tâm địa bất ổn

Rất hiếm hoi mới đọc được một bài báo “chất lượng cao” như thế này, nói vô cùng đúng về bản chất của một bộ phận rất rất đông người Việt. Nếu là tôi thì đã không “kiềm chế và lịch sự” được như thế, tôi thích nói thẳng hơn, dù cách nói của tôi thường khi là “mất lòng”. Người Việt ưa “đĩ miệng”, ưa “chứng tỏ”, ưa lý sự “đằng mồm”, nguyên do không biết vì đâu?! Có thể là do thể trạng yếu ớt, không có nền tảng thể chất, không có công phu trì định một điều gì, học cái gì, làm cái gì cũng chỉ qua quýt cho xong chuyện. Cũng có thể là do ngôn ngữ lỏng lẻo, thiếu logic, thiếu tư duy xuôi ngược, chặt chẽ nên đẻ ra vô số thể loại hallucination – ảo giác hiểu biết!

Điều này giống hệt như A.I. – trí tuệ nhân tạo vậy, học được một số ngôn từ nhưng không thực sự hiểu được nội dung bên trong. Thế rồi, từ “ảo giác hiểu biết” sinh ra “chấp ngã”, tôi đúng, tôi hơn người, rồi tiếp tục dẫn đến đấu đá và kèn cựa nhau kịch liệt, tệ hơn nữa là từ những cái tâm địa bất ổn đó đẻ ra đủ kiểu thủ đoạn lưu manh vặt vãnh, đến mức làm xã hội bất an nghiêm trọng! Nói trên bề mặt ngôn từ hình thức thì cái gì cũng có vẻ hay, nhưng cũng chỉ “đằng mồm” thôi, họ không có công phu trì định bên trong, không có cái can đảm, kiên trì làm điều mình cho là đúng, kiên định giữ vững giá trị bất chấp ngoại cảnh. Thế nên nói thì “hay ho”, nhưng…

Các thang giá trị xã hội cứ trượt dài theo đà bất ổn… không trì định được giá trị đương nhiên sẽ tạo ra “lạm phát”! Kiểu lúc nào cũng “tôi đúng” nhưng kỳ lạ thay, ai nói gì cũng tin, ai xúi gì cũng làm, dù có ngu xuẩn đến đâu, chỉ cần đánh vào “cái tôi” là được! Mà đánh vào “cái tôi”, nói thật là không ai giỏi hơn các thể loại “điếm lác”. Các hội bóc phốt, nói xấu nhau trên mạng, các loại “đòn gánh hai đầu” chuyên mạo danh, bịa đặt, dựng chuyện, kích động các bên đánh nhau, v.v… Chúng nó sẽ tìm cách đánh vào các “bản năng cơ bản” của số đông con người, cuối cùng là kéo toàn xã hội xuống cho thấp bằng tiêu chuẩn của… một bầy “vượn người” vậy!

thương mại điện tử

Cứ mỗi lần phải mua “hàng kỹ thuật” trên các trang TMĐT là lại bất an… Cái máy tập gym hỏng cáp, sợi cáp dùng lâu ngày bị tróc lớp vỏ nhựa, và đã mòn, đứt vài sợi thép con bên trong, là phải thay rồi! Cáp mua về, dùng kềm thủy lực bấm đầu cos nghiêm chỉnh, bấm xong dùng tay kéo thì không vấn đề gì, nhưng ráp vào dàn có tạ, kéo vài chục cái là cáp đi đường cáp, cos đi đường cos. Kiểm tra lại thì sợi cáp nguyên gốc đường kính 5mm, lớp vỏ nhựa 1mm, lõi cáp thép 3mm. Còn sợi cáp thay thế đường kính ngoài cũng 5mm, nhưng lõi thép bên trong chỉ có 2.5mm, thiếu mất 5 dem!

