tiền thế bất tu

Có những điều mà khi phải nói ra, thì nó đã không có ở đó nữa rồi. Thứ nhất là sự im lặng, nói ra thì đâu có còn im lặng nữa. Và nhiều thứ khác cũng thế, một khi đã phải mở miệng nói ra, ví dụ như danh dự, tư cách, đạo đức… thì tức là nó đã không có ở đó nữa rồi! Cũng giống như những cái thể loại như bolero vậy: Thề không gian dối, mười huy chương thối, có sao nói vậy người ơi…

Tiếng Anh, nó có nhiều cách diễn đạt kinh khủng, lăng mạ mà nghe cứ như là đang khen vậy: “Intelligence tried to chase you, but you were faster” – trí thông minh nó tìm cách đuổi theo anh, nhưng không kịp vì anh nhanh quá! Đây thật đúng là một câu hoàn hảo để mô tả cái nét cá tính đặc trưng Vietic. Bởi ta nói, do kiếp trước không tu nên kiếp này mới sinh ra ở VN… 前世不修生在越南…

bất vong sơ tâm

Cách đây mấy năm, hạ thủy tàu sân bay Phúc Kiến, Trung Quốc, ta thấy rõ hình ảnh “bát đại tự” – tám chữ lớn trưng ra ngay đầu mũi tàu: 不忘初心、牢记使命 – Bất vong sơ tâm, lao ký sứ mệnh. Tám chữ này về ngữ nghĩa là vô cùng đơn giản, không có gì là lắt léo, khó hiểu cả: đừng quên tâm nguyện lúc ban đầu, hãy nhớ kỹ sứ mệnh của mình. Ngôn từ đơn giản, không có gì lắt léo…

Nhưng thực hiện như thế nào, làm với mức độ sâu xa thế nào thì lại rất vô chừng, đôi khi không thể nói hết được. Làm em nhớ, cũng vào cỡ thời gian đó… Chỉ một tháng sau các đợt xiết đăng kiểm xe, tàu, mới chỉ có đúng một tháng thôi, là em đã thấy xe quá khổ, xe cơi nới chạy đầy đường. Em nói: rồi, chúng nó đưa một đám ăn đậm xuống, để cho một đám ăn đậm khác lên!

Gần đây, khi xu thế dịch chuyển sang xe điện là hiển nhiên, ra đường mà thủng lốp là sẽ vá một lỗ mất 30 ~ 40K, không còn cái giá 10 ~ 15K như trước. Các trạm bán lẻ xăng dầu thì có vô số biểu hiện rõ ràng là gian cả về chất, không phải chỉ về ăn gian về lượng. Chúng nó đang tranh thủ “hoàn vốn” khi xu thế thay đổi! Em nói cái giống Vietic nó là như thế, chỉ có ăn và phá thôi!

bất thiện

Share lại bài viết 2 năm trước: Đậu phụ làng cắn đậu phụ chùa! Bồ đề bản vô thụ, Minh kính diệc phi đài! Bản lai vô nhất vật, Hà xứ phạ trần ai!? – 菩提本无树,明镜亦非台,本来无一物,何处惹尘埃! Nói “dân trí thấp” vẫn là một cách nói “bàng quan”, chung chung, xa cách, không muốn đi sâu vào chi tiết. Nói “không chịu lớn” là cách nói thực tế, nhưng vẫn còn chút “lịch sự”, ám chỉ những người suốt ngày sống với cái tôi thấp kém của mình.

Không chịu mở mắt ra xem người khác và thế giới thế nào. Nhưng tất cả những cách nói đó vẫn còn thiếu sâu sát. Có những loại không đơn giản là “dân trí thấp” hay “không chịu lớn”, mà phải gọi đúng tên là lưu manh, điếm lác vặt vãnh, luôn nghĩ ra chiêu trò, tìm cách dựng chuyện, giàn cảnh, vu vạ để kéo người khác xuống cho thấp bằng với họ. Tôi mới đúng, ai khác tôi là không được, cả đời chúng nó sống bằng chiêu thức, mánh khóe lặt vặt!

Từ năm này sang tháng khác như thế. Nên đây không phải là “dân trí thấp” hay “không chịu lớn”, thấp thì vẫn còn hy vọng có thể giáo dục cho cao lên được, không lớn thì vẫn đợi cho trưởng thành được! Nói thẳng ra đó là dạng “lưu manh”, “đĩ điếm”, “thâm căn cố đế”… những dạng tính cách Vietic vô cùng đặc trưng! Mà những dạng này… không giáo dục nào cải tạo được. Đã xác định là “bất thiện” thì cứ im lặng để cho “nhân quả” tự nó vận hành thôi!

