thôi kỷ cập nhân

2025/11/17 | Categories: Chinese, movies, Vietic | Tags: clip

Ngữ nghĩa trong phim Trung Quốc đôi khi rất thú vị… Hai người bạn cấp 3, một nam một nữ ngồi uống với nhau vài lon bia, những lon bia “hợp pháp” đầu tiên sau tốt nghiệp! Bên trong từ lâu đã có tình ý, nhưng ngoài mặt vẫn đóng vai “anh em, huynh đệ”: Cậu xem, sau này thành công rồi nhớ chiếu cố đến tớ nhé! Người kia đáp: Yên tâm, sau này, chỉ cần tớ có bát cơm để ăn thì cậu sẽ có bát để… rửa! Nghe là biết tỏng kịch bản phim rồi, đây chính là câu để nói với… ông chồng tương lai ngày ngày rửa bát cho vợ!

以己度人 – 推己及人 – hai thành ngữ này hơi khó dịch ra tiếng Việt, “Dĩ kỷ độ nhân – 以己度人” có thể dịch là “suy bụng ta ra bụng người”, cũng hiểu là: “dùng tiêu chuẩn của bản thân bắt người khác phải thấp như mình”, nhưng “Thôi kỷ cập nhân – 推己及人” thì phải hiểu là: “thúc đẩy bản thân cho cao bằng (tiêu chuẩn của) người khác”, đây là 2 cách diễn đạt, 2 ý tứ hoàn toàn khác biệt! Trong nguyên bản thì mỗi thành ngữ đều 4 chữ, nhưng dịch trọn vẹn ý nghĩa ra tiếng Việt thì lại rất dài dòng!

cấu trúc ngôn ngữ

2025/11/09 | Categories: Chinese, movies, Vietic | Tags: clip, languages & linguistics

Tại sao nói các cấu trúc logic nhỏ trong ngôn ngữ là tối quan trọng trong việc hình thành nên tư duy!? Những ngôn ngữ có tính cấu trúc cao buộc người đọc/nghe phải chờ hết câu, đảo tới đảo lui trật tự để tìm ra các quan hệ logic và suy xét ngữ nghĩa muốn diễn đạt. Nó tạo ra một thói quen cẩn thận cho người dùng ngôn ngữ! Các ngôn ngữ có cấu trúc yếu như tiếng Việt không khuyến khích áp đặt những cấu trúc tư duy này! Cá biệt, à không phải cá biệt, mà là rất phổ biến, rất nhiều ngươi Việt chưa chờ người ta nói hết câu, mới nghe được 3 chữ là đã… nhảy vào miệng người khác ngồi rồi!

Gặp những loại cứ chăm chăm nhảy vào miệng người khác là tôi lập tức… không nói chuyện, loại này nói vô ích! Lúc nào cũng ta biết, ta đúng, ta hơn người… dần dần tạo ra một môi trường văn hóa xã hội như ngày nay! Xem ngôn từ như kiểu một trò chơi, đuổi hình bắt chữ vô cùng thiểu năng, vừa không hiểu hết chiều sâu ngữ nghĩa, lại không không dám làm đến tận cùng sức nặng ngôn từ! Ai nói điều gì đều tìm cách léo lận, bẻ cong đi! Rút cuộc chỉ xem ngôn từ như một dạng lòe người, bịp nhau mà thôi! Khi đến một vài câu chữ nhỏ nhoi cũng không hiểu được tức là xã hội đại loạn!

Tự tạo nghiệp thì đành chỉ có cách để cho nhân – quả quyết định mà thôi! Tôi nhớ một thời, khoảng những năm 80, phim TQ hoàn toàn mang đầy đủ tính “chính kịch”, xem từng đoạn, từng đoạn mà cứ tưởng như là đang đọc Shakespeare vậy! Nhưng càng ngày, phim ảnh TQ càng mang tính giải trí, đủ thể loại thượng vàng hạ cám khác nhau! Nhưng dù là cao hay thấp thì phim TQ đa phần đều có kịch bản tương đối ổn, ngôn từ, ngữ nghĩa đều có chiều sâu nhất định! Đừng vì không lãnh hội được ý nghĩa của người khác mà cho rằng ai cũng “thiểu năng, rỗng tuếch” giống như mình như vậy!

trung quốc mộng

2025/11/08 | Categories: Chinese, movies | Tags: 2-columns, clip, Lý Bạch, Đường thi

Tuấn mã kiêu hành đạp lạc hoa,
Thuỳ tiên trực phất ngũ vân xa.
Mỹ nhân nhất tiếu khiên châu bạc,
Dao chỉ hồng lâu thị thiếp gia.

