Tag: link

tiền sử bạo lực

| Categories: news | Tags:

Nếu đơn thuần là làm kinh tế, và làm ăn theo luật, thì Mỹ hoàn toàn không có cửa, với lịch sử chỉ 250 năm, không thể so với sự thâm trầm, sâu xa hàng ngàn năm của TQ. Ví dụ như đất hiếm, TQ chiếm 70% sản lượng toàn cầu, nhưng kiểm soát 90% nguồn cung, do nhiều nước, ví dụ như VN, có trữ lượng nhưng không có công nghệ khai thác và chế biến, mà với đất hiếm thì lời hay lỗ là bài toán phức tạp, không đơn giản “múc đem bán” là sẽ có lời. Cuộc “thương chiến” đang bước vào giai đoạn căng thẳng khi các bên lần lượt tung ra các nước đi hiểm, TQ đang “chiếu – checkmate” với chiêu đất hiếm! Nên có người đã cảm thấy khó, không muốn chơi “theo luật” và cố gắng “làm luật” mới! Như chuyện xảy ra ở Venezuela ngày hôm qua…

Trong khi Trung Quốc gần như là đang “bao tiêu” toàn bộ sản lượng dầu của Venezuela, đã đầu tư một số tiền đáng kể, và ngày càng gia tăng ảnh hưởng ở quốc gia này, thì Mỹ lại muốn “cướp không” số dầu này, nhất là nơi có trữ lượng dầu số một thế giới! Quan trọng nữa là không thể để “hậu viện” của mình dần dần trở thành… “tiền đình” của người khác! Đến tận ngày nay, rất nhiều người Việt vẫn chưa hiểu, hay không muốn hiểu, vì sao Trung Quốc có thể trở thành như vậy, khoa học kỹ thuật đã đạt đến trình độ một 9, một 10 so với phương Tây, còn kinh tế thì đang trên đà vượt lên. Chuyện dùng sức mạnh quân sự để giải quyết vấn đề là hoàn toàn có thể dự đoán trước, nhất là với một đối tượng có “tiền sử bạo lực” như thế…

vnexpress.net – Ông Trump: ‘Mỹ sẽ điều quân tới Venezuela bảo vệ dầu’

vietic

| Categories: Vietic | Tags: ,
vnexpress.net – Nhiều VĐV nữ không được thưởng HCV do sai sót văn bản

Trước tôi có đặt một món hàng trên một trang TMDT, shipper giao hàng, trả tiền xong tôi đóng cửa đi vào trong nhà. 15 phút sau vẫn thấy anh shipper ngồi trước cửa, tuổi trung niên, tướng tá cao to, khỏe mạnh! Tôi chạy ra hỏi ảnh sao giao hàng rồi mà chưa đi, ảnh than phiền là người bán hàng bảo lộ trình đi có 30km, mà thực tế chạy đến gần 40km, rồi than mệt, than khổ… Tôi nói hàng này đã trả tiền ship rồi, nếu anh có khiếu nại gì thì lên trang TMDT mà phản ánh, ảnh gật đầu tỏ ý hiểu. 30 phút sau, vẫn thấy ngồi trước nhà, tôi chạy ra hỏi: Anh có bị làm sao không, sức khỏe vẫn ổn chứ? Anh shipper kêu vẫn ổn, nhưng lại tiếp tục than, than phải đi đến 40km, tiếp tục than khổ, than mệt, càm ràm thêm 30 phút nữa, dù người trông có vẻ hoàn toàn khỏe mạnh, bình thường.

Trước tôi cũng có nói hiệu suất làm việc của người Việt vô cùng thấp, ví dụ một chuyện có thể làm trong 30 phút sẽ cố dây dưa thành 2 tuần. Mà ví dụ này là tôi thấy ở một công ty tư nhân có yếu tố nước ngoài (Mỹ) đấy nhé, nơi được trông đợi là phải có hiệu suất làm việc tương đối tốt. Thế nên, trong nước, nhà nước, chuyện có thể làm trong 30 phút mà 2 năm vẫn chưa giải quyết xong là chuyện… thường ngày ở huyện thôi! Nó không đơn giản là không làm được việc, hay cố tình dây dưa, trì hoãn đâu, cứ tưởng tượng một người sống như thế suốt đời sẽ trở thành như thế nào!? Khi sự việc lặp lại một vài lần thì có thể xem là sự cố, nhưng khi cả đời sống theo kiểu đó, tâm lý con người ta sẽ trở thành những thực thể vô cùng quái đản, sẽ trở thành… những kiểu “thần kinh bệnh”!

