lọ lem mệnh khổ

Cái mà nhiều người vội gọi là “văn học lãng mạn” (sáng tác của A.I), thực chất chỉ là “ngôn tình” mà thôi, không khác các dạng ngôn tình Trung Quốc ta thường gặp là mấy: Lọ Lem mệnh khổ gặp tổng tài bá đạo, cặp đôi “oan gia ngõ hẹp” ghét nhau đậm sâu rồi mới yêu nhau dài lâu, hôn nhân hợp đồng, cưới trước yêu sau…

A.I. có khả năng rất “siêu việt”, nhưng vẫn thiếu tính người, thiếu cảm xúc, bản năng về an toàn sống chết, thiếu tính cá nhân hóa! Nên cũng giống như rất nhiều người, lan man hết chuyện này đến chuyện khác, không làm được chuyện gì ra trò. Chỉ có tập trung, định hướng và suy nghĩ riêng biệt mới ra được sản phẩm tốt!

Ngôn từ của A.I. đó là một kiểu “fusion – hỗn hợp” của nhiều lĩnh vực khác nhau: khoa học, kỹ thuật, pháp lý, văn học, etc… Nhiều người sẽ gọi đây là kiểu “văn học lãng mạn”, nhưng tôi cho rằng, đó chính là một kiểu… “ngôn tình”, còn tệ hơn “Trở lại Eden” một thời. Nói chuyện với A.I. đôi khi thú vị, nó dùng nhiều ẩn dụ, so sánh khá phong phú!

Nhưng nói chuyện với A.I. đôi khi cũng bực mình, vì ngôn từ của nó không chính xác, ngữ pháp của nó cũng đã đơn giản hóa đi nhiều. Đôi khi ta muốn nó chính xác một cách thuần kỹ thuật, thuần khoa học, nhưng không được. Vì ngôn từ kỹ thuật phải nói đúng, gọn, vừa đủ, mà điều đó có xu hướng ngược lại với bản chất “tạo sinh” của nó!

bịp của bịp

Thôi đành giã từ niềm tin trong ta,
Năm dài đời ôi bao la…

Ta nói cái giống Vietic là nó như thế, một ku giang hồ mạng chuyên đi bịp người, rồi có một ku khác lại giả mạo thành ku giang hồ mạng này, rồi lại tiếp tục đi bịp người. Giả của giả đương nhiên không thể thành thật được. Mà không phải chỉ là bịp 2 cấp đâu, có khi là đến “n” cấp, muôn ngàn hình thức tội phạm phản chiếu lẫn nhau!

Những tâm lý bệnh hoạn tương tác qua lại trong một cái “hệ sinh thái” toàn sống bằng bịp bợm! Nói theo cách nào đó thì cái ác, cái xấu đã được “công nghiệp hoá, hiện đại hoá” thành công, trở thành bài bản được giảng dạy, trở thành những kiểu “thương hiệu nhượng quyền – franchise”! Chưa bao giờ văn hóa xã hội suy đồi như ngày nay.

mộc đầu nhân

Viết rất hay, lần đầu tiên tôi thấy anh Jesse Peterson này không còn cố diễn đạt bằng tiếng Việt nữa, khi cần diễn tả những vấn đề về nhận thức, lập tức anh ta quay về với tiếng mẹ đẻ, và sau đó tìm cách dịch nó ra tiếng Việt. Tuy ngôn từ vẫn lịch sự và nhã nhặn, nhưng ý tứ thì chẳng khác cách diễn đạt của tôi là mấy, Có lẽ cái cây vừa rồi còn có nhiều suy nghĩ của riêng nó hơn bạn, nói thế thì chẳng khác gì bảo rằng rất nhiều người chỉ là “mộc đầu nhân – thằng đầu gỗ”?

