Hơn 30 năm trước, ở một làng nghèo ven biển miền Trung cũng y thế! Tờ mờ sáng, bà thím tôi đội cái thúng mang 50 trái ổi ra chợ, chia thành 5 rổ nhỏ, mỗi rổ 10 quả, cố tình phân bố những quả tốt và những quả xấu đều khắp cả 5 rổ. Người mua có quyền chọn một trong 5, mua nguyên chục, không được chọn từng quả riêng lẻ… như thế để bảo đảm rằng dù tốt hay xấu thì vẫn sẽ bán được! Rồi tuỳ từng thời điểm trong năm sẽ điều chỉnh, có khi một chục 8 quả, có khi một chục 12 quả.

Chợ quê có rất nhiều cái “lệ” mà người ngoài sẽ cảm thấy kỳ quặc và khó hiểu, phải sống ở đó một thời gian rồi mới thấy nó “hợp lý”! Ở đây, chúng ta thấy dấu vết của một kiểu văn hoá, một thời kỳ… “tiền công nghiệp”, cả khu chợ gần như không có cái cân nào, tất cả những đơn vị trao đổi đều rất cảm tính! Nhưng chính vì không có cái cân nào nên mới… “cân” được “lương tâm” của người mua kẻ bán! Ở hướng ngược lại, ở một thời đại khác, đâu đâu cũng có cân để… “hợp thức hoá” sự gian lận!

Thủ tướng nói rồi, khu cách ly phải có wifi cho người dân giải trí, lúc này mà có thêm 5, 7 vụ livestream đấu tố nữa thì hay biết mấy! “Panem et circenses, bánh mì và giác đấu” mà, người dân cần như thế! Còn em thì cần “boat and rice, gạo và thuyền” thôi, tiếc là lúc này chỉ có “gạo”! Xóm lao động nghèo chỗ em, vì dịch bệnh mà trở nên “ngoan” hẳn, nhà nhà đóng cửa, không còn ai tụ tập nhậu nhẹt, hát hò gì nữa! Nên ai đó có nói, với dân tộc như VN, nghèo đói đôi khi lại là phúc phần! Vì chỉ cần hở ra kiếm được 100 ngàn/ngày là thế nào tối đó cũng túm tụm nhậu nhẹt! Xưa được dạy ăn uống là việc trong nhà, không trưng ra cho người ngoài xem. Nhưng giờ họ có cái nhu cầu chứng minh ta đây “sang chảnh”…

Hay ít nhất là ta đây vẫn “còn sống”, còn có “tiếng nói”, thế nên ăn nhậu hát hò trở thành nét (phi) văn hoá! Dần dà trở thành thói lưu manh, xem đó như cách thể hiện sự tồn tại của mình! Càng thể hiện, càng cho thấy bên trong trống rỗng, ngô nghê và bất ổn! Giới bình dân như thế, giới “có học” cũng chả khác được là bao! Tìm cách che phủ mình với đủ thứ “triết học, lịch sử, văn hoá”, làm một đống hoả mù lên như thế, người không biết cứ tưởng là ghê gớm, người biết thì cười khẩy: đám tào lao giả bộ nhiều chữ, kỳ thực “công phu” không có, chữ nó chưa thấm được vào người! Vì chữ không thấm vào người nên đến lúc bộc lộ ra thì toàn “sh…”! Nên có một thời gian trầm lắng cũng tốt, tự quán chiếu bản thân xem sao!

Xuất hiện vô số nhà Tán-học, phân tích quy luật, diễn giải số liệu! Em đi coi phim, chả buồn đọc! Chiến lược đối phó với dịch bệnh vẫn nhất quán từ đầu cho đến hiện tại: truy vết, cách ly, hy sinh kinh tế, mua thời gian để… chờ vaccine! Thế nên các bác Tán-học có nói gì cũng thế thôi!

Ở mặt tích cực, có thể thấy số ca nhiễm vẫn tăng/giảm tuyến tính, chưa có dấu hiệu bùng nổ tổ hợp! Với việc tăng năng lực xét nghiệm lên 1 triệu test/ngày thì cứ việc đắp mương, tát nước để bắt cá thôi! Tất cả những suy nghĩ về “sống chung với lũ” vẫn là “premature” ở thời điểm hiện tại!