slipway

Sự chuyên nghiệp thật đáng nể, giống y như lính cứu hỏa trượt thẳng từ nhà xuống xe vậy, khi có nhiệm vụ cứu hộ, chỉ cần tháo cái chốt là con tàu trượt xuống nước, nhanh chóng nổ máy đi làm nhiệm vụ, khi xong nhiệm vụ thì kéo tàu lên trở lại! Trước có nói về các con tàu cứu hộ của Anh quốc, những con tàu nhỏ, hiện đại và đắt tiền, chúng được chứa trong những hangar nằm cao trên bờ sông, bờ biển, để bảo vệ các con tàu khỏi thời tiết, nắng mưa. Thiết kế của những con tàu này đều có két nước giằng, khi ra biển thì bơm vài tấn nước vào cho ổn định, khi về bến thì bơm nước ra cho nhẹ để kéo tàu lên. Điều đáng nói, RNLI là tổ chức thiện nguyện, các nhân viên phần lớn đều là tình nguyện, không lương!

Ngân quỹ hoạt động của RNLI đều do cộng đồng đóng góp (donate)! RNLI hoạt động dưới sự điều phối của HM CoastGuard – lực lượng tuần duyên, dù tên là CoastGuard nhưng từ lâu đã không còn là cơ quan quân sự, mà chỉ là dân sự trực thuộc Bộ giao thông vận tải! Chỉ trừ một số sĩ quan chỉ huy, điều phối và huấn luyện là viên chức nhà nước ra, thì phần lớn nhân viên của HM CoastGuard cũng đều là… tình nguyện! Chỉ khi nào mà con người ta nhận lấy những công việc nguy hiểm một cách tình nguyện, không được trả xu keng nào, như là một kiểu “hobby”, vừa “vui chơi, giải trí”, vừa như một kiểu đóng góp cho cộng đồng thì dân trí mới gọi là cao được, ở VN mà nói cứu hộ… thì còn phải đợi chán chê!

bơi nghiêng – sidestroke

Lớn lên trong một làng chài ven biển, một cách tự nhiên, kiểu đầu tiên mà tôi tự bơi được là bơi chó (doggy paddle). Bơi chó không cần phải tập gì, nó là phản xạ tự nhiên! Sau đó phát triển thành bơi ếch (breaststroke), suốt một thời gian dài tôi cảm thấy bơi ếch rất thoải mái, nhưng cũng thấy nó tạo ra nhiều sức cản (drag), sau đó nhìn người khác bơi sải (freestyle) mà học theo! Đến một lúc, bằng kinh nghiệm thực tế, tôi thấy rằng bơi nghiêng (sidestroke) là hiệu quả nhất. Đương nhiên hồi đó là cứ bơi theo kiểu nào cảm thấy tiện lợi nhất thôi, không phân biệt thuật ngữ như giờ! Nói về tốc độ thì dĩ nhiên bơi sải nhanh nhất, nhưng với một số người (trong đó có tôi), kiểu bơi này hao sức và khó dùng để bơi đường dài!

Khi nhỏ, những lần bơi xa cỡ 10 km, tôi đều bơi nghiêng (sidestroke), kết hợp với một ít bơi ếch, bơi ngửa, thay đổi động tác cho đỡ mỏi! Khi lớn lên tìm hiểu thêm trên internet thì mới biết, hóa ra điều mình tự nghiệm ra được lúc nhỏ là đúng đắn! Bơi nghiêng mới chính là kiểu bơi đường dài hiệu quả nhất! Thực ra chỉ mới vài chục năm gần đây, trong các kiểu bơi ở các kỳ Olympic, toàn là đua về tốc độ thì bơi sải, bơi bướm (rất nhanh xuống sức) mới trở thành chính thống, còn trước đó ở châu Âu, bằng kinh nghiệm thực tiễn, người ta toàn bơi nghiêng. Ngày nay, các đội đặc công nước trên thế giới cũng toàn bơi nghiêng! Trước hết là vì nó hiệu quả trên đường dài, không để lộ nhiều ra phía trên mặt nước tránh bị phát hiện!