Có thể kể hàng ngàn nguyên nhân khách quan đã dẫn đến sự suy đồi văn hóa và băng hoại tâm hồn như xã hội hiện tại, nhưng nguyên nhân “chủ quan” thì chỉ có một, đó là sự… hoàn toàn không có cái gì gọi là… “chủ quan”. Có tự nhận thức được đâu, hoàn toàn trống hoác, làm gì có “chủ” mà có “quan”. Những cái máy tiêu thụ thông tin, ai đưa gì cũng tin, ai xúi gì cũng làm, miễn là “vuốt ve” được “cái tôi”, miễn là làm cho họ cảm thấy “tôi đúng, tôi hơn người, tôi có giá trị”.

Đây chính là hiện tượng “tha hóa”… chữ “tha hóa” này hiểu theo đúng mặt chữ là… “biến hóa, trở thành một người khác”, một kiểu có rất nhiều nhân cách khác nhau, nhưng cái “nhân cách” thật thì lại… trống hoác! Họ có thể tranh luận, đấu đá rất dữ dội: Ronaldo hay Messi ai là cầu thủ vĩ đại nhất, thậm chí có thể sử dụng bất kỳ kỹ xảo, mánh khóe nào để chứng minh “tôi đúng”, nhưng lại hoàn toàn không chịu tập vài bài thể dục đơn giản để bản thân khỏe mạnh hơn!

FreeShip Plus on Mac

I’ve been using Free!Ship and Free!Ship Plus for 15+ years now, having designed and built myself 7 small kayaks and canoes, with just this “outdated piece of software” which ran on Windows (I’d preferred WinXP for it’s lightweight). But since most of the time I’m on Mac, and it’s very inconvenient to install a Windows dual boot, so I’ve tried using VirtualBox, then tried Wine emulator to run the app!

Both VirtualBox and Wine offer miserable performance. Then came Mac Silicon, and Wine stopped working, though it could still work on older Intel Mac. So I grabbed the FreeShip Plus source (Delphi, the code base bears quite a “mental state” of a late Soviet Union period…) fixed some bugs, managed to make a universal build (Silicon and Intel): a native Mac app! As a software developer, yes I know…

The app has a crappy UI with lots of bugs (but its rendering performance has been greatly improved now, Metal – backed OpenGL)! And as a boat builder, I can’t wait for those bugs to be fixed. Just a tool to get the job done, build that boat, get out on the water. FreeShip Plus could be hard to maintain, but with some cares, it could still be built cross-platform: Win, Mac, Linux. Download link on the left!

tiểu nông, 2

Để nuôi một con ngựa, cần khoảng trên dưới một hectare đất và sản sinh lượng cỏ cần thiết, đương nhiên còn tùy chất lượng đất, nếu đất xấu thì sẽ cần nhiều hơn. Mỗi một chiến binh Mông Cổ ngày xưa có trung bình 4 con ngựa, chưa kể gia đình anh ta mỗi người cũng có 1, 2 con nữa, rồi phải kể vài chục con bò, cừu, dê… cần thiết để nuôi sống toàn bộ gia đình. Tính sơ sơ thì mỗi gia đình Mông Cổ ngày xưa cần có một không gian sống không ít hơn 100 hectare.

Từ cách sống như vậy nên văn hóa Mông Cổ cũng rất khác, ngược lại với hầu hết các vùng đất khác: người con út được quyền thừa kế phần lớn gia sản, và phải ở nhà phụng dưỡng cha mẹ, còn các anh trai chỉ được phần thừa kế rất ít, và luôn buộc phải mở rộng, bành trướng ra, phải tự tạo dựng cơ nghiệp của riêng mình. Nhưng ở nơi như VN thì hoàn toàn là ngược lại, anh cả coi như lớn hơn trời, có khi còn “mặc định” là người chiếm dụng hết tất cả gia sản, gia nghiệp!