Giới phê bình phương văn học phương Tây thường chê cười rằng, hơn 50 năm qua, từ sau Lỗ Tấn, văn học Trung Quốc không xuất hiện tư tưởng gì mới. Phê bình đó, nói theo một cách nào đó, cũng tương đối đúng! Văn học TQ, ngay từ xa xưa, Tam Quốc diễn nghĩa, cho đến Hồng lâu mộng, cho đến mãi sau này, đều… không có tư tưởng mới lạ, đột xuất. Họ chỉ tập trung hoàn toàn, gần như là một dạng sa đà đến mức thái quá vào chi tiết, những điều ta xem là những tiểu tiết nhỏ nhoi, lặt vặt của cuộc sống!

Mức độ kỹ càng, chi tiết này thật sự là đáng kinh ngạc, khi các nhà văn TQ có xu hướng xem trãi nghiệm cuộc sống, sự từng trãi, lăn lộn qua đủ các góc cạnh nhân sinh còn… cao hơn giá trị tư tưởng. Đúng ra, thuộc tính của văn học TQ là như thế, điểm yếu của họ ở đó, mà điểm mạnh cũng là đó, chẳng cần phải “triết học”, “tư tưởng” cao siêu gì, cứ làm những điều bình thường cho kỹ lưỡng, làm đến mức sâu xa là được! Khởi nguyên, đó là do điểm yếu của ngôn ngữ, rồi dần dần trở thành một sự… lựa chọn!

Giấc mộng Trung Hoa, theo kiểu họ thường nghĩ tới, đó chính là… Hồng lâu mộng! Nhắc lại lịch sử đầu thời Minh, Từ Đạt, người đã thu hồi Đại Đô (Bắc Kinh) và đánh vào Thượng Đô (Karakorum), loại trừ hoàn toàn thế lực Nguyên – Mông ra khỏi TQ. Là đệ nhất công thần của Minh Thái tổ, may mắn thoát khỏi cuộc đại thanh trừng! Công lao vô cùng lớn nhưng không thể phong vương (tước vương chỉ dành riêng cho Hoàng tộc), nên đành phong Quốc Công, mà Quốc Công thì hơi nhỏ, không tương xứng…

Nên phải phong 2 tước Quốc công, một nhà được lập 2 tước Quốc công, chuyện chưa từng có trong lịch sử TQ. Hai tước Quốc công này là nguồn cảm hứng của Ninh quốc công và Vinh quốc công trong tiểu thuyết Hồng lâu mộng. Giấc mộng Trung Hoa không gì khác hơn là đạt được: “Ninh & Vinh”, sức mạnh quyền thế và kinh tế! Đương nhiên thời đại đã khác, không nên hình dung cuộc sống chỉ đóng khung như thời phong kiến. Khoa học, kỹ thuật, tư tưởng sẽ mở ra vô số khả năng biến động mới…

như một tách trà

2025/11/02 | Categories: Chinese, movies | Tags: 2-columns, clip

Một trong những phim thanh xuân TQ tôi xem thích vô cùng… Phim cân bằng tốt giữa tính thực và tính kịch, giữa hiện trạng, hiện thực và sáng tạo, vị lai! Cũng giống như Tề Bạch Thạch khi nói về tranh vẽ vậy: “vẽ tranh vi diệu ở chỗ vừa giống vừa không giống, nếu quá giống tức là chiều theo thế tục, mà không giống thì là nhạo báng nhân gian…” Phim ảnh mà chỉ chăm chăm đi phản ánh thực tế một cách trần trụi, sống sượng, thô bỉ… thì chả khác nào những kiểu: giả gái, giả pede, giả tiếng, bắt chước, etc… giống như hài HL, kiểu hài mà tôi phải lấy ngón tay tự thọc lét thì mới cười được!

Sự phản ánh thực tế một cách thô bỉ, sống sượng cho thấy cái mà người Việt rất lạm xưng, gọi là “nghệ sĩ” phần lớn chẳng có tư duy thẩm mỹ, sáng tạo gì, chỉ copy lại thực tại một cách thiểu năng, giống như đứa con nít 3 tuổi vậy! Sự sáng tạo, nếu hợp lý, vừa đủ, tinh tế sẽ cho thấy những chiều hướng phát triển của tâm lý, tâm hồn con người, qua đó phác họa nên đường hướng phát triển văn hóa xã hội, khi đó thể hiện được sự nhạy cảm, tài năng của người làm nghệ thuật! Đương nhiên cũng có loại “sáng tạo” quá đà, vẽ ra những thứ ngôn tình, hư ảo, không thực!

