lảm nhảm đầu tuần

Lảm nhảm đầu tuần… Nhiều người bảo, công an VN thường… “nuôi cho béo để thịt”, chuyện đó hiểu theo nghĩa nào đó là cũng đúng! Nhưng đó vẫn là nói một chiều, chưa nhìn rõ toàn cảnh bức tranh xã hội. Môi trường mà tội phạm mọc lên như nấm sau mưa, hết lớp này đến lớp khác, sai trái, phạm pháp nhan nhản, đến mức không thể xử lý hết, chỉ có thể xử những vụ việc nổi cộm mà thôi! Chừng nào văn hóa xã hội tiến bộ, bớt đi tình trạng “biết sai nhưng vẫn làm”, “cố quá thành ra… quá cố”, chứ tội phạm ở VN chính là theo kiểu: bị bắt vì ăn trộm 5 con gà, rồi xin phán quan cho được ăn trộm từ từ, giảm dần dần lại… 4 con, 3 con, rồi 2 con, 1 con…!?!?

Dân trí như thế thì vẫn cứ… “nuôi cho béo để thịt” thôi! Vì mọi việc trong cuộc sống rõ ràng là đều… tương sinh, tương tùy, nói đơn giản dễ hiểu tức là… dân nào thì quan nấy, nồi nào úp vung nấy thôi! Về các loại tội phạm lừa đảo, trong các thành phần được cứu từ bên Cam về, có một bộ phận lớn… vẫn sẽ quay lại con đường cũ, lại tiếp tục lừa bịp người khác. Và tất cả các tệ nạn xã hội cũng y như thế, khả năng rất cao là sẽ… “ngựa quen đường cũ”. Vì sao như vậy, đơn giản vì… họ không biết làm gì khác! Nói thì có vẻ xa vời, nhưng giáo dục thế nào, đời sống văn hóa xã hội như thế nào mà đẻ ra những con người trống hoác bên trong như vậy!?

Nên cứ thế, họ sẽ lặp lại những việc đã được ai đó “dạy” cho một lần, não của họ đã chết, không còn thay đổi được nữa! Đây là sự thất bại chung của một nền “văn hóa” suy đồi, ah, mà cũng trong lúc đó thì, kỳ quái thay, “công nghiệp văn hóa” vẫn cứ rực rỡ thành công! Chúng ta hoàn toàn có thể đặt ra thuyết âm mưu như sau: sau thời gian được phái ra nước ngoài thực hiện một nhiệm vụ vô cùng khó khăn và phức tạp là… gây náo loạn, bất ổn ở những xứ có dân trí thấp, thì “anh Chí” đã được “tổ chức” triệu hồi, từ đây biến mất khỏi giang hồ, sống ẩn dật, sung túc, an nhàn trong một biệt thự triệu đô ở một vùng “sơn thủy hữu tình” nào đó!

vũ khí âm thanh

Vũ khí âm thanh đã được xài như thế nào!? Nhớ lại vụ Mỹ xâm lược Panama năm 1989, cũng gần gần giống như việc xảy ra ở Venezuela cách đây ít lâu. Đây là năm bức tường Berlin sụp đổ, không còn đối trọng, và thế giới tưởng là sẽ được hòa bình đã vô cùng ngạc nhiên khi Mỹ đổ hàng chục ngàn quân vào Panama nhằm lật đổ nhà độc tài Manuel Noriega, cũng là một tên tay sai được chính người Mỹ dựng lên hơn 20 năm trước nhưng đến lúc đó đã không còn “biết vâng lời”! Sau nhiều ngày chiến sự ác liệt, Manuel Noriega bỏ trốn vào Sứ quán Vatican tại Panama xin tị nạn chính trị. Theo thông lệ ngoại giao, người Mỹ không thể xông vào sứ quán bắt người, thế nên tướng Maxwell Thurman, biệt danh “Max điên”, đã cho bố trí nhiều loa công suất cực lớn và mở nhạc rock suốt ngày đêm quanh sứ quán!

Sau vài ngày thì Manuel Noriega chịu hết nổi và ra đầu hàng! Nên việc mở nhạc ầm ầm đến mức không thể chịu nổi lâu nay ở VN, không biết (nghĩ theo kiểu thuyết âm mưu) có phải là thủ đoạn của một ai đó hay không, chứ người có tâm trí lành mạnh bình thường không ai như thế! Đầu tiên là tìm cách nhập loa giá rẻ từ TQ về, sau đó là kích động nhậu nhẹt, mở nhạc, bán loa, cho thuê loa… Dân ngu nên ai xúi điều gì cũng làm, bất kể là thiểu năng thế nào! Nên chuyện mở loa ầm ĩ này, nói là đã có luật, nhưng chưa phạt, chưa rèn thành nề nếp liên tiếp rất nhiều năm thì chưa xong được đâu! Nói đâu xa, như các vụ vi phạm luật giao thông, đã có camera A.I., đã nâng mức phạt lên cao như vậy, nhưng qua thời gian là… đâu vẫn lại vào đấy thôi! Muốn sửa đổi “dân tộc tính” á, e là sẽ mất nhiều thế hệ…

tiền sử bạo lực

Nếu đơn thuần là làm kinh tế, và làm ăn theo luật, thì Mỹ hoàn toàn không có cửa, với lịch sử chỉ 250 năm, không thể so với sự thâm trầm, sâu xa hàng ngàn năm của TQ. Ví dụ như đất hiếm, TQ chiếm 70% sản lượng toàn cầu, nhưng kiểm soát 90% nguồn cung, do nhiều nước, ví dụ như VN, có trữ lượng nhưng không có công nghệ khai thác và chế biến, mà với đất hiếm thì lời hay lỗ là bài toán phức tạp, không đơn giản “múc đem bán” là sẽ có lời. Cuộc “thương chiến” đang bước vào giai đoạn căng thẳng khi các bên lần lượt tung ra các nước đi hiểm, TQ đang “chiếu – checkmate” với chiêu đất hiếm! Nên có người đã cảm thấy khó, không muốn chơi “theo luật” và cố gắng “làm luật” mới! Như chuyện xảy ra ở Venezuela ngày hôm qua…

Trong khi TQ gần như là đang “bao tiêu” toàn bộ sản lượng dầu của Venezuela, đã đầu tư một số tiền đáng kể, và ngày càng gia tăng ảnh hưởng ở quốc gia này, thì Mỹ lại muốn “cướp không” số dầu này, nhất là nơi có trữ lượng dầu số 1 thế giới! Quan trọng nữa là không thể để “hậu viện” của mình dần dần trở thành… “tiền đình” của người khác! Đến tận ngày nay, rất nhiều người Việt vẫn chưa hiểu, hay không muốn hiểu, vì sao TQ có thể trở thành như vậy, khoa học kỹ thuật đã đạt đến trình độ một 9, một 10 so với phương Tây, còn kinh tế thì đang trên đà vượt lên. Chuyện dùng sức mạnh quân sự để giải quyết vấn đề là hoàn toàn có thể dự đoán trước, nhất là với một đối tượng có “tiền sử bạo lực” như thế…

vietic

Trước tôi có đặt một món hàng trên một trang TMDT, shipper giao hàng, trả tiền xong tôi đóng cửa đi vào trong nhà. 15 phút sau vẫn thấy anh shipper ngồi trước cửa, tuổi trung niên, tướng tá cao to, khỏe mạnh! Tôi chạy ra hỏi ảnh sao giao hàng rồi mà chưa đi, ảnh than phiền là người bán hàng bảo lộ trình đi có 30km, mà thực tế chạy đến gần 40km, rồi than mệt, than khổ… Tôi nói hàng này đã trả tiền ship rồi, nếu anh có khiếu nại gì thì lên trang TMDT mà phản ánh, ảnh gật đầu tỏ ý hiểu. 30 phút sau, vẫn thấy ngồi trước nhà, tôi chạy ra hỏi: Anh có bị làm sao không, sức khỏe vẫn ổn chứ? Anh shipper kêu vẫn ổn, nhưng lại tiếp tục than, than phải đi đến 40km, tiếp tục than khổ, than mệt, càm ràm thêm 30 phút nữa, dù người trông có vẻ hoàn toàn khỏe mạnh, bình thường.

