back to the rat race

Đi về đã được vài ngày rồi, mà tâm trạng cứ lững lờ ở đâu đâu mãi, diễn đạt bằng một câu Đường thi: Thế trung diêu vọng không vân sơn世中遥望空云山 – Ở trong thế giới này nhớ về ngọn núi mây bay… Về cây gậy dã ngoại (hiking stick) 4 công dụng, làm bằng 3 đoạn ống nhôm lồng vào nhau, khi rút gọn khoảng 60cm, khi kéo dài khoảng 150cm, tôi thêm một cái chốt để gắn được camera, có thể dùng làm monopod để chụp ảnh.

Có thể cắm xuống cát, hay dựng tựa vào xe đạp. Ngoài ra gậy còn có thể dùng làm selfie-stick, và dùng làm… vũ khí phòng thân khi cần. Để chống xuống đá lâu mòn thì đầu gậy có gắn một mũi nhọn tungsten-carbide siêu cứng, cứng hơn thép nhiều lần, nên cây gậy này siêu nguy hiểm, có thể chọc vỡ kính hay gây ra nhiều vết thương nghiêm trọng khác. Cũng vì lý do này mà gậy dã ngoại bị cấm mang lên máy bay (phải ký gởi hành lý).

cd26, p6 – vận động nhẹ nhàng

Buổi sáng cuối cùng ở Côn Đảo, gió mạnh lên một chút, cỡ cấp 3 ~ 4 Beaufort, sóng có nơi cao khoảng 0.5 ~ 0.6m nhưng các cano du lịch đã được lệnh cấm xuất bến! Thực sự có chút ngạc nhiên với sự cẩn thận, đề phòng này, vì cấm là cần thiết trong một số tình huống, nhưng mới chỉ có chút xíu sóng gió như vậy mà đã cấm thì hơi kỳ lạ! Lệnh cấm chỉ áp dụng với cano du lịch, còn tàu cá và các tàu lớn khác vẫn hoạt động bình thường. Đúng 1h chiều thì con tàu cao tốc Thăng Long xuất phát quay trở về Vũng Tàu.

Vì có chút gió nên tàu không chạy với vận tốc tối đa, chạy chậm hơn thường lệ nên con tàu không còn gây cảm giác… rung như chuyến đi ra nữa, nó chuyển sang… lắc! Xung quanh rất nhiều người nôn ọe, khi về tới Vũng Tàu, có một vài người… được khiêng xuống tàu vì không đi nổi! :D Mới gió cấp 3, 4 đã như thế này, không hiểu khi gió cấp 5, 6 sẽ như thế nào!? Cũng vì tàu chạy chậm hơn thường lệ, nên phải hơn 5h mới về tới Vũng Tàu! Kiếm chỗ ăn một bụng thật no để chuẩn bị đạp về Sài Gòn.

Vì không thể bắt kịp chuyến phà Phước Khánh cuối lúc 9h30 để đi đường tắt về Nhà Bè, nên đành phải đạp vòng qua Biên Hòa, qua cầu Xa lộ về Sài Gòn, đường xa hơn đáng kể, hơn 125km! Khốn khổ nhất là đoạn qua Đồng Nai, đường vô cùng xấu, vô số ổ gà, ổ trâu, không cách nào tăng tốc được, nên phải mất 8.5 giờ mới về tới Sài Gòn, về tới nhà thì đã đúng 3h sáng. Lần đi Côn Đảo này cũng là một kiểu kiểm tra thể lực, về đến nơi cũng không mệt mỏi gì mấy, vẫn còn có thể ngồi gõ những dòng này được!

Tuy vậy, thể lực không phải là không có vấn đề, nhiều điều đã được ghi nhận lại để cải thiện sau! Về leo lên cân, sau một tuần đi “nghỉ dưỡng” thì cơ thể đã sụt mất 3kg! :D Đi thực ra chẳng qua là một cách để “làm trống” bản thân mình, khi bên trong đã thực sự “trống rỗng” rồi thì những suy nghĩ, cảm nhận mới có không gian để phát sinh được! Còn ảnh thì chỉ chụp tới một mức độ nào đó thôi, thường là tôi chụp RAW+JPG, post ảnh JPG trước, khi nào có thời gian sẽ quay lại làm “hậu kỳ” Lightroom sau.

cd26, p5 – hòn đảo xinh đẹp

Hôm qua dắt xe đạp lội 200m nước biển sâu đến 1m là đã biết sẽ có chuyện không tốt xảy ra rồi. Sáng nay đạp xe về phía Nam đảo, tìm đường trekking trên hòn Bà! Đạp đường bằng thì không sao, nhưng khi leo dốc là xe kêu kẽo kẹt, lắc cắc rất thê thảm. Nghĩ tới nghĩ lui, quyết định hũy cái tour nguyên ngày này, chỉ đạp nhẹ nhàng loanh quanh vài tiếng, rồi quay trở về khách sạn, xịt nước rửa xe và xin một ít dầu bôi trơn tra gấp vào xe, hy vọng là pedal không bị bể bạc đạn, để có thể lết về tới Sài Gòn an toàn.

