“biết”

Tại sao “biết” là “Mr. Bịp” nhưng vẫn cứ “dính”!? Thực ra, nó cũng giống như “biết bơi” nhưng vẫn cứ “chết đuối”, hay như “biết là không an toàn” nhưng vẫn cứ “bốc đồng gây tai nạn” vậy! Cái chữ “biết” này… không phải chỉ “ý thức”, “giáo dục” mà có được, đây chính là sự lầm lạc lớn của ngôn từ, cho rằng “biết” nó nằm ở tầng “đầu óc, tinh thần”, điều này hoàn toàn sai, ngược lại, “biết” nó lại… nằm ở tầng “vật lý và thể chất”! Vì sao lại có cái “lý luận” ngược ngạo như vậy!? Ví dụ như các thanh thiếu niên bốc đồng gây tai nạn, thực chất, nguyên nhân sâu xa là do cuộc sống vốn đã ù lỳ, ít vận động, đời sống tinh thần nghèo nàn, cằn cỗi, rồi trong phút chốc, tâm lý chợt dao động sang một thái cực khác hoàn toàn trái ngược lại, bột phát, tăng động, gây hậu quả! Có dạy “ý thức giao thông” cho chúng nó bằng cách “tụng chữ” được không, xin thưa là không thể nào! Chỉ có cách thông qua vận động, rèn luyện, khiến cho cơ thể, tâm tính trở nên điều hòa, có kiểm soát, thì cái sự “biết” kia mới dần có tác dụng! Nên dạng đó chỉ có một cách “dạy” mà thôi: cho chúng nó đi “lao cải”!

Rồi về bơi lội và đuối nước, sự việc cứ lặp đi lặp lại mãi. Có dạy cho trẻ “ý thức bơi” được không, xin thưa là cũng không! Chỉ có cách là cứ tập bơi cho giỏi rồi vừa có kỹ năng, vừa hiểu được tình huống nguy hiểm! Quay trở lại vấn đề, tại sao “biết” mà vẫn cứ “dính”!? Đó là do “đĩ miệng”, chỉ “tụng chữ”, “lặp như vẹt” chứ không thực sự hiểu ngôn từ, không có công phu trì định được cái “tâm”, mà muốn sửa “tâm”, trước hết phải sửa nơi chứa cái “tâm”, đó là cái “thân”, nói đơn giản là… tập thể dục! Trước có đứa bạn, cũng là dạng tài năng đánh đàn piano và nhiều môn nghệ thuật khác, có hôm cô ấy “lý luận” rằng: thực ra toàn bộ sự thông minh, tài khéo .v.v… đều là thừa hưởng từ mẹ, còn cha thì chỉ cho “cái xác vật lý không hồn” kia mà thôi! Đương nhiên đây chỉ là một dạng tự hỏi, tự băn khoăn muôn đời về vai trò của cha, mẹ, nam, nữ. Cô ấy nói gì tôi cũng ừ, cũng đồng ý hết cả, nhưng chốt lại một câu: Mọi sự đổi thay tinh thần đều xảy ra trong thế giới vật chất! – All spiritual changes happens in the physical world! Không có “cái xác không hồn” đó là… không có cái gì hết á! :D

concept 2

Thứ tiếng Việt ngọng líu ngọng lo, éo hiểu “đua rowing máy” là cái gì, từ ngữ nửa nạc nửa mỡ vô cùng khó chịu, nếu không muốn nói là sai về nghĩa! Cứ dùng “giải vô địch máy chèo thuyền” có phải là hay hơn không, dù cũng chưa hoàn toàn chính xác, hoặc mở ngoặc chú thích “(rowing machine)”. Chỉ cần không phải “giải vô địch chèo… thuyền máy” là được! :D Càng ngày giới trẻ càng vận động và càng hiểu biết nhiều hơn về cách thức vận động! Trong ảnh, máy chèo thuyền “Concept 2” được xem là tiêu chuẩn của môn chèo, nhưng cá nhân tôi lại không thích “Concept 2” lắm…

văn hóa đọc

Văn hóa đọc hiện tại, thực chất là tìm cách bán một mớ giấy lộn, từ ngữ nhộn nhạo như cơm sống vì dịch tự động bằng máy tính, nội dung toàn những thứ rẻ tiền, nếu không muốn nói là xàm xí. Cái gọi là AI – trí tuệ nhân tạo thì thực ra, những đề tài hàn lâm thứ thiệt đâu có với tới nổi, nên cuối cùng chỉ là bài toán khai thác dữ liệu người dùng để làm sao bán hàng cho được nhiều! Cái gọi là “văn hóa”, thực chất là các bố ấy bị choáng ngợp bởi những màn trình diễn “ngàn tỷ”, choáng vì tiền nhiều quá! Và đầu tư vào “văn hóa” chính là… đầu tư cho những show trình diễn bầy đàn, thô lậu, thức ăn công nghiệp! Cái gọi là “chính danh” qua số điện thoại, thực chất SIM rác vẫn bán đến con số hàng triệu cái mỗi tháng!

