Chụp ảnh đề lưu giữ kỷ niệm là xưa rồi, giờ phải là in mô hình 3D! Gia đình, vợ chồng, cặp đôi, bạn bè, etc… có thể đứng vào máy cho nó quét 3D rồi in ra cái mô hình mini nhìn sống động như thật, từ chi tiết, màu sắc cho đến cả… hình xăm! Công nghệ đang bùng nổ ở TQ, Hàn, Mỹ và nhiều nước khác. Chắc chắn nhu cầu về kiểu tạo hình này là rất lớn, dù giá cả còn hơi mắc! Chuyện quét hình 3D thì rất dễ, nhưng có nơi dùng công nghệ in 3D không màu, in xong tô màu lên, còn TQ không hiểu làm cách gì, hình như không phải in mà là đúc, mẫu tạo ra có màu sẵn!
tcotlt456@ctkmbbct789
Từ gần 20 năm trước, tôi đã làm việc trên những ứng dụng webcam theo dõi các cử động 3D của khuôn mặt, và phủ lên đó những lớp skin, mask, avatar, và làm hoạt hình 3D dùng DirectX mô phỏng các cử động, cảm xúc như thật của khuôn mặt! Đó là chuyện của 20 năm trước, giờ đã tiến bộ không biết bao nhiêu lần! Nên qua mặt FaceID không phải là chuyện khó, chỉ cần 2, 3 tấm ảnh và một tay designer dùng Autodesk Maya loại khá là có thể phục dựng mô hình 3D khuôn mặt của ai đó, thậm chí có thể làm cái mô hình nói năng như thật!
FaceID, phiên bản của Apple làm có thể xem là khá an toàn, là do iPhone / iPad có cảm biến LIDAR có thể dựng mô hình 3D của khuôn mặt rất chi tiết! Nhưng những loại FaceID khác, do những hãng khác hay do các bank tự làm thì chưa chắc nhé! Nói thật, tôi hoàn toàn không có lòng tin vào các loại FaceID. Nói thế này cho dễ hiểu: tôi thà đặt lòng tin vào một thứ ở trong đầu tôi (mật khẩu) là cái tôi biết, nó hiện diện vô hình, vô ảnh trong tâm trí tôi, còn hơn là đặt lòng tin vào những cái hữu hình mà ai ai cũng thấy, và vô cùng dễ làm giả!
Nên cứ để cho chúng nó, những loại thiểu năng ưa tỏ ra nguy hiểm, thử dùng “độc tâm thuật” đọc mật khẩu trong đầu tôi xem có được không?! Việc tạo ra mật khẩu an toàn nhưng dễ nhớ không khó như mọi người nghĩ, dưới đây là một cái mẹo, giả sử bạn nhớ 1 câu thơ: Thiện căn ở tại lòng ta, Chữ tâm kia mới bằng ba chữ tài
, thì lúc đó mật khẩu sẽ đặt là: Tcotlt456@Ctkmbbct789, là chữ viết tắt của các từ trong câu thơ, thêm vào đó một số chữ số, chữ viết hoa hay ký tự đặc biệt tùy ý! Như thế sẽ có mật khẩu an toàn nhưng dễ nhớ!
Mà câu thơ tôi dùng để làm mật khẩu đó, trừ khi bạn đi đến Thư viện quốc gia, tìm đúng cuốn sách cổ đó, lật đúng trang đó, và bạn phải đọc được chữ Hán nữa, thì sẽ thấy nó ở đó, chứ tìm khắp trên internet không có đâu! Nói dài dòng chút về quản lý mật khẩu, thực sự tôi cũng không có lòng tin với những thứ như LastPass, 1Password, ai đời lại lưu pass của mình trên cloud, có ai còn nhớ vụ rò rỉ dữ liệu của LastPass cách đây 2 năm!? Một cách khá hay là dùng công nghệ open – source đã được kiểm chứng kỹ là KeePassX để lưu mật khẩu!