24 giờ còn lại ở trên đảo, quyết định không đi đâu xa nữa, giờ đây mới thật sự là đi “nghỉ dưỡng” chứ không phải là đi “hành xác” nữa! Đạp xe đi dạo lòng vòng, cafe, đi ăn kem… Rất thích kem dừa Côn Đảo, đơn giản vì ngọt, béo, mát lạnh, người vận động nhiều ăn rất thích, so với tiêu chuẩn kem phương Tây thì chắc là chưa đạt, nhưng so ra với tiêu chuẩn Việt Nam thì cũng có thể xem là khá ngon rồi! Ra Côn Đảo thực sự không thích đi ăn nhà hàng hải sản, đặc sản một chút nào, vì cũng đã đi khá nhiều rồi.

Các nhà hàng phổ thông ở đây không có nhiều công phu chế biến, nêm nếm, nên nhiều khi ăn tôm, cua, mực… mà thấy tiếc cho các nguyên liệu rất tươi ngon này, vì không có công phu chế biến mà trở thành những món ăn khá tầm thường! Thường là đạp xe ra chợ đêm Côn Đảo, có nhiều món ăn bình dân phong phú để lựa chọn! Vừa ăn vừa nghe, từ phía bên kia quảng trường, tiếng loa phóng thanh đều đặn 6h tối mỗi ngày: “ngày thứ 2 Mỹ tấn công Iran, chỉ số SP-500 đã giảm hơn 1%, chỉ số HanSeng…”

Đi nhiều nơi trên “la isla bonita – hòn đảo xinh đẹp” này mới thấy, làm kiểm lâm bây giờ thật nhàn: các điểm cao, các góc cạnh của đảo đều có lắp camera, loại chuyên nghiệp có thể zoom rất xa. Họ ngồi xem camera, phát hiện ra dấu hiệu khả nghi sẽ leo lên vọng gác, dùng kính viễn vọng quân sự để kiểm tra lại. Giả sử như bạn đốt lửa trại trên bãi biển, kế bên rừng cây bụi thấp, thì chỉ 15 phút sau thôi, một chiếc cano sẽ xuất hiện, và xin chúc mừng, bạn đã được tặng một vé phạt 4 triệu vì lỗi đốt lửa.

cd26, p4 – nguyệt thực toàn phần

Mấy ngày gần đây, liên tục xảy ra những “thiên tượng” lạ, đầu tiên là các hành tinh gióng thẳng hàng, ngày 28 tháng 2 vừa qua, sao Mộc, sao Thổ, sao Kim, sao Thủy, sao Hải Vương và sao Thiên Vương nằm trên một đường thẳng. Trong văn hoá, niềm tin phương Tây và cả phương Đông, các sao gióng thẳng hàng là một thời khắc quan trọng, thích hợp để làm những việc trọng đại! Và ngày 3 tháng 3 vừa qua là nguyệt thực toàn phần và mặt trăng máu (blood moon), có thể quan sát rõ ràng tại Việt Nam.

Suốt từ 6h đến 8h45 tối ngày 3 tháng 3, tôi đứng trên bờ biển Hàng Dương, Côn Đảo quan sát được trọn vẹn toàn bộ hiện tượng nguyệt thực toàn phần từ đầu đến cuối, khoảng 6h là đã bắt đầu, đến 7h thì che kín gần hết và đến 8h30 mặt trăng sáng tỏ trở lại. Tiếc là lúc đó không nghĩ đến chuyện quay thành một cái video time-lapse để ghi lại toàn bộ quá trình, mà chỉ chụp được một vài ảnh đại diện. Đó thật sự là một cảnh tượng kỳ diệu, dù trời Côn Đảo lúc đó có một chút màn mây mỏng!

Sau phần tắm biển là đến phần… tắm rừng, hôm nay đi lên phần phía Bắc của đảo, mũi Chân Chim, đường Cỏ Ống, khu sân bay, bãi Đầm Trầu, v.v… Nhưng không hiểu vì sao không còn cảm thấy cái mùi thơm ngọt, tươi mát của cỏ ống như 10 năm trước nữa. Sau đó quay lại khu suối Ớt, nhân lúc thuỷ triều xuống, đạp xe dọc theo bãi Vông, đi qua rìa phía Đông của sân bay! Ảnh cuối, có thể thấy một chiếc máy bay đang cất cánh. Tại đây bỏ xe đạp lại và đi bộ theo con đường trekking qua núi ra vịnh Đầm Tre.