Mượn Căn cước để đăng ký, nhưng mượn đâu ra mà nhiều thế, không thể làm được nếu không có sự thông đồng của cơ quan quản lý! Tất cả mọi điều, mới đầu đặt ra đều nghe có vẻ “tốt đẹp”, nhưng sau đều biến tướng, trở thành một thứ hoàn toàn khác! Cái mong muốn tối đa, nỗ lực hết sức của người Việt là làm sao bắt chước được vẻ ngoài, quần áo giống giống, ngôn từ hao hao, tạo ra một thứ nhìn từa tựa hàng thật, rồi dùng cái mã đó để bịp người, nhưng sự pha-ke về nội dung thì chẳng lẫn đi đâu được! Bởi ta nói nó như con vẹt biết giả tiếng ấy, thấy con chuột bò đến bèn giả tiếng mèo đuổi chuột đi, thấy con mèo đến bèn giả tiếng người nạt nộ đuổi mèo đi. Ai chỉ nghe mà không nhìn thì không biết nó là vẹt (Việt)!

gym corner, p3

Tiếp tục chương mục “Góc tập GYM”, phần 3… tiếp theo phần 1 và 2 đã viết từ… năm trước! Về hai cái máy “rowing machine” và “paddling machine”, cứ dùng nguyên tiếng Anh như thế vì nếu dịch sang Việt ngữ thì đều là “chèo”, nhưng “row” nó hoàn toàn khác với “paddle”! Rowing machine là dạng ám ảnh của giới VDV, hiếm có loại máy nào mà hiệu quả đến như thế! Rowing machine có nhiều thiết kế khác nhau: dùng lò xo, dùng tạ nặng, dùng lực cản không khí, dùng lực cản nước, dùng cánh tay thủy lực, etc… để giả lập động tác chèo.

Vì phức tạp và phong phú như thế nên có rất nhiều ý kiến, quan niệm khác nhau (đến mức… không ai chịu ai) về chuyện như thế nào là một cái “rowing machine” xịn. Tôi thì không khắt khe lắm trong lựa chọn, một cái máy đơn giản rẻ tiền là đã đủ xài, chỉ nâng cấp thêm chút xíu như sau! Còn về “paddling machine” thì không cách nào mua được! Đây là dạng máy những người chơi môn kayak tự thiết kế, tự chế tạo và chia xẻ với nhau, nên trên thị trường không có khái niệm, không có hàng làm sẵn! Chính vì thế mới phải mất công chế tạo và nâng cấp!

“Phiên bản 1” mặc dù chạy được nhưng các chi tiết có độ rơ lớn, chạy ồn, không mượt, nay nâng cấp lên “phiên bản 2”! Thời gian cuối năm việc nhiều, tranh thủ làm túc tắc, mỗi ngày chỉ 1, 2 tiếng, kéo đến hơn 10 ngày vẫn chưa xong! Toàn bộ các chi tiết máy đều đặt mua trên các trang thương mại điện tử, cái bánh đà làm bằng gang 25cm, 5kg, 2 con lăn thép và 2 cái bạc đạn 1 chiều. Chính nhờ 2 cái bạc đạn chỉ quay 1 chiều như líp xe đạp nên dù 2 cánh tay chuyển động luân phiên ngược chiều nhau tới lui, nhưng bánh đà chỉ quay theo 1 hướng!

