giả đạo phạt quắc

2025-06-21 | Categories: biking, Chinese

Sau Covid đi ra đường tôi thấy nơi nơi người ta bán xe đạp, hàng trăm chiếc xe xếp tràn đầy trên vỉa hè bên ngoài các cửa hàng. Nghĩ bụng: con người ta biết bắt đầu sợ chết sau đại dịch đây mà, biết sợ thì sẽ chăm tập thể dục thôi, ai đó nghĩ ra trò bán xe đạp này đúng là biết đón thời cơ, tạo dựng thị trường. Xem sơ qua các xe, kiểu dáng mới lạ, bắt mắt, nhưng nhiều chi tiết bị đơn giản hóa đến đáng sợ, hầu hết khung sườn không có các điểm neo để bắt baga. Xem kỹ thì thấy, đây chỉ là phần nổi của một tảng băng trôi, phần chìm còn lớn hơn thế nhiều, và đương nhiên, cũng không phải là người Việt biết đón thời cơ, tạo ra cái thị trường này, mà thực chất là các ông chủ Đài Loan, Việt Nam chỉ tranh thủ… “lướt sóng” mà thôi! Thị trường quốc nội không biết lớn tới đâu, vì phần đông dân VN đâu có buồn đạp, còn số đạp phong trào chụp ảnh khoe Facebook…

Thực chất không có bao nhiêu người, phần đông chỉ… “ba nhân bảy hai mươi mốt ngày” là… dẹp! Nhiều người cũng có đạp đó… nhưng chưa thay xích, líp, đĩa, vỏ, ruột… bao giờ! Ấy thế mà, mỗi năm, “tạm nhập, tái xuất” sang Mỹ cả tỷ đô tiền xe đạp và phụ kiện, mà VN có sản xuất mấy đâu, chỉ là bán hàng dùm thôi, và cũng chính là một dạng “mượn đường diệt Quắc – giả đạo phạt Quắc – 假道伐虢“, trước mắt là cho “mượn đường” để xuất đi các nước Âu, Mỹ né thuế, nhưng về lâu dài là bóp chết luôn sản xuất trong nước! Cứ như thế, họ nói xe đạp thì chúng ta cũng nói xe đạp, họ nói AI thì chúng ta cũng a-dua theo… AI, họ nói Blockchain thì chúng ta cũng sẽ lặp lại như vẹt… Blockchain, etc… Hai thằng cùng nói một câu, mới nghe thì có vẻ giống giống nhau, nhưng về bản chất dân trí, trình độ khoa học kỹ thuật, về phát triển kinh tế, là hoàn toàn khác nhau!

thủy thuật

2025-06-15 | Categories: Chinese | Tags: Japanese

Cũng giống như Kenjutsu (kiếm thuật), Jujitsu (nhu thuật), Aikijutsu (hiệp khí thuật), Sojutsu, Naginatajutsu, Kusarigamajutsu, Shurikenjutsu, Kyujutsu, Bojutsu, Bajutsu, etc… vậy, trong Thập bát ban võ nghệ cổ truyền Nhật Bản có một môn gọi là Suijutsu – Thủy thuật – 水術 là bộ môn dạy các kỹ năng chiến đấu dưới nước: bơi đường dài, bơi khi mặc giáp (mang 20kg giáp vẫn có thể bơi được), bơi biển, bắn cung khi đang bơi, ăn lúc bơi, cách thức lặn, dùng ống thở dưới nước… Khác với Thập bát ban võ nghệ của Trung Quốc, có phần hình thức, xa rời thực tế, sử dụng những binh khí cổ xưa, chủ yếu mang tính quy ước cổ truyền hơn là thực chiến, thập bát ban võ nghệ của người Nhật mang tính thực dụng, thực hành, cụ thể, rõ ràng!

Đặt trong ngữ cảnh hiện đại, so với các đội đặc công nước trên thế giới thì những điều này nghe có vẻ bình thường, nhưng đáng nói là Suijutsu có lịch sử nhiều trăm năm về trước, người Nhật đã hình thành nên những trường phái khác nhau chỉ để dạy môn Suijutsu cho các samurai, việc gì họ cũng làm kỹ càng, tường tận, làm đến mức hoàn hảo mới thôi! Chữ Thuật – 術 này, hai bên là chữ Hành – 行 – nghĩa là đi, là làm, mà chữ Hành này rõ ràng là tượng hình của 2 tay (hoặc 2 chân)! Các bố chỉ nói đằng mồm mà không động chân tay sẽ không cách nào mà hiểu được! Và cứ như thế, nói một chặp thì thành ra chỉ cần “trít học, mưu mô, và các ngôn từ xàm xí kiểu Quỷ Cốc tử” là đã có thể “trục lộc trung nguyên – 逐鹿中原” rồi!? :D

