Uletay na kryl’yakh vetra

Đến hẹn lại lên, chương trình âm nhạc Nga – Xô cuối tuần… Chỉ là một video clip đẹp với vô số cảnh quan thiên nhiên, công trình nhân tạo ở Nga, trên nền bài hát “Bay đi xa trên đôi cánh gió” – Улетай на крыльях ветра, nhạc phim “Hoàng tử Igor”, 1969. Không cần xem phim gốc, chỉ cần nghe những dấu vết ngũ cung trong bản nhạc này cũng có thể từ từ lần mò hiểu ra được, có một nửa dòng máu Viking trong cái gọi là người Nga ngày nay, và chữ “Rus” nguyên gốc đơn giản có nghĩa là: “người chèo thuyền”…

biking, 3

Năm giờ 30 phút sáng, dắt xe ra đường, bắt đầu chương trình đạp xe 20km mỗi buổi sáng, đã chớm thấy gió mùa đông bắc tràn về, cảm giác mát lạnh, hít căng lồng ngực, thật sảng khoái! Trong một suy nghĩ khác: thời buổi có rất nhiều gương và máy chụp hình nhưng có rất ít sự tự phản ánh, tự nhận thức… chỉ có thể là một thời đại hắc ám!

song of the volga boatmen

Đến hẹn lại lên, cuối tuần mới có thời gian để lên Face… tiếp tục chương trình âm nhạc Nga – Xô! Khi nhỏ, đã xem bức tranh rất nổi tiếng của Ilya Repin: Người kéo thuyền trên sông Volga, rất đẹp, rất chi tiết, trong một tập sách ảnh siêu đẹp ở nhà! Và cũng đã nghe phần nhạc, qua lời Việt của Nhạc sĩ Phạm Duy, nhưng thú thật, không ấn tượng cho lắm, cho đến sau này nghe nguyên bản tiếng Nga, là một bài dân ca cổ, xưa cũ và lâu đời, dữ dội và hoành tráng, như chính lịch sử, văn hoá nước Nga vậy!

Volga, con sông dài hơn 3500km, ngày nay, cùng với hệ thống kênh đào, nối liền Nam – Bắc nước Nga, có thể thông từ biển Baltic xuống tận biển Đen. Ngay từ xưa là tuyến đường thuỷ nội địa quan trọng, giúp hàng hoá lưu thông, điều phối lực lượng, lúc thì xuôi Nam, khi thì ngược Bắc! Từ thời Sa-hoàng Peter-the-great, các tàu chiến đóng ở trên sông, thường phải được kéo qua các vùng nước cạn, ra ngoài cửa sông rồi mới lắp súng và chất đầy tải… nên từ đó xuất hiện nghề kéo thuyền trên sông Volga.

biking, 2

Bật cười ha hả một tràng,
Cuối đường sân hận, rõ ràng là không!

Hình chụp và up lên trực tiếp từ điện thoại, chưa qua xử lý, thay đổi gì! Cuối tuần tranh thủ đạp giãn gân cốt vài vòng, thời tiết vào “thu”, mưa nhẹ thật thư thái, dễ chịu!

prekrasnoe daleko

Chương trình âm nhạc Xô-viết cuối tuần. Chuyện cổ tích của các nước phương Tây thường bắt đầu như thế này: Ngày xửa, ngày xưa, đã từng có một xxx…, còn chuyện cổ tích Liên Xô lại thường bắt đầu như thế này: Đến một ngày, trong tương lai, sẽ có một yyy…

Nhạc phim thiếu nhi Tương lai xa xôi tuyệt vời, 1983, bài ca thật tuyệt, trong trẻo, thanh thoát, bay bổng, đã được dịch ra vô số ngôn ngữ khác nhau. Tuy chỉ là phim và nhạc cho trẻ con, nhưng người lớn nghe sẽ biết “Tương lai xa xôi tuyệt vời” chính là bài ca nói về quá khứ!

timur và đồng đội

Timur và đồng đội, tác phẩm ưa thích lúc còn là một cậu bé… tiểu thuyết khởi thảo năm 1939 và phát hành năm 1940, thật trùng hợp là ngay trước thềm chiến tranh thế giới lần 2. Một “hội kín” của những cậu bé 13, 14 tuổi, chuyên làm những việc tốt trong vùng, giúp đỡ người già, người khốn khó, đấu tranh chống lại các phần tử lưu manh. Dần dà hình thành nên một “tổ chức”, tổng hành dinh (Stavka – nghĩa đen là “cái lều”, “hành” (di động) dinh”, sở chỉ huy trong các chiến dịch quân sự) đặt trên một cái gác xép, có hệ thống quan sát và đường dây điện thoại tự thiết kế riêng để huy động, điều phối lực lượng lúc cần!