Đã dùng kìm thủy lực 12 tấn bấm đầu cos nhưng cũng không khớp vào được, lực kéo chỉ vài chục kg là lại văng ra! Loay hoay nửa ngày không xong việc, đã giáp tết, giờ này không mua bán gì nữa, bó tay không làm gì được, đành phải để đến sau Tết. Và rất nhiều hàng hóa mua trên các trang TMĐT đều như thế, chỉ được cái tiện lợi, chứ chất lượng vô cùng phập phù, bất an. Mua kem thì về bóp hết ra chỉ được 1/2 ống, mua ống nước thì đường kính trong / ngoài lẫn lộn, còn những cái về chất không kiểm định được thì còn gian dối đến mức nào? Không biết đến bao giờ mới khá nổi! :(

kho cá

Tử viết: trị quốc nhược phanh tiểu tiên – 治国若烹小鲜 – trị quốc giống như kho cá nhỏ, lửa quá lớn, đảo lui đảo tới quá nhiều thì cá nát. Xem phim lịch sử, cổ trang Trung Quốc là thấy vô số tình huống thế này, tuy về ý chí thì đúng đắn, nhưng thực hiện thì… nát bét! Nếu nói về độ chính chắn, trưởng thành của một con người, nói đến cuối cùng sẽ quay về khả năng thông hiểu và xoay chuyển thực tế, thay đổi tình hình và con người một cách kiên trì và từ tốn.

ếch muốn bằng bò

Thấy có rất nhiều loại “Việt gian” cố bịa ra một Việt Nam “4 ngàn năm lịch sử” để so bì với TQ, cái nỗ lực “ếch muốn bằng bò” này quả thực là sâu rộng đến quái dị, lặp đi lặp lại như một loại thần kinh bệnh kinh niên vậy! Nào là Kinh Dương vương “chia đôi thiên hạ”, kẻ Nam người Bắc, nào là khắp bờ nam Trường giang đều là địa phận của nước Việt cổ. Những loại “ngáo” này không phải chỉ mới có mấy chục năm gần đây mà đã manh nha, có gốc gác xa xưa từ cả ngàn năm trước, phần lớn là dựa vào các câu chuyện hoang đường kiểu “Lĩnh Nam chích quái” để vẽ ra những thứ hư ảo, không thật, xàm xí!

Và ngay từ ngày xưa người ta đã ý thức rõ về điều đó, ví dụ như, trích Quốc sử quán triều Nguyễn: vâng tra sử cũ, danh xưng Kinh Dương vương, Lạc Long quân trong “Hồng Bàng thị kỷ”, vốn từ thời thượng cổ, thuộc thuở hồng hoang, tác giả căn cứ vào cái không và làm ra có, sợ rằng không đủ độ tin cậy. Chuẩn tấu lời của sử quan, vua Tự Đức đã nhận định đây là những “truyện ma trâu, thần rắn, hoang đường không có chuẩn tắc” và đã cương quyết loại Kinh Dương vương và Lạc Long quân ra khỏi chính sử bằng cách đưa xuống phụ chú bên dưới niên kỷ Hùng Vương.

Triều đại đầu tiên của Việt Nam thực sự có bằng chứng khảo cổ là Hùng vương, với văn hóa Đông Sơn! Nhưng Đông Sơn chỉ có niên đại 500 ~ 1000 năm BCE mà thôi. Cái gọi là “văn hóa” là một khái niệm rất chung chung, có thể ám chỉ… một bầy người, một bộ lạc vài trăm, vài ngàn người, vẫn chưa có bằng chứng nào cho thấy “Hùng vương” thực sự có tổ chức theo kiểu “quốc gia”! “Triều đại” đầu tiên của VN có dấu hiệu tổ chức thành “quốc gia” là An Dương vương với thành Cổ Loa làm bằng chứng! Vì ít nhất để xây dựng một tòa thành như vậy, cần sự phối hợp lao động ở quy mô lớn!

Nếu hiểu “quốc gia” theo nghĩa phải có ghi chép lịch sử thì đến thời Trần, với Đại Việt sử ký, VN mới là quốc gia hoàn chỉnh! Nếu hiểu “quốc gia” là phải có hệ thống luật lệ, thì phải đợi đến thời (Hậu) Lê, với bộ luật Hồng Đức. Còn nếu hiểu “quốc gia” theo nghĩa phải có tư tưởng, học thuật thì đến tận ngày nay VN… vẫn chưa lập quốc! Nên mới nói: toàn các bố mới bơi 1, 2 đề-ca-mét đã chìm nghỉm, leo núi mới 2, 3 héc-tô-mét đã sụm gối, đi bộ 3, 4 kí-lô-mét đã thở không ra hơi, mà ngồi “claim – đòi” đất đến nhiều mê-ga-mét, thật đúng là những loại… megalomania !!!