Phim có một trường đoạn rất hay: thằng con chơi thể thao gặp tai nạn, bị chấn thương, được các bạn cùng lớp đưa đến bệnh viện, trực tiếp phẫu thuật cấp cứu lại là… mẹ của thằng bé, làm bác sĩ tại bệnh viện đó! Bước ra từ phòng phẫu thuật, bà mẹ nói để trấn an những đứa trẻ đang lo lắng chờ đợi ở bên ngoài: “Lúc này, chúng ta nên tin tưởng vào khả năng hồi phục của bệnh nhân!” Và rồi, dường như chợt bừng tỉnh, thoát ra khỏi cái vai làm bác sĩ, trở về với cái vai làm mẹ, bà nói tiếp: “Ah, cô nói thế chỉ là do bệnh nghề nghiệp mà thôi!” Một trường đoạn thực sự rất hấp dẫn…

Phim thanh xuân hay ở chỗ, chính từ trong sự mơ hồ, không chắc chắn của lứa tuổi, cho phép người ta tạm đóng nhiều vai như một hình thức tự vấn, nhìn vấn đề từ nhiều hướng. Sự vận động nội tâm này làm nhân vật trở nên phong phú, trưởng thành! Nhiều người Việt cũng luân phiên “diễn” nhiều “vai” như vậy, nhưng thay vì suy nghĩ cho sâu xa để cho bản thân trở nên có chiều sâu, họ đã cố gắng tối đa mà chỉ đạt được một mớ ngôn từ hàm hồ, xàm xí, động cơ tối hậu chỉ là diễn để bịp người, TQ còn tế nhị gọi là “tiểu thông minh”, chứ nói thẳng ra chính là… lưu manh vặt, ngu xuẩn!

hạ hồi phân giải

2025/10/12 | Categories: Chinese, movies | Tags: clip

Xưa đọc truyện “Những đứa con của thuyền trưởng Grant – Les enfants du capitaine Grant” – Jules Verne, thời đó, phần lớn các truyện này được xuất bản dưới dạng feuilleton – tiểu thuyết đăng báo nhiều kỳ, mỗi số báo là một hồi (cũng như truyện chưởng Kim Dung vậy)! Đây là một thủ thuật để tăng doanh số, cuối mỗi hồi đều có câu: “muốn biết kết cục như thế nào, chờ xem hồi sau sẽ rõ – hạ hồi phân giải”, thế là người đọc say mê, trông chờ mua số báo sau! Trong truyện, khi đoàn thám hiểm đã lên đường đi tìm thuyền trưởng Grant trên chiếc thuyền Duncan, sau một hồi bàn bạc với Jules Verne, nhà xuất bản đã ép tác giả phải thêm một nhân vật mới, nhà địa lý học Jacques Paganel! Nhưng trong chương trước, đã đăng báo, thì thuyền đã khởi hành rồi, làm sao thêm người mới vào được?! Thế là trong chương sau, tác giả Jules Verne đã bịa ra một vị giáo sư Paganel…

Tính tình vô cùng đểnh đoảng, vốn đã đăng ký đi trên một tàu khác, nhưng lên nhầm tàu Duncan, bị say sóng và ngủ quên, đến sáng hôm sau mới phát hiện ra, và do đó, tham gia vào đoàn thám hiểm một cách bất đắc dĩ! Nhưng độc giả không thể trách Jules Verne, ông ta đưa một nhân vật mới vào theo cách vừa rất logic, vừa hấp dẫn như thế! Nhưng đó là xưa thôi, nay khi làm kịch bản phim, các tác gia bây giờ “cẩu lương – cẩu huyết” đến độ bất chấp! Muốn cho nhân vật chính quên quá khứ, thế là bịa ra kịch bản ngã từ trên vách đá xuống, chấn thương não và quên sạch, sau đó để cho nhân vật chính nhớ lại quá khứ, chỉ cần… cho ngã thêm lần nữa, từ nhớ thành quên, rồi từ quên thành nhớ! Các drama TQ giờ phần lớn đều thế, phi lý đến đáng sợ! Tuy vậy, các yếu tố văn học, văn vật, văn hóa, sự kỹ lưỡng về bối cảnh, trang phục… trong phim rất đáng xem!

Kogda my byli na voyne

2025/09/23 | Categories: music, Russian | Tags: clip

Thế là cuộc chiến đã bước sang năm thứ 11, những người thanh niên đã mọc nhiều râu hơn, trông già dặn, cứng cáp hơn trước. Người Nga là một kiểu giống như… pitbull hay rottweiler vậy, đã cắn vào rồi là không nhả ra đâu!

Hãy nghe, xem và cảm nhận, như thế nào là loại âm nhạc của một dân tộc khỏe mạnh, một dân tộc “trên lưng ngựa”! <3 Haiza, nghe rồi nghĩ đến những thể loại chỉ có thể gọi là “nhẽo” (éo phải là nhạc) của cái giống Vịt.

100 bmp

2025/09/02 | Categories: misc | Tags: clip

Mừng quá, đã gần đạt được nhịp chuẩn cỡ 95~100 bmp (beat per minute), vẫn chưa tới mức 106 bmp như đã quảng cáo! Suốt buổi lễ là em ngồi đếm nhịp, đạt cỡ 100 với các khối tốt nhất, và cỡ 95 với các khối kém hơn. Như đã từng nói, nhịp là một cái gì đó rất nền tảng, rất căn cơ, phải có rèn luyện thể chất thực sự mới bảo đảm được, kiểm soát nhịp nói thì đơn giản, làm thì rất khó. Người Nga thường đi ở nhịp 120 bmp, rất mạnh mẽ và sôi động, người TQ thường đi với nhịp 110 bmp, vô cùng chuẩn chỉnh, và VN nếu cố gắng thì vẫn có thể đi đều và đẹp ở nhịp chẵn 100 bước/phút!