duy tân

2025-06-12 | Categories: boat-related, history | Tags: age of sail, Japanese

Sau khi đội tàu của Đề đốc Matthew Perry đến Nhật Bản, trước một màn phô trương sức mạnh quá thuyết phục như vậy: những con tàu hơi nước hiện đại, những khẩu pháo Paixhans khổng lồ, chính quyền Tokugawa bị “thuyết phục” hoàn toàn và phải ký các hiệp ước mở cửa nước Nhật ra giao thương với thế giới sau hơn 200 năm khép kín. Matthew C. Perry là một người khéo léo, ông ta tặng người Nhật những khẩu súng lục Colt biệt danh: the peacemaker – người kiến tạo hòa bình, và cũng tặng kèm những động cơ hơi nước nhỏ mang tính trình diễn. Dù vẫn còn phải đánh nhau thêm vài trận nhỏ nữa (Boshin war) để dẹp hoàn toàn các thế lực cản đường trước khi chuyển sang thời Minh Trị duy tân, nhưng ngay lúc đó, người Nhật bắt tay vào những công việc cụ thể để canh tân đất nước.

Một trung tâm huấn luyện hàng hải được dựng lên bên cạnh Dejima, hòn đảo giao thương với người Hà Lan cũ, Tanaka Hisashige được giao nhiệm vụ phát triển các thiết bị điện tín (telegraph), công ty của ông ta sau về trở thành tập đoàn Toshiba lừng danh, và chỉ 2 năm sau thì họ chế tạo thành công động cơ hơi nước đầu tiên, tuy vẫn có một số khiếm khuyết nhưng chạy được. Về cái “nghi án” VN đã chế tạo thành công tàu thủy động cơ hơi nước dưới thời Nguyễn, tôi nghĩ cần phải nói thẳng đây là trò bịp bợm! Sự thực là nhà Nguyễn đã có mua vài chiếc tàu hơi nước nhỏ, nhưng mới dùng được thời gian thì hỏng, không tự sửa chữa được đành xếp xó! Ở VN cũng có người nhận rõ sự cần thiết phải Duy tân, ví dụ như Nguyễn Trường Tộ, ông ta… chăm chỉ viết điều trần gởi lên triều đình!

Tế cấp luận thâu tóm trí khôn của thiên hạ 500 năm nay… Tế cấp luận của tôi nếu đem ra thực hành hàng trăm năm cũng chưa hết… Nếu đọc kỹ Nguyễn Trường Tộ, ta sẽ thấy tư tưởng rõ ràng là có chút tiến bộ, nhưng lời văn vẫn kiểu mắc vào “cái tôi”, loay hoay không giải thích được Duy tân phải bắt đầu từ đâu! Quả thực như vậy, suốt cuộc đời ông ta chăm chỉ viết điều trần, viết đến gần 100 bản, nói thì dông dài quá nhiều nhưng chưa bao giờ thấy động tay chân làm điều gì! Có vẻ như là đã tận lực, đã cố hết sức rồi, nhưng toàn bộ những gì “làm” được chỉ là một mớ ngôn từ bùng nhùng, mơ hồ như thế! Như vậy phải coi lại sức khỏe thế chất, vật lý có vấn đề gì không, có bị khuyết tật chỗ nào hay không, chứ sao cái “dân tộc tính” đến tận ngày nay, mãi vẫn chỉ có nói mà không có làm như thế!?

“thần tượng”

2025-06-11 | Categories: social-media, Vietic | Tags: link

Cứ nói thẳng ra đây là loại văn hóa hạ lưu, hạ cấp, thẳng thừng như thế cho chúng nó tỉnh ra, việc éo gì phải kiêng nể!? Một cái nền văn hóa có quá nhiều thứ giả danh, giả cầy, và nhiều người vẫn còn nghĩ rằng có thể “ẩn nấp an toàn” trong cái sự giả cầy đó! Như kiểu 2 thằng “giang hồ” ôm nhau: anh em mình tình thương mến thương, yêu nhau không hết (nhưng không biết trở mặt đâm nhau lúc nào!?) Hay kiểu lên sân khấu tặng hoa, ôm hôn nghệ sĩ, miệng thì tươi cười, nhưng tay thì kín đáo nhéo một cái thật đau cho nó bỏ ghét! Tất cả những cái nhân danh “yêu thương, mến mộ” mà không có nội dung, không có thực chất, chỉ mang tính bầy đàn, dàn dựng hình ảnh là chính, tất cả đều giả một cách hạ cấp, thảm hại! VN có quá nhiều thứ giả cầy như thế, cơ bản là vì con người ta không tự hiểu, tự xác tín được đâu là thật, nên cứ phải bám víu vào những chiêu bài giả!