Lịch sử châu Âu, Mỹ xưa cũng vậy, không gian sống của một gia đình, mỗi con người là rất lớn, tính bằng chục, trăm hectare. Không như Việt Nam chúng ta, có những vùng chỉ cần vài sào đất là đã xem đủ sống, một không gian nhỏ hơn đến cả vài trăm lần! Nên từ cách sống, cho đến tâm tính, họ rộng lớn, mạnh mẽ hơn chúng ta rất nhiều. Nên cái chữ “tiểu nông” vốn là để chỉ tiểu nông, mà hàm ý lại không ám chỉ… tiểu nông, mà cuối cùng cũng quay về… tiểu nông! :D

thằng ngốc mùa hè

Từ hơn 20 năm trước, tôi đã cho rằng một bộ phận vô cùng lớn người Việt, dễ có trên 70 ~ 80%, bị các chứng tâm thần khác nhau, từ nhẹ cho tới nặng, từ dễ thấy cho đến kín đáo. Một môi trường văn hóa xã hội giống y như “cái hội ma túy bên trong cái viện tâm thần” như ngày nay, vô số kiểu biểu hiện tinh thần, nội tâm bất ổn!

Đầu tiên là dạng “thằng ngốc mùa hè”, thấy nó đi ngoài chợ, hoa tay múa chân, nhặt lá đá ống bơ… là biết nó ngốc rồi. Lại có dạng “thằng ngốc mùa đông”, phải đợi nó vào nhà, cởi nón, áo khoác ra, nói năng vài câu mới biết nó ngốc. Còn có những dạng ngốc tinh vi, biết cách che dấu, ngụy trang, phải giao tiếp nhiều năm mới biết nó ngốc!

lòe và bịp

Phương Tây giờ đây đang sững sờ tự hỏi, những đời tổng thống Bush, Clinton, Obama, etc… đã làm cái gì mà để cho Trung Quốc vượt lên như vậy, không chỉ là các vấn đề kinh tế, xã hội, mà cả các mũi nhọn khoa học kỹ thuật, TQ đều đang vươn lên và thậm chí dẫn trước. Và cứ thế họ tiếp tục mổ xẻ, phân tích vấn đề, tựu trung vẫn loanh quanh mấy ý tưởng: không có tự do dân chủ, không phải là cùng hệ tư tưởng với chúng ta, thì không cách nào phát triển được v.v… Những kiểu lý luận suông như vậy, ấy thế mà vẫn bịp được các dân tộc chậm tiến, những nơi văn hóa thấp, không có căn cơ suy nghĩ gì, cho rằng chỉ một vài từ tự do, khai phóng, dân chủ, đa nguyên, etc… mà làm nên chuyện. Để con người đổi thay, xã hội phát triển không đơn giản như thế! Nhìn lại lịch sử vài trăm năm qua, văn hóa, tư duy con người tiến bộ, bằng nhiều biện pháp khác nhau, từ dỗ ngon dỗ ngọt cho đến một tay nắm tóc, một tay quất roi vào mông!

Hôm trước Mỹ phát hành các engine trí tuệ nhân tạo thì hôm sau TQ ra sản phẩm vừa tốt hơn vừa có giá cạnh tranh hơn! Tháng trước, Mỹ biểu diễn thu hồi tên lửa bằng “đôi đũa” thì tháng sau TQ cũng trình làng thu hồi bằng lưới! Mọi người nghĩ những thành quả đó dễ dàng đạt được sau vài tuần vài tháng hay sao!? Mọi chuyện đã có căn nguyên từ nhiều chục năm về trước hay xa hơn! Tất cả bắt đầu chỉ bằng việc giáo dục con người, nâng cao dân trí mà thôi! Như khi ta nghe chủ tịch Tập đọc diễn văn tại Thiên An môn, kết thúc bằng mấy câu: “Nước CHND Trung Hoa vạn tuế, nhân dân Trung Hoa vạn tuế”, cảm giác y hệt như ngày xưa, thiếu điều bên dưới tung hô “vạn tuế, vạn tuế, vạn vạn tuế” là thành ra giống như trong phim cổ trang lịch sử. Nên chính trị, tư tưởng, thể chế… chỉ là lớp áo mặc bên ngoài mà thôi, tấm áo không làm nên thầy tu, điều chính yếu, quan trọng nhất vẫn là có thay đổi được con người hay không!

