bản quyền phần mềm

2026-05-26 | Categories: travel

Đến hôm nay mới có thời gian rảnh ngồi dùng phần mềm Lightroom hiệu chỉnh mấy cái ảnh đi Côn Đảo hồi sau Tết, chỉ chỉnh sửa sơ dùng các tính năng cơ bản, không… “sáng tạo quá đà”. Lightroom lúc trước rất mắc, nhưng giờ đã thay đổi chính sách từ “bán một lần” sang “đăng ký theo tháng” (monthly subscription). Nhân “phong trào” xài phần mềm có bản quyền gần đây…

Thực ra một năm có mấy dịp mình phải xài đến Lightroom đâu, có thể gom gom nhiều ảnh lại thành một đợt, trả phí đăng ký 299K để xài trong vòng một tháng, thời gian dư dả để hoàn thành công việc chỉnh sửa ảnh, rồi… dừng đăng ký, đến khi nào có nhu cầu chỉnh sửa ảnh thì đăng ký trở lại! Như thế vừa phù hợp với nhu cầu người dùng cá nhân, vừa không phải vi phạm bản quyền!

Em là dạng chụp ảnh vô cùng “amateurish”, ấy thế mà cũng có người cố lấy ảnh về, đè chữ lên, xem như ảnh của mình, thậm chí có người còn để dòng “copyright by tkxuyen” để giả làm chính chủ. Em mặc kệ, muốn làm gì thì làm, nhưng 111 bức ảnh này thực ra chỉ là một phần, vẫn có một phần mình tự giữ – tự xem, và phần không show ra đó mới chính là một dạng “bản quyền” thực sự!

Côn Đảo – 2026

sf mono

2026-05-24 | Categories: cs & it

Tôi là kiểu vô cùng khó về “con chữ”, bỏ thời gian ra đi tìm và thử hàng trăm loại font khác nhau, loại nào dùng vào việc gì, loại nào dùng để soạn thảo văn bản, loại nào dùng để hiển thị code. Và thế giới ngoài kia cũng rất đa dạng phong phú, nhiều người đã bỏ thời gian làm ra hàng ngàn kiểu chữ khác nhau, nhiều kiểu rất quái lạ, nhưng phần đông nhìn na ná nhau, không có nhiều khác biệt. Rút cuộc đâu là font chữ “tốt nhất” cho việc lập trình?

Cái “tốt nhất” này là kiểu ý kiến rất chủ quan, mỗi người một ý khác nhau. Theo tôi, font tốt không phải là font chữ đẹp, đường nét bay bướm. Font tốt là chữ phải rõ ràng, dễ đọc, và đặc biệt phải chú ý đến mật độ chữ, quá dày đặc sẽ làm người đọc dễ nản, và quá thưa thì không truyền tải được nhiều nội dung. Tốt nhất theo tôi là “SF Mono”, SF là viết tắt của “San Francisco”, font chữ do Apple thiết kế và đi kèm các phiên bản macOS hiện đại.

Nhưng ở điểm này thì… Apple “tinh vi” đến mức “tinh tướng”, ai dùng app của Apple thì font chữ này đã kèm sẵn, cứ xài là có! Nhưng ai dùng app của bên thứ 3 (3rd party apps) thì font này lại… không sẵn! Dù thực ra nó đã nằm sẵn trong máy, nhưng người dùng vẫn phải tự download và cài đặt thêm mới xài được. Nghĩa là vẫn cho xài miễn phí, nhưng phải thêm một bước tự down, tự cài, để… tự nhận ra khác biệt: https://developer.apple.com/fonts/

tái hạ khúc

2026-05-23 | Categories: Chinese, literature | Tags: 3-columns, Lý Bạch, Đường thi

Khúc hát dưới ải: “Ngũ nguyệt Thiên sơn tuyết, Vô hoa chỉ hữu hàn, Địch trung văn Chiết liễu, Xuân sắc vị tằng khan. Hiểu chiến tùy kim cổ, Tiêu miên bão ngọc an – 五月天山雪，无花祇有寒。笛中闻折柳，春色未曾看。晓战随金鼓，宵眠抱玉鞍。” Đã là tháng Năm rồi mà trên núi Thiên sơn, hoa vẫn chưa nở, nơi nơi toàn băng tuyết giá lạnh.