Một phương pháp hiện đại phổ biến những năm gần đây là FIDO – Passkey, dùng khóa bí mật lưu trữ trên thiết bị. Đây là cách mới hứa hẹn rất tiện lợi, bạn thậm chí không cần phải nhớ gì cả! Nhưng một lần nữa, nếu thiết bị – nơi lưu passkey (usb-key, điện thoại) bị mất thì phải làm sao!? Không có giải pháp nào khác là phải có một cái nữa để dự phòng, một cái treo ở móc chìa khóa, một cái… bỏ trong két sắt ngân hàng! Nói tới nói lui, tôi chẳng tin cái gì khác ngoài cái thứ “lai vô ảnh, khứ vô hình” nằm trong đầu tôi, đó chính là… mật khẩu!
đạo diệc hữu đạo
Tại sao các camera quay lén đều nhấp nháy cho người ta biết, chẳng lẽ đám rình mò nó ngu đến vậy!? Nguyên nhân đa số là hàng rẻ tiền TQ, mà TQ thì họ làm đúng cái câu: Đạo diệc hữu đạo – 盜亦有道 – lưu manh cũng phải có nguyên tắc đạo đức riêng! Bạn nghĩ ở TQ, sản xuất ra loại hàng hóa như vậy mà chính quyền không biết sao!? Chẳng qua là nó mắt nhắm mắt mở cho làm, nhưng mày phải có cái “dấu hiệu nhận biết” cho rõ ràng vào! Đó gọi là lưu manh cũng phải có giới hạn, chứ không như ở VN, chúng nó sẽ xuống thấp chẳng có giới hạn nào! Cũng như áo Gucci giả vậy, mày phải in cái chữ Gucci thật bự vào, cho người ta biết đây là hàng giả, mày không làm thì sẽ biết tay tao! Cũng như xưa đọc truyện Thủy Hử, Lâm Xung làm giáo đầu của 80 vạn cấm quân vậy! Lấy đâu ra con số gần cả triệu cấm quân như thế, số lượng cấm quân qua các thời đại ở TQ chưa bao giờ quá 4, 5 vạn!
Đó chính là “dấu hiệu nhận biết”, tác giả đã cố tình “ám tả” cho thấy đây là “văn”, là hư cấu, không phải “sử” nhé! Chỉ có thiểu năng, trì độn mới nghĩ rằng có thể dùng những cái đó lừa người khác, chính nhà sản xuất đã ra ám hiệu rõ ràng như vậy còn gì?! Đương nhiên không loại trừ có những loại camera xịn không dò ra được, nhưng đó đã là một cấp độ khác, mà những đứa lưu manh ở cấp độ đó thì hầu như chúng nó không quan tâm đến chuyện “mông & vú” nữa! Bằng vào cái câu “đạo diệc hữu đạo” là cho thấy một xã hội có trật tự rõ ràng, cho dù là loại “trật tự trong hỗn loạn”, nơi mà ngay cả đám tội phạm cũng ý thức được vị trí của mình trong xã hội, và cũng tự ý thức được xã hội có nhiều thang giá trị khác biệt, không phải đâu đâu cũng chỉ có đầu trộm đuôi cướp! Nhưng VN thì vẫn còn chưa phải là nơi như thế, tâm thức mông muội như thủa hồng hoang, còn chưa tự luận ra được!
social engineering
Đây là một ví dụ (vừa mới xảy ra) về các chiêu trò social – engineering ngu xuẩn để ăn cắp tài khoản trên mạng xã hội! Một đứa bạn lâu không gặp gởi cái link nhờ vào bình chọn giúp cho đứa cháu đi thi tiếng Anh! Vừa nghe là biết không đúng rồi, nhưng tiếc gì một phiếu bình chọn, cũng làm theo, nhập tên Facebook, số điện thoại để bình chọn! Theo trình tự là nó sẽ gởi cho mình cái mã xác nhận bình chọn!