Đừng nghĩ đây chỉ là chuyện đi đứng, không có gì quan trọng, người ngoài trông vào người ta nhìn thấy hết! Đây cũng không phải là chuyện thể hình “thấp bé, nhẹ cân”, tuy nhỏ nhưng vẫn phải khỏe mạnh! Như các bạn Lào, Cam, dáng đi cong, người không thẳng, chứng tỏ ít tập luyện, thậm chí có thể còn chưa được ăn uống đầy đủ. Các đội hình VN đến hiện tại đã khắc phục được phần nào, động tác đầy đặn, dứt khoát, dáng đi nhìn thẳng và đều, nhưng vai, lưng và đầu vẫn còn lắc lư, nhấp nhô nhiều, thấy rõ là cơ thể vẫn chưa đủ cứng cáp, vững chắc, vẫn chưa tập luyện đúng mức!

tử sa

2025/08/29 | Categories: Chinese, Vietic | Tags: clip

Nếu nói về công phu thì làm một cái ấm trà không đáng gì, người TQ có nhiều công phu còn kinh hoàng hơn thế. Nhưng một người thợ học việc làm đồ gốm tử sa TQ sẽ bắt đầu làm một mẫu ấm duy nhất suốt… hai năm. Hai năm liền chỉ làm một mẫu đơn giản nhất, sau đó mới chuyển sang những mẫu phức tạp, cao cấp hơn. Kế đến là chạm nổi, điêu khắc, thư pháp, thư họa trên gốm, v.v… Học xong cơ bản nghề chắc phải hơn 10 năm. Phải có công phu thì mới trì định được tri kiến, con người mới định hình được giá trị!

Con người kiên định được giá trị thì xã hội mới kìm hãm được lạm phát. Lạm phát chẳng qua là mất giá trị thôi, mà ở nơi như VN thì mất giá trị chủ yếu là do lưu manh và gian lận! Một cái bánh nhân dừa, năm nay bớt dừa đi chút, năm sau lại bớt thêm một chút, sau mười năm thì tên vẫn là bánh nhân dừa, nhưng, kỳ lạ thay… hoàn toàn không có chút dừa nào! Không công phu, gì cũng quèn quẹt, tâm thì muốn hơn người, đẻ ra vô số trò gian manh, xảo trá. Xã hội, dân trí, lòng tin như thế, không loạn mới lạ!

đại nhân, tiểu nhân

2025/08/17 | Categories: Chinese, movies, Vietic | Tags: clip

Tôi đã từng thấy những ông bố trong cuộc sống, ngay trong nhà, ngay cả với người nhà, ngay với bà con họ hàng đã làm đủ thứ trò lưu manh, tiểu xảo, suốt cả cuộc đời chưa bao giờ làm được điều gì cho đúng đắn, thấy chuyện lưu manh, đĩ điếm, bịp bợm thì lại lờ đi, xem như không biết. Nhưng cứ mỗi lần thấy thằng con đi ra khỏi phòng quên tắt đèn là liền trừng mắt, nạt nộ: “tao dạy mày đi ra khỏi phòng là phải tắt điện, phải biết tiết kiệm, nghe chưa”. Thế rồi suốt ngày chỉ đi canh me xem có tắt đèn không, vì rảnh quá mà, đâu có làm gì khác! Khi thằng con còn nhỏ nó chưa hiểu vấn đề, nhưng lớn lên chút thì nó hiểu ra rằng, những “bài học mẫu” đó chẳng qua chỉ là một cách để chứng tỏ, áp đặt “cái tôi” mà thôi, thực tâm người lớn không hề muốn làm những điều đúng đắn! Những vụ án gần đây cũng giống y hệt thế, cố đưa ra những “án mẫu” để tìm cách chứng tỏ điều gì?!

Cố chứng tỏ “tôi đúng” trong những chuyện cỏn con, còn những chuyện hệ trọng thì xem như không biết! Kiểu vậy chỉ lừa con nít 3 tuổi thôi, và người dân bất mãn, dù về lý thì họ sai, nhưng suy cho cùng cũng có nguyên nhân của nó. Thể hiện ra những chi tiết vặt vãnh như vậy là đặc trưng của kẻ không chịu lớn, không lớn trong suy xét nhân – quả, không chịu lớn trong quan hệ giữa người với người. Người mà suốt ngày chỉ chăm chăm chứng tỏ “tôi đúng” trong vô số những điều nhỏ nhặt, thì tức là đã có một cái gì đó… sai rất lớn! Nhiều người quan ngại án sai, máy móc sẽ ảnh hưởng đến công bằng xã hội, nhưng tôi cho rằng quan trọng hơn nữa chính là sự méo mó, lệch lạc, thiếu trưởng thành trong tính cách con người! Xem phim TQ, “đại nhân” – dịch ra tiếng Việt tức là “người lớn”, vậy “tiểu nhân” dịch ra tiếng Việt chính là “người không chịu lớn” rồi!