dân trí và dân chủ

Share một cái ảnh đẹp, đặt cho nó cái tựa: dân trí và dân chủ !!! :D Khi những yếu tố tiến bộ không phải là từ “trong lòng”, từ “nội tại”, từ trong cơ sở văn hóa xã hội mà “tạo sinh” ra, thì cho dù cho cố gắng “lạm xưng”, “vay mượn”, “áp đặt”, “nhập khẩu”, “lộng ngôn”, “đĩ miệng”, “hoang tưởng”, “vỗ ngực xưng tên” v.v… cỡ nào đi nữa cũng không làm gì được! 心灯若照其元体…

đê tiện

Giả sử ta quay lại nghìn năm trước, thời Tống, Khai Phong phủ xảy ra một vụ trọng án đầu độc… Bao đại nhân bèn điều Công Tôn tiên sinh và Triển đại hiệp đi phá án. Thuốc độc không phải tự dưng mà có, người bình thường không thể nào điều chế được, nhất định là phải có liên quan đến các đại phu và những dược phòng trong vùng. Tập trung điều tra các manh mối những người đi mua dược chất, khoanh vùng đối tượng, cuối cùng tìm ra chứng cứ, bắt được hung thủ và kết án! Nhưng đó chỉ là ngày xưa thôi…

Ngày nay một học sinh cấp 2 học Hóa giỏi cũng có đủ kiến thức để tự mình điều chế độc dược, thông tin có đầy trên mạng, hóa chất mua không ai kiểm soát. “Ma” đã cao lên hàng vạn trượng mà chả thấy “đạo” cao thêm được tấc nào! Đó cũng là lý do tại sao càng “văn minh”, càng “hiện đại” thì lại càng phải kiểm soát chặt chẽ: vệ sinh an toàn thực phẩm, dược phẩm, hóa chất etc… Xưa, con người sống với nhau trong cộng đồng rất gắn kết, hy hữu lắm mới phát sinh mâu thuẫn dẫn đến gây án.

Còn ngày nay, cái mạng xã hội như một kiểu “vẽ đường cho hưu chạy”, sách động, xúi giục đám lưu manh hạ cấp, không có chuyện gì là không dám làm! Chỉ vì những mâu thuẫn nhỏ nhoi, sẵn sàng làm ra những chuyện kinh thiên động địa! Nhiều người “ý kiến ý cò” rằng một xã hội có quá nhiều luật lệ ràng buộc như phương Tây sẽ làm cho môi trường sống trở nên “vô tình, xa cách”, nhưng đó chỉ là lẽ phát triển tự nhiên mà thôi, có loại “hữu tình” nào mà đi hại người vì đủ các kiểu động cơ đê tiện!?

Nên mới bảo… tuy dùng chữ “dân trí”, nhưng không là phải “trí” mà là… “tâm”, không phải là làm được điều gì mà chính là ngược lại, không làm những gì !!! Dân còn tự cho rằng nó “thông minh” kia mà, cộng đồng tràn lan đủ thứ trò lưu manh, đĩ điếm lặt vặt, “như nấm sau mưa”, còn mạng xã hội thì kêu gào “đạo đức, chính chuyên” giống như đúng rồi luôn! Nếu không mạnh tay, kiên trì cải tạo các tệ nạn, thì xã hội chẳng mấy sẽ trở thành một cái “hội ma túy” bên trong cái “viện tâm thần” thôi!

Procrastination

Lảm nhảm cuối tuần, cafe sáng ở quán quen, nhân viên cũng quen: “cho anh một ly cafe sữa đá lớn, anh trả bằng Apple Pay!” Nhưng vẫn đang là đầu giờ sáng mà, phần lớn mọi người vẫn còn đang ngái ngủ, cô nhân viên chậm rãi ngước nhìn mình rồi hỏi lại: anh dùng gì ạ!? Mình đáp: cafe! – Cafe đen hay cafe sữa ạ? – Cafe sữa – Ly lớn hay ly nhỏ ah? – Ly lớn – Anh dùng ở đây hay mang đi ạ? – Ở đây – Anh thanh toán bằng gì ạ?… Sau một loạt câu hỏi rất dông dài thì cuối cùng đơn hàng cũng đã được đặt xong, trong khi tất cả thông tin cần thiết thì đã có ở… ngay trong câu nói đầu tiên.

