt nào làm được, mặc dù “múa thư pháp” các kiểu để loè người thì cũng kinh lắm! Nhân nói về “chữ nghĩa” và “công phu”… Chữ TQ, mặc dù đã giản lược đi so với trước, nhưng vẫn còn rất rất khó, phải mất nhiều thời gian học thuộc, ghi nhớ, nghiền ngẫm. Học sinh TQ tốt nghiệp cấp 3, thậm chí là cả ĐH, khả năng cao đưa cho một bài có nhiều chữ khó là… vẫn không đọc được! Thế nên tốt nghiệp ĐH rồi, vẫn phải chịu khó học hành, trau dồi thêm, mở rộng kiến văn, ngoài 30 tuổi mới dám phát ngôn chút đỉnh, chưa nói chuyện trở thành chuyên gia, nghiên cứu này nọ! Không như VN, mới hết lớp 5 trường làng đã chém gió thành bão!

Cái sự khó ấy cũng có tác dụng của nó! Nó đẻ ra những thành phần dân cư “cẩn ngôn, thận hành”, tức là nói năng và làm việc “cẩn thận”. Từ dùng phải cho hết chiều sâu, câu nói ra phải có ý tứ! Gọi là “thâm Nho” là thế, trong các giao dịch xã hội, làm ăn buôn bán, và tất cả các hoạt động khác, không tính toán sâu xa, không “mưu sâu kế hiểm” thì không phải là người Trung Quốc! Có được điều đó là từ… căn bản giáo dục mà ra! Nên nhiều khi đơn giản đến mức rỗng tuếch đi chửi người khác thâm nhọ thấy cũng hơi kỳ! Tự nhìn lại mình, tiếng Việt giống như kiểu một trò chơi “đuổi hình bắt chữ”, ngoài một số sự “nhanh trí, thông minh vặt”, còn thì nội dung trống hoác! Nên… làm ơn, đừng chơi cái trò “đuổi hình bắt chữ” nữa, lâu lâu bắt gặp một vài trường hợp thì còn thấy hài hài, chứ chơi nhiều người ta sẽ nghĩ mình bị “thiểu năng trí tuệ”, đầu óc không nghĩ ra được cái gì cho có nội dung nghiêm túc, toàn những câu chữ lảm nhảm, nói sao cũng được, và cũng chỉ dùng để nói cho vui, chứ chẳng làm nên được tích sự gì!

PREKRASNOE DALEKO, 2

Tôi thường nghe thấy một giọng nói, vọng lại từ tương lai xa xôi. Giọng nói nghiêm túc hỏi tôi: ngày hôm nay anh đã làm được những gì cho tương lai mai sau!? Hỡi tương lai xa xôi tuyệt vời, xin hãy nhẹ nhàng, nhẹ nhàng thôi, xin đừng quá quá tàn bạo với tôi…

serenity-2, part 5

It takes really long to finish this build, some more failures, also I wanted to slow down and do it right! The hull glass is lightly sanded, then applied 2 layers of gelcoat. Another lesson learnt: gelcoat need to be thick, too thin and it won’t cure properly (think about it like a kind of chain – reaction, need to reach some “critical mass”)! The gelcoat layer applied to the rudder failed miserably, I had to scrap it out, applying a new, thicker layer. Luckily, all went well for the hull, before proceeding to the deck! This is the first time I use the MinWax wood stain, it’s a type of light oil mixed with color pigment, the color scheme is called: Golden Pelican, I really love this color: bright, vivant, and not too intense!

Unfortunately, this wood stain also has an unexpected side effect, cause it’s a kind of oil, it modifies the wood surface in such a way that applying epoxy on top of it becomes very difficult. I guess there’s something to do with fluid – surface tension, the epoxy just won’t spread out evenly, it just doesn’t mix well on the oily surface, so lots of, lots of brushing work was needed! However, the epoxy did cure properly, I then sanded it down before applying 2 layers of PU paint, I didn’t use gelcoat for the deck, fearing that it’s “not – too – optimal” transparency would affect the nice color! Next, the hatches’ rims were bolted in, initial tests gave me the impression that the hatches are even… air – tight.