shogun, 2024

2025/06/08 | Categories: boat-related, history, movies | Tags: clip, Japanese

Nhớ lại cuối tháng 5 năm đó, 2025, ốm một trận khá to đến gần 2 tuần, người thì vẫn có vẻ khỏe, vẫn đạp xe tập gym nhẹ nhẹ được, ra ngoài người ta nhìn không biết mình ốm, nhưng thực ra bên trong sốt cao mất cả giọng nói. Bệnh nó làm thay đối tâm tính con người, chỉ nằm nhà xem phim… Là cái phim cũ rích Shogun 1980 làm lại, đây là phiên bản 2024. Đương nhiên so với gần 50 năm trước sẽ có nhiều khác biệt, thời đại thông tin, người ta ngày càng biết rõ ràng hơn, kỹ càng hơn về một nền văn hóa, tất tần tật từ những chi tiết nhỏ nhất như 6, 7 lớp áo kimono phải mặc như thế nào, hay cách bài trí một căn nhà phải ra làm sao, etc… Về phương diện này thì phim khá là thành công, đầu tư kỹ lưỡng, phần đông người Nhật có vẻ như không có ý kiến gì về mức độ tái tạo chân thực của phim, đương nhiên cũng chưa biết những người thật sự khó tính nghĩ như thế nào. Phải nói là Nhật Bản và phương Tây có một sự giao lưu văn hóa từ rất sớm!

Và trong chừng mực nào đó có sự thông hiểu nhất định giữa Đông – Tây hai bên, nên phương Tây muốn tái tạo một không gian văn hóa Nhật sẽ tương đối dễ thành công hơn một không gian Trung Quốc hay Nga. Nga và Trung Quốc, đó là những thế giới còn phức tạp và khác biệt đáng kể nữa, khi những kiến thức “giả cầy ta đây biết rồi” là sẽ hoàn toàn không đủ để tái tạo một không gian văn hóa mang tính nguyên bản – authentic có thể thuyết phục được người khác. Hai “đảo quốc” hoàn toàn không lớn lắm, nếu không muốn nói… khá là bé, một ở bờ Tây, một ở bờ Đông, Anh và Nhật, xem như là 2 “đầu tàu” kéo văn minh nhân loại phát triển trong những giai đoạn nào đó, liên tục đi đầu trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Cả hai đều là hai quốc gia “quân chủ” lâu đời! Xem ra thể chế chính trị chẳng hề có tí ảnh hưởng nào, quan trọng vẫn là phẩm chất con người như thế nào mà thôi! 10 tập đầu của phần 1, có lẽ sẽ có phần 2, 3 tiếp theo…

Phim dựa trên tiều thuyết cùng tên của James Clavel, còn tiểu thuyết thì dựa trên một sự thật lịch sử: William Adams, được xem là người Anh đầu tiên đặt chân đến Nhật Bản, là hoa tiêu trên một đoàn tàu 5 chiếc của công ty Đông Ấn, Hà Lan, đoàn tàu vòng qua eo biển Magellan vượt Thái Bình Dương nhưng chỉ có một chiếc đi tới đích. Sau khi thuyền bị trôi dạt vào bờ biển Nhật Bản, 1960, William Adams trở thành cố vấn cho Tokugawa Ieyasu, được tin cậy và trở thành samurai – hatamoto, được phong một lãnh địa nhỏ chừng 400 koku. William Adams đóng một vai trò quan trọng trong lịch sử Nhật Bản giai đoạn này, ông ta giúp Tokugawa Ieyasu xây dựng một đội thương thuyền, tiến hành buôn bán với nhiều nước châu Âu và Đông Nam Á, thu mua vũ khí phục vụ cho cuộc chiến thống nhất Nhật Bản, trở thành Shogun của Tokugawa Ieyasu! William Adams lấy vợ, sinh con và sống ở Nhật 20 năm cho đến lúc qua đời, 1620.