Con đường trekking này có thể đi và về trong 3~4 tiếng, ban đầu định đi ra tận mũi Đông Bắc nhưng tính đi tính lại không đủ thời gian bèn quay lui. Khi quay lại chỗ để xe đạp thì thuỷ triều đã lên cao, do kè bê-tông rìa Đông sân bay xây lấn ra bãi biển, nên nước ngập lên gần 1m, chiếm hết lối về. Vừa đẩy chiếc xe đạp lội nước biển, vừa xót của vì phải ngâm xe trong nước mặn đến cỡ 1m. Nhưng chỉ phải đẩy xe dưới biển khoảng 200m mà thôi, và phải cố đi qua chứ không thuỷ triều sẽ còn dâng lên cao nữa…

cd26, p3 – mua một tặng một

Ngày thứ hai, đăng ký một chuyến đi lặn – snorkelling. Tôi về khoản bơi lội khá là tốt, nhưng về khoản lặn ngắm san hô thì đây là… lần đầu tiên! Mà đã là lần đầu, không biết gì thì cứ việc đi theo tour thôi, người ta dẫn đâu mình đi đó, người ta bảo làm gì mình làm cái đó! :) Đi trên một chiếc cano là đoàn gộp 15 người từ nhiều nguồn khác nhau, chỉ có 3 Việt, còn lại là Tây, bao gồm nhiều quốc tịch khác nhau. Nên tôi thường phải đứng ra làm “thông ngôn”, lúc nói tiếng Anh, lúc nói tiếng Pháp, nhặng xị cả lên!

Ngày hôm nay, ngay đầu ngày ông chủ khách sạn hớt hãi chạy lại: mày giúp tao với, có tour 4 khách Tây đi hòn Tre lớn, giúp tao làm “thông ngôn”, tao sẽ cho mày đi lặn miễn phí !!! Mình suy nghĩ và nhận lời ngay, vì tổ chức tour đi hòn Tre khá là xa nên chi phí cao, mà chỉ có 4 khách thì chủ sẽ không có lời nhiều. Nên nó không muốn thuê một thằng “tour guide” như thường lệ để giảm chi phí (đây là nét tính cách đặc trưng Vietic muôn thủa mà), thay vào đó, nó cho mình đi free… hai bên cùng có lợi! :D

Đây là lần đầu xách cái camera + hộp chống nước đi lặn, chưa rành cách thức nên dù chụp được một vài ảnh nhưng đều không được rõ đẹp lắm. Dù đã cấp tốc lên mạng, bổ túc gấp một khoá kiến thức “nhiếp ảnh dưới nước”, cách chỉnh camera sao cho đạt được hiệu quả tốt nhất, nhưng ảnh thì chỉ như vậy thôi, khá thất vọng, còn chưa học được cách chỉnh flash! Theo như nhiều người nói, san hô ở Côn Đảo đang chết với tỷ lệ đáng báo động, mà đây là tình trạng… toàn cầu chứ chẳng riêng gì của VN.

San hô chết đầu tiên ở những vùng nước nông, do ánh mặt trời trực tiếp rọi xuống, ở những vùng nước sâu thì tình trạng đỡ hơn. Nên khi lặn snorkelling thường ở vùng nước nông gần bờ sẽ khó chụp được ảnh đẹp! Hơn nữa tôi mang kính lặn vào cộng với cơ thể khá béo tốt là nó cứ nổi lềnh phềnh, không xuống sâu được. Ảnh đẹp đành hẹn đến những lần sau khi đã có kinh nghiệm hơn. Cơ thể bắt đầu lên cơn sốt sau 4, 5 ngày vận động cường độ cao liên tục, chắc phải nghỉ ngơi và ngủ nhiều hơn!

cd26, p2 – tam thốn thiên đường

Đi Côn Đảo tức là đi… tắm rừng, tắm biển. Nhưng trước tiên, ta hãy làm một vòng xe đạp dạo quanh đảo cái đã. Con đường quanh đảo (nói cho đúng là chỉ chạy quanh phần chính của đảo) dài khoảng 24km, đường tốt và không nhiều dốc, phù hợp để đạp xe nhẹ nhàng, chỉ có một đoạn ngắn qua vườn quốc gia Côn Đảo, khu vực núi Chúa là dốc đến hơn 10% nên hơi khó đạp một chút! Nếu ngày nào ta cũng làm một vòng vận động nhẹ nhàng quanh đảo thế này thì tốt biết mấy, không khí siêu mát mẻ, trong lành!

