chiêu ứng từ

2025-04-17 | Categories: boat-related, history, Vietic | Tags: link

Vụ án chấn động xảy ra năm 1851 thời Tự Đức, nhà vua nhận được tờ tấu do Binh bộ chuyển báo: Chưởng vệ Phạm Xích và Lang trung Tôn Thất Thiều trình tấu đã đánh đuổi ba tàu hải tặc khi đang đi tuần ở vùng biển Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định. Xem xong tờ tâu nhà vua liền sinh nghi vì đánh nhau với hải tặc mà không ai bị thương tích gì, còn phía bên kia thì chết sạch không một người bị bắt làm tù binh, bèn nhấc bút phê: giao cho Binh bộ điều tra cho rõ sự tình. Phúc trình từ Binh bộ cho rằng chiếc tàu thu được giống tàu buôn hơn là tàu giặc. Ngay lúc ấy, một phụ nữ đến nha môn cáo giác. Nguyên bà ta là một Hoa kiều, mở tiệm ăn ở phố Gia Hội (Huế), chồng cũng là Hoa kiều đi thuyền về nước, bặt tin đã lâu.

Theo lời bà kể, viên đội trưởng vệ Tuyển Phong tên là Trần Hựu đến ăn uống ở quán nhưng không đủ tiền trả nên rút chiếc nhẫn cầm tạm! Bà chủ xem kỹ nhận ra chiếc nhẫn quý của chồng, Trần Hựu ban đầu chối, nhưng sau lại chịu theo bà đến nha môn trình báo. Trần Hựu khai rằng: ngày 16 tháng 7, 1851, thuyền quan đậu ở cửa Thị Nại, được tin có ba thuyền lạ đậu ngoài hải phận đảo Thanh Dư, chưởng vệ Phạm Xích và Lang trung Tôn Thất Thiều lập tức đuổi theo, bắn bằng súng thần công nhưng ba chiếc thuyền kia không đáp trả, chỉ bỏ chạy! Sau 3 ngày truy đuổi thì hai chiếc chạy thoát, một chiếc bị bắt! Cập lại gần, Phạm Xích ra lệnh cho những người bên thuyền của Trung Quốc sang trình diện, họ chấp hành lệnh!

Ba mươi ba người sang trình thẻ, nói là nhà buôn ở Thừa Thiên xin về thăm quê và đã được cấp phép! Dù đã trình thẻ nhưng tổng cộng, 108 người Hoa trên tàu đều bị chém chết rồi quăng xuống biển, toàn bộ hàng hóa được chuyển sang chiếc thuyền Bằng Đoàn của quan binh, thuyền buôn được sơn lại màu đen cho giống tàu hải tặc và dẫn về vụng Chiêm Dữ. Vua Tự Đức nổi cơn thịnh nộ, giao Tam pháp ty xét xử, án xử rất nghiêm, Thiều và Xích đều bị lăng trì, nhiều người bị xử chém, nhưng cũng có một số quan binh được tha vì đã chống lệnh, từ chối giết người! Từ đó, cộng đồng người Hoa gốc Hải Nam đi đâu cũng xây Chiêu Ứng từ, như một kiểu ấm ức, từ Huế, Đà Nẵng, Hội An, vào tới trong Nam, tận Cà Mau cũng có!

redsvn.net – Chùm ảnh: Ngôi miếu cổ ghi dấu vụ thảm sát kinh hoàng thời vua Tự Đức

bất ổn tiếp tục…

2025-04-06 | Categories: history, Vietic

Trong ngày 30/4, giữa lúc tranh tối tranh sáng khi chuyển giao chính quyền, giữa Sài Gòn xảy ra nhiều vụ án mạng, cướp của giết người. Ngay trong ngày 1/5, một tòa án được thành lập, nhạc sĩ Trịnh Công Sơn được cử làm chủ tịch Bồi thẩm đoàn! Tòa tuyên một bị cáo tử hình, bản án được thi hành ngay lập tức sau đó, bản án mang tính chất răn đe giữa một Sài Gòn chưa kịp ổn định. Thế nhưng Sài Gòn vẫn không thể ổn định được suốt nhiều năm sau đó! Như vụ sát hại gia đình nghệ sĩ Thanh Nga 1978, vụ bắt cóc con nghệ sĩ Kim Cương, bắt cóc con bác sĩ Lã Hỷ gây rúng động dư luận!