So sánh không được chính xác cho lắm, nhưng William Adams ở Nhật cũng có thể xem như Bi Nhu Quận công tại VN vậy, mặc dù Pierre Pigneau de Behaine để lại một dấu ấn, tuy ngắn ngủi, nhưng có thể nói là sâu đậm hơn nhiều. Nguyễn Ánh đã phong cho ông ta một cái tước cao nhất có thể, vì lúc đó chính thức vẫn dùng niên hiệu Cảnh Hưng của Lê Hiển Tông (dù nhà vua đã qua đời), và nhà Chúa thực ra chỉ là tước vương mà thôi, nên phong đến Quận công là tột đỉnh rồi, không thể cao hơn được nữa. Ông Bi Nhu – Pigneau này, trong khoảng 15 năm cho đến lúc mất, đã cố vấn cho Nguyễn vương xây dựng đường sá, xây đắp thành lũy, khai mỏ nấu quặng, rèn đúc vũ khí, chia dân cư thành các vùng chuyên canh trồng cây “công nghiệp”, huấn luyện binh lính theo lối Tây phương, làm trung gian mua tàu thuyền, vũ khí, và có lẽ đóng góp quan trọng nhất là tham gia kiến thiết hạm đội thuyền chèo tay – galleys hùng mạnh của nhà Chúa!

drama

2025/05/28 | Categories: Chinese, movies | Tags: clip

Thích xem các phim cổ trang, cung đấu, gia đấu TQ, đây phần lớn là những phim giả tưởng, mượn cái bối cảnh cổ xưa nhưng thực ra là để phân tích hành vi tâm lý của con người. Hàng ngàn năm trước, điều kiện sống không như bây giờ, chiến tranh, dịch bệnh, đói kém đe dọa thường trực, nên người ta có nhiều chuyện để mà phải lo nghĩ hơn là rửng mỡ. Trong những điều kiện khó khăn, khắc nghiệt, trong những tình huống cực đoan, tới hạn, v.v.. thì con người ta suy nghĩ, phản ứng như thế nào, sự khác biệt nam, nữ, khác biệt giữa các giai tầng, lứa tuổi… Nên cổ trang, lịch sử chỉ là cái vỏ, mượn tạm không gian, bối cảnh để phân tích về con người mà thôi. Và đó cũng là sự khác biệt giữa loại điện ảnh có nội dung, có chiều sâu…

Và những loại phim ảnh chỉ chăm chăm đi tạo drama nhảm nhí, xàm xí đến phi lý! Tuy đều mang tiếng là phản ánh thực tế cuộc sống, nhưng loại media hời hợt, hạ cấp, cổ vũ cho cái xấu, cái ác nhìn là biết ngay! Không cần phải tầm cỡ lý luận phê bình gì mới biết, đây hoàn toàn không phải là kiểu tranh luận: nên “phản ánh thực tế” hay nên “định hướng tư tưởng”, mà thực ra là xem ai có cái nhìn sâu hơn về con người, mà con người thì có học hỏi, thay đổi, có phát triển, con người trong những ràng buộc sinh học và xã hội! Nghĩ mà buồn cho những cái thể loại: thơ thì kiểu “cháu lên 3”, nhạc thì kiểu “cháu đi mẫu giáo”, còn hài thì kiểu “cô khen cháu vì cháu không khóc nhè”, “ngô nghê, trì độn” như ở VN hiện tại, haiza…

slipway

2025/05/28 | Categories: boat-related | Tags: clip

Sự chuyên nghiệp thật đáng nể, giống y như lính cứu hỏa trượt thẳng từ nhà xuống xe vậy, khi có nhiệm vụ cứu hộ, chỉ cần tháo cái chốt là con tàu trượt xuống nước, nhanh chóng nổ máy đi làm nhiệm vụ, khi xong nhiệm vụ thì kéo tàu lên trở lại! Trước có nói về các con tàu cứu hộ của Anh quốc, những con tàu nhỏ, hiện đại và đắt tiền, chúng được chứa trong những hangar nằm cao trên bờ sông, bờ biển, để bảo vệ các con tàu khỏi thời tiết, nắng mưa. Thiết kế của những con tàu này đều có két nước giằng, khi ra biển thì bơm vài tấn nước vào cho ổn định, khi về bến thì bơm nước ra cho nhẹ để kéo tàu lên. Điều đáng nói, RNLI là tổ chức thiện nguyện, các nhân viên phần lớn đều là tình nguyện, không lương!

Ngân quỹ hoạt động của RNLI đều do cộng đồng đóng góp (donate)! RNLI hoạt động dưới sự điều phối của HM CoastGuard – lực lượng tuần duyên, dù tên là CoastGuard nhưng từ lâu đã không còn là cơ quan quân sự, mà chỉ là dân sự trực thuộc Bộ giao thông vận tải! Chỉ trừ một số sĩ quan chỉ huy, điều phối và huấn luyện là viên chức nhà nước ra, thì phần lớn nhân viên của HM CoastGuard cũng đều là… tình nguyện! Chỉ khi nào mà con người ta nhận lấy những công việc nguy hiểm một cách tình nguyện, không được trả xu keng nào, như là một kiểu “hobby”, vừa “vui chơi, giải trí”, vừa như một kiểu đóng góp cho cộng đồng thì dân trí mới gọi là cao được, ở VN mà nói cứu hộ… thì còn phải đợi chán chê!