vnexpress.net – Thù hằn trên mạng

Cái đặc trưng Vietic, bắt đầu bằng chữ “lòe” và kết thúc bằng chữ “bịp”! Đầu tiên là thói “đĩ miệng”, hoa ngôn xảo ngữ, chỉ muốn bịp nhau bằng lời nói, ai hơn tôi, ai khác tôi là không được, lúc nào cũng “tôi biết, tôi đúng, tôi hơn người”. Rồi phát triển, tương tác thành những loại “tiểu xảo” đến mức “cố cùng”, bằng những cách thiểu năng, xàm xí nhất hòng tìm cách dìm người khác xuống, rồi dần dần trở thành một kiểu môi trường văn hóa xã hội kiểu… tự hủy diệt như ngày nay!

cart and ox

Ta nói chừng nào còn “chơi chữ” thì chừng đó vẫn còn chưa chịu thay đổi, chưa chịu động chân tay làm việc đâu! Haiza, nếu cái xe bò không chịu chạy, thì ông đánh cái xe, hay là đánh con bò!? Não trạng như thế, không “một tay nắm tóc, một tay đét roi vào mông” thì không thay đổi được đâu! vnexpress.net – Sở Xây dựng Hà Nội: ‘Nước dâng 30 cm và quá 30 phút mới gọi là ngập úng’

nội tâm bất ổn

Cũng như trước đây có chiêu xúi người sản xuất trà bỏ chất độc hại vào trà, rồi quay sang tố cáo trà VN chất lượng kém, nhiều kim loại nặng vậy, tầm nhận thức vẫn chỉ dừng ở mức: là do mưu kế của người khác hãm hại thôi, chứ nhận thức chưa đạt đến mức: nếu tự anh không làm chuyện gì xấu thì ai hại anh được!? Một cái xã hội nhan nhãn chuyện hoang tưởng và bịp bợm như ngày nay, không chỉ đổ hết lỗi cho các thành phần lưu manh được.

Là do mặt bằng dân trí chung, do lòng tham thế nào đó, do sự a dua, tiếp tay, dung dưỡng cho cái xấu, cái ác như thế nào đó, mới tạo ra cái môi trường xã hội như vậy, đâu phải chỉ do “lưu manh, bịp bợm”? Nên câu chuyện như nhiều lăng kính phản chiếu lẫn nhau, nhìn cái này thấy cái khác, thấy vô số cấp! Mà bị lừa bịp toàn là các thành phần gạo cội, có tuổi đời, có kinh nghiệm xã hội, có của cải tích lũy cả, đâu phải là dạng “trẻ người non dạ” gì!?

Căn bản thực ra vẫn là do thể chất mà thôi, lười vận động kinh niên nên hình thành những “trạng thái tinh thần” Vietic vô cùng đặc trưng, gặp cái gì mới lạ thì một là sợ, hai là ghét… Nhưng đó chưa phải là tất cả, do bên trong thiếu vận động và trì định, nên không xác tín được giá trị gì, thế rồi sẽ dẫn tới việc ai nói gì cũng tin, ai xúi gì cũng làm, rất dễ bị xúi bẫy và lừa gạt. Nhưng đó chưa phải là tận cùng của thảm trạng văn hóa xã hội!

Hàng chục năm tương tác qua lại trong môi trường như thế, dẫn đến những kiểu cá tính bệnh hoạn, hoang tưởng, những “cái tôi” lớn hơn trời. Chính vì sự “chấp ngã” quá lớn nên… ai khác tôi là không được, ai làm gì khác là chạy quanh giở trò lưu manh, phá hoại, rút cuộc biến thành những dạng bệnh – tâm – thần kinh – niên, vô số kiểu nội tâm bất ổn, dù biểu hiện là rõ ràng dễ thấy hay rất kín đáo, đã được ngụy trang khéo léo!

gia nghiệp

Rằng năm Gia Tĩnh triều Minh… một trong những phim Trung Quốc tôi xem gần đây và rất thích! “Gia nghiệp”, phim nói về nghề làm mực – mực thỏi hay “mực Tàu” như chúng ta thường gọi. Nhiều người nghĩ: làm mực thì có gì khó, cứ đốt củi lên thu lấy bồ hóng (muội than), rồi đem trộn với a-giao (keo da lừa, da trâu) là thành mực thôi chứ gì? Nếu chuyện chỉ đơn giản vậy thì làm sao có được một bộ phim dài và hay đến như thế?!