Sáo ai đó đang thổi bài ca xuân Chiết liễu, Mà cảnh sắc mùa xuân chưa từng thấy qua. Sáng đánh nhau theo hiệu lệnh chiêng trống, tối ôm yên ngựa nằm ngủ…” Tôi có thể nói rằng: chỉ cần một bài Tái hạ khúc này của Lý Thái Bạch thôi, tổng cộng, vẻn vẹn chỉ có 8 câu, 40 chữ là đã đủ cảm hứng để làm thành một bộ phim lịch sử – cổ trang hoành tráng rồi.

Nói để mọi người hiểu, gia tài văn hóa, văn học của người ta rộng lớn đến mức nào, sâu xa như thế nào, không phải kiểu một đám “đĩ miệng – nhà thơ” như ở VN hiện tại, còn không tự luận ra được khác biệt ở đâu. Và như thế, gần như bài nào của Lý Bạch cũng có thể làm thành một bộ phim, nếu không phải “Tái hạ khúc” thì cũng là “Tái thượng khúc”…

claude

2026-05-23 | Categories: cs & it | Tags: A.I. - trí tuệ nhân tạo, languages & linguistics

Theo tôi, Claude rất phù hợp cho những ai muốn học tiếng Anh, một dạng tiếng Anh chuyên sâu mang nhiều tính chất “văn học”, rất nhiều hình thức “tu từ” và các cách diễn đạt phức tạp, “uyên áo”, khác xa với cái thể loại Anh ngữ báo chí nghèo nàn, đơn điệu mà ta thường thấy ngày nay! Một số ví dụ đơn giản, càng làm việc với Claude, đôi khi tôi có cảm giác là mình thích nó! 😃

Ah, that’s a lot of meat to be made – ý nó nói là mình đã đưa cho nó cục xương cứng, rất khó nhằn, còn phần thịt mà nó phải “tạo sinh” ra thì lại vô cùng nhiều.
Let me examine the blast radius – blast radius hay bán kính vụ nổ, như ta thường nói: sửa đâu sai đó, sửa đó thì sai đâu, làm gì cũng phải cân nhắc hệ quả “vụ nổ”.
And now, you give me that smoking gun – giờ mày đặt một khẩu súng bốc khói vào tay tao, ai bắn, bắn ai, hậu quả thế nào thì tao đều phải lãnh dùm mày hết!

Làm tôi nhớ cái thời hơn 30 năm về trước, lúc đó ở Việt Nam có một tạp chí chuyên ngành Anh ngữ tên là Sunflower, mà mịa, cái tiếng Anh trong đó là thể loại “Victorian English”, dạng Anh ngữ… từ thời nữ hoàng Victoria, siêu phức tạp và siêu khó. Nhưng ít nhất cũng nên đọc qua, đọc để biết rằng thế giới tinh thần của người ta có thể phức tạp, đa dạng và phong phú tới mức nào!

vu nữ – vũ nữ

2026-05-23 | Categories: Vietic

Lảm nhảm cuối tuần, một kiểu xã hội và mạng xã hội kỳ quặc đến quái dị, mới hôm trước hãy còn bày ra hình tượng “vu nữ”, hôm sau đã trở thành… “vũ nữ”. Quái dị, nhưng thực ra lại rất dễ hiểu, nhìn thoáng qua là đã biết rõ. Cởi lốt xưa mà tu dưỡng lấy tinh thần… – haiza cái cụ Phan này, nói thế thì khác nào bảo chúng ta ai nấy đều… “đội lốt” cả!? Nhưng quả thực cụ Phan có cái nhìn sâu xa, nói trúng phóc về cái bản chất Vietic, thánh thật!

4K

2026-05-23 | Categories: cs & it | Tags: 3-columns

4K không phải lúc nào cũng tốt, nếu chỉ dùng để đọc chữ (soạn thảo văn bản, lập trình) thì chỉ 1 ~ 1.5K là đã bảo đảm hầu hết các yêu cầu, độ phân giải lớn hơn chỉ khiến cho chữ trở nên nhỏ li ti và khó đọc mà thôi! Cái 4K này chỉ có ích khi làm xử lý ảnh, video (e.g: Lightroom, Photoshop, Final Cut) vì màn hình lớn, mịn, không phải zoom hình!