Quen rồi, nên tôi không giận, biết rõ là cô nhân viên không cố tình làm khó. Và cũng biết là trên màn hình máy tính tiền có chừng đó bước cần phải điền thông tin vào, họ đã được tập huấn như vậy! Tôi hay nói đùa: em về mua thêm RAM lắp vào đầu đi, chứ xử lý chậm quá! Phần lớn người Việt đều như thế, cứ rề rà, dây dưa mãi thôi, họ bị vướng một cái gì đó trong… “tâm” á, cứ như là luôn ở trong một “thế giới song song” khác, không chịu nghe, không chịu đọc hiểu những thông tin ở ngay trước mắt. Sống trong thế giới như thế quen rồi, đến khi ra gặp phải tác phong làm việc như tụi Tây…

Hay gặp khách hàng khó tính, họ sẽ cho rằng đó là một sự phí phạm thời gian và công sức khi cứ phải lặp đi lặp lại những thông tin đã biết rõ, cứ lảm nhảm vô số bước dư thừa, không cần thiết! Nhưng biết làm sao khác, tác phong đa số người Việt là như thế, có lẽ là do từ nhỏ đã ít vận động, lười tập thể dục, hiệu suất xử lý thông tin, hiệu suất làm việc rất thấp! Ngược lại, ở đầu kia của “phổ” (spectrum) là thói “biết rồi, bắng nhắng”, quá nhanh và thường là… rất sai! Có điều gì rất bất ổn trong những trạng thái thường là liên quan đến mức năng lượng nội tại mà tôi cho rằng đều là do… thể chất mà ra !!!

lảm nhảm đầu tuần

Lảm nhảm đầu tuần… Nhiều người bảo, công an VN thường… “nuôi cho béo để thịt”, chuyện đó hiểu theo nghĩa nào đó là cũng đúng! Nhưng đó vẫn là nói một chiều, chưa nhìn rõ toàn cảnh bức tranh xã hội. Môi trường mà tội phạm mọc lên như nấm sau mưa, hết lớp này đến lớp khác, sai trái, phạm pháp nhan nhản, đến mức không thể xử lý hết, chỉ có thể xử những vụ việc nổi cộm mà thôi! Chừng nào văn hóa xã hội tiến bộ, bớt đi tình trạng “biết sai nhưng vẫn làm”, “cố quá thành ra… quá cố”, chứ tội phạm ở VN chính là theo kiểu: bị bắt vì ăn trộm 5 con gà, rồi xin phán quan cho được ăn trộm từ từ, giảm dần dần lại… 4 con, 3 con, rồi 2 con, 1 con…!?!?

Dân trí như thế thì vẫn cứ… “nuôi cho béo để thịt” thôi! Vì mọi việc trong cuộc sống rõ ràng là đều… tương sinh, tương tùy, nói đơn giản dễ hiểu tức là… dân nào thì quan nấy, nồi nào úp vung nấy thôi! Về các loại tội phạm lừa đảo, trong các thành phần được cứu từ bên Cam về, có một bộ phận lớn… vẫn sẽ quay lại con đường cũ, lại tiếp tục lừa bịp người khác. Và tất cả các tệ nạn xã hội cũng y như thế, khả năng rất cao là sẽ… “ngựa quen đường cũ”. Vì sao như vậy, đơn giản vì… họ không biết làm gì khác! Nói thì có vẻ xa vời, nhưng giáo dục thế nào, đời sống văn hóa xã hội như thế nào mà đẻ ra những con người trống hoác bên trong như vậy!?

Nên cứ thế, họ sẽ lặp lại những việc đã được ai đó “dạy” cho một lần, não của họ đã chết, không còn thay đổi được nữa! Đây là sự thất bại chung của một nền “văn hóa” suy đồi, ah, mà cũng trong lúc đó thì, kỳ quái thay, “công nghiệp văn hóa” vẫn cứ rực rỡ thành công! Chúng ta hoàn toàn có thể đặt ra thuyết âm mưu như sau: sau thời gian được phái ra nước ngoài thực hiện một nhiệm vụ vô cùng khó khăn và phức tạp là… gây náo loạn, bất ổn ở những xứ có dân trí thấp, thì “anh Chí” đã được “tổ chức” triệu hồi, từ đây biến mất khỏi giang hồ, sống ẩn dật, sung túc, an nhàn trong một biệt thự triệu đô ở một vùng “sơn thủy hữu tình” nào đó!