Sau đó chúng nó dùng tên và số điện thoại đã cung cấp để kích hoạt tính năng “Reset password Facebook”. Mịa, chỉ có mấy trò thiểu năng thế này mà cũng tính lừa người khác á?! Có reset password cũng không login vô được đâu, phí công vô ích! Ai đó nhắn bạn Chương giùm, có thể là tài khoản của bạn ấy đã bị xâm phạm nhé! Còn thật giả hay sự tình thế nào mình không cần biết, nguyên tắc là cứ block đã!
quyền bính
Đăng lại post này, hôm nay là ngày 4 tháng 7! Trường hợp của “Huy Đức”, ta có thể nhận thấy rằng, cũng giống hệt như mạng xã hội hiện đại, người ta có thể dấu dốt bằng cách tung hỏa mù thông tin, người ta có thể tỏ ra công bằng, khách quan bằng cách nhắc đi nhắc lại một vài cái “gạch đầu dòng” đơn giản. Thực tế lịch sử chưa bao giờ là đơn giản như thế! Qua cách hành văn, cách dựng truyện cho thấy sự thiếu hiểu biết về văn hóa bản địa, nhưng lại rất rành các thủ thuật truyền thông, cố tạo ra những cái “catchphrase” đơn giản để cho người khác có thể lặp lại một cách dễ dàng! Điều này cho thấy một văn hóa rặt Mỹ, nó hoàn toàn khác với người Pháp!
Các cha cố đạo người Pháp, một vài trong số họ thực sự đến sống và chịu đựng sự khó khăn với người dân, họ học ngôn ngữ bản xứ, họ có hiểu biết nhất định về lịch sử địa phương, điều này khiến cho họ ít nhất có được sự tin tưởng một bộ phận dân chúng! Còn các tay lái buôn, lái súng Mỹ thì thích ngồi từ xa và đưa ra ý kiến hơn, tôi nghĩ nó phải là như thế này, tôi nghĩ nó phải là như thế kia, và điều tôi nghĩ nó phải đúng! Còn nếu như nó không đúng… thì sau cuộc chiến, chúng ta sẽ đưa ra những kịch bản khác! Trong trường hợp Huy Đức này, cũng như đã thấy ở nhiều trường hợp khác, có thể nói rằng, sức mạnh của sự ngu dốt, nó thật sự rất đáng sợ!
faceid
Vài năm trước, có một ku “hàng xóm” chạy đến nhờ cài giúp phần mềm điện thoại! Cầm cái điện thoại Android hàng Tàu lên là mình thấy nó có vấn đề rồi, đèn camera cứ chớp nháy đều đặn, chứng tỏ đang ghi hình! Mở điện thoại lên thì y như dự đoán, toàn ảnh, phim sex… Không phải là tôi không hiểu sự việc đâu nhé, cầm cái điện thoại là tôi đã biết tỏng rồi. Nhưng nói là làm, tôi vẫn giúp người ta cài phần mềm, cài xong còn bảo đừng chơi cái trò “quay lén” thiểu năng thế nữa, chẳng lừa được ai đâu! Còn chuyện chúng nó đem video về cắt ghép chỉnh sửa thế nào tôi cũng éo thèm quan tâm!
Chẳng chứng minh được cái gì! Về FaceID, đây là một công nghệ rất yếu về an toàn, dễ bị qua mặt! Vấn đề của các hệ thống ngân hàng VN hiện tại bao gồm 2 việc: #1: App và web quá kém về chất lượng, đầy lỗi, chưa có một cái ngân hàng nào ở VN tôi dùng app mà không tìm ra lỗi! #2: Khách hàng quản lý mật khẩu kém, và ngân hàng không có biện pháp nào hiệu quả để khắc phục việc này! Nói về các phương pháp xác thực, thì mật khẩu vẫn là cái sẽ không bỏ đi được trong tương lai khả kiến, ít nhất là trong các ứng dụng đại trà!
Nên không thể đi sửa một vấn đề yếu kém bằng cách dùng một công nghệ còn yếu kém hơn! Việc bùng nổ các thủ đoạn lừa đảo dùng FaceID là có thể dự đoán được! Thay vì đi sửa vấn đề cũ bằng cách tạo ra vấn đề mới, sai đâu sửa đó, sửa đâu sai đó, thì nên quay về làm những chuyện cơ bản cho nó đúng đắn?! Yếu quyết của việc bảo mật cá nhân, đó chính là tìm cách biến một bí mật lớn thành bí mật nhỏ, và làm cho bí mật nhỏ này trở nên dễ lưu trữ, dễ thao tác! Ví dụ như doanh nghiệp dùng USB-key lưu chữ ký số để chứng thực hợp đồng!