Không nỗ lực thay đổi bản thân (hay chính xác hơn là không tự thay đổi được), nhưng ai khác “tôi” là không được, “tôi” là đúng, dùng cái “tôi” của mình gây phiền hà, cản trở khắp mọi nơi. Tệ hơn nữa, khi cảm thấy mình không có “giá trị”, họ sẽ bày ra vô số trò lưu manh lặt vặt để ngáng đường, phá hoại người khác, không muốn thấy người khác làm được việc. Một số những “cái tôi” không làm được việc lại rất giỏi tạo hình ảnh, giỏi ăn nói để vẽ ra những “vỏ bọc hoàn hảo” trong mắt người khác, rất biết cách dùng ngôn từ ngụy biện, hư ảo, hoang tưởng để che giấu bản thân. Tiến thêm một bước nữa là hoa ngôn xảo ngữ để lừa bịp người khác. Nói ra thì lại bảo “miệt thị dân tộc”, nhưng tỷ lệ những người Việt như vậy trong cộng đồng không phải là “thiểu số” đâu mà chính là “đa số” ấy!

Không biết thực sự là vì những nguyên do gì, là do di truyền, là do thể chất, do quá trình học tập, rèn luyện, hay do bối cảnh xã hội, môi trường văn hóa, nhưng quả thực những kiểu người… đi một bước là vấp một bước, mà vấp ở đây là… vấp vào “cái tôi”, chưa đi đâu cả là bụi đã bay mù trời rồi (Vị hành tiên khởi trần – Lý Bạch). Nhìn đâu cũng chỉ thấy được “chính mình”, ngoài “cái tôi” của bản thân ra không thấy được điều gì khác, lúc nào cũng “tôi biết, tôi đúng, tôi hơn người”. Ai khen một câu là nở phổng mũi, ai xúi bẫy việc gì, cho dù có dại dột đến đâu cũng đều rắp rắp nghe theo, bên trong không tự “trì định” được bất kỳ thang giá trị nào, “cái tôi” biến ảo như là là sắc màu của con “salamander” vậy! Vì đâu nên nổi, vì sau đã tạo ra những loại “Vietic” như vậy, khắp từ hải nội cho đến hải ngoại!?

Và khi cái “đa số” ấy tương tác qua lại suốt mấy chục năm sẽ tạo ra môi trường văn hóa xã hội như thế nào!? Nói là “thần kinh bệnh” cũng đúng, nói là một kiểu “hội ma túy” bên trong cái “viện tâm thần” cũng không phải là quá xa sự thật, những kiểu tâm lý vô cùng “bệnh hoạn, què quặt”, ai đã trải qua, hoặc lưu tâm quan sát mới hiểu được. Đương nhiên cũng không thể vơ đũa cả nắm, xã hội vẫn luôn có người này người kia, nhưng đây là nói đa số, hơn 70, 80% là như vậy! Trước, tôi có nói, hiệu suất làm việc của một người Trung Quốc cao hơn một người ĐNA khoảng 7 ~ 8 lần. Hiện tại, thu nhập bình quân đầu người TQ cao hơn VN khoảng 3, 4 lần, nhưng phải trừ đi phần vay nợ, phần lạm phát, phần “thần số học”, phần “tự định giá” .v.v… trừ hết đi rồi sẽ quay về đúng tỷ lệ thực chất 7 ~ 8 lần thôi!

1022 HCMC

| Categories: Vietic | Tags: ,
thanhnien.vn – Xử phạt karaoke gây ồn ào bất kể giờ giấc: ‘Luật mới gần dân hơn’

Bắt đầu có chút xíu rục rịch thay đổi… Chuẩn độ ồn phổ thông của VN là 70 dB, người nói chuyện bình thường sẽ sinh tiếng ồn ở mức 60 DB, đồng hồ báo thức có độ ồn trong khoảng 70~80 dB, máy hút bụi cũng trong khoảng 70~80 dB, máy sấy tóc là khoảng 90 dB, một buổi biểu diễn nhạc rock khoảng 110 dB. Dùng app NIOSH (phổ biến trên iOS) để đo mấy đám nhậu, tiệc trong xóm em thì đều là… trên 120 dB. Chúng nó gây ồn bằng loại nhạc sàn giật gân, năm này qua tháng khác mà chính quyền cũng không hề có động tĩnh gì! Nếu chuẩn ở mức 70 dB thì tất cả các loại loa kẹo kéo, hầu như đều… phạm pháp!