Vì chỉnh độ nặng nhẹ dùng má phanh nam châm không tiếp xúc nên sẽ êm hơn trước nhiều! Cái má phanh này phải làm rất chính xác, vì khoảng cách chỉ thay đổi vài dem là lực tác dụng đã khác, dùng một con ốc để chỉnh khoảng cách, xoay để thay đổi khoảng cách từ má phanh đến cái bánh đà. Thêm một cải tiến nữa là hai cái ròng rọc bên dưới được đặt lên hai thanh trượt, chuyển động tịnh tiến dọc theo thanh trượt này, dùng các con ốc lệch tâm để hiệu chỉnh độ rơ và ma sát, nên máy vận hành êm và chính xác hơn trước nhiều.

oreshnik

Ku Nga mà, từ trong lịch sử dựng nước và giữ nước, ảnh đã luôn có một cái “ám ảnh lớn lao”, đó là phải chế tạo vũ khí, phải có lợi thế dẫn đầu! Oreshnik về cơ bản là tên lửa đạn đạo tầm trung, nhiều nước có chứ không riêng gì Nga. Nhưng sự khác biệt là “tốc độ hypersonic” và “điều khiển được ở pha cuối”. Cái chính là làm sao điều khiển được ở tốc độ bội siêu thanh, chứ nếu chỉ là một cục sắt rơi tự do thì nhiều nước làm được! Chính vì cái khả năng điều khiển được đó nên đẻ ra các tính năng kỹ chiến thuật mới!

Lợi thế thứ nhất là có thể xuyên qua hàng chục (thậm chí hàng trăm) mét đất đá, không một hầm ngầm, không một bongke nào là an toàn! Lợi thế thứ nhì là đánh siêu chính xác, kiểu như nếu dùng để đánh tàu sân bay thì xác suất tiêu diệt là gần như 100%. Và lợi thế thứ ba là… không cách nào đánh chặn được! Cứ tưởng tượng một tòa nhà như tháp đôi, nó có thể chẻ từ trên xuống dưới, mà vẫn không phải mang tiếng là xài VKHN! Xem clip thì cứ như “thiên thượng hỏa”, lửa từ trên trời đánh xuống vậy!

hiệu quả

Facebook nhắc lại ngày này năm trước… lịch sử đã cho thấy đã từng có rất nhiều lần, có nhiều quốc gia, sau những giai đoạn thăng trầm, sau những thành công, thất bại, đều tự mình… đóng cửa, úp mặt vô tường mà suy nghĩ, mà tự phản tỉnh, làm sao để cải thiện hiệu quả làm việc, làm sao nâng cao hiệu suất của toàn xã hội, thì mới có thể cạnh tranh được với các nước khác.

Như chính phủ mới của tổng thống Trump sẽ có… Ủy ban hiệu quả chính phủ – Department of Government Efficiency do Elon Musk đứng đầu, lần đầu tiên trong lịch sử nước Mỹ xuất hiện điều này! Nhưng cạnh tranh về tính hiệu quả với Trung Quốc á, chuyện không dễ dàng như vậy đâu! Cũng trong lúc đó, ở ngay bên cạnh mà éo học được gì, chỉ thấy toàn có… ăn & phá!

CC

Đi làm Căn cước, cầm theo cái Chứng minh cũ, là loại tờ giấy dán ảnh, đóng dấu, ép nhựa, loại đã cấp từ… 18 năm trước! Nói các bạn không tin, đến năm nay, 2024, tôi vẫn xài cái CM là giấy ép nhựa! Đài báo thì từ nhiều năm qua đã thông báo không biết bao nhiêu đợt làm mới và sửa đổi, nào là “Căn cước công dân”, rồi “Căn cước”, riêng tôi vẫn bình chân như vại: còn thời hạn là mình còn xài, chẳng việc gì phải đổi! Thực ra tôi nghĩ: chuyện đâu có lạ gì, làm một lần chưa đúng ngay được đâu, chính vì nghĩ như thế mà đã tránh được rất nhiều phiền phức như đã thấy! Còn nghiệp vụ của Công an, ngày nào họ chẳng cấp mới hàng hàng ngàn CC, ngày nào chẳng có hàng trăm người mất giấy tờ, hàng ngàn thiếu niên đến tuổi, có ngày nào không làm đâu mà phải lo!? Vào trụ sở lấy số, ngồi đợi và… đếm!

Để ý thấy trung bình, xử lý một đợt 20 số mất khoảng 20 ~ 30 phút. Tức mỗi người trung bình mất khoảng 1 ~ 1.5 phút, tốc độ như vậy không phải là tệ! Quan sát sự phân chia công việc từng khâu, thấy cũng khá hợp lý, bớt rườm rà hơn trước, các hệ thống máy móc có mức tự động hóa khá tốt! Đến phiên mình, cô CA cầm cái giấy ép nhựa ngắm nghía rồi càm ràm: giấy này đã cũ lắm rồi, nhưng mình cứ nói lý: CMND này còn 2 năm nữa mới hết hạn! Giờ đã có máy tính cả, kiểm tra thông tin trên hệ thống thấy đầy đủ, hợp lệ, nên cô CA không nói gì nữa, cứ thế làm tiếp, lăn tay, chụp ảnh, quét võng mạc… vài phút thì xong, nên tuy toàn thời gian đợi hơi lâu nhưng không có gì để phàn nàn! Quan trọng là đừng vẽ thêm việc, đừng lôi thêm một đống giấy tờ không cần thiết nếu đã có đủ thông tin!