Man in the Middle

Bởi ta mới nói, nó như con vẹt biết giả tiếng ấy, thấy con chuột bò đến bèn giả tiếng mèo để đuổi chuột đi, thấy con mèo đến bèn giả tiếng người nạt nộ đuổi mèo đi. Ai chỉ nghe mà không nhìn thì không biết nó là vẹt (Việt) !!!

Tôi cho là… những kiểu thủ đoạn “vừa giả làm người mua, vừa giả làm người bán” này là một nét cá tính vô cùng đặc trưng, rất rất… Vietic! Dùng người này để chống người kia, thể hiện ra vô số “mặt nạ” khác nhau, mạo danh, đóng giả thành vô số “vai diễn”, kích động cho các bên đánh nhau bằng các câu chuyện hoang đường, bịa đặt, vừa ăn cướp vừa la làng, vừa là đĩ điếm vừa là thánh nữ, mới một vụ việc đơn lẻ mà đã… 9300 tỷ đấy! Tiếng Anh gọi đây là những thủ đoạn MitM – Man in the Middle – người đứng giữa: nghe lén, rình mò, thu thập thông tin, thay đổi, ngụy tạo phát ngôn, giả mạo tài liệu, tung tin đồn, vu vạ, dàn cảnh, gài bẫy, etc… Không đâu xa, hơn chục năm qua, có đến hàng mấy chục tài khoản tìm cách mạo danh người quen biết của tôi, lân la tìm cách nói chuyện giống như đúng rồi vậy!

Nhưng “văn tức là người” mà, ngu thì không cách nào giấu được, chỉ nói 2, 3 câu là lòi ra thôi, không lừa được ai nhưng vẫn cứ cố! Những thủ đoạn kiểu như vậy xài được là do dân trí cộng động quá thấp! Chính vì dân trí “lè tè ngọn cỏ”, vì xã hội nhiễu nhương đủ thứ vấn đề, con người không biết tin vào đâu, nên xuất hiện những thành phần lưu manh kiếm ăn bằng cách “đứng giữa”, chuyên “mượn đầu heo nấu cháo”, chuyên “la liếm, bịa đặt và dựng chuyện” khắp nơi. Vấn đề không hoàn toàn nằm ở tội phạm, vấn đề còn ở từng người dân, nền tảng sống, môi trường văn hóa như thế nào mà để cho một đám “thiểu năng” thao túng, lộng hành, đến mức làm bất ổn xã hội nghiêm trọng! Nên, nếu ai còn phê phán “chính danh” hay “chấm điểm công dân” là vẫn còn chưa nhìn rõ “bản tính thật” của một bộ phận rất đông đảo người Việt!

vietic

Trước tôi có đặt một món hàng trên một trang TMDT, shipper giao hàng, trả tiền xong tôi đóng cửa đi vào trong nhà. 15 phút sau vẫn thấy anh shipper ngồi trước cửa, tuổi trung niên, tướng tá cao to, khỏe mạnh! Tôi chạy ra hỏi ảnh sao giao hàng rồi mà chưa đi, ảnh than phiền là người bán hàng bảo lộ trình đi có 30km, mà thực tế chạy đến gần 40km, rồi than mệt, than khổ… Tôi nói hàng này đã trả tiền ship rồi, nếu anh có khiếu nại gì thì lên trang TMDT mà phản ánh, ảnh gật đầu tỏ ý hiểu. 30 phút sau, vẫn thấy ngồi trước nhà, tôi chạy ra hỏi: Anh có bị làm sao không, sức khỏe vẫn ổn chứ? Anh shipper kêu vẫn ổn, nhưng lại tiếp tục than, than phải đi đến 40km, tiếp tục than khổ, than mệt, càm ràm thêm 30 phút nữa, dù người trông có vẻ hoàn toàn khỏe mạnh, bình thường.

