Như đã nói trong bài trước, VN chưa bao giờ có người chủ động đi thỉnh kinh, toàn là do các nhà sư gốc Ấn Độ vân du, truyền đạo sang! Và dù đã hình thành những “trung tâm Phật giáo” tương đối sớm (ví dụ như Luy Lâu, Bắc Ninh), nhưng đó vẫn không phải là sự “chủ động cầu thị”. Từ sau đỉnh cao thời Trần thì Phật giáo VN đã “trượt dốc không phanh”, rất nhiều chùa suốt 300, 400 năm liền không có vị trụ trì nào. Thực tế, Phật giáo xem như đã chết hoàn toàn ở VN. Chỉ một thiểu số rất ít ỏi còn duy trì được phần nào, còn lại, phần đông dân chúng, nói chung là không dạy được! Xứ sở dân trí kiểu “vô pháp vô thiên”…
Không biết luật pháp, càng không cần biết trời đất, thần, phật… gì cả! Trên đường Nam tiến, các Chúa Nguyễn nhận ra điều này và đã tìm cách chấn hưng Phật giáo bằng cách… mời các thầy từ Trung Quốc sang. Các thiền sư Nguyên Thiều, Thạch Liêm, Viên Cảnh, Minh Hoằng và rất nhiều người khác, đều là do các đời Chúa lần lượt mời từ Quảng Đông sang. Ngày nay chúng ta phải đối diện với thực tế lịch sử như thế: chữ viết không, sách vở không, văn hóa, tư tưởng không, đạo đức cộng đồng không, gì cũng không, chỉ có đĩ miệng và hoang tưởng, suốt ngày bày trò bịp bợm và điếm lác, lấy cái gì để phát triển!?