Not just water – tight, it requires some little forces to push the caps in or pull them out from the rims. I think the “hatch solution” will work fine, yet for how long in real – world conditions is a question to be be answered later on! Then go in various accessories: the bilge pump with its water hose, this type of elastic PVC tube is quite special, it’s reinforced by steel wire inside the PVC wall, so that the tube won’t collapse at corners. The light bulbs and compass, wires connected, lead – soldered, run inside plastic tubes filled with silicone to make the electric connections waterproof! The battery box is rebuilt, all components are now “loosely – coupled”, they’re connected by various 12V DC connectors.

So that they could easily be disassembled for repair / upgrade later. The last major component is the rudder, it’s transom – mounted by ropes, like that of a Wharram cat: 6mm holes are drilled into the rudder box and rudder post, filled with putty, then 3mm holes are drilled again through that putty, to make the wood protected from water. The boat eyes decals, boat name, contact info, the bungee cords, and a mesh bag (a laundry bag purchased at local store) is fixed inside the cockpit, just under the deck, place to store various small items when paddling. The Lunar calendar has moved from Dahan (Đại hàn – 大寒) to Lichun (Lập xuân – 立春) a few days ago, can’t wait to launch and try the boat!

mèo, 6

Mèo thực sự nhạy cảm hơn ta tưởng, và không phải lúc nào cũng giống như vẻ ngoài “bất cần, không quan tâm” của nó! Mèo là một sinh vật đa nghi, lúc nào cũng tìm cách phán đoán ý đồ của chủ nhân! Và mèo cũng thật sự tinh tường, nó dễ dàng nhận ra hành động nào là quan tâm thật sự, hành động nào chỉ mang tính chất “quán tính, thủ tục”. Nhìn từ góc độ đó, mèo thực sự nhạy cảm hơn nhiều so với chó, chó chỉ là một anh chàng “yes man”, nồng nhiệt nhưng ngu ngốc!

Có sự khác biệt lớn giữa mèo cái và mèo đực. Mèo cái thường xa cách, khó gần hơn, mèo đực dễ bộc lộ cảm xúc của mình hơn, nó nhận thức rõ ràng hơn các bài học, thưởng hay phạt mà chủ nhân dạy, chúng tiếp thu các bài học nhanh hơn, và mèo đực “nịnh, quấn” người cũng khéo hơn! Nhưng dù sao mèo cũng vẫn là mèo, nó không hồi đáp lại bạn một tích cực, chủ động như chó, cũng không có ý thức xã hội rõ ràng như chó, nó luôn ý thức rằng bản thân là một thế giới khác biệt!

Mèo thực sự là một loại động vật cần tình cảm, dù cho vẻ ngoài của nó thường gây ra cảm giác bất cần. Không ai chơi với nó, nó sẽ bị stress, không được ra ngoài vận động, nó cũng stress. Trong ảnh: ku Tom thực sự là rất ghét chiếc xuồng, nó thường đi loanh quanh và tự hỏi không biết là vật gì mà “ông chủ” suốt ngày chăm chăm vô đó, thậm chí không chịu quan tâm đến nó một chút! Thực sự, mèo “nữ tính, bản năng và nguyên thuỷ” hơn nhiều so với các vật nuôi khác!

serenity-2, part 4

Ten more days into the new year, and the boat status is still… near complete! Some more failures and the holidays are so long, every stores is closed so I can not purchase some necessary materials. Anyway, here’s the progress so far… Finish molding the silicone gaskets, now I used a harder type of silicone (A25) instead of soft epoxy! The gaskets create a very tight brace indeed, you have to push a bit for the rims to fit into the U – shaped gaskets which embrace 3 sides of the rims! The hatches’ caps will be secured to the boat deck (on the internal side) with short pieces of paracord. Explaining to other peoples: the paracords prevent losing the caps accidentally!

Explaining to myself: since the hatches, caps, rims and gaskets are all built by hand, there’re some small cutting, gluing, molding errors. So if you rotate the caps the other way around, they won’t fit properly to the gaskets, the paracords mark which end should the rims and gaskets go together! The hatches’ rims are bolted with small 3.5 mm bolts to the deck (with supporting stringers on the internal side). This way, if somehow the rims are broken or damaged, they can be pulled out for repaired, or replaced. Also, I’ve finished building the compass cup! The compass cup is made from… paper, I just use a long roll of paper, wrap around a round cylinder after soaking it with epoxy.