Chỉ có những loa rất bé, loại bỏ túi công suất dưới 5~7 Watt mới có thể thỏa mãn yêu cầu của luật. Chuẩn VN là khá nghiêm, vấn đề là nói có chịu làm không, hay đâu lại vào đó!? Thông tin ban đầu, có thể báo cáo/phản ánh sự việc gây ồn qua app 1022 HCMC, chưa biết sẽ xử lý thế nào?! Đã hình thành hệ thống chấm điểm công dân sơ khai trên VNeID, tuy mới chỉ có điểm thưởng, chưa có điểm phạt, không có phạt là không được! Với loại dân trí “mông muội, bán khai” như VN hiện tại, không “nhắc nhở, giáo dục” suông được, chỉ có cách “một tay nắm tóc, một tay đét roi vào mông”, phải ác liệt vào thì mới thay đổi được!

học để làm gì

| Categories: Vietic | Tags: ,
vnexpress.net – Văn – Sử – Địa thất thế

Tôi đã đọc rất nhiều bài viết, tài liệu chủ đề “học toán để làm gì”, hay nói rộng ra là học để làm gì!? Nói thực là hiếm thấy những phân tích có thể làm tôi hài lòng. Các vị ấy đều là những “giáo sư, tiến sĩ”, nhiều người là nhà Toán học có tiếng, nhưng sự lý giải của họ đối với tôi vẫn không thỏa đáng. Tôi cho rằng các vị ấy đã già, đã quên mất chính mình, khi còn là những đứa trẻ, các vị ấy đã nhìn thế giới xung quanh như thế nào!? Đã tưởng tượng ra trong đầu sẽ phải xây căn nhà tương lai ra làm sao, cái mái vòm đó là một đường cong Parabola, Hyperpola hay là Catenary?

Các vị ấy đã quên dự tính sau này sẽ đóng những con thuyền như thế nào, những đường “đồng mức” trên thân thuyền nên là Bezier hay B-Spline? Đương nhiên những đứa trẻ chưa thể biết những thuật ngữ mãi sau này mới được học như Parabola, Hyperpola, etc… Nhưng trong đầu nó đã có hình dung về hình dạng, cấu trúc, đã có những ước lượng về kích thước, khoảng cách. Năm lớp 8, có một lần tôi nảy ra ý định “khùng khùng” bơi từ bãi biển Mỹ Khê (T20 – Đà Nẵng) ra mũi Sơn Trà. Mà thời đó thì không có Google Earth, bản đồ chính xác cũng không!

Biết là đỉnh Sơn Trà cao 670m, làm sao “tam giác đạc – triangulation” để tính ra được khoảng cách!? Giờ thì biết chính xác chỉ 12km thôi, muốn bơi sẽ làm được nếu có sự chuẩn bị tốt. Nên không phải các môn học, dù là “Toán Lý Hóa” hay “Văn Sử Địa” hay bất kỳ môn nào khác là không hữu dụng, “dụng” hay không là ở người chứ không ở các môn học. Nói ngay như các công ty Công nghệ, Phần mềm hàng đầu VN hiện tại, số nhân viên “hữu dụng”, thực sự làm việc được theo tôi không quá 10%! Số thực sự có chút tìm tòi, sáng tạo không quá 1%.

Đa phần vẫn ở mức… cộng trừ nhân chia đơn giản không làm được, viết câu văn ngô nghê như “bò đội nón”! Chuyện có thể làm trong 30 phút sẽ cố dây dưa đến hơn 2 tuần! Chất lượng và năng suất lao động của người Việt vô cùng thấp! Không chỉ thấp mà còn bị cuốn vào những vòng xoáy vô tận, khi những thành phần không làm được việc chiếm đa số, những loại đó sẽ tìm cách thọc gậy bánh xe, sinh ra đủ trò lưu manh, không ăn được sẽ quay sang phá hoại! Tôi nói tất cả là do “tâm” mà ra, thời gian dành hết cho những mánh khóe vặt mất rồi.