vu nữ – vũ nữ

Lảm nhảm cuối tuần, một kiểu xã hội và mạng xã hội kỳ quặc đến quái dị, mới hôm trước hãy còn bày ra hình tượng “vu nữ”, hôm sau đã trở thành… “vũ nữ”. Quái dị, nhưng thực ra lại rất dễ hiểu, nhìn thoáng qua là đã biết rõ. Cởi lốt xưa mà tu dưỡng lấy tinh thần… – haiza cái cụ Phan này, nói thế thì khác nào bảo chúng ta ai nấy đều… “đội lốt” cả!? Nhưng quả thực cụ Phan có cái nhìn sâu xa, nói trúng phóc về cái bản chất Vietic, thánh thật!

biển xa

Facebook nhắc lại ngày này năm trước, share lại bài tôi đã viết. Ôi QN – ĐN, cái xứ sở của những con người chính trực, lương thiện nhất mà tôi đã từng biết, và cũng là xứ sở của những trùm điếm lác, lưu manh thâm căn cố đế, vào loại bậc nhất VN từ xưa đến nay! Thực tế cho thấy đây chỉ là 2 mặt của một đồng xu, mọi việc đều… tương sinh, tương thành mà thôi! Trở lại với hàng hải, người Việt không đi biển xa được, nói cho ngay là vậy! Biển xa đòi hỏi mọi thứ… đều phải đúng, từ đóng tàu, trang bị cho đến phẩm chất con người.

Mỗi thứ ăn gian một tý, mỗi chuyện léo lận đi một tí, rút cuộc không làm được việc gì! Nếu muốn xã hội làm được việc, sẽ quay về đòi hỏi điều rất cơ bản: con người lương thiện! Người Anh từng thống trị đại dương không phải chỉ vì hàng hải họ mạnh, vì “tàu to súng lớn”. Họ tạo nên một đế chế toàn cầu là nhờ hệ thống luật lệ, bảo đảm cho mỗi người đều có “phần hùn” khi đầu tư vào “con tàu”! Nhờ hệ thống luật pháp bảo đảm quyền lợi vô cùng chặt chẽ nên mỗi người lính, một cách tự nhiên, trở thành một cổ đông hăng hái!


progressive

Âm nhạc cuối tuần, một bài hát mà tôi thích một thời… thích bởi cái tính “progressive” của nó, từ “progressive” này không hiểu như thuật ngữ âm nhạc, mà chỉ hiểu theo nghĩa đen ngôn từ, ám chỉ một dòng chảy tiếp diễn, liên tục, nhất là đoạn riff guitar, rất dễ nghe, không cần phải tha thiết lắm, quan trọng là tuôn chảy, tiếp diễn…

Nếu tình cảm đã không đủ sâu, thì đừng làm ra vẻ thảm thiết, sâu xa này nọ… Cuộc sống là phải tiếp diễn, quan trọng là ta sống với những gì thực chất là chính mình, đừng nhận vơ những thứ ta không có. Đến một thời gian, một độ tuổi, ta nhận ra mình không có đủ RAM và CPU để xử lý những sự việc tự nó đã tỏ ra quá phức tạp và nguy hiểm!

Ah, là đang nói về nhạc, còn những ai xem clip sẽ thấy một kiểu nội dung rất đặc trưng, rất VN, những nét cá tính và những kiểu kịch bản… “cứ mãi không chịu lớn”! :D Đã nói về cái sự “không chịu lớn” của người Việt rất nhiều rồi, đó không phải là điều gì xa lạ, trong cuộc sống hàng ngày chỉ cần chịu khó quan sát là nhận ra ngay thôi!

học hải vô nhai, thư san hữu lộ

Thấy rõ là trong chuyến đi Trung Quốc vừa rồi, thương thảo thất bại chóng vánh, nước bạn có lẽ đã không ngại dội một xô nước lạnh: việc chuyển giao công nghệ đường sắt cao tốc là không thể!!! Thế rồi về nhà giận dỗi, làm mình làm mẩy, tìm cách chuyển sang “nguồn cung” khác như Hàn, Nhật, rồi lại hướng sang Ấn Độ, một anh mà cái tính “đoản” có lẽ cũng ngang ngửa Việt Nam.

Sự khác biệt rõ ràng là rất lớn, như người ta thường nói: “đạo bất đồng bất tương vi mưu – 道不同不相为谋“. Giờ mà nói lại những câu rất cơ bản như “Học hải vô nhai, Thư san hữu lộ – 学海无涯 书山有路 – Trong biển học vốn không bờ bến, Trên núi sách vẫn có đường tiến” có lẽ là nghe rất sáo rỗng, và càng sáo hơn với cái dân tộc tính không biết làm, xưa đến giờ toàn chỉ biết ăn và phá.