Từ 1975 đến 1978, chỉ trong 3 năm, đã xảy ra 45 ngàn vụ án hình sự, trong đó có 1400 vụ cướp lớn, 170 người dân bị bắn chết, hơn 200 người bị thương, chưa kể thương vong của lực lượng Công an trên các mặt trận phòng chống tội phạm. Riêng tại Sài Gòn, cứ trung bình 40 phút là có một vụ cướp, tỷ lệ thuộc loại… cao nhất thế giới! Tình hình nghiêm trọng đến mức, tháng 3 – 1978 đã phải thành lập những đội SBC – Săn bắt cướp, có quyền “tiền trảm hậu tấu”, trong một số tình huống có thể xử bắn ngay tại hiện trường! Sau đó là những vụ vượt biên… lại thêm những trang đầy máu và nước mắt.

Tuy không thể phán xét chung chung được, mỗi con người là một cảnh đời riêng, mỗi sự việc đều có những nguyên nhân khác biệt, nhưng tôi cho rằng phần lớn các vụ vượt biên là manh động, thiếu suy nghĩ, và đã đẩy nhiều người thân trong gia đình vào chỗ chết. Qua đến bên kia, một phần khá lớn trở thành các băng đảng tội phạm, đâm thuê chém mướn cho các ông trùm gốc Trung, Hàn, Đài, và đã tạo ra một cái danh tiếng vô cùng manh động và tàn ác, nhưng rồi cũng chỉ là lưu manh nhỏ, không trở thành tội phạm lớn được! Cái sự bất ổn cứ thế tiếp tục, cách này hay cách khác…

tinh thần bất ổn

2025-04-06 | Categories: Vietic | Tags: 2-columns

Tinh thần bất ổn, một trăm năm trước, Phạm Quỳnh đã viết một bài như vậy, nguyên văn bằng tiếng Pháp, đã được dịch đăng trên tạp chí tiasang.com.vn năm 2008. Thực ra, chẳng cần phải là học giả hay là nhà văn hóa gì gì mới có thể nhận thức về thực trạng xã hội như vậy! Như cá nhân tôi, phải sau 30, 35 tuổi, khi đã trãi qua một số biến cố nho nhỏ trong cuộc đời, mới có thời gian suy ngẫm nhìn lại cho rõ… Và thế rồi, một trăm năm sau, cái “tinh thần bất ổn” đó đã được khuếch đại lên, đã trở thành những kiểu… “tâm địa bất ổn”!

Không chỉ là sự bất ổn đã biến thành những vụ án mạng gây rúng động dư luận, mà còn là vô số những sự bất ổn nho nhỏ, thường trực, có thể quan sát thấy hàng ngày với một số lượng rất lớn những người xung quanh! Thậm chí có những loại bất ổn đã được “ngụy trang, nhân danh” một cách khéo léo, đã trở thành những kiểu lưu manh có tổ chức bài bản. Khi “cái tôi” ích kỷ, manh động, dốt nát đã bị đẩy đến giới hạn cùng cực, gây ra vô số vấn đề xã hội nan giải. Người Việt chúng ta bất ổn, hay có một bộ phận lớn là như vậy.