Truyện phát hành dưới dạng kịch nói qua sóng radio, tinh thần của nó đã góp phần huy động hàng triệu thiếu niên nhỏ tuổi tham gia các công việc có ích trong vùng, để người lớn nhập ngũ chống Phát – xít. Có thể một số người cho rằng văn học Xô – viết có phần giáo điều, những tôi lại thấy khác. Qua cuốn sách này để hiểu thêm về văn hoá và tâm hồn Nga, hiểu tại sao một đất nước chỉ có 85 đàn ông trên 100 phụ nữ, vì đàn ông họ làm quá nhiều việc khó khăn, điên rồ và liều lĩnh! Không như ở cái xứ Vịt kia, dư dôi ra đến gần 115 đàn ông trên 100 phụ nữ, suốt ngày chỉ có ăn nhậu, bolero và làm mấy cái trò lưu manh lặt vặt!

sup

Trong tình huống này, ván chèo đứng SUP vô cùng nguy hiểm, nhưng nếu người chèo có kinh nghiệm thì có thể trở thành: nguy hiểm được kiểm soát! Chèo SUP có rất nhiều điều vui, cơ bản là tư thế đứng thoải mái, và từ vị trí cao thì các bức ảnh chụp cũng đẹp hơn! Nhưng chèo kayak có vô số lợi thế hơn hẳn SUP. Ổn định theo phương ngang, ổn định hướng đi, mái chèo đôi có thể gia lực nhanh và đều, vị trí ngồi thấp bớt cản gió, nếu xuồng lật có thể nhanh chóng lật ngược lại được! Nói cho cùng vẫn phụ thuộc kinh nghiệm, khả năng đọc hiểu tình huống và đưa ra giải pháp hợp lý, cộng với ý chí “lì lợm” chiến đấu với điều kiện bất lợi!

Những môn “chạy bằng cơm”, dùng sức người thì không có cái hiểu biết nào lớn hơn là sự tự hiểu về bản thân, hiểu về sóng gió, dòng chảy, chứ nước 4 ~ 6 knots, gió 25 ~ 30 knots thì không cách nào sức người mà thắng được! Hiểu khi nào có thể “make progress”, khi nào phải “stay safety”, khi nào cần tiết kiệm sức lực, khi nào cần phải bung sức hợp lý! Với ván SUP, nếu tư thế đứng chèo mà cảm thấy không an toàn thì có thể quỳ chèo để ván ổn định hơn! Nếu sóng gió còn to hơn nữa thì nằm sát ván, chèo bằng 2 tay như lướt sóng! Còn nếu chèo bằng 2 tay cũng không ăn thua, thì chỉ còn cách ôm ván chịu trận và kêu cứu (qua bộ đàm hàng hải) mà thôi!

Thường văn hoá phương Tây hiện đại, đối với những chuyện như thế này, sẽ tránh phê phán trực tiếp cá nhân, nhưng vẫn phải rút ra bài học gì đó, chơi phải có hiểu biết chứ không chỉ có liều mạng được, phải có quá trình rèn luyện, học hỏi từ từ, chứ đừng chết chỉ vì mấy shot ảnh lảm nhảm post lên Facebook! Ở hướng ngược lại, không phải vì thiếu an toàn, vì sự nguy hiểm mà cấm, rồi nằm nhà ngủ hết cả lũ, mãi không buồn vận động gì, thế rồi lại ngồi “tán láo, đĩ miệng” với nhau: “chúng ta là quốc gia biển đảo, là dân tộc bên bờ sóng”! Tổ sư Đạt Ma còn vượt qua sông Dương Tử chỉ bằng một cọng lau được mà, nên cứ phải khuyến khích đi ra sông, biển!

new bike

Đến lúc phải nâng cấp lên một chiếc xe tốt hơn trước một chút, tiền thì ít, mà cứ đòi hít hàng thơm… Cái hiệu VinBike này là một hiệu xe VN nội địa mới, chắc chả liên quan gì đến VinGroup. Chọn đi chọn lại mãi mới được con xe vừa ý, khung sườn nhôm, thắng đĩa dầu, truyền động trước sau Shimano Altus!