Định đạp/dắt lên đỉnh Thánh Giá 577 mét, cao nhất Côn Đảo như 10 năm trước, nhưng giờ đây đã bị cấm, khu quân sự không cho vào! Ra đây chỉ khoảng 8h30 tối là đã đi ngủ, 5h sáng đã dậy, mỗi ngày đều vận động nhẹ nhàng, đều đặn, ngủ nhiều hơn một chút vì vận động cũng nhiều hơn! Haiza, “mỗi nhật cứ như thử” – ngày nào cũng vậy thì tốt biết mấy! Nhưng cuộc sống hiện đại mà, không cho ta sự xa xỉ đó, cứ ép con người vào những cuộc đua vô nghĩa, những vòng xoáy không thoát ra được!

Cái “Condition de l’homme moderne” đó, đến tận giờ vẫn không biết phải làm sao… Ở cùng khách sạn có một cặp vợ chồng người Pháp, tranh thủ ôn lại vốn tiếng Pháp đã han gỉ nặng của mình một chút, kiểu như: Le ciel a choisi mon pays, pour faire un nouveau paradis (Dalida) – ông trời đã chọn đất nước tôi để làm một thiên đường mới, vâng, là tôi cứ nói phét không biết ngượng mồm như vậy đó! :D Đâu không biết, nhưng hôm nay, ở đây Côn Đảo, thì cứ tạm xem là “tam thốn thiên đường” cái đã.

5h sáng là đã dậy, đạp một vòng xe dọc bờ biển khởi động nhẹ nhàng vài km, về kiếm chỗ ăn sáng, uống cafe. Ở Côn Đảo (cũng như Bà Rịa – Vũng Tàu nói chung) người ta đều có thói quen ngủ sớm, dậy sớm, 5h là đã có rất đông người ra bờ biển tập thể dục rồi, 5h30 sáng là hàng quán đã mở cửa gần hết cả, không như ở Sài Gòn, nhiều khi 6h còn chưa thấy hàng quán nào mở. Cafe được một lúc thì đạp xe đi ngắm… mặt trời mọc, mùa này mặt trời vẫn còn tương đối “dậy trễ”, khoảng 6h06 mỗi ngày!

cd26, p1 – khổng tước xoè đuôi

Mùa xuân đã về, khắp nơi nơi, nhất là trên cõi mạng xã hội, ta đều thấy… khổng tước (chim công) xòe đuôi… :D Mình cũng tranh thủ đi… xòe đuôi đây :D, nhân tiện vận động một chút! Thực ra, đã dự tính chuyến đi này lâu rồi nhưng đến nay mới thực hiện được: đạp xe từ Sài Gòn đi Vũng Tàu (khoảng 100 km), rồi đáp tàu cao tốc ra Côn Đảo (khoảng 3.5h tàu chạy), đạp vòng quanh hòn đảo cũng chỉ có mấy chục km, rất nhiều điểm tham quan đẹp, hoàn toàn phù hợp vận động nhẹ nhàng với xe đạp!

Xuất phát lúc 21h, qua phà Phước Khánh là Long Thành (thời gian đợi phà đến hơn 1 tiếng), theo Huyện lộ 13 ra Quốc lộ 51 đi Vũng Tàu, con đường này tôi đã đi lại lắm lần, nhưng lần này tôi bỗng dưng thấy lạ. Mới đạp được khoảng 15 phút thì phát hiện ra mình… đi lạc! Vâng, đội ơn 16 tỷ đô (dự án sân bay Long Thành) mà giờ đây toàn huyện đã trở thành một đại công trường ngổn ngang, vô số đường sá mới, phần nhiều vẫn chưa có đèn, Google Map nhiều chỗ vẫn chưa cập nhật, không lạc mới lạ!

Lò mò ra được QL51 thì đã quá nửa đêm, thế là đã đi lạc đúng 1 tiếng! Như các lần trước, tôi thường đạp Sài Gòn – Vũng Tàu mất khoảng 7 tiếng, nhưng đó là ban ngày! Nay là ban đêm, trời mát, đường vắng, ít gió bụi, nên rút khá nhanh để bù vào thời gian đã mất, khoảng 5h sáng là đã xuống tới Bãi Trước, Vũng Tàu, tính ra thời gian đạp thật sự chỉ có 5.5 tiếng, nhanh hơn nhiều so với các lần trước. Thong thả kiếm chỗ ăn sáng, uống cafe đợi đến 7h lên con tàu cao tốc Thăng Long đi Côn Đảo.