Once eopxy cured, the paper roll is harder than plywood, and since the cup sits inside the deck, protected from water, that’s good enough! Also, I’ve carefully drilled a small hole in the compass and inserted a small white LED bulb (the compass I could find here with built-in lighting is too big for my kayak). The compass cup is secured to the deck with 3 copper bolts (most steel bolts are ferromagnetic, and they will affect the compass heading given their very closed proximity to the compass’ magnet). This way, the compass cup can easily be detached for repair / replace later on). Also, I’ve finished building the rudder, and 2 new LED bulbs.

The hull is given 2 layers of gelcoat already, a topcoat would come next! All of a sudden, the temperature in Saigon drops to just below 20 Celsius for the last few days, which is a quite strange indeed. So the gelcoat tooks longer to cure, I have to leave it overnight for each coat. For all these 2 – components chemical things (epoxy, gelcoat, PU paint, silicone, etc…), they do not “dry” like paint, they’re real chemical reactions. So, temperature and humidity have great effects on the curing process, and sometimes it just fails “for no obvious reason” (actually, some certain combination of environmental factors that we don’t fully understand). There’re quite some more jobs to be done to finish this building…

cung hỷ cung hỷ

Chương trình âm nhạc đầu xuân… Bữa nghe ngoài đường thoáng mở bài này, 恭喜恭喜, trước có ấn tượng không tốt, do những trình bày “hàng chợ” kiểu Hồng Kông làm hỏng bài hát. Nghe, nghĩ rồi giật mình, có điều gì đó không đúng, âm điệu và tinh thần gốc của nó có lẽ rất khác! Tìm hiểu thử xem sao, hoá ra bài ca có một lịch sử khá lâu đời, mãi từ năm 1946, ngay sau WW2, khi TQ vừa được giải phóng khỏi sự xâm chiếm của Phát-xít Nhật, thế nên bài ca có những lời như: Đêm dài thăm thẳm đã qua, Đã nghe thấy tiếng gà gáy sáng…

chatgpt

Nhân chuyện ChatGPT và các thể loại AI xôn xao dư luận gần đây. Có nhiều cách nhận định khác nhau, đương nhiên không nên đánh giá thấp vai trò của trí tuệ nhân tạo và ứng dụng của nó, nhưng bảo máy móc có trí tuệ thì chắc chắn là không! Nói ngắn gọn thế này: sáng tạo là đặc quyền của con người (hay đúng hơn là của một số người), là khả năng đi vào những vùng chưa biết, những lỗ đen kiến thức, khai phá, lập thuyết, chứng minh, etc… Chừng nào mà AI nó chứng minh được Bổ đề cơ bản, ví dụ như thế, thì tôi mới tin là máy có trí tuệ. Còn lại, máy nó chỉ lặp lại những kiến thức thu thập được, càng ngày càng nhiều, dùng khả năng siêu tốc độ của mình để xử lý, tối ưu, và trình bày ra dưới một dạng khôn khéo mà thôi! Mấy ông già “biết tuốt” VN chắc khoái con ChatGPT này lắm, cái gì cũng biết…

Có người đưa các ví dụ AI có thể tối ưu hoá những đoạn code, rồi vẽ ra viễn cảnh máy có thể code được! Chuyện này theo tôi vẫn còn xa, xa lắm! Máy nó chỉ lặp lại một số “bài” được học thôi, vì học quá nhiều nên đôi khi còn có vẻ “giỏi” hơn cả coder – con người! Và thực ra cũng có một số coder giống như thế (giống máy): rất giỏi logic, test IQ, giỏi xử lý các “câu đố” được đưa ra, nhưng kỳ lạ thay, không code được, hoặc code nhưng không giỏi, tại sao thế? Tại vì cái anh chàng “thông minh” đó thực ra chỉ “thuộc bài”, phỏng vấn các vòng đều rất ấn tượng, và cũng đôi khi là “thông minh” thật, giỏi “làm tính, giỏi logic”! Nhưng code, hiểu theo nghĩa rộng, là đi giải một bài toán thực tế, mà giải quyết vấn đề thực tế thì đôi khi “thông minh” chưa đủ, như trên đã nói, “phát minh, sáng tạo” là đặc quyền của con người.