Trước tôi cũng có nói hiệu suất làm việc của người Việt vô cùng thấp, ví dụ một chuyện có thể làm trong 30 phút sẽ cố dây dưa thành 2 tuần. Mà ví dụ này là tôi thấy ở một công ty tư nhân có yếu tố nước ngoài (Mỹ) đấy nhé, nơi được trông đợi là phải có hiệu suất làm việc tương đối tốt. Thế nên, trong nước, nhà nước, chuyện có thể làm trong 30 phút mà mãi đến 2 năm vẫn chưa giải quyết xong là chuyện… thường ngày ở huyện thôi! Nó không đơn giản là không làm được việc, hay cố tình dây dưa, trì hoãn đâu, cứ tưởng tượng một người sống như thế suốt đời sẽ trở thành như thế nào!? Khi sự việc lặp lại một vài lần thì có thể xem là sự cố, nhưng khi cả đời sống theo kiểu đó, tâm lý con người ta sẽ trở thành những thực thể vô cùng quái đản, sẽ trở thành… những kiểu “thần kinh bệnh”!

Không nỗ lực thay đổi bản thân (hay chính xác hơn là không tự thay đổi được), nhưng ai khác “tôi” là không được, “tôi” là đúng, dùng cái “tôi” của mình gây phiền hà, cản trở khắp mọi nơi. Tệ hơn nữa, khi cảm thấy mình không có “giá trị”, họ sẽ bày ra vô số trò lưu manh lặt vặt để ngáng đường, phá hoại người khác, không muốn thấy người khác làm được việc. Một số những “cái tôi” không làm được việc lại rất giỏi tạo hình ảnh, giỏi ăn nói để vẽ ra những “vỏ bọc hoàn hảo” trong mắt người khác, rất biết cách dùng ngôn từ ngụy biện, hư ảo, hoang tưởng để che dấu bản thân. Tiến thêm một bước nữa là hoa ngôn xảo ngữ để lừa bịp người khác. Nói ra thì lại bảo “miệt thị dân tộc”, nhưng tỷ lệ những người Việt như vậy trong cộng đồng không phải là “thiểu số” đâu mà chính là “đa số” ấy!

Không biết thực sự là vì những nguyên do gì, là do di truyền, là do thể chất, do quá trình học tập, rèn luyện, hay do bối cảnh xã hội, môi trường văn hóa, nhưng quả thực những kiểu người… đi một bước là vấp một bước, mà vấp ở đây là… vấp vào “cái tôi”, chưa đi đâu cả là bụi đã bay mù trời rồi (Vị hành tiên khởi trần – Lý Bạch). Nhìn đâu cũng chỉ thấy được “chính mình”, ngoài “cái tôi” của bản thân ra không thấy được điều gì khác, lúc nào cũng “tôi biết, tôi đúng, tôi hơn người”. Ai khen một câu là nở phổng mũi, ai xúi bẫy việc gì có dại dột đến đâu cũng đều rắp rắp nghe theo, bên trong không tự “trì định” được bất kỳ thang giá trị nào, “cái tôi” biến ảo như là là sắc màu của con “salamander” vậy! Vì đâu đã tạo ra những loại “Vietic” như vậy, khắp từ hải nội cho đến hải ngoại!?

Và khi cái “đa số” ấy tương tác qua lại suốt mấy chục năm sẽ tạo ra môi trường văn hóa xã hội như thế nào!? Nói là “thần kinh bệnh” cũng đúng, nói là một kiểu “hội ma túy” bên trong cái “viện tâm thần” cũng không phải là quá xa sự thật, những kiểu tâm lý vô cùng “bệnh hoạn, què quặt”, ai đã trãi qua, hoặc lưu tâm quan sát mới hiểu được. Đương nhiên cũng không thể vơ đũa cả nắm, xã hội vẫn luôn có người này người kia, nhưng đây là nói đa số, hơn 70, 80% là như vậy! Trước, tôi có nói, hiệu suất làm việc của một người TQ cao hơn một người ĐNA khoảng 7 ~ 8 lần. Hiện tại, thu nhập bình quân đầu người TQ cao hơn VN khoảng 3, 4 lần, nhưng phải trừ đi phần vay nợ, phần lạm phát, phần “thần số học”, phần “tự định giá” .v.v… trừ hết đi rồi sẽ quay về đúng tỷ lệ thực chất 7 ~ 8 lần thôi!

1022 HCMC

Bắt đầu có chút xíu rục rịch thanh đổi… Chuẩn độ ồn phổ thông của VN là 70 dB, người nói chuyện bình thường sẽ sinh tiếng ồn ở mức 60 DB, đồng hồ báo thức có độ ồn trong khoảng 70~80 dB, máy hút bụi cũng trong khoảng 70~80 dB, máy sấy tóc là khoảng 90 dB, một buổi biểu diễn nhạc rock khoảng 110 dB. Dùng app NIOSH (khá phổ biến trên iOS) để đo mấy đám nhậu, tiệc trong xóm em thì đều là… trên 120 dB. Chúng nó gây ồn bằng loại nhạc sàn kiểu giật gân, năm này qua tháng khác mà chính quyền cũng không hề thấy có động tĩnh gì! Nếu chuẩn ở mức 70 dB thì tất cả các loại loa kẹo kéo, loa phát thanh hầu như đều… phạm pháp!

Chỉ có những loa rất bé, loại bỏ túi công suất dưới 5~7 Watt mới có thể thỏa mãn yêu cầu của luật. Chuẩn VN là khá nghiêm, vấn đề là nói nhưng có chịu làm không, hay đâu lại vào đó!? Thông tin ban đầu, có thể báo cáo / phản ánh sự việc gây ồn qua app 1022 HCMC, chưa biết sẽ xử lý thế nào?! Đã hình thành hệ thống chấm điểm công dân sơ khai trên VNeID, tuy mới chỉ có điểm thưởng, chưa có điểm phạt, mà không có phạt là không được! Với những loại dân trí “mông muội, bán khai” như VN hiện tại, không “nhắc nhở, giáo dục” suông được đâu, chỉ có cách “một tay nắm tóc, một tay đét roi vào mông”, phải làm thật ác liệt vào thì mới thay đổi được!

học để làm gì

Tôi đã đọc rất nhiều bài viết, tài liệu chủ đề “học toán để làm gì”, hay nói rộng ra là học để làm gì!? Nói thực là hiếm thấy những phân tích có thể làm tôi hài lòng. Các vị ấy đều là những “giáo sư, tiến sĩ”, nhiều người là nhà Toán học có tiếng, nhưng sự lý giải của họ đối với tôi vẫn không thỏa đáng. Tôi cho rằng các vị ấy đã già, đã quên mất chính mình, khi còn là những đứa trẻ, các vị ấy đã nhìn thế giới xung quanh như thế nào!? Đã tưởng tượng ra trong đầu sẽ phải xây căn nhà tương lai ra làm sao, cái mái vòm đó là một đường cong Parabola, Hyperpola hay là Catenary?