tiasang.com.vn – Tinh thần bất ổn

Sự bất ổn trong tính cách, trong đạo đức cá nhân, trong suy nghĩ, hành xử và trách nhiệm! Nói “không chịu lớn” vẫn là một cách nói nhẹ nhàng, thậm chí là đã nói giảm, nói tránh đi rất nhiều. Thực chất, đó là những bất ổn nội tâm, sự xung đột không định hình được các thang giá trị, sự tự mâu thuẫn đến mức độ “đa nhân cách”, đó là những “cái tôi” lưu manh lặt vặt đã đến mức méo mó, bệnh hoạn! Thật “may mắn” khi sinh ra trong bối cảnh như vậy, mới cỡ 40 có dư mà đã “nhìn thấu hồng trần – khán phá hồng trần – 看破红尘” rồi!?

hội an

2025-04-01 | Categories: social-media, Vietic

Dự là ý định bỏ quận, huyện sẽ không thành, co tới co lui vẫn không thấy cái áo nào vừa vặn, vì bất ổn nó không nằm ở cơ thể vật lý, mà nằm ở trong “tâm”! Nhưng, nói như vậy không có nghĩa là không cần phải làm gì, vẫn có thể giảm đến một nửa số phường, xã, quận, huyện để tạo ra không gian phát triển rộng hơn. Ví dụ như, tôi nghĩ… nên bỏ luôn cái tên Đà Nẵng, tên vừa vô nghĩa, vừa khó nghe, giữ lại cái tên có nguồn gốc lâu đời, hãy cứ gọi là thành phố Hội An! Và thành phố Hội An tương lai sẽ bao gồm:

Quận Cẩm Phô, quận Thanh Khê, quận Hải Châu, etc… nhưng là những quận đã mở rộng, bao gồm các phường – xã cũng cũng đã được mở rộng. Một khái niệm cần cân nhắc, cái gọi là “thành phố trực thuộc Trung ương”, học theo mô hình của Liên Xô cũ. Như Liên bang Nga nó quá rộng như vậy, có những khu vực phải do Trung ương trực tiếp quản lý, không giao cho chính quyền địa phương các bang. To như Trung Quốc mà cũng chỉ có 4 thành phố trực thuộc Trung ương mà thôi. Ấy vậy mà Việt Nam, như cái lỗ mũi!

Sợ là chưa bằng một tỉnh của Trung Quốc và chưa bằng một huyện của Nga, ấy thế mà cứ đặt ra hết đơn vị này đến đơn vị khác. Đơn giản là cứ 2 đơn vị thì nhập thành 1, hai phường gộp lại thành một phường, hai quận gộp thành một quận, và hai tỉnh sẽ gộp lại thành một tỉnh, giảm số lượng lại, tăng diện tích lên, nhưng mô hình địa phương 3 cấp e là rất khó bỏ… Làm nhớ đến câu chuyện “cậu bé thông minh”, Trạng Quỳnh với Chúa: cho một con chim sẻ, làm thế nào để chia thành ba mâm cỗ đủ đầy!? :D

vnexpress.net – Nếu thành phố ‘xuống’ phường

catamaran, 2

2025-03-27 | Categories: boat-related, history, Vietic

Chiết kích trầm sa thiết vị tiêu,
Tự tương ma tẩy nhận tiền triều…

Về kết cấu thuyền 2 thân (catamaran) thì đã có thể khẳng định chắc chắn! Cái gọi là “lưỡng phúc thuyền”, thuyền 2 “bụng” như ghi chép trong lịch sử chính là nói về thuyền 2 thân! Về niên đại, khả năng cao đây là thuyền thời Trần, đây là giai đoạn mà VN đóng nhiều thuyền nhất. Về phương án bảo tồn, đưa lên khỏi mặt đất, đem vào viện bảo tàng trưng bày thực ra không quá khó. Đầu tiên đào hết phần lớn đất bên trong và ngoài đi, làm mái che tạm thời để chờ cho gỗ khô! Sau đó gia cố gỗ bằng keo epoxy pha loãng!