Việc lặp lại “như vẹt” một số kiến thức đã biết chỉ tạo ra được sự “thông minh”, hay “có vẻ thông minh”, chứ không tạo ra được “phát minh, sáng kiến”, không tìm ra hướng đi mới, cách tiếp cận đúng, tìm ra giải pháp hữu ích giữa những cái “hỗn mang, vô tri, bất định”. Cuộc đời của mỗi con người đều giống như “Miếng da lừa” (tiểu thuyết của Honoré de Balzac), có bao nhiêu sinh lực dành để nhớ những kiến thức không thực sự cần thiết, những thông tin vụn vặt cốt chỉ để “loè người” hay để theo đuổi những mục đích “bất chính, bất thiện” thì đương nhiên không còn năng lực để theo đuổi những tri thức hữu ích đích thực. Thông tin thì càng ngày càng nhiều, “Hằng hà sa số” như thế, làm sao mà nhớ hết nổi?! Chuyện học “nhồi nhét kiến thức” đã nói rồi, chuyện “trọc phú tri thức” cũng bàn rồi…

Nhưng tiếc thay, lại sa đà vào mớ trừu tượng “kiến thức nguyên bản” một cách vô bổ, không đưa ra được kết luận gì hữu ích. Nhưng không ai nói cho rõ “kiến thức thật sự, kiến thức có thể sáng tạo” nó là như thế nào, bắt nguồn từ đâu, làm sao để có. Tôi cũng không hiểu lắm, nhưng cho rằng nó liên quan mật thiết đến cảm hứng sống, đến động cơ, mục đích của con người, đến sự can đảm đối diện với bản thân, và có lẽ là, từ trong sâu thẳm, liên quan đến bản chất “hướng thiện” của mỗi người! Trở lại chuyện ứng dụng ChatGPT, chuyện chẳng có gì to tát, các bác cứ làm quá lên! Chỉ là một cỗ máy thuộc bài, lặp lại như vẹt mà thôi! Nói cho đúng là một phần lớn báo chí và cư dân MXH VN về dân trí cũng cỡ đó, như cái thùng rỗng vọng lại những thứ người ta dội vào, viết tiếng Việt thì trúc trắc đọc không được…

Dịch tiếng Anh thì ngô nghê, tối nghĩa, trình ngôn ngữ e là chưa bằng máy! Và chính vì dân trí đang là như thế… nên ChatGPT rồi cũng là công cụ như Wikipedia mà thôi, ý tôi tức là một công cụ… nô dịch tư tưởng! Ví như đám lưu manh trên mạng, mỗi lần có tranh cãi gì là chăm chăm đi sửa Wiki theo hướng có lợi cho mình! Không thể phủ nhận Wiki cũng là nguồn thông tin hữu ích, nhưng nó cũng chỉ là “cái chợ” của con người, có đủ thứ “thượng vàng hạ cám” ở trên đó. ChatGPT rồi cũng sẽ được dùng như một công cụ “nô dịch tư tưởng”, dùng cho những loại óc “bã đậu”, chuyển giao “thông tin” dưới dạng “mì ăn liền”, cái “thông tin” đó được nguỵ trang là “kiến thức”, “tri thức”, là “chân lý”. Nếu có sợ là sợ cho những thành phần dân trí quá thấp, nói gì cũng nghe, chứ ai lại đi sợ cái máy!?

Ai cũng biết, sự học thuộc lòng (dù nhồi nhét) chính là điểm khởi đầu của giáo dục, trẻ con đâu có biết gì nên cứ phải ép nó học thuộc một số “nguyên liệu thô” ban đầu, kiểu như: Nhân chi sơ, tính bản thiện, tính tương cận… ChatGPT, tôi xem như đứa trẻ 3, 4 tuổi, bắt đầu bi bô những kiến thức đầu tiên. Và kệ mịa nó nói gì, lớn lên rồi thì nhiều người sẽ dễ dàng đồng ý là: Nhân chi sơ, tính bản ác! Trở lại với ChatGPT, tôi vẫn xem nó là “con vẹt” học tiếng người, thấy con chuột đến giả tiếng mèo để đuổi chuột đi, thấy con mèo tới giả tiếng người nạt nộ để đuổi mèo đi. Nếu là vẹt thì người ta kêu là nó thông minh, nhưng nếu là người, mà suốt ngày lặp lại mãi một số ngôn từ vay mượn, máy móc, vô nghĩa, chả có tí nội hàm, nội tâm nào, cứ mãi “giả tiếng”… thì người ta kêu bằng: “thiểu năng trí tuệ”.