Còn nếu ta quay lại xa hơn nữa, hơn 50, 60 năm trước, thì đó là một cái xã hội được mô tả ngắn gọn trong 6 chữ: bạn nhà binh, tình nhà thổ !!! Không dám nói theo kiểu vơ đũa cả nắm, vì xã hội nào cũng có nhiều thành phần, có người này người kia, cũng có những loại có tư cách, có suy nghĩ và lý tưởng, nhưng nói ở đây là số đông, nói tình hình chung. Mà tình hình chung là: bắt lính khắp nơi, biết chạy không thoát bèn chui vào cái lu đựng nước, lấy cái mẹt tre đậy lại, phía trên mẹt tre để một tờ tiền 500.

Thằng sỹ quan bắt lính đi qua, biết tỏng là nó trốn trong lu nước, nhưng giả bộ như không biết, nhặt tờ tiền bỏ túi và quay lưng bỏ đi. Một xã hội suy đồi, lưu manh, trộm cắp, cướp giật, đĩ điếm nhan nhãn khắp nơi! Ấy thế mà vẫn cố bốc thơm, bốc phét, vẽ ra những chuyện hoang tưởng không thật, ta đây ngày xưa là xếp bút nghiên theo việc đao cung nhé! Trong 75 năm ~ 3 thế hệ, dân trí thực chất chẳng mấy tiến bộ, chỉ là đổi từ những hình thức lưu manh này sang các dạng điếm lác khác mà thôi!