Các vị ấy đã quên dự tính sau này sẽ đóng những con thuyền như thế nào, những đường “đồng mức” trên thân thuyền nên là Bezier hay B-Spline? Đương nhiên những đứa trẻ chưa thể biết những thuật ngữ mãi sau này mới được học như Parabola, Hyperpola, etc… Nhưng trong đầu nó đã có hình dung về hình dạng, cấu trúc, đã có những ước lượng về kích thước, khoảng cách. Năm lớp 8, có một lần tôi nảy ra ý định “khùng khùng” bơi từ bãi biển Mỹ Khê (T20 – Đà Nẵng) ra mũi Sơn Trà. Mà thời đó thì không có Google Earth, bản đồ chính xác cũng không!

Biết là đỉnh Sơn Trà cao 670m, làm sao “tam giác đạc – triangulation” để tính ra được khoảng cách!? Giờ thì biết chính xác chỉ 12km thôi, muốn bơi sẽ làm được nếu có sự chuẩn bị tốt. Nên không phải các môn học, dù là “Toán Lý Hóa” hay “Văn Sử Địa” hay bất kỳ môn nào khác là không hữu dụng, “dụng” hay không là ở người chứ không ở các môn học. Nói ngay như các công ty Công nghệ, Phần mềm hàng đầu VN hiện tại, số nhân viên “hữu dụng”, thực sự làm việc được theo tôi không quá 10%! Số thực sự có chút tìm tòi, sáng tạo không quá 1%.

Đa phần vẫn ở mức… cộng trừ nhân chia đơn giản không làm được, viết câu văn ngô nghê như “bò đội nón”! Chuyện có thể làm trong 30 phút sẽ cố dây dưa đến hơn 2 tuần! Chất lượng và năng suất lao động của người Việt vô cùng thấp! Không chỉ thấp mà còn bị cuốn vào những vòng xoáy vô tận, khi những thành phần không làm được việc chiếm đa số, những loại đó sẽ tìm cách thọc gậy bánh xe, sinh ra đủ trò lưu manh, không ăn được sẽ quay sang phá hoại! Tôi nói tất cả là do “tâm” mà ra, thời gian dành hết cho những mánh khóe vặt mất rồi.

Có một học sinh, ở trường năm nào cũng học bơi, liên tục từ lớp 2 đến lớp 10 vẫn… chưa biết bơi! Học tiếng Anh xem được một số đoạn thoại đơn giản trong phim thì được, nhưng đọc hiểu được văn bản luật, viết được tài liệu khoa học, kỹ thuật phức tạp lại không được! Tôi nói không có gì tai hại hơn là dạng “kiến thức và kỹ năng nửa mùa”, nó tạo ra trong đầu những “ảo giác hiểu biết”, nhưng thực tế hoàn toàn không được việc gì! Học mà chữ không dính vào đầu, vận động mà cơ thể không phát triển, điều gì đã tạo ra loại võ công “mèo ba cẳng” như VN hiện tại!?

quảng châu thập tam hành

Nhà Thanh đã sụp đổ như thế nào!? Có một thời Thanh quốc được mệnh danh là… “Bạch ngân đế quốc”, số lượng bạc tập trung về nước này chiếm phần lớn của thế giới! Hiểu theo một nghĩa nào đó, Thanh quốc từng là một quốc gia giàu có vào loại bậc nhất. Số bạc này có được từ buôn bán trà, lụa, gốm sứ và nhiều mặt hàng khác, thông qua “Quảng Châu thập tam hành” (cũng là tên phim sắp chiếu), mười ba “hành – hàng – hãng buôn” lớn được triều đình ủy quyền mua bán với phương Tây. Người TQ có rất nhiều bạc, trong hơn 100 năm của TK19 sang đầu TK20, hầu như lúc nào cũng đạt được thặng dư thương mại, bạc liên tục chảy vào TQ.

Tuy vẫn là một quốc gia nông nghiệp lạc hậu nhưng khả năng sản xuất của TQ đã lớn đến nỗi toàn bộ phương Tây không thể nào đấu lại nếu không công nghiệp hóa triệt để. Phải lý giải sự thặng dư và năng lực sản xuất này như thế nào? Đó là do người TQ có một sự siêng năng, chịu khó gần như vô hạn. Theo như chính người Anh đánh giá, hiệu suất làm việc của một người TQ cao gấp 7 ~ 8 lần so với một người Đông Nam Á lúc bấy giờ. Cái loại sau là suốt ngày chỉ giở trò đĩ miệng và lưu manh vặt, còn chưa tự luận ra được mình kém chỗ nào! Để cân bằng cán cân thương mại, người Anh đã xài đến chiêu bẩn là bán thuốc phiện vào TQ!

Kết quả là có một số thời gian, bạc chảy ngược từ TQ ra nước ngoài (để mua thuốc phiện), nhưng khi TQ kiểm soát được phần nào thuốc phiện, thì bạc lại… tự nhiên chảy vào TQ. Hết cách, người Anh đành đem… tàu to, súng lớn ra để cướp lại cái khoản thâm hụt thương mại khổng lồ này! Đứng trước “tàu to, súng lớn”, sự vượt trội của phương Tây về sức mạnh khoa học kỹ thuật & công nghiệp, thì toàn bộ “trí tuệ phương Đông” không đáng một xu, đó là sự thật phũ phàng của lịch sử. Nền sản xuất lớn, lúc nào cũng đạt được thặng dư thương mại, cộng với một chế độ thuế khóa rất nhẹ, những điều này giúp Thanh triều tiếp tục tồn tại!

Thậm chí có những giai đoạn, triều đình tăng thuế từ 40 triệu lượng bạc lên hơn 100 triệu lượng bạc mỗi năm mà xã hội vẫn chịu đựng được, không có dấu hiệu gì là quá sức! Chính cảm giác an toàn về tài chính này khiến cho triều Thanh không cảm thấy có nhu cầu phải thay đổi, họ cảm thấy như vậy vẫn ổn! Nói theo một cách nào đó thì mọi quyết định của triều đình đều… đúng đắn, chỉ có điều là: cộng nhiều cái đúng nhỏ lại thành… một cái sai lớn. Kể từ khi nhập quan, người Mãn cai trị TQ, nhưng họ bị đồng hóa triệt để đến mức không còn nói tiếng Mãn! Hàng ngũ Bát kỳ, qua nhiều thế hệ thế tập đã không còn sức chiến đấu.