ma tâm

Lý Tử Thất trở lại, sau vài năm vắng bóng… Thật ra tôi nghĩ, họ Lý, Sơn Bạch và nhiều người khác nữa đều nằm trong một nỗ lực tuyên truyền văn hóa, khuyến khích người trẻ tìm tòi, rèn luyện bản thân! Những gì họ làm chưa thể gọi là “công phu” được, nhiều cái mới ở mức nhập môn! Nhưng cái chính là khuyến khích đám trẻ làm cái này, chế cái kia, nâng cao hiểu biết và tay nghề! Phần quan trọng của mọi quá trình phát triển con người là yếu tố tâm lý, phải tạo ra một “cảnh nền” nên thơ, một không gian đáng sống, phải tạo ra cảm xúc về cái đẹp để nhẹ bớt quá trình lao động mệt mỏi. Câu chuyện đó, thực đến đâu thì còn tùy nhận định của mỗi người. Nhưng nhìn kỹ lại toàn bộ quá trình, ví dụ như làm “sơn mài”, thực ra đâu có mài sơn, chẳng qua là “mài tâm” – ma tâm – 磨心 mà thôi! Phải dẹp “cái tâm” nhiễu loạn, “cái tôi” lau nhau đi, thì mới học và làm được!

Nếu xét về đỉnh cao tư tưởng, học thuật, khoa học kỹ thuật, Trung Quốc chưa hẳn đã hoàn toàn thuyết phục được người khác, nhưng xét về những phát minh làm thay đổi đời sống dân sinh và biến đổi xã hội thì phương Tây nhiều lần phải… sợ hãi TQ. Karl Marx đã nói về 4 phát minh cổ điển vĩ đại của người TQ: thuốc súng thổi bay giai cấp phong kiến quý tộc ẩn nấp sau những lâu đài kiên cố thời Trung Cổ, la bàn giúp phát triển thuộc địa, kết nối các vùng của thế giới, phát triển thương mại và vận tải, giấy + in ấn giúp cải cách tôn giáo, hình thành nên tầng lớp tri thức, tư sản mới, 4 cái đó gộp lại tạo nên giai đoạn Phục Hưng ở châu Âu và Cách mạng tư sản dân quyền! Ngoài ra còn có 3 cái nữa giúp trực tiếp tạo nên Cách mạng công nghiệp: trà, gốm sứ và tơ lụa, như đã đề cập đến trong một bài viết trước ở đây, và cả 3 cái đó, một lần nữa, lại cũng đến từ TQ.

Rồi một hai ba năm,
Danh thành, anh trở lại.
Với em, anh chăn tằm,
Với em, anh dệt vải.
Anh và em sẽ sống,
Trong một mái nhà tranh.
Lấy trúc thưa làm cổng,
Lấy tơ liễu làm mành!

les miserables

Cafe sáng, bàn kế bên có một ku đang hăng say nói về những “Những người khốn khổ” – Victor Hugo, mà chuyện này nghe nó giống như “thời trang” vậy, tôi đã nghe lặp đi lặp lại vài ba lần, ở 2, 3 nơi khác nhau, chỉ trong mấy ngày gần đây thôi, nghe là biết “bài” chúng nó đang “diễn”, thế nên ngứa miệng hỏi một câu: “Anh có vẻ mê tác phẩm Những người khốn khổ nhỉ, vậy con gái nhân vật Jean Valjean tên là gì ấy nhỉ?!” Thế là ú ớ, không trả lời được, mình dự là nếu anh ta trả lời được sẽ hỏi tiếp: “Thế người yêu của cô con gái của ông Jean Valjean tên gì ấy nhỉ?”, nếu mà vẫn trả lời được sẽ hỏi tiếp: “Thế người con gái yêu đơn phương anh chàng người yêu của cô con gái của ông Jean Valjean tên là gì?” Giờ sao toàn người cứ muốn “kể chuyện”, nhưng lại không hề chịu đầu tư công sức đọc truyện, cứ nghĩ đọc được vài “câu kinh” là có thể trở thành “Phật” được chăng!? Phật thì chắc chắn là không thành được rồi, còn em thì chỉ muốn làm rõ là đến cả vài “câu kinh” cũng chưa đọc cho nó đàng hoàng tử tế! “Ngứa miệng” hỏi ngang thế thôi, đúng ra nên để cho mọi thứ nhân quả vận hành theo lẽ tự nhiên!