Động tác bơi cho phép mang trên người nhiều trang thiết bị mà không bị vướng, có thể kéo theo một người hay vật thể khác. Mới nhìn thì động tác có vẻ hơi ngược ngược, nhưng cứ thử thực hành là bạn sẽ hiểu tại sao bơi nghiêng ít tạo ra mỏi mệt, phù hợp để bơi đường dài! Bằng một cách bản năng, tôi thấy rõ rằng động tác đạp chân (scissor kick) nó hiệu quả hơn hẳn động tác vẫy chân (flutter kick, trừ khi vẫy chân có dùng thêm vây – fin). Nên tuy không được đưa vào làm một nội dung thi Olympic (một phần vì các động tác bơi hơi khó định nghĩa chính xác cũng như dễ phát sinh ra nhiều biến thể khác nhau) nhưng các khóa học quân sự, các lớp kỹ năng sinh tồn đều dạy bơi nghiêng như hình thức chính yếu!

cuộc đua lên đỉnh

Hai trường ĐH nổi tiếng và lâu đời nhất Anh quốc: Cambridge và Oxford đã có truyền thống cạnh tranh, đối đầu từ xa xưa, và nội dung cạnh tranh nóng nhất chính là đua thuyền (rowing)! Cuộc đua đầu tiên được tổ chức năm 1829, có một số lần gián đoạn do chiến tranh và dịch bệnh! Đến nay, cuộc đua được tổ chức thường niên, thu hút đông đảo khán giả và người hâm mộ, dù luôn chỉ có 2 đội đại diện cho 2 trường. Cambridge đã thắng 88 lần và Oxford đã thắng 81 lần, hai bên có 1 lần hòa! Đến 1927 thì tổ chức thêm giải đua cho nữ.

Suốt gần 200 năm lịch sử là một sự đối đầu trường kỳ và kịch tính, không có bất kỳ giải thưởng hay danh hiệu gì, tất cả đều là vì… “thể diện”! Video cuộc đấu năm 2025, rất hấp dẫn, 6.8km, 17 phút, tốc độ trung bình lên đến 24 kmph, hơn gấp đôi so với tốc độ thuyền chèo kiểu dragon-boat, thuyền rồng thường có tốc độ trung bình khoảng 12 kmph, đua trên quãng đường ngắn hơn nhiều, dưới 2km, một ví dụ cho thấy rowing so với paddling mạnh hơn rất nhiều như thế nào! Pull, like you’re pulling a French man off your mother… :D

cuộc đua xuống đáy

Đây là một ví dụ vô cùng điển hình về cái mà người ta hay gọi là “cuộc đua xuống đáy – racing to the bottom“, không cần biết thắng hay thua, không cần biết cuộc đua sẽ thế nào, chỉ cần dìm đối thủ xuống là được. Một nét cá tính đặc hữu, đặc trưng, thâm căn cố đế, rất chi… Vietic! Và sự lưu manh được thực hiện vô cùng chuyên nghiệp!

Và được thực hiện tới cùng, nhưng chỉ có đâm va thôi, không hề đụng tay đụng chân đánh nhau đâu nhé! Có công an giao thông đường thủy ngay tại hiện trường đó mà cũng không làm gì được… Kiểu này rồi chỉ có cạp đất mà ăn thôi chứ vĩnh viễn không ngóc lên được! Có phải là nên cấm thi đấu vĩnh viễn không, cho nó chừa cái tật đó đi!

Shiawase no toki

Chút âm nhạc nhẹ nhàng thư giãn cuối tuần… Khi tôi 20 tuổi, rất là thích ca khúc Nhật Bản này, “Shiawase no toki – Thời gian hạnh phúc”! Lúc đó, dù chỉ mới nghe phiên bản lời Việt mang cái tựa đề “Chỉ còn mình anh”: Thôi mình xóa cho nhau niềm đau cơn hận, Để thuyền lòng nhẹ sang ngang, Mối tình đầu, lấp chôn sâu khi em qua cầu làm hành trang ta tiễn nhau, Biết rằng đời sẽ quên mau… Mới nghe đã biết rõ không phải là nhạc Việt! Không thể nói là một lời dịch tốt, nhưng đẩy tempo nhanh lên một chút, làm âm điệu trôi chảy hơn một chút, nó thành ra hợp trong tiếng Việt một cách kỳ lạ!