Triều đình đơn thuần điều hành mọi thứ dựa trên… bạc! Dùng bạc để làm động lực cho các vận động xã hội, hoàn toàn không có một sức mạnh thể chất, tinh thần khác nào khác. Khi loạn Thái Bình thiên quốc xảy ra, quân đội nhà Thanh chỉ chăm chăm… vòi vĩnh bạc! Dùng hết lý do này lý do khác để đòi triều đình phải cấp ngân lượng, bòn rút chán chê rồi mới chịu tiến quân! Để thua cả hai cuộc chiến tranh Nha phiến, phải bồi thường hàng chục triệu lượng bạc! Rồi lại để thua cuộc chiến Trung – Nhật 1894 ~ 1895, mất Đài Loan, phải bồi thường thêm 200 triệu lượng bạc cho Nhật! Tuy nói rằng “con sâu trăm chân, chết vẫn không ngã”…

Tuy về cơ bản xã hội TQ vẫn còn năng lực sản xuất khổng lồ, nhưng triều Thanh đã không còn khả năng huy động lực lượng của quốc gia, và trên hết là người dân đã chọn phải thay đổi, phải loại bỏ chế độ phong kiến! Nguyên nhân sụp đổ của Thanh triều về sâu xa đó là sự suy bại đến cùng cực của một xã hội “kim tiền”! Lúc nào cũng chỉ chực văng ra cái câu: “đầu tiên là tiền đâu”. Thiếu đi sức mạnh thể chất và tinh thần để chống lưng, những cái “thùng phuy” chỉ biết tích trữ, “vinh thân phì gia”, đến khi có sự biến lớn xảy ra thì có bao nhiêu tiền bạc cũng chẳng có nghĩa lý gì! Dù cũng có một giai đoạn ngắn chủ trương “Dương vụ vận động”…

Nhưng thành phần bảo thủ trong triều đình quá lớn, có “vận động” bao nhiêu cũng không cứu được, cơ bản là đã quá muộn! Đó cũng là lý do những cuốn sách hiện đại mới xuất bản gần đây ở TQ như “Tô-tem sói” gây ra hiệu ứng độc giả mạnh mẽ. Cá nhân tôi cho rằng “Tô-tem sói” là rất đáng đọc, ít nhất là về mặt cảm hứng văn học, khi nhắc nhở chúng ta không được quên những sức mạnh cơ bản của con người, khi nhấn mạnh tìm kiếm sự thay đổi về chất, chứ không phải chỉ đơn thuần phát triển về lượng. Làm nghĩ đến một Việt Nam hiện tại, mọi “vận động” được tiến hành cũng bằng tiền, và hơn nữa là loại tiền đi vay…

công huân

Loạt phim truyền hình 50 tập nói về những người TQ được nhận “Cộng hòa quốc Huân chương”, danh hiệu cao quý nhất ở TQ. Cuộc đời mỗi người được viết thành một vài tập phim. Vu Mẫn: người thiết kế bom nguyên tử; Thân Kỷ Lan: chính trị gia, nhà hoạt động nữ quyền; Tôn Gia Đống: chuyên gia thiết kế vệ tinh; Lý Duyên Niên, Trương Phú Thanh: sĩ quan quân đội; Hoàng Húc Hoa: người thiết kế tàu ngầm hạt nhân; Đồ U U: đoạt giải Nobel Y-Sinh, chế tạo thuốc chống sốt rét từ thảo dược; Viên Long Bình: phát triển giống lúa lai, tăng sản lượng lên 10 tấn, rồi 17 tấn / hecta.

Còn có rất nhiều người (như Tiền Học Sâm, Tiền Tam Cường, Đặng Gia Tiên, etc…) thành tích, đóng góp của họ lớn hơn nhiều, nhưng đến nay vẫn chưa được tặng Cộng hòa quốc Huân chương này, có lẽ vì thành tích, công lao đã ở mức… không thể đong đếm bằng Huân chương được! Xem những tình tiết trong phim để thấy rằng, họ đã bắt đầu từ một quốc gia đói ăn, lạc hậu, đã đi một chặng đường dài gian khổ đến ngày nay! Ví dụ như Hoàng Húc Hoa đã bắt đầu tính toán thiết kế tàu ngầm hạt nhân bằng… bàn tính, dùng hàng chục con người ngồi gảy bàn tính!

Đương nhiên nếu cứ gảy bàn tính như thế sẽ mất cả nhiều ngàn năm vẫn chưa tính xong. Nhưng việc gì cũng có… khởi đầu gian nan như vậy! Họ đã bắt tay vào làm rất nhiều việc từ con số không, đôi khi là làm theo kiểu: “kỵ lư trảo mã – 骑驴找马 – cưỡi lừa tìm ngựa”, lừa tuy chậm không thể đuổi kịp ngựa, nhưng có vẫn còn hơn không, vấn đề là có quyết tâm làm! Nhiều câu chuyện, nhiều chi tiết đời sống thực được diễn tả rất sâu sắc và xúc động, ví dụ như Viên Long Bình trong phim có một câu nói giản dị mà lớn lao: tôi sẽ thay đổi thế giới bằng một hạt giống!

Thiên hạ vi công

Đôi khi tôi nghĩ, thế mạnh của TQ xuyên suốt các giai đoạn lịch sử là có một thế lực có thể đối chọi lại sức mạnh của tiền bạc. Tiền bạc dĩ nhiên là có vai trò quan trọng của nó, nhưng cũng luôn có mặt trái, nếu để nó khuynh loát, lũng đoạn xã hội thì hậu quả không lường hết được. Như thời phong kiến thì Nho giáo của Khổng tử được dùng để định hướng, kìm chế từ phương diện tư tưởng, luân lý cho đến định chế xã hội. Đến thời hiện đại thì đó là CNXH mang màu sắc TQ! Nói cho đúng thì, chỉ cần 4 chữ: “Thiên hạ vi công – 天下為公” trong Lễ ký là đủ xác lập lý luận của CNXH rồi!

Bất luận gọi tên là gì, chủ nghĩa này, chủ nghĩa kia không quan trọng, quan trọng là sự thể hiện ý chí con người, muốn vươn lên kiểm soát những “mặt trái”, để hướng xã hội tới những điều tốt đẹp hơn. Những nỗ lực cải cách xã hội của TQ là vô cùng sâu rộng, bền bỉ. Đương nhiên, bản thân chính cái “mặt phải” cũng có những… “mặt trái” của riêng nó. Ví dụ Nho giáo phát triển cực thịnh thời Tống với Lý học, rồi suy bại dần ở các thời đại sau, quá trình suy đồi này thể hiện rất rõ qua Nho lâm ngoại sử (đã được dịch sang tiếng Việt dưới tựa đề Chuyện làng Nho).

Và tuy thi cử cũng có những “mặt trái” của nó, nhưng ít ra muốn trở thành công chức TQ là cũng phải “ôn thi” vô số kiến thức: luật, logic, toán, lý, sinh, lý luận chính trị… tỷ lệ chọi cao kinh khủng: 1 – 100. Nếu đống kiến thức này được đào luyện cho sâu sắc, kỹ càng thì cũng tuyển được người tương đối có chất lượng chứ không đùa. Nếu quả thực học hành mà chữ dính được vào đầu, thì đương nhiên sẽ hiểu ra được rất nhiều chuyện, đã không dẫn đến việc suốt ngày ngồi nghĩ ra một mớ ngôn từ nhiễu sự, nhảm nhí, không có nội dung thực chất gì như VN hiện tại!

vi tích phân, p3

…Thứ hai là phải có bản đồ về ngập lụt. Qua bao nhiêu sự cố vừa qua, chính quyền địa phương phải xây dựng bản đồ, sơ đồ về các vị trí ngập ứng với tần suất mưa lũ. Mưa lũ bao nhiêu thì sẽ ngập khu nào, mưa 100 mm thì ngập ở đâu, 200 mm thì ngập ở đâu; khi mưa đến 400 mm, 500 mm thì ngập như thế nào… ==> Đây chính là vi tích phân dạng chưa phải là phức tạp lắm, một học sinh cấp 3 loại giỏi cũng có thể làm được! Cho lượng mưa như vậy, trên diện tích như vậy, tính tổng lượng nước, lên net tải bản đồ địa hình 3D độ phân giải cao miễn phí, từ đó…

Có thể tính vi tích phân 2 chiều dùng phần mềm MathLab, Mathematica (tính tổng lượng nước ngập trên địa hình), hay nếu biết lập trình, có thể tính toán và hiển thị trực quan bản đồ các vùng ngập lụt với các thư viện Python (công cụ làm hệ thống thông tin địa lý hiện tại rất đa dạng)! Phát loa thông báo thế nào, các vị trí tạm trú an toàn ở đâu, bố trí các đội cứu nạn, các nhóm hỗ trợ dân sinh chỗ nào, đây đều là những suy tính đơn giản có thể lên kế hoạch hành động từ trước! Chỉ là có muốn động não, động tay chân hay không mà thôi!

