lý bạch

Trong hơn 1000 bài thơ còn lại của Lý Bạch, từ nào xuất hiện nhiều nhất!? Nhiều người sẽ cho rằng đó sẽ là những từ như: “tửu, hoa, nguyệt…”! Nhưng không, nhiều nhất là từ “kiếm”, xuất hiện đến 117 lần trong 1000 bài. Còn từ nào xuất hiện nhiều thứ nhì, tôi cũng không chắc là từ nào, nhưng ai đọc nhiều thơ Lý Bạch sẽ biết kiểu gì đó cũng là một từ gắn với sông nước: “chu, thuyền, phàm, lãng…”

Tổ tiên nhà họ Lý (không rõ vì tội danh gì), từ cuối thời nhà Tùy bị đày ra biên cương (Toái Diệp, Suyab, Kyrgyzstan ngày nay). Đến tận thời Lý Bạch vẫn không thể thi cử để thăng tiến theo đường công danh. Thế nên nhà họ Lý đã chuyển sang buôn bán, và trở thành một thương gia giàu có, giàu đến mức gần như cả đời Lý Bạch (trừ giai đoạn về già, trong loạn An – Sử) sống chẳng bao giờ túng thiếu.

Cha Lý Bạch là Lý Khách, cưới một phụ nữ Tây Vực làm vợ (không rõ chủng tộc), nhưng giới nghiên cứu ngày nay đồng ý rằng Lý Bạch thực chất là một con lai, chỉ có 1/2 là Hán, thể chất vượt trội, tính tình rộng rãi. Mười lăm tuổi học đánh kiếm, 20 tuổi xách kiếm lên Trường An, giết cả chục người trong những cuộc thách đấu. Nhà họ Lý tuy không thể tham gia quan trường, nhưng gia thế không phải nhỏ!

Điều này thể hiện qua việc Lý Bạch cưới 4 bà vợ, người nào cũng xuất thân hiển hách, một trong số đó là con gái của Tông Sở Khách, tể tướng triều Võ Tắc Thiên. Và thế là cả cuộc đời ông ta chỉ du sơn ngoạn thủy, giao du bằng hữu, uống rượu và làm thơ, tuy từng có khoảng 3 năm giữ chức “Hàn lâm cung phụng”, nhưng cuối cùng chán nản với triều chính, lại bỏ đi du sơn ngoạn thủy, lang bạt đây đó…