Đường kính bánh xe 700mm, tạm tạm phù hợp vừa với nhu cầu đạp touring khoảng cách trung bình 100 ~ 200 km! Đem cả cái thước dây đi đo khoảng cách giữa các trục để chọn “form” xe tương đối phù hợp với dáng / khổ người! Chuẩn bị khởi động lại chương trình rèn luyện xe đạp sau 2 cái năm Covid – 19 trời đánh!

foam

Foam – nôm na hay gọi là xốp, thực ra có muôn ngàn chủng loại khác nhau, từ những loại fire – proof (chống cháy hoàn toàn, dùng đèn khò cũng không cháy) cho đến fire – retardant (bén cháy, nhưng không cháy lan và tự tắt), như trong thử nghiệm dưới đây… những loại này đã có từ lâu! Chẳng qua là không bắt buộc thành quy chuẩn mà thôi!

Mấy lần đi chợ Kim Biên mua “foam” đúng nghĩa là khổ sở trần ai, dùng tiếng Anh không hiểu, dùng công thức hoá học cũng không hiểu, mà tiếng Việt thì không có từ, mà mã chủng loại hàng thì cũng không có nốt! Có nhiều thứ không thể chỉ đưa cái hình mà chọn đúng được, nhìn hình thì đều giống hệt nhau, chỉ qua lửa rồi mới biết khác thế nào!

new cart

Những ngày bị giãn cách XH vì Covid-19 (hình như là hơn 2 tháng), ở nhà làm rất nhiều phụ kiện thuyền bè nhưng lười post lên Face, làm 2 cái mái chèo mới bằng tre, thanh tre chẻ ra, cán cho dẹt và ghép lại, bào thành mái chèo. Với khối lượng riêng dưới 0.7 (kg/liter) tre nhẹ tương đương những loại gỗ thông thường nhưng bền hơn nhiều!

Làm thêm một cái xe đẩy mới, 2 bánh cao su đặc, có thể tháo dễ dàng thành 3 mảnh nhỏ bỏ vào trong khoang. Bánh nhỏ này tuy hơi khó đẩy đi trên địa hình cát, nhưng trên đất cứng hay đường nhựa thì không vấn đề gì, cứ gá hờ hờ vào đuôi thuyền và đẩy đi, cũng không cần phải buộc dây lại! Và cả mấy cái bóng đèn LED, vừa gắn lên thuyền xong!

tail wagging the dog

Alexander Dugin nói về “dân chủ phương Tây”, về “chủ nghĩa tiêu dùng” và “truyền thông, mạng xã hội” hiện đại bằng một thành ngữ rất hay: “cái đuôi vẫy con chó – tail wagging the dog”, chứ không phải là: con chó vẫy cái đuôi! Tiêu dùng và truyền thông đã biến con người thành những cỗ máy tiêu thụ, ăn cái gì, xem cái gì, đều do hệ thống máy tính điều khiển, và từ đó vẽ ra ảo ảnh về một thế giới “tự do”…

tiếng cười

Chương trình âm nhạc cuối tuần, bài ca LX một thời quen thuộc với nhiều thính giả thiếu niên, thiếu nhi Việt Nam, Улыбка – Ulybka – Tiếng cười: Cho trời sáng lên cùng với bao nụ cười. Cầu vồng thêm lung linh bao ánh sáng lên ở khắp trời. Nụ cười tươi, chúng ta cùng chung niềm vui, Trong cuộc sống đầm ấm yêu thương ta cùng cất tiếng cười. Để làn mây không bay đi xa, Những giọt mưa bay bay quanh ta, Để dòng nước từ con suối xinh thành dòng sông sóng xô.

Tiếng cười sẽ luôn luôn bên ta, tiếng cười là bạn thân mến yêu của tuổi niên thiếu ta… Cho trời sáng lên và áng mây tươi hồng. Đẩy lùi xa bao nhiêu u ám gió mưa và bão bùng. Rừng âm u đã thức dậy đón ngày mới. Trong làn nắng lộng gió ban mai vang bài ca yêu đời. Tiếng cười sẽ luôn luôn bên ta. Tiếng cười sẽ luôn luôn ngân xa. Tiếng cười là bạn đường tháng năm không thể nào xoá nhoà. Tiếng cười là bạn đường tháng năm vẫn tràn ngập lòng ta!

the second waltz

Chương trình âm nhạc cuối tuần: “Điệu valse số 2” – nhạc phim Liên Xô 1955, “Thê đội số 1” (The first echelon). Đang tìm hiểu một chút về Dmitri Shostakovich, một thể loại âm nhạc phức tạp như chính thời đại ông ta sống: hoành tráng nhưng sa đà vào quá nhiều chi tiết, lãng mạn và say mê nhưng đôi khi vụng về, thô kệch một cách cố ý!

quốc khánh

Hình ảnh mới lạ lễ Quốc Khánh, 2 quả khí cầu kéo lá cờ 1800m2 bay lên trời, cái này ngó vậy chứ rất nguy hiểm, gió to là có thể lôi 2 quả bóng đi luôn! Dưới sông còn có một số hoạt động thể thao dưới nước.