Trước tôi cũng có nói hiệu suất làm việc của người Việt vô cùng thấp, ví dụ một chuyện có thể làm trong 30 phút sẽ cố dây dưa thành 2 tuần. Mà ví dụ này là tôi thấy ở một công ty tư nhân có yếu tố nước ngoài (Mỹ) đấy nhé, nơi được trông đợi là phải có hiệu suất làm việc tương đối tốt. Thế nên, trong nước, nhà nước, chuyện có thể làm trong 30 phút mà 2 năm vẫn chưa giải quyết xong là chuyện… thường ngày ở huyện thôi! Nó không đơn giản là không làm được việc, hay cố tình dây dưa, trì hoãn đâu, cứ tưởng tượng một người sống như thế suốt đời sẽ trở thành như thế nào!? Khi sự việc lặp lại một vài lần thì có thể xem là sự cố, nhưng khi cả đời sống theo kiểu đó, tâm lý con người ta sẽ trở thành những thực thể vô cùng quái đản, sẽ trở thành… những kiểu “thần kinh bệnh”!

Không nỗ lực thay đổi bản thân (hay chính xác hơn là không tự thay đổi được), nhưng ai khác “tôi” là không được, “tôi” là đúng, dùng cái “tôi” của mình gây phiền hà, cản trở khắp mọi nơi. Tệ hơn nữa, khi cảm thấy mình không có “giá trị”, họ sẽ bày ra vô số trò lưu manh lặt vặt để ngáng đường, phá hoại người khác, không muốn thấy người khác làm được việc. Một số những “cái tôi” không làm được việc lại rất giỏi tạo hình ảnh, giỏi ăn nói để vẽ ra những “vỏ bọc hoàn hảo” trong mắt người khác, rất biết cách dùng ngôn từ ngụy biện, hư ảo, hoang tưởng để che giấu bản thân. Tiến thêm một bước nữa là hoa ngôn xảo ngữ để lừa bịp người khác. Nói ra thì lại bảo “miệt thị dân tộc”, nhưng tỷ lệ những người Việt như vậy trong cộng đồng không phải là “thiểu số” đâu mà chính là “đa số” ấy!

Không biết thực sự là vì những nguyên do gì, là do di truyền, là do thể chất, do quá trình học tập, rèn luyện, hay do bối cảnh xã hội, môi trường văn hóa, nhưng quả thực những kiểu người… đi một bước là vấp một bước, mà vấp ở đây là… vấp vào “cái tôi”, chưa đi đâu cả là bụi đã bay mù trời rồi (Vị hành tiên khởi trần – Lý Bạch). Nhìn đâu cũng chỉ thấy được “chính mình”, ngoài “cái tôi” của bản thân ra không thấy được điều gì khác, lúc nào cũng “tôi biết, tôi đúng, tôi hơn người”. Ai khen một câu là nở phổng mũi, ai xúi bẫy việc gì, cho dù có dại dột đến đâu cũng đều rắp rắp nghe theo, bên trong không tự “trì định” được bất kỳ thang giá trị nào, “cái tôi” biến ảo như là là sắc màu của con “salamander” vậy! Vì đâu nên nổi, vì sau đã tạo ra những loại “Vietic” như vậy, khắp từ hải nội cho đến hải ngoại!?

Và khi cái “đa số” ấy tương tác qua lại suốt mấy chục năm sẽ tạo ra môi trường văn hóa xã hội như thế nào!? Nói là “thần kinh bệnh” cũng đúng, nói là một kiểu “hội ma túy” bên trong cái “viện tâm thần” cũng không phải là quá xa sự thật, những kiểu tâm lý vô cùng “bệnh hoạn, què quặt”, ai đã trải qua, hoặc lưu tâm quan sát mới hiểu được. Đương nhiên cũng không thể vơ đũa cả nắm, xã hội vẫn luôn có người này người kia, nhưng đây là nói đa số, hơn 70, 80% là như vậy! Trước, tôi có nói, hiệu suất làm việc của một người Trung Quốc cao hơn một người ĐNA khoảng 7 ~ 8 lần. Hiện tại, thu nhập bình quân đầu người TQ cao hơn VN khoảng 3, 4 lần, nhưng phải trừ đi phần vay nợ, phần lạm phát, phần “thần số học”, phần “tự định giá” .v.v… trừ hết đi rồi sẽ quay về đúng tỷ lệ thực chất 7 ~ 8 lần thôi!