Quét nhiều lần, ít nhất 5 ~ 7 lớp, đầu tiên quét bằng keo pha loãng cho dễ thấm sâu vào gỗ, sau đó chỉnh hàm lượng dung môi để keo đậm dần! Có thể cố định các mối nối bằng epoxy pha dày (fillet), nhưng tránh làm quá lộ liễu. Việc này tuy có thay đổi vật liệu gỗ và màu sắt chút ít, nhưng giúp làm cứng gỗ! Luồn vào dưới đáy một giá đỡ bằng sắt thép, giá này gồm nhiều phần rời ghép lại với nhau, mỗi lần ghép một khúc, làm thêm các kết cấu tạm giữ ván thuyền ở nguyên vị trí, rồi cẩu nguyên khối ra khỏi hiện trường.

Một hiện vật quan trọng như vậy mà lại tính đến phương án “bảo tồn tại chỗ” là không thể nào chấp nhận được! Cái gọi là “bảo tồn tại chỗ” thực chất là đào lên, quay phim chụp ảnh, đo đạc dựng mô hình, xong rồi lấp đất, chôn trở lại vĩnh viễn, rồi phía trên cắm một tấm bia đề: Ici repose – Nơi đây yên nghỉ… chẳng khác gì hủy hoại luôn chứng tích?! Trong khi địa chất khu vực khai quật khảo cổ hoàn toàn không có gì khó khăn, quy mô cũng chẳng có gì to lớn, mới có chút vấn đề kỹ thuật cỏn con đã không dám nghĩ dám làm!

dantri.com.vn – Giải mã thuyền cổ ở Bắc Ninh: Thuyền chiến hay thuyền buôn?

nội trở

2025-03-26 | Categories: Vietic | Tags: link

Ví dụ bạn muốn chế tạo một cái máy nông nghiệp đơn giản, phải lắp ráp từ 20 linh kiện khác nhau. Đi tìm mua cái linh kiện đầu tiên là bạn đã bị lừa phải hàng đểu rồi. Mua linh kiện thứ 2, 3, 4 cũng y như thế, toàn hàng kém chất lượng! Rút cuộc bạn đâm nản, vì đụng đâu cũng hỏng, làm mãi không xong cái máy, hoặc nếu có làm xong thì cũng chạy trầy trật không như ý. Vì cái đám gian thương kia nó nhiều quá, nhiều vô kể, không cách nào kiểm soát được. Vì không sản xuất được nên đành chỉ mua đi bán lại, không dám ôm hàng lớn, ôm hàng lớn trong một thị trường biến động rất dễ chết.

Mà bán hàng nhỏ lẻ phải chịu chi phí cao thì sẽ nghĩ phải ra vô số chiêu thức gian lận để ăn lời và né tránh trách nhiệm hậu mãi và thuế! Xã hội nó cũng như cái máy, nếu các chi tiết mà chất lượng quá kém thì máy không làm việc được, đụng đâu cũng hỏng, cái “nội trở – internal resistance” này quá lớn, máy không chạy được. Phải tinh giản cho bớt những chi tiết thừa thải, để giảm cái “trở ngại” này xuống! Nếu thực sự làm được như tuyên bố thì tinh giản ghê gớm lắm, số tỉnh giảm 50%, số huyện giảm 60% và số xã sẽ giảm 70%! Không biết nói như thế, nhưng thực hiện sẽ thế nào!?

Chưa gì là đã thấy có người tị nạnh: mày chỉ là công dân hạng hai thôi, giờ sáp nhập rồi, chúng ta đều là hạng hai cả, thế là không được, nếu tao là hạng hai, thì mày chính là hạng ba nhé! Chướng ngại lớn nhưng chỉ phần nhỏ là ở cơ chế, phần lớn là nằm ở… trong “tâm”! Chỉ toàn ăn và phá, chất lượng con người như thế không cách nào nghiên cứu, sản xuất gì được, cứ thế… buôn bán nước bọt và đánh vật với niềm tin! Nên cũng phải như Sa-hoàng Pie đệ nhất với nước Nga ngày trước, phải có một ai đó, một tay nắm tóc, một tay quất roi vào mông, lôi ra khỏi “đêm trường Trung cổ”!