Nếu nhìn lại lịch sử của Toán học, đó không phải là lịch sử của những con người thích “trò chơi trừu tượng” với ký hiệu và biểu tượng, và đương nhiên càng không phải những dạng “ngáo ngáo, dở dở” trên trời dưới đất kiểu các “triết gia tân thời VN”, đó đều là những người thực làm việc thực. Như Leonhard Euler, trong loạt bài đăng rất dài trên tạp chí Scientia Navalis – Khoa học hàng hải, đã đặt những nền móng đầu tiên cho việc nghiên cứu hình dạng con tàu, độ nổi, độ ổn định và cách thức các dạng hình học khác nhau vận hành trên mặt nước.

Cũng Leonhard Euler trong một bài báo đăng trên tạp chí Mechanica – Cơ học, đã trình bày nghiên cứu về áp suất nổ của thuốc súng và gia tốc của viên đạn bên trong nòng súng. Đây là một trong những công trình đầu tiên đưa ra hằng số e = 2.71828… cơ số của logarit tự nhiên. Cho hàm số f(x) = e^x, hàm này đặc biệt ở chỗ: đạo hàm của nó là… chính nó, và nguyên hàm của nó cũng là… chính nó! Để hiểu được vì sao lại kỳ diệu như vậy, để hiểu ma thuật của các con số, cần nhiều năm kinh nghiệm, nhiều năm quan sát các hiện tượng trong thế giới tự nhiên.

Có thể nói Euler là nhà toán học, nhà phát minh có ảnh hưởng hết sức to lớn, đến mức đời sau ai cũng đều phải đọc Euler! Quốc tịch Thụy Sĩ nhưng hầu hết thời gian ông ta sống ở Nga và Đức, những công trình Toán học của ông hầu hết đều là kết quả của những công việc thực tế trong hai lĩnh vực công nghệ nóng nhất thời bấy giờ: đóng TÀU và chế tạo SÚNG đại bác! Và hầu hết những nhà khoa học, phát minh giai đoạn đó đều như vậy: họ lảng tránh các câu hỏi siêu hình – metaphysic, mà bắt tay vào làm những công việc cụ thể, ví dụ như…

Christiaan Huygens đã nghiên cứu về phương diện hình học của dao động điều hòa của con lắc. Ông đã chế tạo ra đồng hồ quả lắc đầu tiên, dẫn tới sản xuất và trang bị hàng loạt đồng hồ quả lắc cho các hộ gia đình. Đồng hồ quả lắc là một phát minh vô cùng quan trọng, nó xây dựng ý thức đúng giờ và nề nếp lao động, chuẩn bị nền tảng cho con người để bước vào kỷ nguyên công nghiệp. Nên, nếu còn hình dung về Toán như một sự “phức tạp, trừu tượng, khó hiểu và vô dụng” thì… đành phải xem lại não trạng của người dạy/học Toán thôi!

sơn tinh, thủy tinh

Cái câu trong truyện cổ tích Sơn Tinh và Thủy Tinh: “nước dâng cao bao nhiêu thì đồi núi cũng dâng lên cao bấy nhiêu” là hoàn toàn sai, thậm chí chính là nói ngược, vô hình chung đã đảo lộn quan hệ nhân – quả. Trong thời hiện đại ngày nay, cần phải hiểu cho đúng là: “nhà cửa, bê-tông xây đến đâu thì nước cũng sẽ dâng theo đến đó”! Cần phải phá vỡ quan niệm sai lầm cho rằng chỉ cần “be bờ đắp đập” là đủ chống lại lũ lụt, quan trọng là phải tạo ra đủ các khoảng “âm” để chứa nước! Bên cạnh nhiều yếu tố như địa hình, thời tiết cực đoan, etc… một yếu tố cũng đóng góp phần rất lớn, đó chính là người con của Thủy Tinh tên là… Thủy Điện!

Nhiều người trách Thủy điện xả nước không thông báo trước, điều này là chính xác, báo trước tuy không giảm được lũ nhưng ít nhất người dân có thời gian để chuẩn bị! Còn về tính năng trữ nước để điều độ dòng chảy thì phần lớn các thủy điện xây theo kiểu “ăn xổi ở thì” sau này hoàn toàn không có dung lượng dự trữ để cắt lũ, nhất là khi thời tiết ngày càng cực đoan, phải truy cứu trách nhiệm nhà đầu tư thế nào?! Ngay cả thủy điện Đa Nhim do người Nhật hoàn thành năm 1964 cũng đã… thúc thủ trước thời tiết, có phải vì đã cải tạo nâng công suất từ 160 MW lên 240 MW năm 2015!? Bỏ cái công suất tăng thêm này có cắt được lũ không?

Cấp đủ điện thì không cắt được lũ, giảm công suất phát điện rồi lũ sẽ giảm bao nhiêu, đã có gì đó rất sai trong cái lưỡng đề này! Trừ đi các yếu tố do thời tiết cực đoan thì trách nhiệm nhà đầu tư là đến đâu trong việc cắt lũ, vì tích nước giảm lũ là một tính năng cơ bản đã được tính trước khi xây nhà máy thủy điện! Chỉ khi nào truy cứu được trách nhiệm thì mới loại trừ được tình trạng “ai cũng đúng” nhưng rút cuộc “không có cái gì đúng”! Để tính toán những điều đó: tính lượng mưa, lượng nước, tính phần dự trữ, phân chia phần trách nhiệm… phải ra được con số cụ thể để truy thu, truy cứu… là tự nhiên sẽ dùng đến nhiều Toán vi tích phân thôi!