Có một học sinh, ở trường năm nào cũng học bơi, liên tục từ lớp 2 đến lớp 10 vẫn… chưa biết bơi! Học tiếng Anh xem được một số đoạn thoại đơn giản trong phim thì được, nhưng đọc hiểu được văn bản luật, viết được tài liệu khoa học, kỹ thuật phức tạp lại không được! Tôi nói không có gì tai hại hơn là dạng “kiến thức và kỹ năng nửa mùa”, nó tạo ra trong đầu những “ảo giác hiểu biết”, nhưng thực tế hoàn toàn không được việc gì! Học mà chữ không dính vào đầu, vận động mà cơ thể không phát triển, điều gì đã tạo ra loại võ công “mèo ba cẳng” như VN hiện tại!?

quảng châu thập tam hành

| Categories: Chinese, history | Tags: ,
iq.com – Quảng Châu thập tam hành

Nhà Thanh đã sụp đổ như thế nào!? Có một thời Thanh quốc được mệnh danh là… “Bạch ngân đế quốc”, số lượng bạc tập trung về nước này chiếm phần lớn của thế giới! Hiểu theo nghĩa nào đó, Thanh quốc từng là quốc gia giàu có vào loại bậc nhất. Số bạc này có được từ buôn bán trà, lụa, gốm sứ và nhiều mặt hàng khác, thông qua “Quảng Châu thập tam hành” (tên phim sắp chiếu), mười ba “hành – hàng – hãng buôn” lớn được triều đình ủy quyền mua bán với phương Tây. Người TQ có rất nhiều bạc, trong 100 năm của TK19 sang đầu TK20, hầu như lúc nào cũng thặng dư thương mại, bạc liên tục chảy vào TQ.

Tuy vẫn là một quốc gia nông nghiệp lạc hậu nhưng khả năng sản xuất của TQ đã lớn đến nỗi toàn bộ phương Tây không thể nào đấu lại nếu không công nghiệp hóa triệt để. Phải lý giải sự thặng dư và năng lực sản xuất này như thế nào? Đó là do người TQ có một sự siêng năng, chịu khó gần như vô hạn. Theo như chính người Anh đánh giá, hiệu suất làm việc của một người TQ cao gấp 7~8 lần một người Đông Nam Á lúc bấy giờ (cái loại sau là suốt ngày chỉ giở trò đĩ miệng và lưu manh vặt, còn chưa tự luận ra được mình kém chỗ nào!) Để cân bằng cán cân thương mại, người Anh đã xài đến chiêu bẩn là bán thuốc phiện vào TQ!

Kết quả là có một số thời gian, bạc chảy ngược từ TQ ra nước ngoài (để mua thuốc phiện), nhưng khi TQ kiểm soát được phần nào thuốc phiện, thì bạc lại… tự nhiên chảy vào TQ. Hết cách, người Anh đành đem… tàu to súng lớn ra cướp lại cái khoản thâm hụt thương mại khổng lồ này! Đứng trước “tàu to, súng lớn”, sự vượt trội của phương Tây về sức mạnh khoa học kỹ thuật, thì toàn bộ “trí tuệ phương Đông” không đáng một xu, đó là sự thật phũ phàng của lịch sử. Nền sản xuất lớn, lúc nào cũng đạt được thặng dư thương mại, cộng với một chế độ thuế khóa rất nhẹ, những điều này giúp Thanh triều tiếp tục tồn tại!

Thậm chí có giai đoạn, triều đình tăng thuế từ 40 triệu lượng bạc lên hơn 100 triệu lượng mỗi năm mà xã hội vẫn chịu đựng được, không có dấu hiệu quá sức! Chính cảm giác an toàn về tài chính khiến cho triều Thanh không cảm thấy có nhu cầu phải thay đổi, họ cảm thấy như vậy vẫn ổn! Nói theo một cách nào đó thì mọi quyết định của triều đình đều… đúng đắn, chỉ có điều: cộng nhiều cái đúng nhỏ lại thành… một cái sai lớn. Kể từ khi nhập quan, người Mãn cai trị TQ, nhưng họ bị đồng hóa triệt để đến mức không còn nói tiếng Mãn! Hàng ngũ Bát kỳ, qua nhiều thế hệ thế tập đã không còn sức chiến đấu.

