tâm thần

Tâm thần này là thật đấy, không phải giả đâu, nhưng phải hiểu trong bối cảnh một cái xã hội giống như thể… cái hội ma túy bên trong cái viện tâm thần vậy! Trước tôi có nói: hơn 70~80% người Việt có biểu hiện tâm thần, tâm địa bất ổn, từ những dạng bệnh lý, rõ ràng hay kín đáo, cho đến những biểu hiện hoang tưởng, xa rời thực tế khác. Vấn đề là khi cả xã hội như thế, thì nó lại thành ra “bình thường”!

Ai ai cũng cố gắng che giấu cái tâm địa bất ổn đằng sau những ngôn từ hoa mỹ, có cánh, lúc nào cũng cố tìm cách lươn lẹo, bịp bợm. Vấn đề là giáo dục, pháp luật phải làm gì trong một môi trường như vậy? Khoan hãy mơ mộng “sánh vai với các cường quốc 5 châu”, chuyện cấp bách là làm sao để chữa bệnh đi đã! Chỉ e là bệnh đã vào đến tận “cao hoang” rồi, dù cố gắng 2, 3 thế hệ nữa cũng chưa chắc đã trị được!

trí thức

Có một thời xa xưa, sách vở, thông tin vô cùng thiếu thốn. Chính vì thế nên có một số người, tiếp cận được với một ít sách vở cổ điển: Hy Lạp – La Mã ngày xưa thế này, Trung Quốc cổ đại thế kia, từ Alexander – the – great đến Genghis Khan, từ Napoleon đến Zhukov, từ Socrates đến Lão tử, từ Hegel đến Camus, từ Mozart cho đến Chopin, v.v… Và thế là, họ vội vàng cho đó là “trí thức”, biết được như thế đã “là nhiều, là cao cấp”, đã là “hơn người” rồi, như thường thấy lặp đi lặp lại trên các thể loại báo chí, mạng xã hội Việt Nam ngày nay.

Càng đọc, tôi càng thấy nản, vô cùng nản! Những bài viết toàn rập theo cùng một kiểu: “Đôi nét về…”, “Tổng quan về…”, “Một góc nhìn…”, “Một vài điểm…”, “Những điều cần biết…”, “Bức tranh toàn cảnh…”, “Quan niệm về…”, “Một số nhận định…”, chỉ đưa ra vài ý kiến võ đoán, nông cạn, thậm chí chỉ là một số định nghĩa máy móc, vô hồn, toàn cho thấy sự lặp đi lặp lại như con vẹt, copy đâu đó và hoàn toàn không hiểu điều gì khác về cuộc sống! “Trí thức” đâu phải chỉ là biết sơ qua một chút về lịch sử văn minh nhân loại theo kiểu “cưỡi ngựa xem hoa” như thế!?

Ngày nay, với mạng internet, mạng xã hội, thông tin bùng nổ, chúng ta biết rằng đó chỉ là những “kiến thức phổ thông”, biết thì tốt, không biết thì… cũng chưa hẳn đã làm sao. Cái biết thực sự là phải có khả năng ý thức được những điều mà ta “chưa được biết”, là đào sâu vào đời sống tâm lý xã hội, phải chuyển hóa thành trình độ, năng lực khoa học, kỹ thuật và sản xuất, và căn bản nhất là phải thay đổi được con người, chứ không phải chỉ lảm nhảm một mớ kiến thức chết như thế. Sâu xa hơn, không cái biết nào lớn hơn tự biết chính mình!

mạng xã hội

Nhớ “hồi đó”… những năm đầu 2000, hơn 25 năm trước, mạng điện thoại di động dần phổ biến, xuất hiện trào lưu “lời hay ý đẹp”, “châm ngôn cách ngôn”, “tư tưởng cuộc sống”, các dạng “triết học, truyền đạo” xàm xàm: “Tín Gia tô đắc vĩnh sinh – 信耶稣得永生“.