Nhưng… vì không biết cách làm Toán nên đùn đẩy hết trách nhiệm cho “Chủ tịch tỉnh” trong việc cắt lũ. Tích nước, phát điện, giảm lũ, đây đều là công việc chuyên môn của nhà máy phát điện, đúng ra là đã phải được tính trước từ lúc thiết kế nhà máy, tại sao lại phải do Chủ tịch tỉnh quyết? Đùn đẩy trách nhiệm lên trên vì bên dưới không làm được việc, mà đây đều là những việc cơ bản hoàn toàn nằm trong chức trách đã được hoạch định từ trước. Nhưng trách nhiệm đẩy lên trên, rồi trên cũng mù mờ tương tự, không có số liệu, không có thông tin, không biết đường nào mà quyết. Cứ như thế, đẩy qua đẩy về, chẳng ai chịu làm việc cả!

the second waltz

Chương trình âm nhạc cuối tuần, trở về với những giai điệu Nga, Dimitri Shostakovich, điệu valse số 2, nhạc phim Thê đội số 1… “Vấn đề” với Điệu valse số 2, Shostakovich là trong nguyên tác, dùng saxophone làm âm chủ đạo, cái âm trầm của nó không được sinh động cho lắm…

facebook.com / reel / 1363747395386762

Nên tôi không hình dung được hết sự hoành tráng, lớn lao của giai điệu những lần nghe đầu tiên. Chỉ trong một tông cao thì cái thuộc tính Nga mới nghe ra rõ ràng, và như lẽ thường, âm nhạc tức là dùng sự rung động ở thế giới này để hình dung về một thế giới khác…

vi tích phân, p2

SGK VN có một cái bệnh là chỉ toàn công thức, gần như không có một lời giải thích bằng “bạch văn – ngôn ngữ tự nhiên” nào. Đưa ra một mớ công thức, định lý, hệ quả theo kiểu … kiến thức chết mà không đưa ra được ví dụ để làm rõ chúng rút cuộc có ý nghĩa gì? Thế rồi, thảy ra một đống bài tập, đẩy học sinh vào trò chơi “ký hiệu, biểu tượng” hoàn toàn chỉ mang tính chất đánh đố, vô hồn, vô nghĩa. Có lần tôi đọc một cuốn Giải tích tiếng Anh rất hay, hơn 500 trang khổ lớn (lớn hơn khổ A4). Mỗi khi đưa ra một công thức, định nghĩa, họ đều đưa ra vô số ví dụ minh họa!

Họ tìm cách giải thích bằng “bạch văn – ngôn ngữ phổ thông của cuộc sống hàng ngày”: ví dụ, dẫn chứng từ thế giới thực, các câu chuyện lịch sử, thông tin “bên lề”, hình ảnh, biểu đồ, nhiều đến mức HS không thể đọc hết. Nếu chỉ để hiểu những điểm cốt yếu, hay để đi thi, thì chỉ cần đọc một số trang nhất định! Phần thông tin thêm, lớn hơn nhiều lần, là dành cho những cho những ai thực sự muốn hiểu sâu! Phần này, e là đến chính người viết SGK VN, chứ chưa nói giáo viên, còn chưa hiểu tường tận! Hệ quả là: đi thi thì được, làm thật… không được!

Cách trình bày thuần túy Toán học, toàn công thức… chỉ dùng được với những người đã có kinh nghiệm làm Toán lâu năm, không phù hợp với HS cấp phổ thông (thậm chí là cả cấp ĐH). Một công thức Toán có thể rất ngắn gọn, nhưng ý nghĩa và tính áp dụng thực tế của nó thì… thiên hình vạn trạng. Cách dạy Toán theo kiểu thuần túy công thức là chỉ phù hợp để… đi thi mà thôi! Muốn kiến thức đó trở nên hữu ích trong cuộc sống, đi vào thực tiễn nghiên cứu, sản xuất… thì đầu tiên phải nhìn cuộc sống thực theo cách đa chiều, muôn màu muôn vẻ đã!

Cũng như học võ vậy, cơ bản gồm 2 phần: “Hình – – kata – các bài quyền” và “Phân giải – 分解 – Bunkai – ứng dụng thực tế”. Hình là một tập hợp các động tác có tính trừu tượng cao, có quá trình phát triển lâu đời nên uyên áo, khó hiểu, còn Phân giải là muôn ngàn cách biến hóa triển khai, ứng dụng Hình vào thực tế chiến đấu! Mà Võ học (cũng như Toán) không phải chỉ bao gồm: Hình & Phân giải! Trừ khi bạn đi theo ngành Toán lý thuyết thuần túy, còn đa số chúng ta nếu chỉ học các bài quyền thì vẫn mới chỉ là làm màu, chưa phải là học võ thực sự

Nên không phải là Toán cao cấp không có ích, không cần thiết trong cuộc sống, nghiên cứu, sản xuất, etc… Vấn đề là bản thân người làm SGK, người và học Toán vẫn còn đang ở một trình độ… chưa thể hiểu hết ý nghĩa, khả năng biến hóa và tính ứng dụng thực tiễn của nó, và do đó, còn xem nó là vô dụng, là kiến thức chết! Thêm nữa là yêu cầu của cuộc sống, của nền kinh tế, sản xuất chỉ mới đang ở mức cộng trừ nhân chia, sơ khai đơn giản, chỉ một cái bảng tính Excel là đã đáp ứng đủ tất cả yêu cầu, còn chưa cần dùng đến Toán cao cấp!

Để sửa cách dạy và học Toán này không phải bắt đầu từ Toán, mà phải bắt đầu từ… Văn và Sử! Đa số người Việt, ngoài miệng thì hoa ngôn xảo ngữ, nhưng kỳ thực là che giấu bệnh “sợ chữ”, không đọc nổi một đoạn văn 10 dòng, hay cũng có đọc nhưng lười, không suy nghĩ sâu xa! Đầu tiên phải có chút công phu đọc hiểu, tìm tòi đã, không tìm tòi thì làm sao hiểu được: Toán chẳng qua cũng chỉ là kết quả của những nỗ lực giải quyết các vấn đề thực của cuộc sống! Đào bới lại lịch sử, nhìn lại những gì nhân loại đã làm… là tự khắc sẽ hiểu rõ thôi!

hoàng đế cởi truồng

Cuối cùng cũng đã có một người can đảm nói lên sự thật: hoàng đế cởi truồng !!! A.I. dạng LLM là hoàn toàn không có khả năng thông minh như con người! Nó chỉ xào xáo ngôn từ như một con vẹt, bên trong không hề có tí cấu trúc logic, không hề có một chút suy luận nào! Như trước đây tôi đã từng đưa ví dụ, dùng Google A.I. để tìm thông tin của một thiết bị điện tử, nó trả về các thông số: thiết bị tiêu thụ dòng điện 6 Amp, và có cầu chì 5 Amp (!!!) Cầu chì 5 Amp mà cấp dòng điện 6 Amp thì có phải là sẽ cháy ngay lập tức không, nhưng… A.I. không tự biết điều đó!

LLM – Large language model, về bản chất đó là một ANN – Artificial neural network – mạng nơ-ron siêu lớn, một mô hình máy học mang tính thống kê cố đi tìm mối liên hệ giữa các cụm từ. Đừng để bị đánh lừa bởi từ ngữ, nói là mạng nơ-ron nhưng chẳng có cái nơ-ron thần kinh thực nào đâu! Về World Model, mô hình “thế hệ mới” được cho là có khả năng “mô phỏng thế giới vật lý”, đây cũng chỉ là… thêm một cái ANN nữa mà thôi. Còn về “thế giới thực”: cảm nhận, kinh nghiệm, tri giác, nhận thức… đó là những gì thì đến nay, con người vẫn còn chưa biết rõ nữa là A.I.

vi tích phân, p1

Có một vài nguyên nhân khiến cho việc học Vi tích phân trở nên “khó nhằn”. Đầu tiên là từ nguyên: “nguyên hàm – hàm nguyên gốc” và “đạo hàm – hàm dẫn hướng – 导函“! Chữ “đạo – ” ở đây nghĩa là chỉ đường, dẫn hướng (tiếng Trung hiện đại dùng chữ “đạo hàng – 导航” để chỉ khái niệm định hướng, tìm đường – navigation). Giải thích cho HS tại sao vận tốc lại là hàm “chỉ hướng” của quãng đường, gia tốc là “chỉ hướng” của vận tốc, có thể dùng ví dụ trực quan là “vector tiếp tuyến”. Hay là dùng luôn chữ “hướng lượng – 向量” để chỉ khái niệm “vector” cho nó đồng bộ!?