Đạo lý nếu chỉ nói đằng mồm, chỉ “đĩ miệng” mà có được thì chúng ta đã ở “nước thiên đàng” lâu rồi! Về cô gái mang cái tên Eponine, người đơn phương yêu chàng thanh niên quý tộc nghèo Marius, chồng tương lai của Cosette, con gái ông Jean Valjean, đây có lẽ là nhân vật được xây dựng cá tính hấp dẫn nhất trong toàn bộ bộ tiểu thuyết đồ sộ 3 ngàn trang, 600 ngàn chữ này, không phải là nhân vật chính Jean Valjean, không phải viên thanh tra Javert, cũng không phải là ông giám mục Myriel! Mà là Eponine, con gái nhà Thenardiers, một gia đình tội phạm bất hảo, nhưng vì tình yêu với Marius mà cứu rỗi được tâm hồn! Cách mạng Pháp bùng nổ, chết trên chiến lũy dựng lên trên đường phố Paris ngày hôm đó, kỳ lạ thay là hai đứa con rất sáng giá của cái gia đình vô cùng hắc ám là Thenardiers. Cậu bé Gavroche chết khi đang gom nhặt đạn hỗ trợ các chiến sĩ cách mạng, còn người chị gái Eponine chết vì đỡ đạn thay cho Marius, hai tay chụp lấy nòng súng, đạn xuyên qua cả hai bàn tay và đi vào ngực! – Et puis, tenez, monsieur Marius, je crois que j’étais un peu amoureuse de vous!

hình danh – 形名

Còn nhớ suốt 12 năm phổ thông, tôi chưa bao giờ đi học thêm bất kỳ môn gì, nói cho đúng thì vẫn có đi học thêm một vài tuần nhưng đó là kiểu ham vui đua đòi với bạn bè mà thôi! Vì thầy cô thương nên không đì, hay vì mình thuộc dạng cũng hơi thông minh, lại rất cứng đầu, nên có muốn đì cũng hơi khó! Và thế là cả một cái thời tuổi thơ được cái tự do, thích học bao nhiêu thì học không cưỡng ép. Và vì hầu như không bao giờ bị bắt trả bài nên dần thành thói quen, về nhà là vất hết, không ôn bài, không làm bài tập! Chuẩn bị cho ĐH: không giải bộ đề, không luyện thi, tới đâu thì tới. Và cũng trong 20 năm đầu đời đó, vì nhà tôi đa số làm nghề Y, con cháu dâu rể trong nhà hơn 30 người làm bác sĩ đủ các ngành nên chuyện đau ốm cũng hiếm khi phải lo nghĩ tới. Từ đó nói tới “chính danh”, chỉ một từ đơn giản như vậy nhưng có nhiều cấp độ hiểu nông cạn khác nhau, không phải chỉ là “đúng tên trên giấy tờ”.

Như khi TQ dẹp nạn dạy thêm, báo chí VN bắt đầu rền rỉ, than thân trách phận: “Ôi sao lại thế, không làm như thế được đâu!” Chúng ta sống trong sự “loạn lạc” đã lâu đến mức không còn dám nghĩ đến những điều đúng đắn nữa! Trở lại với “chính danh”, nó có nhiều tầng ngữ nghĩa sâu xa hơn, TQ họ dám đặt mọi sự vật, sự việc về đúng chỗ của nó: nếu còn phải đi học thêm tức là nhà trường chưa làm tròn bổn phận, nếu phải đi phòng mạch riêng của BS tức là bệnh viện chưa làm tròn chức năng, cái “danh” của trường là dạy học, cái “danh” của bệnh viện là chữa trị! Phải dẹp cái nạn “chân trong, chân ngoài”, chỉ một người nhưng có 2, 3 vai diễn khác nhau! Và không phải chỉ có Y tế & Giáo dục đâu, toàn xã hội đều như thế, ai cũng có 2, 3 khuôn mặt, chạy sô khắp nơi, ai cũng giả trá, giả cách, luôn tìm cách “léo lận” ngôn từ, ai cũng “hồn Trương Ba, da hàng thịt”! Và những chuyện khác cũng là nhân quả hiển nhiên thôi!