Như đã nói trong bài trước, VN chưa bao giờ có người chủ động đi thỉnh kinh, toàn là do các nhà sư gốc Ấn Độ vân du, truyền đạo sang! Và dù đã hình thành những “trung tâm Phật giáo” tương đối sớm (ví dụ như Luy Lâu, Bắc Ninh), nhưng đó vẫn không phải là sự “chủ động cầu thị”. Từ sau đỉnh cao thời Trần thì Phật giáo VN đã “trượt dốc không phanh”, rất nhiều chùa suốt 300, 400 năm liền không có vị trụ trì nào. Thực tế, Phật giáo xem như đã chết hoàn toàn ở VN. Chỉ một thiểu số rất ít ỏi còn duy trì được phần nào, còn lại, phần đông dân chúng, nói chung là không dạy được! Xứ sở dân trí kiểu “vô pháp vô thiên”…

Rảnh rỗi ngồi biên tập lại chuỗi hơn 50 bài HMS đã viết cách đây ít năm thành một file PDF hoàn chỉnh, giới thiệu về HMS – His majestic ships, những con tàu của Hải quân hoàng gia Anh. Hãy đọc để thấy lịch sử của người ta dữ dội, kinh hoàng đến cỡ nào. Chỉ có loại ếch ngồi đáy giếng, không hiểu biết gì mới sinh ra đủ kiểu hoang tưởng, ngáo trên trời dưới đất. Hải quân hoàng gia Anh, một thời lẫy lừng…

Xưa tập làm văn bình luận bài Tây tiến – Quang Dũng, mình đã trích mấy câu này… Thương nhớ ơ hờ thương nhớ ai, Sông xa từng lớp lớp mưa dài, Mắt kia em có sầu cô quạnh. Khi chớm thu về một sớm mai, cô giáo phê: cho em 9 điểm vì biết một bài thơ khác của Quang Dũng. Tầng lớp nghệ sĩ Việt Nam ấy mà, cứ mãi lãng đãng, nấn ná đâu đó, không nỡ rời xa một thời từ lâu đã không còn hiện hữu. Lớp “tiền chiến” như Dương Thiệu Tước, Phạm Duy, Văn Cao…

Ta nói cái giống Vietic là nó như thế, một ku giang hồ mạng chuyên đi bịp người, rồi có một ku khác lại giả mạo thành ku giang hồ mạng này, rồi lại tiếp tục đi bịp người. Giả của giả đương nhiên không thể thành thật được. Mà không phải chỉ là bịp 2 cấp đâu, có khi là đến “n” cấp, muôn ngàn hình thức tội phạm phản chiếu lẫn nhau!

Viết rất hay, lần đầu tiên tôi thấy anh Jesse Peterson này không còn cố diễn đạt bằng tiếng Việt nữa, khi cần diễn tả những vấn đề về nhận thức, lập tức anh ta quay về với tiếng mẹ đẻ, và sau đó tìm cách dịch nó ra tiếng Việt. Tuy ngôn từ vẫn lịch sự và nhã nhặn, nhưng ý tứ thì chẳng khác cách diễn đạt của tôi là mấy, Có lẽ cái cây vừa rồi còn có nhiều suy nghĩ của riêng nó hơn bạn, nói thế thì chẳng khác gì bảo rằng rất nhiều người chỉ là “mộc đầu nhân – thằng đầu gỗ”?

Từ cách sống như vậy nên văn hóa Mông Cổ cũng rất khác, ngược lại với hầu hết các vùng đất khác: người con út được quyền thừa kế phần lớn gia sản, và phải ở nhà phụng dưỡng cha mẹ, còn các anh trai chỉ được phần thừa kế rất ít, và luôn buộc phải mở rộng, bành trướng ra, phải tự tạo dựng cơ nghiệp của riêng mình. Nhưng ở nơi như VN thì hoàn toàn là ngược lại, anh cả coi như lớn hơn trời, có khi còn “mặc định” là người chiếm dụng hết tất cả gia sản, gia nghiệp!

Ta đã biết là người Trung Quốc từ nhiều ngàn năm trước trồng dâu, nuôi tằm, dùng kén tằm để kéo thành tơ, từ tơ dệt thành lụa. Không cần phải nói, đây là phát minh to lớn đến thế nào, một thời người ta đã chưng diện, thời trang là lượt rồi, thì đâu đó vẫn có tộc người đóng khố làm từ vỏ cây. Họ còn có một phát minh nữa, nuôi một loại côn trùng (Ericerus pela) trên cây tần bì hay cây nữ trinh chúc, kén của loại trùng này được nấu thành bạch lạp (sáp) và làm thành nến!