Đồng thời cũng giải thích cho HS hiểu vì sao quá trình từ “nguyên hàm” tính ra “đạo hàm” lại gọi là “vi phân”. Chữ “phân” ở đây có thể hiểu là phân tích, cũng có thể tạm hiểu là phân chia, là cách nói gọn của “Giải tích – phân tích – analysis”! Vì sao quá trình ngược lại, từ “đạo hàm” ra “nguyên hàm” gọi là “tích phân – tính tổng”. Tôi dám cá nhiều HS còn chưa hiểu tại sao tích chính là tổng, phép cộng nhiều lần chính là phép nhân! Nên chăng phải có một chương “dẫn nhập”, giải thích ý nghĩa của các thuật ngữ, các lĩnh vực của ngành Giải tích…

Và giới thiệu sơ lược lịch sử của Giải tích: Newton, Fourier đã tìm cách giải bài toán Dự đoán thủy triều thế nào? Máy tính cơ học dùng để tính tích phân đã được chế tạo ra sao? Tại sao lịch sử vi tích phân lại quy về 2 người là Newton và Leibniz!? Tôi nghĩ, cách tốt nhất để học Toán phổ thông chính là học “Lịch sử Toán”, học để biết cả một quá trình phát triển! Cũng tương tự, cách tốt nhất để học Văn chính là học… Văn học sử: học Nguyễn Du thì ít nhất cũng nên biết sơ qua ông ta thân thế làm sao, sống trong bối cảnh thế nào!?

Khối lượng kiến thức “bên lề” này là… bao la, rộng hơn rất nhiều so với phần được trình bày trong SGK, nhiều điều ngay cả giáo viên giảng dạy còn chưa biết đến! Ngày xưa đi học, tôi sợ nhất là bản thân nổi hứng trích dẫn vài câu thơ “lạ lạ”, khả năng cao là sẽ bị phê: “Lạc đề”, cho 2, 3 điểm! Nói không phải chứ tôi biết rất rõ, ngoại trừ một vài trường hợp, phần lớn giáo viên Văn cũng chẳng biết được bao nhiêu văn, họ chỉ dò câu chữ xem học sinh có làm đúng “đáp án” hay không, chứ không có khả năng hiểu, bình phẩm và tán thưởng những ý tưởng mới lạ!

Hệ thống kiến thức là phát triển tuần tự theo dòng thời gian, và có lịch sử phát triển đôi khi còn phức tạp hơn cả bản thân kiến thức đó! Không thể chấp nhận kiến thức theo kiểu “từ trên trời rơi xuống”! Học theo kiểu “từ trên trời rơi xuống” rồi sẽ sinh ra những loại người… “từ trên trời rơi xuống” mà thôi! Vấn đề kế là đừng sa đà vào công thức và bài tập khô khan! Ngay từ các khái niệm gốc, sử dụng nhiều ví dụ minh họa để HS hiểu rõ chúng có ý nghĩa gì trong thực tế, dùng để giải quyết những vấn đề thiết thực nào trong cuộc sống.

Vội vàng đi sâu vào các bài toán quá trừu tượng và phức tạp mà không giải thích rõ ràng những khái niệm cơ bản ngay từ gốc, không hiểu các kiến thức đó dùng để làm gì thì cũng giống như tự cưa cành cây mình đang ngồi trên đó vậy, cũng giống như học đủ các chiêu thức võ công, cái gì cũng biết mà… đứng tấn không vững vậy! Sau đó, nếu còn không hiểu nữa thì chỉ có thể đổ lỗi cho… cái bản tính nó “đoản – đoảng – ngắn” vậy thôi, ưa vung vít những chuyện tào lao trên trời dưới đất, nhưng không chịu hiểu những điều sơ đẳng, thiết thực!

điện khí hóa

Trung Quốc đã đạt được nhiều tiến bộ trong rất nhiều lĩnh vực khoa học công nghệ, nhất là trong các lĩnh vực có liên quan đến điện: tàu điện cao tốc, điện mặt trời, điện gió, truyền tải điện một chiều trên khoảng cách xa, các loại động cơ điện tiên tiến, máy phóng điện từ trên tàu sân bay, các loại pin tích năng, etc… Về các loại xe động cơ đốt trong, dù Trung Quốc hoàn toàn có thể chế tạo ra những chiếc xe hơi tốt, nhưng chắc chắn không thể thương mại hóa nó thành công! Vì lĩnh vực động cơ nổ trên xe bị… kiểm soát hoàn toàn bởi phương Tây thông qua hàng trăm ngàn patent (bằng phát minh sáng chế). Dù có sản xuất được xe tốt thì cũng chỉ bán qua được những nước kém phát triển, nơi không tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ, mà những dạng thị trường này thì lại chẳng đáng bao nhiêu.

Nên họ phải tìm ra một nhánh thị trường mới để vươn lên, đó là xe điện (và các phương tiện dùng điện khác), thực sự vươn lên chiếm lĩnh bằng cách đăng ký hàng trăm ngàn patent, tìm cách đi trước phương Tây! Nên mới nói, khoa học, kỹ thuật chẳng qua cũng chỉ là cách để đào tạo, thay đổi con người & xã hội, cơ bản từ gốc là do người có muốn thay đổi hay không mà thôi, không có công nghệ này, ta có thể tìm công nghệ khác! Kể từ lúc Tesla tranh luận với Edison về điện một chiều và xoay chiều đến nay đã hơn 120 năm, nhưng tiến bộ nhân loại đạt được nhờ điện vẫn xem như… chỉ mới bắt đầu! Câu nói của Lê-nin: “Chủ nghĩa Cộng sản = Chính quyền Xô-viết + Điện khí hóa” vẫn còn ý nghĩa, hơn nữa từ công thức đó ta có thể suy ra: Chính quyền Xô-viết = CNCS – Điện khí hóa!!! :D :D

trường lưu thủy

Đợt nước lớn vừa qua ở miền Nam, căn bản không phải là “Đại hải thủy” mà chính là… “Trường lưu thủy”! Chưa bao giờ SG ngập sâu đến như thế, cao hơn những đỉnh triều trước hơn 10cm! Hệ số thủy triều của các tháng 7, 8, 9 Âm lịch không quá lớn, chỉ khoảng 80, nên mức thủy triều là không quá cao! Nước lớn căn bản là do thủy điện xả lũ đề phòng hoàn lưu bão! Dùng chữ “triều cường” rất dễ gây lầm lạc, vì cứ đổ hết lỗi cho “triều” là xong.