Thấy cả một chiếc xuồng buồm càng cua, không biết có sail thật được không, cánh buồm phẳng lỳ, chẳng có chút camber – độ cong nào. Hy vọng là làm thật, chơi thật, chứ đừng chỉ có lễ lạt đem ra làm kiểu…

led bulbs, 2

Có người hỏi sao xài cái bóng bé xíu vậy, làm sao đủ sáng? Làm vài phép tính là biết ngay… hiện tại trên xuồng có 9 cell pin 18650 (dự định sẽ nâng cấp thành 12 cell), tổng dung lượng là 20 Amph, mỗi bóng 2W, trước sau tổng cộng 3 bóng, tổng công suất tiêu thụ là 6W.

Số giờ xài được theo lý thuyết sẽ là: 20(Ah) * 12(V) / 6(W) = 40(h), nhưng đó là danh định (nominal), thực tế cứ lấy số quảng cáo chia 2 được 20h, tức là chưa tới 2 đêm thắp sáng liên tục, hoặc 10 ngày nếu mỗi tối dùng 2h. Con số 10 ngày cũng là “dự trữ hành trình” ước định…

led bulbs, 1

Vấn đề rất phiền là chuyện waterproof – chống thấm nước cho mấy ngọn đèn trên chiếc kayak! Dù cho có IP-xx bao nhiêu mà đem lên chiếc xuồng là chẳng thọ được mấy bữa! Không phải chỉ là thấm nước, phần nữa là độ bền nhiệt! Giữa trưa nắng đến 40 độ, nhiệt độ tích tụ trên bề mặt có khi lên hơn 60, xoay cái xuồng lật úp xuống nước là kha khá nhiều thứ bị… sốc nhiệt! Cái máy ảnh Canon đang xài, pin hơi cũ, cứ lật xuống nước là cục pin nó sốc, bật không lên nguồn, phải đợi một lúc nó mới “hồi” lại!

Cứ ngâm nước rồi phơi nắng, rồi ngâm nước, rồi lại phơi nắng chừng vài tuần là các thể loại IP-xx lên đường hết! Đó là còn chưa kể các khoản vận động va chạm, ăn mòn muối biển… Mua bóng LED về tháo ra, hàn chì lại cho chắc chắn, rồi bơm keo vào cố định mọi thứ bên trong, ráp lại, gắn vào trên cái đế gỗ tròn nhỏ, cuốn băng keo quanh cục gỗ, rồi lại bơm epoxy vào đóng thành một cục keo to bảo vệ bên ngoài! Đợi keo khô, gọt tỉa, đánh bóng, trở thành mấy cái bóng LED dùng được thậm chí là dưới nước!

vông đồng

Biền, nam, khởi, tử, chẳng vun trồng,
Cao lớn làm chi những thứ vông.
Tuổi tác càng cao càng xốp xáp,
Ruột gan không có, có gai chông…

Càng có tuổi, đôi lúc thường bâng quơ nhớ chuyện ngày xưa, lại thường hay suy nghĩ vẩn vơ những chuyện: thập niên chi kế, mạc như thụ mộc – 十年之计莫如树木。 Những cây vông đồng, hầu như trường phổ thông nào ở Đà Nẵng, nhất là các trường cấp 2, cũng đều có trồng một vài cây, sở dĩ chọn thứ cây vừa gai góc, vừa có độc như thế là để… không cho học sinh leo trèo nguy hiểm!

cat in cradle

Đã lớn tướng thành thanh niên rồi, bắt đầu bỏ nhà đi chơi nhiều, nhất lại là mèo đực nữa, tuổi trẻ mà: “tinh lực tràn đầy, khí huyết phương cương”, biết là có nhốt ở nhà cũng không thể được! Suy nghĩ một hồi, thế là xách cái cưa lọng ra, khoét một cái lỗ nhỏ trên chân cửa sau nhà, để ảnh muốn đi đâu thì đi, lúc nào muốn về thì về! Nhà bên cạnh có con mèo to, liều lĩnh vô cùng, thường mò vào ăn vụng…