Đây là con tàu lớn, hiện đại, chở được hơn 1000 khách, tốc độ 60+ kmph, ngồi trong khoang VIP đặt ngay dưới mớn nước (để hạn chế tối đa rung lắc), mà khi chạy tốc độ cao tàu rung dữ dội, trong khi biển hôm nay không có sóng, hoàn toàn phẳng lặng! Rung và ồn như thế này chỉ vài năm là trang thiết bị, nội thất sẽ hỏng hết, chất lượng đóng tàu xem ra… rất có vấn đề! Ra tới Côn Đảo thì đã hơn 11h, lấy xe đạp (đã gởi theo tàu), thong thả đạp về nhà nghỉ đã đăng ký trước ở trung tâm thị trấn…

xuyên việt

Năm đó, lần đầu đi xuyên Việt, không đi bằng xe máy như các chuyến sau đó mà đi bằng xe đò, đã chọn nhà xe “uy tín” nên phần lớn hành trình không xảy ra vấn đề gì lớn. Sau hơn 20 ngày “vi vu” trên đất Bắc, từ Sapa cho đến Hà Giang, thì mùng 5 Tết, quay về tới Đồng Nai, còn cách SG khoảng 50 ~ 60 km thì “xe hỏng”… Mọi người lục tục xuống xe, kẻ bắt xe ôm, người bắt taxi để hoàn tất nốt phần hành trình ngắn ngủi còn lại, chưa kể ngay kế bên chiếc xe hỏng đã có một xe khác nhỏ hơn chờ sẵn, sẵn sàng đưa khách về tới SG. Tôi quan sát tới lui một hồi, nhìn ra ngay cái chuyện “xe hỏng” này là… giả!!! Tuy chỉ còn 50 ~ 60 km nhưng đường đông, ra vào phải mất hơn 3 ~ 4 tiếng, chưa kể nguy cơ gặp cảnh sát giao thông kiểm tra. Thế nên nhà xe đã “bán” hành khách qua một xe nhỏ hơn, để nhanh chóng quay trở ra phía Bắc, quay vòng đón khách, “tối ưu thu nhập”!

Đó là thời cách đây hơn 10 năm, còn nếu lui về 20, 30 năm trước nữa, trên các chuyến xe Bắc – Nam xảy ra đủ thứ tệ nạn: từ cơm tù, cho tới móc túi, trấn lột, dàn cảnh lừa đảo, bản thân tôi từng tận mắt chứng kiến không thiếu một chiêu trò nào. Nhà xe họ biết cả nhưng im lặng, không ai dám nói gì vì xe chạy đều phải qua “địa bàn” của các băng nhóm, ai cũng chỉ muốn yên ổn làm ăn! Thế nên chuyến xe nào cũng có những hành khách ngây thơ bị lừa gạt! Còn nếu quay về 40, 50 năm trước nữa thì không phải là “lừa đảo”, “trấn lột” mà là cướp, thậm chí cướp bằng súng! Nhưng cái thời loạn lạc ấy thì tôi chỉ được nghe kể lại thôi, chứ bản thân may mắn chưa phải trãi qua! Và như thế, trong vòng khoảng 50 năm ~ 2 thế hệ, dân trí xã hội đã “tiến bộ không ngừng”, từ cướp bằng súng, đến trấn lột bằng dao, đến các hình thức lừa đảo trắng trợn và lừa đảo tinh vi khác!

tái thượng phong vân

Facebook nhắc lại ngày này năm trước… cuộc đời có rất nhiều thứ làm mình mê thích, nhưng lớn nhất thì chỉ có 2 thứ, một là: Giang gian ba lãng – 江間波浪 – Sóng gió giữa dòng sông, và hai là: Tái thượng phong vân – 塞上風雲 – Mây núi ngoài biên ải! Chính là lấy từ 2 câu trong bài Thu hứng – Đỗ Phủ trong SGK lớp 10 kiểu truyền thống ngày trước mà hầu như ai cũng biết: Giang gian ba lãng kiêm thiên dũng, Tái thượng phong vân tiếp địa âm…

Kể từ sau Covid-21 là liên tục mấy năm làm nhiều việc, lại nuôi thêm một con mèo Tom… “chảnh chó”, toàn ăn gà và cá, không thèm hạt thức ăn công nghiệp! Ku cậu rất tinh, phát hiện ra đồ ăn công nghiệp có nhiều hóa chất (kháng sinh!?) ăn thì đẹp da, mượt lông, ít chấy rận, nên luôn ăn một ít, theo kiểu… thực phẩm bổ sung mà thôi! Nhiều lần muốn xếp hết qua một bên đi đây đó một chút đổi gió, nhưng lại sợ không ai cho mèo ăn…

đại đồng

Ngồi nhớ nghĩ lung tung về những nơi đã đến, những vùng đất đã từng đi qua, những con người đã từng gặp! Đại Đồng, Đại Lộc, Quảng Nam, vùng quê trung du lâu đời. Cả cái tên Đại Đồng (大同) cũng gợi lên nhiều suy nghĩ sâu xa… Khắp các đô thị miền Nam trước 1975 từ Đà Nẵng, Nha Trang cho đến Sài Gòn đều có các đội biệt động thành, nhưng phần lớn chỉ biết đến “Biệt động Sài Gòn” nhờ bộ phim nổi tiếng cùng tên. Biệt động Sài Gòn tuyển dụng nhân viên như thế nào!?