Cái USB chính là bí mật nhỏ! Hay như PIN, FaceID, TouchID cũng xem là bí mật nhỏ, có vai trò tạm thời thay thế cho mật khẩu! Tương lai xa không dám nói, nhưng trung hạn, các loại FaceID, TouchID sẽ không có nhiều ứng dụng lớn, mà hướng đi đúng theo tôi là dùng các App để quản lý pass, ví dụ như KeePassX, Apple đang đi dần từng bước tích hợp tính năng này vào HĐH và tôi đoán là trong vài năm sắp đến, châu Âu sẽ ra luật bắt người dùng phải quản lý mật khẩu bằng app, và tìm cách “giáo dục – educate” người dùng có được thói quen tốt đó!
hmong
Rảnh ngồi lục lại đống ảnh cũ chụp nhiều năm trước, dễ có đến ngàn tấm, đã chụp rất nhiều, nhiều góc cạnh khác nhau của cuộc sống miền biên viễn. Hai tấm hình chụp ở 2 năm, 2 lần đi Hà Giang và nằm ở 2 album khác nhau, trước đây không để ý, nhưng ngồi xem lại, cái “thuật toán nhận dạng” trong đầu mình cho biết đây chính là cùng một người, lại cùng một “pose – dáng chụp” nữa mới kỳ lạ!
Cứ như mỗi lần xuất hiện là em ấy chỉ có đúng kiểu dáng ấy vậy! Chừng này thông tin là đã đủ để tìm lại chính xác người nếu muốn! Về luật, đây có thể là “vi phạm” (luật về post ảnh các nước vẫn quy định có những ngoại lệ), vì đã đăng hình ảnh, thông tin về một ” identifiable person – người có thể nhận diện được” lên mạng, nhưng biết làm sao được, đành phải nhân danh nhiếp ảnh, nhân danh cái đẹp vậy!
không tính, không tính!?
Xuất hiện nhiều sự việc quay lén, sử dụng hình ảnh cá nhân trái phép, sử dụng cho mục đích không trong sạch, số lượng vụ việc nhiều như thế, mà khắp cả các mặt báo, không thấy có bài nào nghe cho được. Về mặt luật pháp, chỉ có thể xử người vi phạm đến một mức độ nào đó, thứ nhất là xử phạt hành chính, thứ nhì là phạt tiền nếu chứng minh được hành động gây ảnh hưởng xấu đến cá nhân và xã hội. Nhưng đây cũng gần như là giới hạn của pháp luật. Đương nhiên cách diễn giải, mức độ ảnh hưởng thiệt hại sẽ khác nhau tùy từng người. Ví dụ như tôi, đàn ông, trên răng, dưới dép, tôi chả có gì phải sợ, kể cả khi hình ảnh riêng tư của mình rò rỉ đâu đó! Nhưng sâu xa hơn, đi qua ranh giới của pháp luật chính là đạo đức cộng đồng! Chính những thể loại bên trong trống hoác, không có gì khi tự soi rọi tâm hồn mình, nên họ sẽ luôn tìm cách đi soi người khác!