Lại là mèo cái nên “chàng” nhường cho “nàng” hết, quan sát qua camera thấy thái độ kiểu: thôi em ở lại ăn thêm chút nữa rồi hẵng về! Giờ thì người ăn ké mèo chứ, mèo không ăn ké người nữa, sở trường ăn và ngủ, rất sợ phải đối diện mình trong gương! Ăn no rồi nằm phưỡn, ngóng tai nghe trên mái nhà có ám hiệu “gõ 3 lần – knock three times”, ấy chính là “nàng” gọi, vùng dậy leo lên mái nhà lập tức!

saakashvili

Những ngày tháng 8 này, 14 năm trước, Mikheil Saakashvili, tổng thống Georgia (Gruzia) phát động cuộc chiến với Nga, ông ta hô hào biến Gruzia trở thành tiền đồn chống Nga, pháo kích làm chết hàng ngàn dân thường, trong đó có khá nhiều người Nga! Tổng thống Nga lúc đó, Medvedev, lấy cớ bảo vệ người gốc Nga, đã nhanh chóng điều quân, chỉ trong 5 ngày đã dẹp tan chống đối, nhanh đến mức NATO còn chưa quyết định thống nhất được phải bày tỏ thái độ như thế nào! Hình ảnh Saakashvili nhai cà vạt trong lúc điện đàm trực tiếp với tt. Medvedev đã trở thành trò cười cho thiên hạ! Đến tận bây giờ, người ta vẫn chưa hiểu được bằng một cách thần kỳ nào đó mà Mikheil Saakashvili, mới có 36 tuổi, lại có thể trở thành tổng thống Gruzia! Nhưng sự thần kỳ vẫn chưa dừng lại ở đó…

Sau thất bại tại quê nhà, gom góp được một mớ kha khá và bỏ xứ lưu vong, Saakashvili đến Ukraine và lại bằng một cách thần kỳ nào đó, không những trở thành công dân Ukraine mà còn trở thành toàn quyền Odessa! Đến lúc này, mọi người mới tỉnh ra, hoá ra Saakashvili chính là “toàn quyền lưu động” của… Mẽo! Và Mỹ hết lần này đến lần khác, tìm cách biến các nước xung quanh trở thành tiền đồn chống Nga, khác chăng lần này Nga ra tay trước, và cũng may cho Ukraine là tt. Putin là người tương đối mềm mỏng và hành động theo “luật”, nếu gặp phải các thành phần “diều hâu” Nga thì chiến sự đã giải quyết từ lâu! Post nhân ngày quốc khánh U-cà, ai lại đi đặt tên bài quốc ca kỳ cục như thế: “Vinh quang và tự do của Ukraine vẫn chưa mất hẳn” (Glory and freedom of Ukraine has not yet perished)!

mách qué

Hồi đó cứ lang thang quanh quẩn ở mấy tiệm sách cũ quanh khu chợ Bà Chiểu và góc đường Trần Huy Liệu… bắt gặp cuốn thơ Cao Bá Quát bản in chữ viết tay siêu đẹp, chủ quán nhìn mặt kêu giá 500K, mà học sinh làm éo gì có tiền, đành tiếc mãi thôi! Đương nhiên quá trình lớn lên và học hỏi cũng có đọc ít nhiều Thơ mới, thơ VN, nhưng mà sâu từ trong nhận thức, chỉ có “chữ Hán”, chỉ có Đường thi mới là thơ. Còn “Nôm na là cha mách qué”, tiếng Việt vẫn là một ngôn ngữ “mách qué – không đứng đắn”! Một lũ từ ngữ trơn tuột, cưỡng từ đoạt lý, giảo hoạt, nói cho lấy có lấy được, cứ ưa hơn người bằng cách lấp liếm, hoa ngôn xảo ngữ, chứ không thực sự nhắm đến nội dung bên trong!

Học “cổ văn”, cái đầu tiên là phải kiên nhẫn suy nghĩ xem ý tứ nó ra làm sao, không phải nghe có nửa câu đã nhảy vào miệng người ta ngồi: “ah ta biết rồi, nó là như thế này, thế kia!” Bởi đa số người Việt vẫn chỉ biết: “Cầm đao chém nước chảy cuồng, Tiêu sầu nâng chén càng buồn thêm thôi!”, nhưng có ai chịu khó đọc tiếp mấy câu sau: “Trần gian chưa thoã ý người, Sớm mai xoã tóc rong chơi với thuyền”!? Tiếp sau luôn luôn có những cái “ý tại ngôn ngoại”, viện dẫn sự tích, điển cố, làm cho ngữ nghĩa nó thâm trầm, bao quát! Nói thẳng muôn đời vẫn là một kiểu dân tộc tính khó sửa, học một ông “thầy Tàu” nào đó nhưng vì bản chất nó “đoản” nên lúc nào cũng chỉ học được… một nửa câu!