Họ về những nơi như Đại Lộc, Tiên Phước, Quảng Nam, những vùng quê cách mạng lâu đời… Chọn ra một đứa bé tầm 13 ~ 15 tuổi, cha mẹ đứa bé, có khi là cả nhà, đều đã chết trong một trận càn của quân Mỹ , nên đứa bé nuôi cái ám ảnh phải báo thù! Chưa biết chữ, đi chân trần, chỉ qua một vài khóa huấn luyện, đào tạo ngắn, nó đóng vai thành đứa trẻ bán báo, đánh giày, bán vé số, lê la khắp các đường phố đô thị miền Nam làm công tác giao liên, nghe ngóng cho các đội biệt động!

đại điền

Facebook nhắc ngày này năm trước, nhà thờ xứ Cây Vông, năm đó lang thang nhiều ở vùng Diên Khánh, Nha Trang! Diên Khánh là tỉnh lỵ cũ của Nha Trang, cũng như Hội An là tỉnh lỵ cũ của Quảng Nam vậy, từ thời phong kiến xa xưa! Khi người Pháp đến, họ xây đô thị sát biển cho tiện việc giao thông, tạo ra Nha Trang, Đà Nẵng, những đô thị mới như ngày nay, còn trước đó các cụ nhà ta sợ biển lắm lắm, sống sâu trong đất liền!

Thành cổ Diên Khánh, tuy không lớn nhưng bố cục Vauban rõ ràng! Về hành chính, xã Đại Điền, từ ngã ba Thành (ngã 3 có 2 cây dầu) đi về tả ngạn sông Cái, qua cầu là tới, đây là vùng đất trù phú, giàu có từ xưa, đương nhiên chữ “giàu có” phải hiểu tương đối trong bối cảnh, nên từ xưa, Đại Điền trở thành mục tiêu tranh đoạt dữ dội giữa các phe phái, từ thời Nguyễn Huệ, Nguyễn Ánh cho đến sau này Việt Minh với Pháp!

hmong

Rảnh ngồi lục lại đống ảnh cũ chụp nhiều năm trước, dễ có đến nhiều ngàn tấm, đã chụp rất nhiều, nhiều góc cạnh khác nhau của cuộc sống miền biên viễn. Hai tấm hình chụp ở 2 năm, 2 lần đi Hà Giang và nằm ở 2 album khác nhau, trước đây không để ý, nhưng ngồi xem lại, cái “thuật toán nhận dạng – pattern recoginition” trong đầu mình cho biết đây chính là cùng một người, lại cùng một “pose – dáng chụp” nữa mới kỳ lạ!

Cứ như mỗi lần xuất hiện là em ấy chỉ có đúng kiểu dáng ấy vậy! Chừng này thông tin là đã đủ để tìm lại chính xác người nếu muốn! Về mặt luật, đây có thể là “vi phạm” (luật về post ảnh các nước vẫn quy định có những ngoại lệ), vì đã đăng hình ảnh, thông tin về một ” identifiable person – người có thể nhận diện được” lên mạng, nhưng biết làm sao được, đành phải nhân danh nhiếp ảnh, nhân danh cái đẹp vậy!

rú chá

Nhiều năm trước, thấy mọi người nói nhiều về Rú Chá, chụp ảnh thấy cũng đẹp, “khu rừng” ngập mặn, hệ sinh thái đầm phá ven biển Thừa Thiên. Nghe danh mà đến, trên đường chạy xe máy xuyên Việt, tôi ghé qua thử xem sao, ghé rồi mới chạy quanh vài phút thì hết mịa nó cái Rú Chá! Nói cho đúng, đó chỉ là mảnh đất rộng 5 hecta, trong khi một cái khu dân cư nho nhỏ ở SG có thể rộng đến hơn 50 hecta. Chưa đi thì cứ tượng tượng ra cả một khu rừng rộng lớn, nhưng tới rồi thấy một mảnh vườn con con! Nên MXH là tác nhân chính tạo ra những hình ảnh sai lệch về thực tại! Nhưng đó vẫn chưa phải là điều nguy hiểm nhất! Nguy hiểm nhất là MXH tạo ra những cái tôi méo mó về tính cách, lệch lạc về nhận thức! Nó tạo ra những “phiên bản thay thế”, các “hình ảnh đại diện”, những “bộ lọc lung linh”…