Đến sau, thời đại thông tin thì xuất hiện thêm nhiều thành phần “bầu sô, diễn viên”, chỉ bài cho đám đông diễn! Tin tôi đi, những thành phần trống hoác bên trong đó chỉ chờ chực bất kỳ cơ hội nào để tỏ ra ta đây cũng có giá trị nhé, ta cũng hâm mộ, cũng yêu thương nhé! Toàn cứt đái bên trong nhưng “nhân danh” yêu thương, trí thức một cách vô cùng dễ dãi, tùy tiện. Loại có nội dung thực sự thì đã dành thời gian làm việc thay đổi bản thân chứ không ai đi la liếm chuyện thiên hạ! Và những loại thực sự yêu thương tôn trọng thì đều hiểu rằng, mỗi cá nhân đều có những không gian giá trị và cách thức thể hiện khác biệt! Cách thức chung của đám lưu manh hạ cấp là quy đồng tất cả về một mẫu số chung thấp kém như thế, ai khác đi là không được! Khổng tử nói quả không sai: “Quân tử hoà nhi bất đồng, tiểu nhân đồng nhi bất hoà – 君子和而不同, 小人同而不和“!

dantri.com.vn – Thượng uý Lê Hoàng Hiệp bị “vây” như sao: Cuồng thần tượng lệch chuẩn?

rangaku

2025-06-09 | Categories: boat-related, history | Tags: Japanese

Sau khi tiến hành chiến tranh thống nhất Nhật Bản thành công, Tokugawa Ieyasu nhận được sự chấp thuận của Nhật hoàng để trở thành Shogun – Tướng quân, người cai quản nước Nhật trên thực tế. Xem những thư từ trao đổi giữa chúa Nguyễn (VN) và Tokugawa Ieyasu (Nhật) sẽ thấy một cái giọng điệu rất buồn cười, ai cũng cố tình lờ đi các vị Hoàng đế trên danh nghĩa (Nhật hoàng và vua Lê), cố tình đề cao địa vị “chúa tể” trong thực tế của mình, nhưng cả 2 con dấu đỏ trong các thư từ thì đều chỉ là “Tổng trấn tướng quân” như nhau cả. Và cũng hệt như ở VN (nhưng là ở một thời đại 200 năm trước đó), sau khi đã thống nhất đất nước, “Thố tử cẩu phanh, Điểu tận cung tàng – 兎死狗烹鸟尽弓藏“, Tokugawa Ieyasu đã tiến hành một chính sách bế quan tỏa cảng khắt khe nhằm làm ổn định xã hội.

Cửa ngõ duy nhất mà Nhật Bản mở ra với nước ngoài trong suốt hơn 200 năm là Dejima, một hòn đảo nhân tạo kích thước bé tí 120m × 75m, là nơi buôn bán với người Hà Lan. Để lại ấn tượng xấu cho các lãnh chúa Nhật Bản chính là các thương nhân + nhà truyền giáo Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, họ không tách rời giữa các động cơ tôn giáo và kinh tế, và có phần nào đó quá cấp tiến trong các hoạt động của mình. Nhưng người Hà Lan thì nhẹ nhàng hơn, họ nhấn mạnh buôn bán và ít đề cao tôn giáo, nên… dễ nhận được sự đồng cảm, chấp nhận từ phía người Nhật Bản. Từ đó hình thành nên phong trào Rangaku – Lan học – 蘭學, một dòng chảy âm thầm trong xã hội Nhật, tuy bế quan tỏa cảng, nhưng khác với Việt Nam, người Nhật vẫn âm thầm học hỏi, tiếp nhận văn minh phương Tây qua ngã Hà Lan.