Thích kiểu trình bày “hợp thể” này, cứ gom 4 chữ viết lại thành 1 chữ…

nối vòng tay lớn

Mỗi năm cứ vào dịp này là tôi nghe lại bài hát này, bài ai cũng biết, lời tiếng Anh bám rất sát về ngữ nghĩa so với lời gốc tiếng Việt! Nó rất là dễ hát và dễ nghe, ngay cả trong tiếng Anh, và nghe nó…. rặt Mỹ, loại Mỹ hơi xa xưa giống như Bob Dylan với cây đàn banjo đầy bội âm của ông ta vậy: From hamlets to the cities, embrace with glee, an eternal circle, dead and living, one are we…

Như khi Bob Dylan tới VN ông ta không gặp Trịnh Công Sơn, ông ta gặp và hát với Phạm Duy một bài “Trèo lên quán dốc”, trong một hành trình có vẻ như là muốn đi tìm một cái gì đó nguyên bản! Và cứ thế, thêm một kẻ đã đến và đã đi theo kiểu “veni, vici…” và chúng ta sẽ lại hát thứ nhạc giống y như họ, và tuy nói rằng “one are we” nhưng không biết cái gì thực sự là chúng ta mà thôi!

creole

Sự nhập nhằng của ngôn ngữ tự nhiên… “The police said they’re looking for a man with one eye – Cảnh sát nói rằng họ đang tìm kiếm một người đàn ông với một mắt!”. Nghe câu này xong, tôi liền đặt câu hỏi: Nếu cảnh sát dùng cả 2 mắt thì có phải là sẽ tìm kiếm nhanh hơn không!? Nhiều người không để ý, chứ sự nhập nhằng của ngôn ngữ tự nhiên là xảy ra mọi lúc, mọi nơi, rất thường xuyên. Ngay cả những ngôn ngữ có tính cấu trúc cao, logic chặt chẽ vẫn luôn xảy ra tình trạng này, nhưng ít ra họ vẫn có những phương cách diễn đạt thay thế để làm cho rõ nghĩa khi cần, còn với những creole – ngôn ngữ mang tính chất chắp vá, tạm bợ như tiếng Việt thì có những tình huống không biết phải diễn đạt làm sao luôn!

Ví dụ như: “Đừng ném đá đoàn Hải Dương giúp tp. HCM” – câu này có thể hiểu là: “đừng giúp tp.HCM trong việc ném đá đoàn Hải Dương”. Chưa kể tình trạng mix – song ngữ Anh Việt lẫn lộn hiện nay, nhiều khi không biết đằng nào mà lần. Cái chính là vô số người không ý thức được tình trạng đó, họ cứ nói / viết mà không hề nghĩ việc người khác sẽ hiểu nó như thế nào, dẫn đến những tình trạng “sương mù thông tin, mịt mù kiến thức”, mới nghe thì có vẻ hiểu hiểu, những thực ra vẫn là những dạng “trống đánh xuôi, kèn thổi ngược”! Nên A.I. là một chuyện, con người lại là một chuyện hoàn toàn khác, nếu từ gốc trong tư duy đã mịt mù, hỗn độn, thì A.I. cũng chỉ phóng đại cái sự hỗn độn đó lên… một tầm cao mới mà thôi!

columns

Tại sao sách, báo in giấy từ xưa đến nay đều có thói quen chia văn bản thành nhiều cột, mỗi cột chỉ có khoảng 6 ~ 9 chữ… Đó là vì nếu để dòng chữ quá dài, người đọc phải liên tục xoay đầu từ trái sang phải rồi ngược lại, dễ gây mất tập trung và mệt mỏi! Nên để cho độc giả thoải mái, mắt chỉ tập trung vào một khoảng nhỏ, thì mỗi cột phải hẹp, chứa ít chữ, dù văn bản có thể dài nhiều trang! Đám làm truyền thông bẩn trên mạng gần đây cũng vậy, thấy rõ chúng nó xài nhiều thủ thuật đánh vào số đông. Đầu tiên là phải viết câu ngắn lại, cứ nói độ khoảng 10~15 chữ lại xuống dòng, nói tiếp hơn chục chữ lại xuống thêm dòng nữa. Đó là vì… dân ta phần lớn không đọc nổi “một cục chữ lớn”.

Họ cần những câu ngắn gọn, nhảy đến kết luận càng nhanh càng tốt, dùng nhiều từ ngữ càng giật gân, cảm tính, bầy đàn càng tốt! Nên đừng nói là “đọc sách” nhé, một đoạn nhỏ 10 dòng cũng chưa đọc được đâu. Và cứ thế thôi, không có công phu, kiên nhẫn làm bất kỳ chuyện gì, nhưng ai nói gì cũng tin, ai xúi gì cũng làm, họ cần cái gì đó thỏa mãn ngay lập tức! Hiểu logic nhỏ không được, hành văn không xong, chuyên đi copy / paste lòe người. Phản xạ đạp chân phanh, chân ga mãi vẫn không tập cho kỹ càng được, cứ hồn nhiên phóng nhanh vượt ẩu. Không ý thức được chính bản thân và môi trường xung quanh, từ những chuyện nhỏ nhất, nhưng tâm địa thì lại manh động, bất ổn vô đối!