Chúng ta thường hình dung về văn hóa Trung, Nhật theo cách nôm na gọi là… “quân tử Tàu”, trong đó, cá tính con người hiện ra, được trình bày lại, có vẻ lớn hơn một chút, trưởng thành hơn chút, ra dáng vẻ “đại nhân” thấy rõ! Cách mô tả này thực chất có chút láu lỉnh, hàm ý “không thật”! Người thế nào thì âm nhạc thế đó, dù có cố gắng che phủ bởi ngôn từ mĩ miều, có mặc bao nhiêu lớp lụa đi nữa, kiểu bolero, thì chất “phèn” cũng không giấu được. Mà “phèn” ở đây không phải là giàu hay nghèo, là quê hay sang, mà là sự trưởng thành trong nhận thức, tư cách! Tâm lý nhược tiểu, mãi không chịu lớn!

cuộc chiến thần thánh

Chương trình âm nhạc “cuối tuần”, bài hát “Svyashchennaya voyna – Cuộc chiến thần thánh”… Ngày mai, 9 tháng 5, như thông lệ hàng năm, người Nga tổ chức kỷ niệm 80 năm kết thúc Thế chiến 2, 1945 – 2025, và lần đầu tiên có sự xuất hiện của Quân đội nhân dân Việt Nam tham gia diễu binh trên Hồng trường. Như một sự “tình cờ” (phải chăng là tình cờ?) của lịch sử… Cách đây 80 năm, có một nhóm người Việt đã tham gia cuộc chiến này, tham gia bảo vệ thủ đô Moskva, phần lớn là người Nam Đàn, Nghệ An.

Ở hành tinh Nga, đây là bài ca duy nhất (không phải quốc ca) mà khán giả thường phải đứng nghiêm khi nghe, người Nga không ngần ngại gì tôn vinh lịch sử, xem nó như một kiểu nửa thần thánh, nửa tôn giáo: “Vùng lên hỡi quốc gia vĩ đại, đứng lên chiến đấu đến chết với bè lũ Phát-xít…” Chính vì có nhóm người này nên trong Tuyên ngôn độc lập mới viết được những dòng: “Một dân tộc đã gan góc đứng về phe Đồng-minh chống Phát-xít mấy năm nay, dân tộc đó phải được tự do, dân tộc đó phải được độc lập…”

Và trong lúc đó, ở hành tinh Nga…

120 bpm

Nhìn chung là đã đi khá đều và đẹp, nhưng mà cái nhịp chậm lê thê phát chán… người Nga thường đi với tempo – nhịp là 120 bpm – beat per minute, trông vô cùng sinh động. Người Trung Quốc thường đi với tempo khoảng 110 bpm, chậm hơn một chút, cũng rất là khí thế. Mà người Việt toàn đi với tempo vừa chậm lê thê, vừa không chuẩn, đâu đó trong khoảng 85 ~ 90.

Xem clip thấy các bạn Trung Quốc phải cố tình kéo nhịp chậm lại cho khớp với các khối quân khác mà thấy tội! Haiza, đều và đẹp là một chuyện, nhưng nhịp là một cái gì đó rất căn cơ, thể chất kiểu này ngó bộ phải nhiều thế hệ nữa! Hãy xem & nghe clip để hình dung nhịp 120 bpm nó như thế nào nhé. Chương trình âm nhạc cuối tuần, Bài ca người lính – Ballad of a Soldier!

thorn birds

Một góc làng chài ven biển, không biết từ lúc nào đã xuất hiện một cái nhà thờ nho nhỏ cùng với một cộng đồng giáo dân be bé, lúc tôi sinh ra thì nó đã có ở đó rồi. Đó là những năm đầu 198x, lâu đến mức tưởng đã quên luôn khúc nhạc trong phim “Theme from the thorn birds – Tiếng chim hót trong bụi mận gai” này. Phim gì đâu mà mô tả chuyện tình ngang trái, vụng trộm không thể che giấu giữa một cha xứ… cha Ralph de Bricassart và cô gái bé nhỏ mang tên Meggie, nhỏ đến mức giống như là Lolita vậy!