Sách vở được mua đều đặn, các dụng cụ như đồng hồ, bản đồ, kính thiên văn, kính hiển vi, các dụng cụ y tế, sách y học, giải phẫu học, etc… liên tục được nhập khẩu, từ đó, người Nhật nghiên cứu và tự chế tạo các thiết bị của riêng mình, từng bước tiến đến có những phát minh sáng kiến riêng. Các lĩnh vực mà người Nhật rất tò mò và có nhiều tìm tòi là các loại đồng hồ cơ khí chính xác, tự động hóa, và kính hiển vi dùng để quan sát và vẽ các bản mẫu sinh vật! Suốt gần 200 năm, cũng phải có một quá trình như thế nào đó, chứ không phải đùng một cái, nói Minh Trị duy tân mà duy tân ngay được! Và bên trong cũng phải có cái gì đó, thì mới có thể có công phu tìm hiểu, nghiên cứu được, chứ “tâm” chỉ có ghen ăn tức ở với lưu manh lặt vặt, thì rồi cũng chỉ “ngụy trí thức, ngụy quân tử” mà thôi!

shogun, 2024

2025-06-08 | Categories: boat-related, history, movies | Tags: clip, Japanese

Nhớ lại cuối tháng 5 năm đó, 2025, ốm một trận khá to đến gần 2 tuần, người thì vẫn có vẻ khỏe, vẫn đạp xe tập gym nhẹ nhẹ được, ra ngoài người ta nhìn không biết mình ốm, nhưng thực ra bên trong sốt cao mất cả giọng nói. Bệnh nó làm thay đối tâm tính con người, chỉ nằm nhà xem phim… Là cái phim cũ rích Shogun 1980 làm lại, đây là phiên bản 2024. Đương nhiên so với gần 50 năm trước sẽ có nhiều khác biệt, thời đại thông tin, người ta ngày càng biết rõ ràng hơn, kỹ càng hơn về một nền văn hóa, tất tần tật từ những chi tiết nhỏ nhất như 6, 7 lớp áo kimono phải mặc như thế nào, hay cách bài trí một căn nhà phải ra làm sao, etc… Về phương diện này thì phim khá là thành công, đầu tư kỹ lưỡng, phần đông người Nhật có vẻ như không có ý kiến gì về mức độ tái tạo chân thực của phim, đương nhiên cũng chưa biết những người thật sự khó tính nghĩ như thế nào. Phải nói là Nhật Bản và phương Tây có một sự giao lưu văn hóa từ rất sớm!

Và trong chừng mực nào đó có sự thông hiểu nhất định giữa Đông – Tây hai bên, nên phương Tây muốn tái tạo một không gian văn hóa Nhật sẽ tương đối dễ thành công hơn một không gian Trung Quốc hay Nga. Nga và Trung Quốc, đó là những thế giới còn phức tạp và khác biệt đáng kể nữa, khi những kiến thức “giả cầy ta đây biết rồi” là sẽ hoàn toàn không đủ để tái tạo một không gian văn hóa mang tính nguyên bản – authentic có thể thuyết phục được người khác. Hai “đảo quốc” hoàn toàn không lớn lắm, nếu không muốn nói… khá là bé, một ở bờ Tây, một ở bờ Đông, Anh và Nhật, xem như là 2 “đầu tàu” kéo văn minh nhân loại phát triển trong những giai đoạn nào đó, liên tục đi đầu trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Cả hai đều là hai quốc gia “quân chủ” lâu đời! Xem ra thể chế chính trị chẳng hề có tí ảnh hưởng nào, quan trọng vẫn là phẩm chất con người như thế nào mà thôi! 10 tập đầu của phần 1, có lẽ sẽ có phần 2, 3 tiếp theo…

Phim dựa trên tiều thuyết cùng tên của James Clavel, còn tiểu thuyết thì dựa trên một sự thật lịch sử: William Adams, được xem là người Anh đầu tiên đặt chân đến Nhật Bản, là hoa tiêu trên một đoàn tàu 5 chiếc của công ty Đông Ấn, Hà Lan, đoàn tàu vòng qua eo biển Magellan vượt Thái Bình Dương nhưng chỉ có một chiếc đi tới đích. Sau khi thuyền bị trôi dạt vào bờ biển Nhật Bản, 1960, William Adams trở thành cố vấn cho Tokugawa Ieyasu, được tin cậy và trở thành samurai – hatamoto, được phong một lãnh địa nhỏ chừng 400 koku. William Adams đóng một vai trò quan trọng trong lịch sử Nhật Bản giai đoạn này, ông ta giúp Tokugawa Ieyasu xây dựng một đội thương thuyền, tiến hành buôn bán với nhiều nước châu Âu và Đông Nam Á, thu mua vũ khí phục vụ cho cuộc chiến thống nhất Nhật Bản, trở thành Shogun của Tokugawa Ieyasu! William Adams lấy vợ, sinh con và sống ở Nhật 20 năm cho đến lúc qua đời, 1620.