Triều đình đơn thuần điều hành mọi thứ dựa trên… bạc! Dùng bạc để làm động lực cho các vận động xã hội, hoàn toàn không có một sức mạnh thể chất, tinh thần khác nào khác. Khi loạn Thái Bình thiên quốc xảy ra, quân đội nhà Thanh chỉ chăm chăm… vòi vĩnh bạc! Dùng hết lý do này lý do khác để đòi triều đình phải cấp ngân lượng, bòn rút chán chê rồi mới chịu tiến quân! Để thua cả hai cuộc chiến tranh Nha phiến, phải bồi thường hàng chục triệu lượng bạc! Rồi lại để thua cuộc chiến Trung – Nhật 1894 ~ 1895, mất Đài Loan, phải bồi thường thêm 200 triệu lượng bạc cho Nhật! Tuy nói rằng “con sâu trăm chân, chết vẫn không ngã”…

Tuy cơ bản xã hội TQ vẫn còn năng lực sản xuất khổng lồ, nhưng triều Thanh đã không còn khả năng huy động lực lượng của quốc gia, và trên hết là người dân đã chọn phải thay đổi, phải loại bỏ chế độ phong kiến! Nguyên nhân sụp đổ của Thanh triều về sâu xa đó là sự suy bại đến cùng cực của một xã hội “kim tiền”! Lúc nào cũng chỉ chực văng ra cái câu: “đầu tiên là tiền đâu”. Thiếu đi sức mạnh thể chất và tinh thần chống lưng, những cái “thùng phuy” chỉ biết tích trữ, “vinh thân phì gia”, đến khi có sự biến lớn xảy ra, có bao nhiêu tiền bạc cũng chẳng nghĩa lý gì! Dù cũng có một giai đoạn ngắn chủ trương “Dương vụ vận động”…

Nhưng thành phần bảo thủ trong triều đình quá lớn, có “vận động” bao nhiêu cũng không cứu được, cơ bản là đã quá muộn! Đó cũng là lý do những cuốn sách hiện đại mới xuất bản gần đây ở TQ như “Tô-tem sói” gây ra hiệu ứng độc giả mạnh mẽ. Cá nhân tôi cho rằng “Tô-tem sói” là rất đáng đọc, ít nhất là về mặt cảm hứng văn học, khi nhắc nhở chúng ta không được quên những sức mạnh cơ bản của con người, khi nhấn mạnh tìm kiếm sự thay đổi về chất, chứ không phải chỉ đơn thuần phát triển về lượng. Làm nghĩ đến một VN hiện tại, mọi “vận động” được tiến hành cũng bằng tiền, và hơn nữa là loại tiền đi vay…

công huân

| Categories: Chinese, history, movies | Tags: ,

Loạt phim truyền hình 50 tập nói về những người Trung Quốc được nhận “Cộng hòa quốc Huân chương”, danh hiệu cao quý nhất ở TQ. Cuộc đời mỗi người được viết thành một vài tập phim. Vu Mẫn: người thiết kế bom nguyên tử; Thân Kỷ Lan: chính trị gia, nhà hoạt động nữ quyền; Tôn Gia Đống: chuyên gia thiết kế vệ tinh; Lý Duyên Niên, Trương Phú Thanh: sĩ quan quân đội; Hoàng Húc Hoa: người thiết kế tàu ngầm hạt nhân; Đồ U U: đoạt giải Nobel Y-Sinh, chế tạo thuốc chống sốt rét từ thảo dược; Viên Long Bình: phát triển giống lúa lai, tăng sản lượng lên 10 tấn, rồi 17 tấn/hecta.

Còn có rất nhiều người (như Tiền Học Sâm, Tiền Tam Cường, Đặng Gia Tiên, etc…) thành tích, đóng góp của họ lớn hơn rất nhiều, nhưng đến ngày nay vẫn chưa được tặng Cộng hòa quốc Huân chương này, có lẽ vì thành tích, công lao đã ở mức… không thể đong đếm bằng Huân chương được! Xem những tình tiết trong phim để thấy rằng, họ đã bắt đầu từ một quốc gia đói ăn, lạc hậu, đã đi một chặng đường dài gian khổ đến ngày nay! Ví dụ như Hoàng Húc Hoa đã bắt đầu tính toán, thiết kế tàu ngầm hạt nhân bằng… bàn tính, dùng hàng chục con người ngồi gảy bàn tính!