Tình tiết trong phim thì không còn nhớ mấy, nhưng điều tôi còn nhớ rất rõ là, trong cái xóm chài đó, khi truyền hình đang chiếu phim này, thì giáo dân nhiều người đã… đập TV! Nhiều TV bị đập nát đến mức không dùng được, mà tại thời điểm đó, TV là cả một tài sản! Không thể chấp nhận được một chuyện tình vừa trái cả đạo lý, vừa trái cả giáo lý như thế! :D Nét nhạc có phần đơn giản nhưng tươi sáng, đã di cư đến Úc đến cả mấy trăm năm rồi, nhưng chất nhạc dân ca Scotland và Celtic vẫn không lẫn đi đâu được!

Làm tôi nhớ đến một ông “tiến sư giáo sĩ” người đã dạy tôi hồi còn ở Đại học: đẹp trai như các anh chị ngồi đây, hay xấu trai như tôi, từ quan điểm của môn xác suất thống kê thì… khả năng lấy được vợ đẹp là như nhau! Ông ấy lại tiếp tục: tôi khuyên các anh lo học hành đi, thời bây giờ đàn ông lấy vợ kém 10, 15 tuổi là chuyện tương đối bình thường, nên ngay lúc này đây, đừng có tập trung quá nhiều cho việc yêu đương, luyến ái, hẹn hò làm gì, vì vợ tương lai của các anh, ngay lúc này, còn đang đi học mẫu giáo kìa! :D

Russophobia

Tinh thần “bài Nga” đã lên đến cực điểm, khoảng 30 ngàn lệnh cấm vận, và vô số chiêu thức bẩn khác, có những chiêu bạn không thể nào ngờ tới hay hiểu được, ví dụ như các video nhạc đỏ Nga – Xô viết trên Youtube đều bị xử lý lại, kéo cho nó chậm hơn chút xíu, thêm các loại tiếng bass ngu xuẩn vào, các phim Nga – xô kinh điển (ví dụ như phim: Bình minh nơi đây yên tĩnh”) đều bị xử lý lại làm mất đi tông màu tươi sáng ban đầu, tất cả là để làm cho thông tin trở nên u ám, mất đi cái tính tích cực, sinh động vốn có!

Đương nhiên những sự điều chỉnh này khá khéo léo để đa số khó nhận ra, nhưng người nghe, xem tinh ý là nhận ra ngay, có mấy ku cứ xào xáo mấy thủ thuật “âm thanh, ánh sáng” rồi cho rằng mình hiểu “điện ảnh và âm nhạc”! Nên văn minh hiện đại, là tự do ngôn luận gì chúng nó, toàn là thủ đoạn bẩn cả đấy! Mà thôi kệ, cứ để cho chúng nó hoang mang, dao động giữa hai cái thái cực Russophobia và Russophilia như thế! Chương trình nhạc Nga – Xô viết cuối tuần, bài ca quen thuộc: Ngày chiến thắng!

CMT11

Một cuộc cách mạng mới đã được manh nha ngay lúc này, đã được trước đặt tên là “Cách mạng tháng 11”! Cái vòng xoáy máy móc ngày thay thế con người trong nhiều công việc, mà con người thì kỹ năng, trí tuệ có hạn, không theo kịp máy móc, cái “tâm” nhiễu loạn không ngừng, xã hội sinh ra không biết bao nhiêu tệ nạn! Tất cả chỉ là điều kiện, tiền đề để khai thác tài nguyên thiên nhiên theo cách càng ngày càng vô độ…

Và càng ngày càng đẩy bất công, bất ổn xã hội đến chỗ không thể cứu vãn được nữa! Cái vòng xoáy đó cứ quay càng lúc càng nhanh, đến một lúc không thể tự thoát ra được, thì một là tự hủy diệt, hai là… như hơn trăm năm trước, phải bấm nút RESET, ta làm lại mọi thứ từ đầu thôi, phải phân chia lại tài nguyên và tư liệu sản xuất. Cái vòng xoáy “hủy diệt và tái tạo” cứ như thế xoay vòng! Một bài ca, một niềm cảm hứng bất tận…