Như bảng tính thủy triều dưới đây, ngày 22 tháng 10 vừa qua có 2 đỉnh cao xấp xỉ nhau, nhưng quan sát thực tế thấy đỉnh triều buổi sáng rất yếu, còn đỉnh triều ban chiều, giờ tan tầm lại rất mạnh, 2 đỉnh chênh nhau đến hơn 0.3 ~ 0.5m, không khớp với tính toán lý thuyết. Trong lúc đó thì miền Trung đã trở thành “Thiên hà thủy”, lượng mưa có nơi đã lên trên 1700 mm/ngày, tức mỗi ngày từ trên trời rơi xuống cột nước cao hơn 1.7m! :(

lại “trí tuệ nhân tạo”

Lâu về trước, có mấy đám lưu manh mạng, trình độ mới chỉ ngang cỡ “code HTML”, học lóm đâu đó được vài chiêu lập trình con nít, nhưng suốt ngày đi hù dọa mọi người: không học công nghệ này là sẽ bị lạc hậu, không học ngôn ngữ kia là sẽ bị đào thải, mà kiểu nói năng vô cùng hùng hồn như đúng rồi luôn! Đưa bài toán ma trận sơ đẳng đọc không hiểu, đưa vấn đề coding cộng trừ nhân chia đơn giản làm không được, nhưng gào thét công nghệ, trí tuệ nhân tạo này nọ, trên trời dưới biển, vô cùng đao to búa lớn!

Bất kể là công nghệ gì, trong ngành CNTT và KHMT, nếu không học Thuật toán và Cấu trúc dữ liệu, không biết lập trình nhuần nhuyễn thì đều là vô dụng! Nên công nghệ này nọ thực ra chỉ là… mì ăn liền mà thôi, nấu nước luộc mì gói đi lòe đầu bếp chuyên nghiệp! Ấy thế mà vẫn lừa được vô số người, vì dân trí thấp quá, không tự luận ra được! Cũng giống như hô hào dân chủ, tiến bộ xã hội nhưng không chịu thực hành đạo đức làm người cơ bản vậy, chỉ có thể là tận cùng ngu dốt mới có được loại “can đảm” đó!

cổ trang

Có lần xem phim cổ trang TQ làm về Khang Hy đế, khi còn là một đứa trẻ 8 tuổi: “sau này, khi chấp chính, để thay đổi xã hội, ta sẽ bắt tất cả những kẻ làm nông trong thiên hạ đi học chữ, và bắt tất cả những kẻ học chữ đi cày ruộng…” Xem đến đoạn đó mà ôm bụng cười lăn lộn, tuy chỉ là lời của một đứa trẻ 8 tuổi mà mang hàm ý sâu xa. Phim cổ trang TQ không phải lúc nào cũng chỉ có ngôn tình, trai xinh, gái đẹp… rất nhiều phim lồng ghép vào đó những yếu tố văn hóa, những vấn đề kinh tế, xã hội sâu xa! Nhưng có nhìn thấy hay không, có hiểu được hay không còn tùy vào người xem, suy cho cùng, người ta chỉ nhìn thấy cái mà người ta muốn thấy mà thôi!

Cổ trang, đó là một không gian “giả sử” để… mặc sức tưởng tượng. Nên nhớ ngày xưa không giống ngày nay, chiến tranh, đói kém, dịch bệnh liên miên. Khi Doanh Chính lên ngôi Tần vương lúc 12 tuổi (tức Tần Thủy hoàng sau này), việc đầu tiên ông ta làm là… ra lệnh đi xây lăng! Ở một thời mà tuổi thọ trung bình của con người không quá 40, vòng đời ngắn ngủi như thế, lên ngôi vương là lập tức nghĩ đến hậu sự! Nên tâm lý con người và phong tục tập quán của xã hội ngày xưa khác xa ngày nay, chính từ trong những khó khăn, khốn cùng của cuộc sống đó mà con người có những cách phản ứng, có những kiểu mẫu diễn biến tâm lý phức tạp khác nhau!

Thêm vào đó là sự khác biệt nam – nữ, già – trẻ, khác biệt giữa các giai tầng, tất cả đều được đem ra mổ xẻ, phân tích kỹ lưỡng! Cái kỹ lưỡng về tâm lý trong phim TQ đó, thực chất chỉ là mượn chuyện xưa mà nói chuyện nay, mượn một không gian “giả sử” để phân tích về tâm lý của con người, từ đó rút ra những kiểu mẫu, những bài học để ngày nay trông vào mà tự phản tỉnh, mục đích sau cùng cũng chỉ là vì… tiến bộ xã hội mà thôi! Xem người rồi nghĩ đến ta, xã hội vẫn là một kiểu “công xã nguyên thủy”, ngây ngô như thủa hồng hoang, không tự luận ra được, nhìn thì có vẻ sáng sủa văn minh đó, nhưng nội tâm vô cùng tăm tối, u muội! :(

Nhiều người bảo chuyện cổ tích Tấm và Cám là đã quá lạc hậu, không còn phù hợp với thời hiện đại, không có tính nhân văn này nọ. Tôi nói nó chưa lạc hậu đâu, xã hội VN như hiện tại vẫn có một bộ phận rất lớn cũng chỉ ngang cỡ đó thôi! Khả năng thông hiểu người khác, khả năng phối hợp lao động xã hội gần như không có, tâm địa gian dối, lưu manh vặt vẫn sờ sờ ở đó, toàn bộ lý trí, nhận thức bị “cái tôi” thấp kém lấn át, nên lúc nào đó xảy ra những chuyện cực đoan như trong Tấm và Cám thì cũng không phải là chuyện gì lạ đâu! Chỉ là giả vờ văn minh, hiện đại, khoác lên người quần áo sạch sẽ thế thôi, chứ bên trong thì… vẫn cứ như hàng ngàn năm trước!

phản đạo lý

Cái này thì một người ít có kinh nghiệm xã hội, suốt ngày chỉ ngồi nhà xem phim truyền hình cổ trang, lịch sử TQ như em cũng hiểu rất rõ… Tại sao các quan lại ngày xưa đều có cổ phần (không chính thức) ở các sòng bạc!? Muốn “hiếu kính – a.k.a… hối lộ” một ai đó, thì cứ tới sòng bạc, cố tình chơi “thua” (hoặc “thắng”) một khoản tiền lớn, thế là xong! Chưa kể đây là nơi có thể thực hiện nhiều loại giao dịch mờ ám một cách… “hợp pháp”! Luật VN hiện tại, kỳ lạ thay, lại cho phép chơi xì tố (poker) dưới hình thức đấu giải, người chơi nộp phí tham gia, phí này dùng để thưởng cho người thắng! Thực tế, đây là hình thức “đổ bác – đánh bạc” với mức trần cố định, chỉ không cho “tố”, đẩy số tiền sát phạt lên cao một cách tùy ý mà thôi!

Còn bản thân cái mức trần của giải đấu lại không có giới hạn nào, ví dụ như nộp “phí tham gia” 200tr, 300tr, etc… thua hết chừng đó thì nghỉ (mai lại chơi tiếp)! Việt Nam ta mà, đâu có lạ gì, léo lận ngôn từ, đĩ miệng luôn luôn, rồi thì đều trở thành “thể thao trí tuệ”, đều “khỏe mạnh”, “hợp pháp” cả! Toàn lưu manh bịp bợm, chứ công nghệ, khoa học kỹ thuật gì chúng nó! Ngày xưa Tống Ngọc đã viết một bài “Chiêu hồn” nổi tiếng: Hồn hề, hồn hề, hồ bất quy? Đông tây nam bắc vô sở y… Đến đời sau thì cụ Nguyễn Du cũng có một bài “Phản Chiêu hồn” cũng nổi tiếng không kém! Với những loại dân trí chuyên nói “đạo lý” đầy rẫy như ngày nay thì rất cần những người nói, viết, phân tích theo cách “phản đạo lý” vậy!