Đương nhiên nếu cứ gảy bàn tính như thế sẽ mất cả ngàn năm vẫn chưa xong. Nhưng việc gì cũng có… khởi đầu gian nan như vậy! Họ đã bắt tay vào làm rất nhiều việc từ con số không, đôi khi là làm theo kiểu: “kỵ lư trảo mã – 骑驴找马 – cưỡi lừa tìm ngựa”, lừa tuy chậm không thể đuổi kịp ngựa, nhưng có vẫn còn hơn không, vấn đề là có quyết tâm làm hay không! Nhiều câu chuyện, nhiều chi tiết đời sống thực được diễn tả rất sâu sắc và xúc động, ví dụ như Viên Long Bình trong phim có một câu nói giản dị mà lớn lao: tôi sẽ thay đổi thế giới bằng một hạt giống!

iq.com – Medal of the Republic

Thiên hạ vi công

| Categories: Chinese | Tags: ,

Đôi khi tôi nghĩ, thế mạnh của Trung Quốc xuyên suốt các giai đoạn lịch sử là có một thế lực có thể đối chọi lại sức mạnh của tiền bạc. Tiền bạc dĩ nhiên là có vai trò quan trọng của nó, nhưng cũng luôn có mặt trái, nếu để nó khuynh loát, lũng đoạn xã hội thì hậu quả không lường hết được. Như thời phong kiến thì Nho giáo của Khổng tử được dùng để định hướng, kìm chế từ phương diện tư tưởng, luân lý cho đến định chế xã hội. Đến thời hiện đại thì đó là CNXH mang màu sắc TQ! Nói cho đúng thì, chỉ cần 4 chữ: “Thiên hạ vi công – 天下為公” trong Lễ ký là đủ xác lập lý luận của CNXH rồi!

Bất luận gọi tên là gì, là chủ nghĩa này, là chủ nghĩa kia không mấy quan trọng, quan trọng là sự thể hiện ý chí con người, muốn vươn lên kiểm soát những “mặt trái”, để hướng xã hội tới những điều tốt đẹp hơn. Những nỗ lực cải cách xã hội của Trung Quốc là vô cùng sâu rộng, bền bỉ. Đương nhiên, bản thân chính cái “mặt phải” cũng có những… “mặt trái” của riêng nó. Ví dụ Nho giáo phát triển cực thịnh thời Tống với Lý học, rồi suy bại dần ở các thời đại sau, quá trình suy đồi này thể hiện rất rõ qua tác phẩm Nho lâm ngoại sử (đã được dịch sang tiếng Việt dưới tựa đề Chuyện làng Nho).

Và tuy thi cử cũng có những “mặt trái” của nó, nhưng ít ra muốn trở thành công chức Trung Quốc là cũng phải “ôn thi” vô số kiến thức: luật, logic, toán, lý, sinh, lý luận chính trị… tỷ lệ chọi cao kinh khủng: 1 – 100. Nếu đống kiến thức này được đào luyện cho sâu sắc, cho kỹ càng thì cũng tuyển được người tương đối có chất lượng chứ không đùa. Nếu quả thực, học hành mà chữ dính được vào đầu, thì đương nhiên sẽ hiểu ra được rất nhiều chuyện, đã không dẫn đến việc suốt ngày ngồi nghĩ ra một mớ ngôn từ nhiễu sự, nhảm nhí, không có nội dung thực chất gì như Việt Nam hiện tại!

vnexpress.net – 3,7 triệu người Trung Quốc tranh suất ‘bát cơm sắt’

vi tích phân, p3

| Categories: environment, misc | Tags: , ,
plo.vn – Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: ‘Phải tính lại cách vận hành các hồ chứa’

