cứu hoang bản thảo

Chu Định vương – Chu Túc là con trai thứ 5 của Chu Nguyên Chương và Mã hoàng hậu. Do có quan hệ tốt với anh của mình, Vĩnh Lạc đế – Chu Đệ, nên Chu Túc sống sót qua các giai đoạn thanh trừng và đấu đá đẫm máu đầu thời Minh, và dù cũng phải chịu một số khổ nạn, song vị Vương gia này tương đối được biệt đãi, phong đất ở Hàng Châu, Khai Phong, những lãnh địa giàu có nhất TQ. Khác với các vương gia khác, đấu đá chính trị kịch liệt, và hoàn toàn khác với hình ảnh các phim cổ trang đã cố vẽ ra cho chúng ta xem, Chu Túc dành phần lớn thời gian trồng cây, nghiên cứu y thuật và viết sách!

Cứu hoang bản thảo (救荒本草) – tạm dịch là “Các loài cây cứu đói” là công trình để đời của Chu Định vương! Sách liệt kê 414 loại thảo mộc có thể dùng làm thực phẩm khi mất mùa, đói kém. Theo lời đề tựa sách, đích thân một vị vương gia tự tay trồng cây, tự nghiên cứu tìm hiểu, và hoàn toàn khác với những sách vở trước đó, có 276 loại cây chưa từng được sách nào nhắc đến. Mục đích của cuốn sách chỉ đơn giản là: khi xảy ra mất mùa, đói kém, thì tìm những loại cây gì có thể ăn được, trồng loại cây ngắn ngày nào để nhanh chóng cứu đói. Các nhà sinh học, nông học hiện đại đánh giá rất cao sách này!

Sách có nhiều kiến thức hữu ích đến tận thời hiện đại! Bắt đầu từ “Cứu hoang bản thảo”, một cuốn sách xuất bản 700 năm trước, đã có cả một “phong trào cứu đói” ra đời, nhiều tác giả đời sau tiếp tục soạn sách và bổ sung nhiều loại cây có thể dùng làm thực phẩm: Cứu hoang dã phổ – Vương Bàn, Thực vật bản thảo – Lô Hòa, Dã thái bác lục – Bảo San, Như thảo thiên – Chu Lý Tĩnh, v.v… Chẳng trách người TQ ăn rất nhiều thứ lạ, cái gì họ cũng ăn. Suốt hàng chục năm, chúng ta coi vô số phim lịch sử, cổ trang TQ, nhưng vẫn éo hiểu và học được cái gì về văn hóa của họ, cứ như… “gió vào nhà trống” vậy!