Trên cái MXH sơ khai đó, các loại tin nhắn chạy vòng quanh, người này copy/paste gởi người kia, nhân lên nhiều lần, ai cũng cố ngôn từ bóng bẫy, kể các câu chuyện đạo đức tốt đẹp này nọ. Mình nói: thôi rồi, “đĩ miệng” nhưng “trống hoác” thế này, không tự “tạo nghiệp” mới lạ!

tonogenesis

Trên đường đạp xe cuối tuần, suy nghĩ vẩn vơ vài vấn đề ngôn ngữ học… Tiếng Việt là một ngôn ngữ họ Mon – Khmer không có thanh điệu, và dần chuyển thành có thanh điệu đâu đó trong khoảng TK 1~10 Công nguyên, khả năng là dưới ảnh hưởng của các dân tộc Tày – Thái! Điều tương tự cũng xảy ra với tiếng Hoa, Hoa ngữ cổ vốn dĩ cũng không có thanh điệu, và cũng dần dần chuyển thành có thành điệu, đâu đó trong khoảng TK 1~6 CN, và khả năng là do chịu sự ảnh hưởng của các sắc dân Tày – Thái hoặc Hmong – Mien.

Nhưng cũng có một khả năng khác, đó là quá trình thanh – điệu – hóa (tonogenesis) là phổ quát cho tất cả các ngôn ngữ Việt, Tày, Hoa, đã xảy ra độc lập, như một nhu cầu tự nhiên để tạo ra các từ mới, có hay không có sự ảnh hưởng từ bên ngoài (của một ngôn ngữ khác). Và vì ngôn ngữ là đối tượng vô cùng phức tạp, có nhiều tình huống có thể nảy sinh, ví như tiếng Hàn, vốn là ngôn ngữ không thanh điệu, đã phát triển thành có một phần thanh điệu (khoảng thế kỷ 13), rồi lại tiến hóa ngược lại, bỏ bớt đi thanh điệu như ngày nay.

hoa sữa

Đi ngoài đường nhiều khi ta bắt gặp những mùi nước hoa còn nồng nặc, kinh khủng hơn cả mùi hoa sữa, và tôi dám nói rằng 100% những loại nước hoa gây váng óc, buồn nôn đó, 100% là giả, không cái nào là thật! Nhân loại có lịch sử sử dụng hương liệu nhiều ngàn năm, đã có rất nhiều thành tựu rất tinh tế! Và đồ thật là nó quan tâm đến cảm nhận của người sử dụng lẫn những người xung quanh, không ai ngu đến cỡ đó đâu! Nhưng VN mà, dân trí không thể tự luận ra được…

Và nhiều thứ quái đản khác, còi xe to đến khủng hoảng, giật bắn mình mất tay lái, ăn nhậu mở nhạc ầm ĩ, hú hét um sùm, ăn nói oang oang như vỡ chợ, cư xử tùy tiện như chỗ không người, ăn nói hàm hồ cốt cho lấy có lấy được, và rất nhiều sự không tự ý thức khác, luôn dùng những cách thô bỉ, hạ cấp nhất để chứng tỏ sự hiện diện của bản thân. Mọi tiến bộ, phát triển đều khởi đầu từ sự ý thức, ý thức về bản thân và cộng đồng! Nhưng VN mà, ý thức là cái gì đó rất xa xỉ!

lại… “triều cường”

Ngập do triều cường chỉ là một phần thôi, mà lại là phần nhỏ, hệ số thuỷ triều tuy cao nhưng không phải là bất thường. Phần lớn còn lại là do các hồ chứa, thủy điện phải xả sau nhiều ngày mưa lớn liên tục. Vấn đề là có hay không, việc chọn xả đúng vào ngày “triều cường” để mà có cớ lấp liếm, đổ lỗi…

lại… máy đuôi tôm

Trước tôi có viết một bài, nên hạn chế và tiến tới cấm hoàn toàn việc sử dụng máy đuôi tôm (long-tail). Nhiều tài liệu tìm cách dịch (léo lận ngôn từ) chữ “máy đuôi tôm” thành stern-drive / outboard, nhưng điều này là không đúng. Các dạng máy stern-drive, outboard đều ngắn, lắp đặt cố định hoàn chỉnh, có thể điều khiển tương đối an toàn, còn máy đuôi tôm thực sự là siêu bất ổn, rất thiếu an toàn, chỉ được cái rẻ tiền, dễ lắp đặt, dễ hoạt động trong các vùng nước nông!