Thứ hai là phải có bản đồ về ngập lụt. Qua bao nhiêu sự cố vừa qua, chính quyền địa phương phải xây dựng bản đồ, sơ đồ về các vị trí ngập ứng với tần suất mưa lũ. Mưa lũ bao nhiêu thì sẽ ngập khu nào, mưa 100 mm thì ngập ở đâu, 200 mm thì ngập ở đâu; khi mưa đến 400 mm, 500 mm thì ngập như thế nào… ==> Đây chính là vi tích phân dạng chưa phải là phức tạp lắm, một học sinh cấp 3 loại giỏi cũng có thể làm được! Cho lượng mưa như vậy, trên diện tích như vậy, tính tổng lượng nước, lên net tải bản đồ địa hình 3D độ phân giải cao…

Có thể tính vi tích phân 2 chiều dùng phần mềm MathLab, Mathematica (tính tổng lượng nước ngập trên địa hình), hay nếu biết lập trình, có thể tính toán và hiển thị trực quan bản đồ các vùng ngập lụt với các thư viện Python (công cụ làm hệ thống thông tin địa lý hiện tại rất đa dạng)! Phát loa thông báo thế nào, các vị trí tạm trú an toàn ở đâu, bố trí các đội cứu nạn, các nhóm hỗ trợ dân sinh chỗ nào, đây đều là những suy tính đơn giản có thể lên kế hoạch hành động từ trước! Chỉ là có muốn động não, động tay chân hay không mà thôi!

Nhìn lại lịch sử của Toán học, đó không phải là lịch sử của những con người thích “trò chơi trừu tượng” với ký hiệu và biểu tượng, và càng không phải những dạng “ngáo dở” trên trời dưới đất kiểu các “triết gia tân thời VN”, đó đều là những người thực làm việc thực. Như Leonhard Euler, trong một loạt bài đăng rất dài trên tạp chí Scientia Navalis – Khoa học hàng hải, đã đặt những nền móng đầu tiên cho việc nghiên cứu hình dạng con tàu, tính toán độ nổi, độ ổn định và cách thức các dạng hình học khác nhau vận hành trên mặt nước.

Cũng Leonhard Euler trong một bài đăng trên tạp chí Mechanica – Cơ học, đã trình bày nghiên cứu về áp suất nổ của thuốc súng và gia tốc của viên đạn bên trong nòng súng. Đây là một trong những công trình đầu tiên đưa ra hằng số e=2.71828… cơ số logarit tự nhiên. Cho hàm số f(x) = e^x, hàm này đặc biệt ở chỗ: đạo hàm của nó là chính nó, và nguyên hàm của nó cũng là chính nó! Để hiểu được vì sao kỳ diệu như vậy, để hiểu ma thuật của các con số, cần nhiều năm kinh nghiệm, nhiều năm quan sát các hiện tượng trong thế giới tự nhiên.

Phải nói Euler là nhà toán học, nhà phát minh có ảnh hưởng hết sức to lớn, đến mức đời sau ai cũng đều phải đọc Euler! Quốc tịch Thụy Sĩ nhưng hầu hết thời gian ông ta sống ở Nga và Đức, những công trình Toán học của ông hầu hết đều là kết quả của những công việc thực tế trong hai lĩnh vực công nghệ nóng nhất thời bấy giờ: đóng TÀU và chế tạo SÚNG đại bác! Và hầu hết những nhà khoa học, phát minh giai đoạn đó đều như vậy: họ lảng tránh các câu hỏi siêu hình – metaphysic, bắt tay vào những công việc cụ thể, ví dụ như…

Christiaan Huygens đã nghiên cứu về phương diện hình học của dao động điều hòa của con lắc. Ông đã chế tạo ra đồng hồ quả lắc đầu tiên, dẫn tới sản xuất và trang bị hàng loạt đồng hồ quả lắc cho các hộ gia đình. Đồng hồ quả lắc là một phát minh vô cùng quan trọng, nó xây dựng ý thức đúng giờ và nề nếp lao động, chuẩn bị nền tảng cho con người để bước vào kỷ nguyên công nghiệp. Nên, nếu còn hình dung về Toán như một sự “phức tạp, trừu tượng, khó hiểu và vô dụng” thì… đành phải xem lại não trạng của người dạy/học Toán thôi!

sơn tinh, thủy tinh

| Categories: environment, Vietic | Tags: ,
vnexpress.net – Thiếu người tư vấn cho chủ tịch tỉnh lệnh xả lũ thủy điện sớm