Phần lớn công việc hàng ngày chỉ cần 1~1.5K là đủ. Con BenQ này có cái tỷ lệ ngang dọc 3:2 hoàn toàn không giống ai, chuyên dùng để code, vì màn hình cao, không phải cuộn nhiều. Đến lúc phải quan tâm cặp mắt một chút, nếu vẫn muốn ngày nào cũng code 8~10 tiếng! Ban đầu, tôi định kiếm một cái màn hình vuông, tỷ lệ ngang dọc 1:1!

Màn hình CRT xưa hầu hết tỷ lệ 4:3, còn quay về xưa hơn nữa, thế hệ CRT đầu dùng trong quân sự thì đều vuông, hoặc tròn. Theo tôi, tỷ lệ 1:1 là phù hợp với các công việc cần sự tập trung cao, màn hình rộng chỉ hợp để… xem phim hay chơi game mà thôi! Dù 1:1 hiện vẫn sản xuất nhưng hơi khó tìm, nghĩ đi nghĩ lại, chọn cái 3:2 ít cực đoan hơn!

distortion

2026-05-23 | Categories: misc

Hình chụp bằng smartphone luôn có những hạn chế rõ ràng, kể cả với những dòng máy tốt nhất như IP17, lý do là smartphone có ống kính quá bé, lại là ống kính góc rộng, nên ảnh hay bị méo, nhất là ở phần xa trung tâm ảnh, nhiều khi tạo ra những hiệu ứng méo mó rất kỳ quặc. Cái méo này có 2 nguyên nhân tách biệt nhau, do phần cứng, lại có thể do phần mềm, cũng có thể do cả hai!

Trước có anh bạn, anh này… thuộc lòng các thuật ngữ nhiếp ảnh! Cứ nhắc đến khẩu độ, tốc độ, tiêu cự, etc… là anh ta lại “lý luận” hết sức rành mạch, chứng tỏ tìm hiểu tương đối kỹ. Thế nhưng đưa một tấm ảnh “méo xẹo” chụp bởi smartphone thì anh ta không nhận ra, cho rằng hoàn toàn… bình thường. Nên mới nói, về “ngôn từ” cái gì cũng có vẻ đúng, nhưng rất nhiều chuyện không đúng!

Có những người nhạc lý làu làu, đánh đàn rất giỏi, nhưng nhạc cảm thì phải nói là… siêu ngu ngơ, không phân biệt được nhạc hay nhạc dở. Không hiểu quá trình giáo dục, quan sát, cảm thụ như thế nào mà sinh ra những kiểu người như thế. Mình là dạng ngược lại, chỉ bằng trực giác, nhìn / nghe là biết ngay có điều gì không đúng, không ổn, dù đôi khi chưa thể thấy rõ ngay là sai ở đâu!

progressive

2026-05-09 | Categories: music, Vietic | Tags: clip

Âm nhạc cuối tuần, một bài hát mà tôi thích một thời… thích bởi cái tính “progressive” của nó, từ “progressive” này không hiểu như thuật ngữ âm nhạc, mà chỉ hiểu theo nghĩa đen ngôn từ, ám chỉ một dòng chảy tiếp diễn, liên tục, nhất là đoạn riff guitar, rất dễ nghe, không cần phải tha thiết lắm, quan trọng là tuôn chảy, tiếp diễn…

Nếu tình cảm đã không đủ sâu, thì đừng làm ra vẻ thảm thiết, sâu xa này nọ… Cuộc sống là phải tiếp diễn, quan trọng là ta sống với những gì thực chất là chính mình, đừng nhận vơ những thứ ta không có. Đến một thời gian, một độ tuổi, ta nhận ra mình không có đủ RAM và CPU để xử lý những sự việc tự nó đã tỏ ra quá phức tạp và nguy hiểm!

Ah, là đang nói về nhạc, còn những ai xem clip sẽ thấy một kiểu nội dung rất đặc trưng, rất VN, những nét cá tính và những kiểu kịch bản… “cứ mãi không chịu lớn”! :D Đã nói về cái sự “không chịu lớn” của người Việt rất nhiều rồi, đó không phải là điều gì xa lạ, trong cuộc sống hàng ngày chỉ cần chịu khó quan sát là nhận ra ngay thôi!