Toàn những thứ ảo giác giả tạo, để cho con người ta lạc vào đó, tự đánh mất chính mình lúc nào không hay! Đó chính là một sự “đánh tráo”, mà người ta dùng đến thủ thuật đánh tráo chỉ khi nào muốn lừa bịp hay cướp đoạt cái gì đó mà thôi! Con người ta sinh ra trong đời có hai mối kết nối quan trọng, cái đầu tiên là kết nối với tự nhiên, khi chỉ cần thảy ra một cây phượng, một cây vông “cô đơn” cho bà con bu vào chụp ảnh, là ta đã thấy nó rất kỳ cục, vô duyên rồi, họ không tắm rừng, tắm biển thực sự, tất cả những gì họ muốn là có cái hình post Facebook! Và cái kết nối thứ hai là giữa con người với nhau, một môi trường sống nơi người ta còn cảm nhận thấy sự chân thành, tử tế, dù chỉ là nhỏ nhoi, nhưng cái kết nối này cũng đã đứt gãy từ lâu! Khủng hoảng xã hội là điều không thể tránh khỏi!

chiều tây bắc

Nhớ năm đó chạy xe máy qua đèo Pha Đin – Sơn La – Điện Biên… con đường đèo mới vừa làm xong, tráng nhựa rộng rãi, phẳng phiu, chạy song song với con đường cũ! Xe thì mạnh và đường thì tốt, chạy cái vèo, mới có chút xíu đã qua hết con đèo. Giật mình vì kiểu “Trư Bát Giới ăn nhân sâm”, còn chưa kịp thưởng thức cái gì, chưa thấy được cảnh nào đẹp thì đã hết mịa nó con đèo. Bèn quay ngược xe lại, rẽ vào con đường cũ, đi chậm, thong thả, dừng xe, leo lên các ngọn đồi chụp ảnh, cứ như thế chạy qua đèo cả thảy 3 lần! Các đèo lớn ở miền Bắc thì mình đi hết cả rồi, nên Pha Đin cũng không phải là ấn tượng lắm, nhưng không phải vì thế mà nó không lớn!

Khi nhỏ ở Sơn Trà, Đà Nẵng, chỉ là mấy cục đá cao mấy chục mét, nhưng leo cũng trầy vi tróc vẩy chứ không đùa. Mà không leo mấy chục mét, thì làm sao hiểu được độ cao vài trăm mét, không leo vài trăm mét, thì làm sao hiểu được con số ngàn!? Giờ công nghệ hiện đại rồi, cơ giới hóa lớn, xe ủi, xe xúc, nên đường làm ra cứ gọi là rộng rãi, thông thoáng! Đám trẻ chạy xe hơi qua dừng lại dè bỉu: tưởng thế nào, chỉ có thế thôi à!? Nhưng sẽ là chuyện khác nếu như không có đường làm sẵn, cứ bắt gùi 30kg, vạch cây, bám đá mà đi, thì sẽ tự hiểu, tự ngộ ra được núi cao bao nhiêu ngay thôi! Tranh: Nhớ một chiều Tây Bắc – sơn mài – Phan Kế An – 1955.

sông son

Ngồi nhớ lại hồi đó… đi thuyền trên sông Son vào Phong Nha, Bố Trạch, Quảng Bình. Phong Nha thì không phải là quá đẹp, nhất là sau khi đã phát hiện ra các hang động mới còn kỳ vĩ, huyền ảo hơn! Nhưng sông Son trong một ngày đông giá, mù sương thì giống như ở một thế giới khác vậy. Thật đúng là: Làn thu thủy, nét xuân sơn…

vịnh mốc

Tự dưng ngồi nhớ nghĩ linh tinh “hồi đó”, thời điểm là khoảng năm 2014, 2015, lang thang bằng xe máy xuyên Việt, là chuyến đi thứ 3, thứ 4 gì đó không nhớ rõ… nổi hứng ghé thăm địa đạo Vịnh Mốc. Khi chưa tới nghĩ rằng nó chắc cũng giống như địa đạo Củ Chi, nhưng thực ra lại hoàn toàn khác! Tuy quy mô không dài, rộng như Củ Chi, nhưng mang tính chất “pháo đài trong lòng đất”, hoàn chỉnh hơn nhiều! 3 tầng đào sâu vào đất đỏ bazalt, bên trong rộng rãi có thể đi lại thoải mái!