Người bình thường, trong một xã hội lành mạnh, sẽ dành phần lớn thời gian cho việc phát triển bản thân, chẳng ai rảnh hơi đi tìm sự “thỏa mãn” trong hành vi “soi mói”! Những gì chúng nó, đám lưu manh nhìn thấy, chỉ là cái mà “tâm” chúng nó muốn nhìn thấy mà thôi, chính là sự phản ánh của những cái tôi bệnh hoạn! Chúng nó không nhìn thấy được gì khác, những nhân cách đã “bần cùng hóa”, “lưu manh hóa”, “bị thối rữa”, chúng nó mắc cứng vào những cái bản năng máy móc như thế, phần “người” trong chữ “con người” vẫn chưa phát triển được mấy! Mạng xã hội là cái môi trường nơi ai ai cũng tranh thủ thể hiện, tôi là như thế này, tôi đã làm những điều này, v.v… Nhưng đạo đức xã hội, cái chúng ta cần, là những thứ ngược lại: tôi KHÔNG làm những điều này này, và tôi kiên định như thế! Mà để hiểu được cái tính KHÔNG này thì vô cùng khó, phi thường khó!
biking, 7
Vận động nhẹ nhàng cuối tuần, thời tiết mát mẻ, mưa bụi bay bay, đạp xe thong thả không ép tốc độ. Tổng chặng đường 49 km, trung bình 19 kmph, tính cả quãng nghỉ làm ly cafe giữa chừng thì 15.4 kmph. Garmin ước tính đã đốt khoảng 500 calories. Nói về calories, các con số nói trên báo chí đều ảo ảo thế nào á. Nói một người trung bình mỗi ngày tiêu thụ hết 2000 ~ 2500 cal là với người lao động nặng á, chứ dân VN ở thành phố thì chỉ cỡ 1000 thôi, không hơn!
Trong đó hết hơn 70 ~ 80% là dành cho vận động trí óc, dành cho vận động cơ bắp không có bao nhiêu! Năng lượng dành cho não bộ, cho các hoạt động suy nghĩ, cân nhắc, lo lắng, etc… thực ra chiếm một tỷ lệ rất lớn (lớn hơn nữa là thời gian hóng hớt, ghen ghét và nói xấu trên mạng xã hội!) Nói theo một cách nào đó, đôi khi tôi có suy nghĩ rằng, chính cái thân xác này thực chất cũng chỉ là một cái công cụ, phương tiện, hiểu & xài nó như thế nào là hoàn toàn phụ thuộc ở bạn!
máy tính tương tự
Những máy tính tương tự – analog computer đang dần dần trở lại, ít nhất trong một vài lĩnh vực hẹp! Thấy các bạn thanh thiếu niên ở Anh, châu Âu toàn bắt đầu học lập trình với các mạch Arduino, Raspberry pi, etc… theo tôi đây là cách học rất hay, học một điều gì thì nên bắt đầu từ cái đơn giản, cụ thể, đừng vội biến nó thành vấn đề trừu tượng, to tát, mang tính học thuật! Nhưng như thế nào là một máy tính tương tự, ngay điều này cũng không phải lúc nào cũng dễ hình dung! Giả sử ta làm một mạch điện đơn giản chỉ có biến trở R, được áp một điện thế V! Dòng điện đi qua được hiển thị bằng đồng hồ đo là I. Vì I tương quan với V và R theo công thức: I=V/R, nên khi thay đổi V và R (xoay các núm điều khiển), ta sẽ có được kết quả I hiển thị trên đồng hồ đo, như là kết quả của phép chia V cho R.
Như thế, phép chia không được biểu diễn bằng các bít nhị phân, mà được biểu diễn bằng “vật chất”, tức là dòng điện! Các nhà giáo dục phải bỏ công suy nghĩ về những cách trình bày, chứ nếu chỉ như câu số 6, đề Toán tuyển sinh lớp 10 tp.HCM thì vẫn còn đơn giản lắm! Bắt đầu bằng những cái cụ thể, đơn giản, giữ liên hệ chặt chẽ với thế giới xung quanh, làm cho việc học trở thành sự ham thích lâu dài! Nếu không chúng ta chỉ biến học sinh trở thành những cỗ máy tụng bài chạy theo các số đo hư ảo, những vọng động nào đó trong “tâm” của những người “đóng vai” phụ huynh và thầy cô mà thôi! Muốn tụi nhỏ thực á, trước hết chúng ta phải tự biết cái gì là thực và phải có bản lĩnh để kiên định cái thực đã! Vì không làm được nên quay sang ép con trẻ chạy theo những cái “bánh” do mình “vẽ” ra!