vnexpress.net – Sáp nhập tỉnh, đặt tên thế nào?

truyền thông bẩn

2025-03-17 | Categories: social-media, Vietic | Tags: chính danh

Điều này thấy rất rõ khi khi anh Zuck-buck trong nhiều năm liền đã phải liên tục đứng ra xin lỗi vì không làm tròn tính năng quản lý nội dung của mạng xã hội! Vì phải xin lỗi quá nhiều như vậy, nên đến lúc không kiềm chế được nữa thì đã từng có lần bộc phát văng ra: tôi éo việc gì phải xin lỗi nhé, tại sao phải xin lỗi những cái không phải do tôi gây ra? Ngay từ đầu, ai hiểu biết sẽ dễ dàng nhìn thấu rõ: người làm điều sai thường thể hiện rất nhiều khuôn mặt khác nhau, không nhất quán; quản lý, lọc nội dung gì cái loại chúng mày, chỉ tìm cách tăng tương tác và tối ưu lợi nhuận mà thôi! Nhưng đồng thời cũng phải nhìn nhận rằng, việc quản lý nội dung trên mạng xã hội vượt quá xa khả năng của các nền tảng công nghệ, điều chỉ có thể làm được bằng pháp lý (chính danh) và giáo dục (dần dần nâng cao tiêu chuẩn cộng đồng). Ở Mỹ thì như thế, còn ở VN thì…

Trong chuyện ông Minh Tuệ, các thế lực nước ngoài cáo buộc nhà nước có “ác cảm tôn giáo”, tiến hành cả một chiến dịch truyền thông bẩn chống lại ông. Điều này là khá rõ ràng, nhưng nhà nước không chỉ ác cảm với mỗi ông MT đâu, còn ác cảm với nhiều thứ nữa, miệng thì nói “bỏ tư duy không quản được thì cấm”, muốn khoa học, phát triển, nhưng tâm thì… vẫn ghét và vẫn sợ! Nhưng nếu muốn nói cho tường tận thì không phải chỉ có một mình ông nhà nước đâu, tất cả các cộng đồng Việt, bất kể thành phần chính trị, bất kể xu hướng tôn giáo, bất kể quốc nội hay hải ngoại, đều cùng một giuộc, đều dùng những thủ đoạn bẩn như nhau, suốt ngày ghen ghét và đặt điều vu vạ nhau! Cái cuộc đua xuống đáy (racing to the bottom) này có căn nguyên từ trong cái “dân tộc tính cố hữu và phổ quát”, đó là do tâm ghen ghét, sợ hãi, lưu manh lặt vặt mà ra!

Một giáo sĩ phương Tây, trong một lần được chúa Trịnh tiếp đón chính thức, đã kinh ngạc kể lại trong hồi ký rằng: chúa liên tục hỏi: nghe nói chúa Nguyễn ở trong Nam đã bán thương cảng Hội An cho người Nhật Bản rồi!? Vị giáo sĩ, người mới vừa đi thuyền từ Hội An ra Bắc, đương nhiên phủ nhận điều này, nhưng vẫn bị ông Chúa liên tục “nhét chữ vào mồm”, tìm cách bịa ra và áp đặt một cái “sự thật hiển nhiên đã rồi”. Thế là ông giáo sĩ suốt cả buổi tiếp kiến, gãi đầu gãi tai, không thể hiểu được tại sao cơ sự lại như vậy! Ông ấy không hiểu là đương nhiên, vì cái giống Việt nó là như thế mà! Cũng trong lúc đó thì ở phía Nam, chúa Nguyễn cũng tiến hành một chiến dịch “truyền thông bẩn” tương tự, cáo buộc chúa Trịnh đã bàn giao ải Nam Quan cho người Trung Quốc, làm mất đất đai của tổ tiên. Cái giống Vịt ấy mà, mãi không chịu lớn, xưa giờ, lạ gì…

dantri.com.vn – Mạng xã hội ‘hoang dã’