Có những góc riêng cho những hộ gia đình nhỏ có thể sống lâu dài, có hệ thống kho tàng hoàn thiện! Xung quanh khu địa đạo có các hệ thống hầm hào, và trận địa pháo bờ biển do các nữ dân quân vận hành để chống tàu Mỹ đổ bộ! Củ Chi mang tính “ẩn nấp” là chủ yếu, còn Vịnh Mốc thì giống như một căn cứ quân sự hoàn chỉnh, mang tính pháo đài kiên cố, làm ra là để đứng vững trước đối phương! Một vài bức ảnh không thấy được nhiều, phải đến tận nơi mới cảm nhận được lịch sử!

quỳnh lâm

Facebook nhắc lại ngày này năm trước, hình chụp ở chùa Quỳnh Lâm, thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh. Thoảng bên tai một tiếng chày kình, Khách tang hải… giật mình trong giấc mộng…

đà lạt

Rãnh rỗi, kể chút chuyện để bà con hiểu về những cái lề thói, tâm tính éo giống “con giáp” nào của người Việt… Hơn 10 năm trước, có lần đi Đà Lạt một mình vài ngày, lang thang khắp phố, chụp gần hết tất cả những kiến trúc biệt thự cổ Đà Lạt! Thời đó cứ ngầm định là ra bến xe Thành Bưởi, mua vé leo lên xe là đi thôi! Mua vé xong ngồi chờ xe, có một ku lạ hoắc đâu không biết cũng lại lân la làm quen, mà mình thì… éo bao giờ nói chuyện với người lạ! Đến giờ chạy, vác balo định nhảy lên xe thì có tiếng loa phóng thanh: “mời anh TKX trở lại phòng vé có việc”. Quay lại phòng vé, người bán vé nói cho biết: anh chàng kia nhất quyết đòi mua vé ngồi bên cạnh mình, nói là người quen các kiểu, nhà xe thì vẫn bán vé thôi, nhưng họ nghĩ đương nhiên là có chuyện không đúng, nên vào phút cuối, họ kêu ngược tôi trở lại, bố trí đi chiếc xe khác sau đó! Ku lưu manh nhảy lên xe rồi mà vẻ mặt vẫn còn tức tối, chưng hửng… éo biết đã chuẩn bị những mưu đồ gì!

Quay ngược lại vấn đề, cái thông tin tôi chuẩn bị đi Đà Lạt đó rò rỉ từ đâu ra, suy nghĩ một hồi thì biết là từ Facebook! Mà trên Facebook là chúng nó có nguyên hội rình mò, dò la, có cả đám “chuyên gia IT” làm game đố vui, các trò đố nhảm để đánh cắp thông tin. Mọi người nghĩ một lúc nữa là sẽ biết chúng nó là nguyên cả một đường dây, hoạt động có phân vai trò nhiệm vụ hẳn hoi, người đánh cắp thông tin, kẻ rình mò, người đóng vai cảnh sát (giả), người đóng vai nhà sư, linh mục (cũng giả), và vô số những thứ giả khác. Tâm địa Việt mà, luôn luôn “biết rồi”, luôn luôn muốn “chụp mũ”, luôn làm trò “lưu manh vặt”! Nhưng tiếc thay, như người ta thường nói, tâm địa như thế nào thì nhìn cuộc đời giống như thế, chúng nó chỉ nhìn thấy cái chúng nó muốn thấy mà thôi! Nhưng cũng phải nói, để mọi người thấy rõ thế nào là lưu manh có tổ chức! Kiểu ví dụ như (ví dụ thôi): có tạm giam cả nửa năm thì chúng nó cũng không khai ra người chủ mưu đằng sau đâu!

sep, 1st

Face nhắc những ngày này năm trước, hồi còn ham vi vu xê dịch lắm, mỗi chuyến xuyên Việt có khi kéo dài đến 2 tháng, đi từng nơi, trên từng cây số. Còn giờ thì, em đi ngủ…. wake me up, when September ends!

giãn cách, 6

Tiếc thay năm tháng triền miên,
Trách ta, thành kẻ than phiền vô công.
Vì sao, vì sao, chí tang bồng,
Thành thân cá chậu, chim lồng hỡi ai!

Face nhắc ngày này năm trước… Chúng ta không phải ở trên cùng một con thuyền (on the same boat), mà thực ra là trên những con thuyền riêng lẻ trong cùng một cơn bão, người chèo kayak, kẻ đi canoe, người giăng buồm, kẻ chạy máy… Đã qua “40 ngày chay tịnh” lần một, bắt đầu “40 ngày chay tịnh” lần hai, “mùa Chay” này e là sẽ còn dài…