So sánh không được chính xác cho lắm, nhưng William Adams ở Nhật cũng có thể xem như Bi Nhu Quận công tại VN vậy, mặc dù Pierre Pigneau de Behaine để lại một dấu ấn, tuy ngắn ngủi, nhưng có thể nói là sâu đậm hơn nhiều. Nguyễn Ánh đã phong cho ông ta một cái tước cao nhất có thể, vì lúc đó chính thức vẫn dùng niên hiệu Cảnh Hưng của Lê Hiển Tông (dù nhà vua đã qua đời), và nhà Chúa thực ra chỉ là tước vương mà thôi, nên phong đến Quận công là tột đỉnh rồi, không thể cao hơn được nữa. Ông Bi Nhu – Pigneau này, trong khoảng 15 năm cho đến lúc mất, đã cố vấn cho Nguyễn vương xây dựng đường sá, xây đắp thành lũy, khai mỏ nấu quặng, rèn đúc vũ khí, chia dân cư thành các vùng chuyên canh trồng cây “công nghiệp”, huấn luyện binh lính theo lối Tây phương, làm trung gian mua tàu thuyền, vũ khí, và có lẽ đóng góp quan trọng nhất là tham gia kiến thiết hạm đội thuyền chèo tay – galleys hùng mạnh của nhà Chúa!

Okage Inu

2025-06-05 | Categories: misc | Tags: Japanese

Okage Inu hay là câu chuyện về những con chó hành hương… Đền thờ Thần đạo Ise là một điểm hành hương nổi tiếng từ xa xưa ở Nhật Bản, hàng năm có nhiều triệu người đi bộ hàng trăm cây số để đến thăm ngôi đền này! Quay về thời kỳ Edo hơn 400 năm trước, sau khi chế độ Mạc phủ Tokugawa được thành lập, xã hội Nhật Bản bước vào một giai đoạn thanh bình, ổn định dài lâu, nhưng sự thanh bình này cơ bản được dựa trên những chính sách kiểm soát quân sự và dân sự rất gắt gao. Nhiều người muốn hành hương đến đền Ise, nhưng không phải ai cũng đi được, một số do tuổi cao, sức yếu, bệnh tật, còn một số thì đơn giản là… không xin được giấy phép đi lại. Những người không đi được sẽ tìm cách… gởi một con chó đi thay! Mang quanh cổ một cái túi chứa thư của chủ nhân gởi đến ngôi đền Ise, kèm theo một số tiền xu trong túi, con chó cứ thế lên đường.

Dọc đường, những người lạ có thể lấy một ít tiền xu trong túi, cho con chó ăn, rồi chỉ đường cho nó đi tiếp! Một số người nhận thấy số tiền còn lại không đủ còn bỏ thêm vào đó. Cứ thế, đã có nhiều chú chó hoàn tất hành trình, đến được đền Ise, trao thư của chủ nhân và nhận một lá bùa từ ngôi đền như là vật chứng minh đã đi đến đích, sau đó tìm đường quay về nhà. Đã có những con chó hoàn tất hơn 1200 km cả đi lẫn về trong những chuyến hành hương thay chủ này! Rất nhiều câu chuyện về những chú chó hành hương, không phải chỉ minh chứng cho sự thông minh, kiên trì của loài chó, mà còn thể hiện sự tử tế của xã hội con người, cần bao nhiêu “thiện ý” nhỏ nhỏ của rất nhiều người để hoàn tất một đoạn hành trình như thế!? Chuyện này giả sử như có xảy ra ở VN thì đơn giản còn chưa đi được 3 dặm đường đầu, thì tiền đã bị trộm, chó đã bị nấu rồi!!!

đa nguyên

2025-06-02 | Categories: misc

Lảm nhảm thêm chút nữa về “Đa nguyên”, về các địa danh của nước Anh: Aston, Clayton, Clinton, Preston, Winston, cái tiếp vĩ ngữ “ton” trong tiếng Anh cổ (Anglo-Saxons) có nghĩa là “làng mạc, nông trại”. Durham, Birmingham, Nottingham, Westham kết thúc với “ham”, trong tiếng Anh cổ nghĩa là “nhà”! Lincolnshire, Yorkshire, Hampshire, Lancashire, Whitby… Kết thúc bởi “shire/by” có gốc từ tiếng Viking cổ, cũng có nghĩa là nông trại. Leicester, Bicester, Lancaster, etc… tiếp vĩ ngữ “cester” có nguồn gốc từ những người La Mã, nghĩa là pháo đài, và còn nhiều địa danh có nguồn gốc Celtic khác. Vậy có bao nhiều “nguyên” – nguồn gốc ở đây: Celtic, Germanic, Viking, Roman, French, hay còn nhiều nữa…!? :D