bơi nghiêng – sidestroke

2025/05/24 | Categories: fitness | Tags: clip

Lớn lên trong một làng chài ven biển, một cách tự nhiên, kiểu đầu tiên mà tôi tự bơi được là bơi chó (doggy paddle). Bơi chó không cần phải tập gì, nó là phản xạ tự nhiên! Sau đó phát triển thành bơi ếch (breaststroke), suốt một thời gian dài tôi cảm thấy bơi ếch rất thoải mái, nhưng cũng thấy nó tạo ra nhiều sức cản (drag), sau đó nhìn người khác bơi sải (freestyle) mà học theo! Đến một lúc, bằng kinh nghiệm thực tế, tôi thấy rằng bơi nghiêng (sidestroke) là hiệu quả nhất. Đương nhiên hồi đó là cứ bơi theo kiểu nào cảm thấy tiện lợi nhất thôi, không phân biệt thuật ngữ như giờ! Nói về tốc độ thì dĩ nhiên bơi sải nhanh nhất, nhưng với một số người (trong đó có tôi), kiểu bơi này hao sức và khó dùng để bơi đường dài!

Khi nhỏ, những lần bơi xa cỡ 10 km, tôi đều bơi nghiêng (sidestroke), kết hợp với một ít bơi ếch, bơi ngửa, thay đổi động tác cho đỡ mỏi! Khi lớn lên tìm hiểu thêm trên internet thì mới biết, hóa ra điều mình tự nghiệm ra được lúc nhỏ là đúng đắn! Bơi nghiêng mới chính là kiểu bơi đường dài hiệu quả nhất! Thực ra chỉ mới vài chục năm gần đây, trong các kiểu bơi ở Olympic, toàn là đua về tốc độ thì bơi sải, bơi bướm (rất nhanh xuống sức) mới trở thành chính thống, còn trước đó ở châu Âu, bằng kinh nghiệm thực tiễn, người ta toàn bơi nghiêng. Ngày nay, các đội đặc công nước trên thế giới cũng toàn bơi nghiêng! Trước hết là vì nó hiệu quả trên đường dài, không lộ nhiều ra trên mặt nước tránh bị phát hiện!

Động tác bơi cho phép mang trên người nhiều trang thiết bị mà không bị vướng, có thể kéo theo một người hay vật thể khác. Mới nhìn thì động tác có vẻ hơi ngược ngược, nhưng cứ thử thực hành là bạn sẽ hiểu tại sao bơi nghiêng ít tạo ra mỏi mệt, phù hợp để bơi đường dài! Bằng một cách bản năng, tôi thấy rõ rằng động tác đạp chân (scissor kick) nó hiệu quả hơn hẳn động tác vẫy chân (flutter kick, trừ khi vẫy chân có dùng thêm vây – fin). Nên tuy không được đưa vào làm một nội dung thi Olympic (một phần vì các động tác bơi hơi khó định nghĩa chính xác cũng như dễ phát sinh ra nhiều biến thể khác nhau) nhưng các khóa học quân sự, các lớp kỹ năng sinh tồn đều dạy bơi nghiêng như hình thức chính yếu!

Shiawase no toki

2025/05/11 | Categories: music | Tags: clip, Japanese

Chút âm nhạc nhẹ nhàng thư giãn cuối tuần… Khi tôi 20 tuổi, rất là thích ca khúc Nhật Bản này, “Shiawase no toki – Thời gian hạnh phúc”! Lúc đó, dù chỉ mới nghe phiên bản lời Việt mang cái tựa đề “Chỉ còn mình anh”: Thôi mình xóa cho nhau niềm đau cơn hận, Để thuyền lòng nhẹ sang ngang… Mối tình đầu, lấp chôn sâu khi em qua cầu làm hành trang ta tiễn nhau, Biết rằng đời sẽ quên mau… Mới nghe là biết rõ ràng đây không phải là nhạc Việt! Không thể nói đây là một lời dịch tốt, nhưng đẩy tempo – nhịp độ nhanh lên một chút, làm âm điệu trôi chảy – smooth hơn một chút, nó thành ra hợp trong tiếng Việt một cách kỳ lạ!

Chúng ta thường hình dung về văn hóa Trung, Nhật theo cách nôm na gọi là… “quân tử Tàu”, trong đó, cá tính con người hiện ra, được trình bày lại, có vẻ lớn hơn một chút, trưởng thành hơn chút, ra dáng vẻ “đại nhân” thấy rõ! Cách mô tả này thực chất có chút láu lỉnh, hàm ý là “không thật”! Người thế nào thì âm nhạc thế đó, dù có cố gắng che phủ bởi ngôn từ mĩ miều, có mặc bao nhiêu lớp lụa đi nữa, kiểu bolero, thì chất “phèn” cũng không giấu được. Mà “phèn” ở đây tuyệt đối không phải là “giàu hay nghèo”, là “quê hay sang”, mà là sự chính chắn, trưởng thành trong nhận thức, tư cách! Tâm lý nhược tiểu, mãi không chịu lớn!

cuộc chiến thần thánh

2025/05/08 | Categories: history, music, Russian | Tags: clip

Chương trình âm nhạc “cuối tuần”, bài hát “Svyashchennaya voyna – Cuộc chiến thần thánh”… Ngày mai, 9 tháng 5, như thông lệ hàng năm, người Nga tổ chức kỷ niệm 80 năm kết thúc Thế chiến 2, 1945 – 2025, và lần đầu tiên có sự xuất hiện của Quân đội nhân dân Việt Nam tham gia diễu binh trên Hồng trường. Như một sự “tình cờ” (phải chăng là tình cờ?) của lịch sử… Cách đây 80 năm, có một nhóm người Việt đã tham gia cuộc chiến này, tham gia bảo vệ thủ đô Moskva, phần lớn là người Nam Đàn, Nghệ An.