Cái câu trong truyện cổ tích Sơn Tinh và Thủy Tinh: “nước dâng cao bao nhiêu thì đồi núi cũng dâng lên cao bấy nhiêu” là hoàn toàn sai, thậm chí chính là nói ngược, vô hình chung đã đảo lộn quan hệ nhân – quả. Trong thời hiện đại ngày nay, cần phải hiểu cho đúng là: “nhà cửa, bê-tông xây đến đâu thì nước cũng sẽ dâng theo đến đó”! Cần phải phá vỡ quan niệm sai lầm cho rằng chỉ cần “be bờ đắp đập” là đủ chống lại lũ lụt, quan trọng là phải tạo ra đủ các khoảng “âm” để chứa nước! Bên cạnh nhiều yếu tố như địa hình, thời tiết cực đoan, etc… một yếu tố cũng đóng góp phần rất lớn, đó chính là người con của Thủy Tinh tên là… Thủy Điện!

Nhiều người trách Thủy điện xả nước không thông báo trước, điều này là chính xác, báo trước tuy không giảm được lũ nhưng ít nhất người dân có thời gian để chuẩn bị! Còn về tính năng trữ nước để điều độ dòng chảy thì phần lớn các thủy điện xây theo kiểu “ăn xổi ở thì” sau này hoàn toàn không có dung lượng dự trữ để cắt lũ, nhất là khi thời tiết ngày càng cực đoan, phải truy cứu trách nhiệm nhà đầu tư thế nào?! Ngay cả thủy điện Đa Nhim do người Nhật hoàn thành năm 1964 cũng đã… thúc thủ trước thời tiết, có phải vì đã cải tạo nâng công suất từ 160 MW lên 240 MW vào năm 2015!? Bỏ cái công suất tăng thêm này có cắt được lũ hay không?

Cấp đủ điện thì không cắt được lũ, giảm công suất phát điện rồi lũ sẽ giảm bao nhiêu, đã có gì đó rất sai trong cái lưỡng đề này! Trừ đi các yếu tố do thời tiết cực đoan thì trách nhiệm nhà đầu tư là đến đâu trong việc cắt lũ, vì tích nước giảm lũ là một tính năng cơ bản đã được tính trước khi xây nhà máy thủy điện! Chỉ khi nào truy cứu được trách nhiệm thì mới loại trừ được tình trạng “ai cũng đúng” nhưng rút cuộc “không có cái gì đúng”! Để tính toán những điều đó: tính lượng mưa, lượng nước, tính phần dự trữ, phân chia phần trách nhiệm… phải ra được con số cụ thể để truy thu, truy cứu… là tự nhiên sẽ dùng đến nhiều Toán vi tích phân thôi!

Nhưng… vì không biết cách làm Toán nên đùn đẩy hết trách nhiệm cho “Chủ tịch tỉnh” trong việc cắt lũ. Tích nước, phát điện, giảm lũ, đây đều là công việc chuyên môn của nhà máy phát điện, đúng ra là đã phải được tính trước từ lúc thiết kế nhà máy, tại sao lại phải do Chủ tịch tỉnh quyết? Đùn đẩy trách nhiệm lên trên vì bên dưới không làm được việc, mà đây đều là những việc cơ bản hoàn toàn nằm trong chức trách đã được hoạch định từ trước. Nhưng trách nhiệm đẩy lên trên, rồi trên cũng mù mờ tương tự, không có số liệu, không có thông tin, không biết đường nào mà quyết. Cứ như thế, đẩy qua đẩy về, chẳng ai chịu làm việc cả!

the second waltz

| Categories: music, Russian | Tags:

Chương trình âm nhạc cuối tuần, trở về với những giai điệu Nga, Dimitri Shostakovich, điệu valse số 2, nhạc phim Thê đội số 1. Vấn đề với Điệu valse số 2, Shostakovich là trong nguyên tác, dùng saxophone làm chủ đạo, âm trầm của nó không được sinh động cho lắm!

facebook.com / reel / 1363747395386762

Nên tôi không hình dung được hết sự hoành tráng, lớn lao của giai điệu những lần nghe đầu tiên. Chỉ trong một tông cao thì cái thuộc tính Nga mới nghe ra rõ ràng, và như lẽ thường, âm nhạc tức là dùng sự rung động ở thế giới này để hình dung về một thế giới khác…