Như khi nhỏ tôi tập viết bút lông với mực Tàu, ở đây không phải là những lời thanh minh, biện hộ, vì nói đúng là: tôi viết chẳng có mấy công phu, chữ hơn gà bới, nên nói là do mình lười tập mà chữ xấu, nói vậy cũng không sai! Nhưng thời hiện đại cũng đã có nhiều thông tin để phối kiểm, cho ra bức tranh toàn cảnh hơn, bút tốt, mực tốt có khi tiết kiệm được vài năm hay hơn, mà những năm đầu tiên lại là những năm tối quan trọng!

Như một cây bút tốt, lõi thường làm bằng lông ngựa, lớp bao quanh bọc bằng lông thỏ, bút vừa mềm, mà lại vừa cứng, quan trọng là viết không bị cong và toe đầu, một cây bút xịn, cộng với mực xịn, giấy xịn sẽ rất khác. Còn những đồ “lô-can” mà tôi kiếm được hàng chục năm trước, chấm mực, viết được 2, 3 nét là đầu bút đã cong, toe ra hết cả, không cách nào viết chữ cho ngay ngắn được. Nên đồ xịn nó vẫn thực sự rất rất khác biệt!

Trở lại với bộ phim “Gia nghiệp”, phim kể về một cô gái có “thiên phú” với nghề làm mực, mà phong tục xã hội thời đó không cho phép phụ nữ làm nghề. Kết quả là phải cải trang làm nam để đi học lóm. Sự việc bị phát hiện, được đưa ra “tòa án”, một hội đồng các gia đình làm mực địa phương để phân xử. Tuy nói “truyền nam, không truyền nữ” nhưng đây chỉ là “lệ” truyền miệng chứ không phải “luật” đã được viết thành thành văn.

Nên “tòa” căn cứ vào điểm này để phán cho cô gái được phép học nghề, nhưng phải vượt qua được thử thách: trong một tháng, phải làm một thanh mực nộp lên để “toà” giám định về kỹ thuật, kỹ năng. Thanh mực nộp lên đương nhiên được đánh giá là loại… “hạ phẩm”, hàng chất lượng không cao, nhưng như cô gái biện luận: cô không có được vật liệu tốt nhất, cũng như không có nhiều tiền đầu tư để làm loại mực xịn, và cũng như cô lý luận:

Nhiều loại công việc không cần mực quá tốt: thương nhân viết sổ sách, trẻ em học viết chữ, nếu mực mà giá đến nhiều lạng bạc một thỏi, hàng “thượng hạng” không phải ai cũng mua nổi, và mua rồi cũng chưa chắc đã dám xài vì nó quá quý. Nên thay vào đó, cô chủ trương sản xuất một loại mực chất lượng vừa phải nhưng giá rẻ để phục vụ số đông quần chúng, thay vì chỉ dành riêng cho số ít người có nhu cầu chất lượng cao!

Đương nhiên không chỉ có “làm mực”, bộ phim lồng ghép vào trong đó bối cảnh xã hội, môi trường văn hóa, đấu đá gia tộc, luyến ái cá nhân… và rất nhiều chi tiết cuộc sống khác, tất cả chỉ xoay quanh một chuyện: làm mực! Có mỗi việc trộn bồ – hóng với a – giao, tưởng chừng đơn giản mà lại không đơn giản chút nào. Như các loại mực “tào lao” mà tôi dùng ngày trước, viết xong phơi khô, đem thấm nước là mực nó lại lem ra trở lại.

Trong khi mực xịn của người ta (là nói loại mực ngày xưa, không tính các loại mực hiện đại), không hiểu họ làm kiểu gì, ngửi thì thấy rõ là mùi keo a-giao và mùi bồ-hóng không sai, mài trên nghiên với nước nhưng sau khi viết, để khô thì dù có thấm nước, mực cũng không lem ra, là mực gốc nước (water – based) nhưng lại không tan trong nước! Xem phim để thấy, dù chỉ là một công việc “cỏn con”, người ta đã làm đến kỹ càng, kỳ công như thế!