Ở hành tinh Nga, đây là bài ca duy nhất (không phải quốc ca) mà khán giả thường phải đứng nghiêm khi nghe, người Nga không ngần ngại gì tôn vinh lịch sử, xem nó như một kiểu nửa thần thánh, nửa tôn giáo: “Vùng lên hỡi quốc gia vĩ đại, đứng lên chiến đấu đến chết với bè lũ Phát-xít…” Chính vì có nhóm người này nên trong Tuyên ngôn độc lập mới viết được những dòng: “Một dân tộc đã gan góc đứng về phe Đồng-minh chống Phát-xít mấy năm nay, dân tộc đó phải được tự do, dân tộc đó phải được độc lập…”

Và trong lúc đó, ở hành tinh Nga…

120 bpm

2025/04/26 | Categories: music, Russian | Tags: clip

Nhìn chung là đã đi khá đều và đẹp, nhưng mà cái nhịp chậm lê thê phát chán… người Nga thường đi với tempo – nhịp là 120 bpm – beat per minute, trông vô cùng sinh động. Người Trung Quốc thường đi với tempo khoảng 100 bmp, chậm hơn chút, cũng rất là khí thế. Mà người VN toàn đi với tempo vừa chậm lê thê, vừa không chuẩn, đâu đó trong khoảng 85 ~ 90.

Xem clip thấy các bạn TQ phải cố tình kéo nhịp chậm lại cho khớp với các khối quân khác mà thấy tội! Haiza, đều và đẹp là một chuyện, nhưng nhịp là một cái gì đó rất căn cơ, thể chất kiểu này ngó bộ phải nhiều thế hệ nữa! Hãy xem & nghe clip để hình dung nhịp 120 bpm nó như thế nào nhé. Chương trình âm nhạc cuối tuần, Bài ca người lính – Ballad of a Soldier!

thorn birds

2025/03/31 | Categories: movies, music | Tags: clip, link

Một góc làng chài ven biển, không biết từ lúc nào đã xuất hiện một cái nhà thờ nho nhỏ cùng với một cộng đồng giáo dân be bé, lúc tôi sinh ra thì nó đã có ở đó rồi. Đó là những năm đầu 198x, lâu đến mức tưởng đã quên luôn khúc nhạc trong phim “Theme from the thorn birds – Tiếng chim hót trong bụi mận gai” này. Phim gì đâu mà mô tả chuyện tình ngang trái, vụng trộm không thể giấu giữa một cha xứ… cha Ralph de Bricassart và cô gái bé nhỏ mang tên Meggie, nhỏ đến mức giống như là Lolita vậy!

Nhạc và phim thì không còn nhớ mấy, nhưng điều tôi còn nhớ rất rõ là, trong cái xóm chài đó, khi truyền hình đang chiếu phim này, thì giáo dân nhiều người đã… đập TV! Nhiều TV bị đập nát đến không dùng được, mà tại thời điểm đó, TV là cả một tài sản! Không thể chấp nhận chuyện tình vừa trái cả đạo lý, vừa trái cả giáo lý như thế! :D Nét nhạc có phần đơn giản nhưng tươi sáng, đã di cư đến Úc đến cả mấy trăm năm rồi, nhưng chất nhạc dân ca Scotland và Celtic không lẫn đi đâu được!

Làm tôi nhớ đến một ông “tiến sư giáo sĩ” người đã dạy tôi hồi còn ở Đại học: đẹp trai như các anh chị ngồi đây, hay xấu trai như tôi, từ quan điểm xác suất thống kê thì… khả năng lấy được vợ đẹp là như nhau! Ông ấy lại tiếp tục: tôi khuyên các anh lo học hành đi, thời bây giờ đàn ông lấy vợ kém 10, 15 tuổi là việc tương đối bình thường, nên bây giờ đừng có tập trung quá nhiều cho việc yêu đương, luyến ái, hẹn hò làm gì, vì vợ tương lai của các anh, ngay lúc này, còn đang đi học mẫu giáo kìa! :D

dantri.com.vn – Đời thăng trầm của tài tử ‘Tiếng chim hót trong bụi mận gai’

a nostalgic nomad

je viens d'un pays qui n'existe plus, je viens d’un paradis perdu

Tag: clip