Nguyên do của tất cả những sự thiếu hiểu biết này là… ít vận động! Nếu vận động nhiều tự khắc hiểu ra cách thế giới vật lý vận hành. Cũng như suy nghĩ cho rằng mặc giáp thì chạy xe máy hàng trăm km/h có tai nạn cũng không sao vậy, giáp chỉ hạn chế trầy xước và bảo vệ với va đập nhẹ, chứ chạy > 100 kmph va đập mạnh thì có giáp cũng thế mà thôi! Do ít vận động rồi trở thành manh động, đây vốn dĩ là 2 mặt của 1 đồng xu! Dân trí vẫn kiểu không tự luận ra được! :(

sơn thượng hành thuyền, hải để tẩu mã

Cao cao sơn thượng hành thuyền, Thâm thâm hải để tẩu mã – 髙髙山上行船 深深海底走马 – Cao cao trên đỉnh núi ta chèo thuyền, sâu sâu dưới đáy biển ta cỡi ngựa, câu của thiền sư Minh Hoằng Tử Dung, người Quảng Đông, đã được Chúa Nguyễn Phúc Thái mời sang Việt Nam, định cư tại Huế và thành lập nên chùa Từ Đàm ngày nay.

nói phủi

Loanh quanh trên mạng, dễ thấy vô số kiểu “đĩ miệng”, nói theo kiểu đứa con nít lên 3 nhìn ra thế giới xung quanh vậy. Chưa bao giờ có sự tự vấn bản thân, chỉ thích nói phủi, nói cốt lấy có, lấy được! Vài ví dụ: người Thụy Sĩ làm ra được đồng hồ nổi tiếng thế giới là vì nông dân họ quá nghèo, mùa hè họ làm các công việc đồng áng…

Mùa đông giá lạnh không biết làm gì nên ở nhà rồi nảy ra ý định chế tạo đồng hồ. Người Trung Quốc có quá nhiều di tích lịch sử như vậy, cũng vì họ quá nghèo, có thời, đến tiền để phá dỡ công trình cũ và xây dựng mới cũng không có, thế nên mới lưu lại được khối lượng đồ sộ đến ngày nay. Trong vài câu giản đơn đã hoàn toàn bộc lộ…

Sự trống hoác của bản thân, cũng như sự nham nhở, bất ổn của tư cách nội tại. Nên mới nói, vì sự trống hoác bên trong nên dẫn đến tình trạng “hoa ngôn xảo ngữ”, hay vì hoa ngôn xảo ngữ càng dẫn đến sự bất ổn tâm lý và không làm được việc gì!? Sự thảm hại của một dân tộc chỉ biết có “đĩ miệng”, lấy cái gì để mà “phát triển”!?!?

pháp lam

Tôi chưa bao giờ hết ngạc nhiên với cái cách mà người Việt “đĩ miệng” để lấp liếm những chỗ yếu kém của mình, ngay cả trong những công trình gọi là “khảo cứu lịch sử văn hóa”. Ví dụ như để nói về đồ gốm, thì họ sẽ dùng câu chữ như: đồ gốm VN ngẫu hứng, nhiều nét vẽ chấm phá, tình cờ. Đó thực ra chính là… công phu không bằng người ta, vẽ không được, làm cẩu thả cho có. Về pháp lam thì nói rằng: pháp lam VN mộc mạc, hồn nhiên, không chi ly, tỉ mỉ như pháp lam TQ!

Cũng không phô diễn kỹ thuật như pháp lam Nhật! Đó thực ra chính là nói rằng: làm như con nít, không cách nào so được với Trung, Nhật. Mạng xã hội hiện đại luôn có mặt trái + mặt phải của nó. Mà mặt phải chính là… muôn mặt về đời sống, văn hóa, nếu như trước đây chúng ta biết về Trung Quốc, Nhật Bản theo kiểu câu chữ khô khan, thì giờ MXH ném vào mặt chúng ta vô số bằng chứng khảo cổ, di chỉ văn vật, thành quách, công trình, di sản, hiện vật, nhiều đến hoa cả mắt.

Xem để thấy văn hóa và công phu của người ta sâu dày đến cỡ nào, muôn mặt đời sống văn hóa, xã hội. Đáng sợ nhất là những loại chỉ biết mọi thứ dựa trên “mặt chữ”, dùng một vài câu chữ vớ vẩn (thực ra là học lóm được ở đâu đó một cách nông cạn), thế rồi suốt ngày lảm nhảm, xào xáo “ngôn từ hình thức” trên bề mặt mà chẳng hiểu gì về cuộc sống thực! Thế rồi lại chẳng chạy loanh quanh, tìm cách bịp nhau bằng những ngôn từ hoang tưởng, thiểu năng, xàm xí?