phí & giá

Lẽ dĩ nhiên không nên đổi “học phí” thành “học giá”. Về mặt từ nguyên mà nói: giá (): giá cả, hầu như là quy thành tiền, phí (): khoản hao tổn, đền bù, không nhất thiết có thể quy thành tiền.

Ngày xưa, đi học chữ với thầy, ít khi phải trả bằng tiền, thầy thời xưa thường được đền đáp bằng tiền, gạo và nhiều dạng lễ vật khác, vì rất nhiều lý do khác nhau. Một mặt, người ta không muốn biến nó thành một giao dịch thương mại thẳng thừng. Mặt khác, lại muốn biến nó thành một món nợ ân tình, mà tình nghĩa thì có cách hoàn trả khác biệt.

Ngày nay, đi học chữ với thầy, cũng không nhất thiết chỉ cần tiền. Còn phải nói ngon nói ngọt, dẫn thầy đi nhậu, vận động từ hành lang cho tới tận đâu đâu, hao phí rất nhiều công sức! Cho nên nói rằng “phí” nó nặng hơn “giá” nhiều, không thể quy thành tiền được. Dù là hiểu theo nghĩa nào, xưa hay nay, thì “phí” nó vẫn khác với “giá”, đâu cần phải đổi!? 😅