2-columns – a nostalgic nomad

chuyển giao công nghệ

tkxuyen — Sat, 14 Nov 2026 01:59:02 +0000

Trong lúc đó, đâu đó ở Đài Loan: mày hãy nhìn Tô Tư Phong xem, chỉ nhỏ hơn mày có mấy tuổi, nhìn mà học nhé! Thông tin thêm: Tô Tư Phong (Lisa Su, CEO của AMD) là cháu gọi Hoàng Nhân Huân (Jensen Huang, cựu CEO NVDIA) bằng cậu, mẹ của họ Hoàng là em gái của ông ngoại họ Tô! 😃 Nói theo một cách nào đó thì 2 cậu cháu này đã kiểm soát phải đến hơn 90% thị trường chip A.I. thế giới.

vnexpress.net – Jensen Huang từ chức CEO Nvidia

Lảm nhảm bên lề: công nghệ không phải là thứ có thể “chuyển giao” được, ngay cả khi đối tác nhiệt tình hỗ trợ (huống hồ không ai muốn bán công nghệ lõi của mình cho người khác). Lấy một ví dụ: một nhà máy làm ô-tô cần một loại hợp kim nhôm đặc biệt để đúc block máy, loại duralumin này phải có một số cơ tính đặc biệt, có hệ số giãn nở đủ nhỏ, thế là họ tìm đến nhà máy sản xuất nhôm để đặt hàng.

Nhưng nhà máy nhôm, cũng theo cùng một khuôn mẫu tương tự, nhập nguyên dây chuyền để sản xuất nhôm thỏi, loại thô, họ không có các hiểu biết, kinh nghiệm cũng như thiết bị để làm ra loại duralumin đặc biệt này. Những thiết bị đó ngay từ đầu đã không có trong thiết kế của nhà máy. Loay hoay tới lui cuối cùng đành chịu, vì ngoài bấm vài cái nút trên dây chuyền hiện có ra, họ không thể làm gì khác!

Mà ô-tô là cấu thành của 30 ngàn chi tiết như thế, mỗi chi tiết là một lĩnh vực riêng, cần nhiều chất xám, kinh nghiệm! Xoay tới xoay lui, mua nguyên cái nhà máy tỷ đô về sản sản xuất đúng một loại xe, không làm được loại thứ hai. Thậm chí, giả sử như, đối tác chuyển giao toàn bộ bản vẽ, truyền thụ hết kiến thức, đào tạo đủ tay nghề, tận tình đến mức “cầm tay chỉ việc”, thì kết quả vẫn là… không làm được!

“Công nghệ” không phải là “một file dữ liệu” chỉ đơn giản… copy từ người này sang người khác, nó là kết quả của quá trình chuyển hóa nhận thức bên trong mỗi con người, và cần sự phối hợp của rất rất nhiều người để đạt được kết quả chung! Muốn làm được thì phải thay đổi dân trí theo những cách thức vô cùng sâu rộng, triệt để và dài lâu! Nên cũng câu đó: công nghệ không phải là thứ có thể “chuyển giao” được!

logistics

tkxuyen — Mon, 09 Nov 2026 03:07:32 +0000

Xem video blog của 2 vợ chồng TQ làm nghề lái xe tải, cả hai đều mới học hết cấp 2, mua một cái xe 48 feet, thay nhau lái. Trong cabin, phía sau là giường nhỏ nằm 1 người, phía trước bên trái là ghế lái, bên phải là bếp điện nhỏ có thể nấu từ mì ăn liền đến các loại lẩu. Cứ thế 2 vợ chồng luân phiên, xe chạy gần như 24/7. Ngoài ghé trạm đổ xăng, tắm giặt vệ sinh và đi siêu thị ra, hai vợ chồng sống hoàn toàn trên xe, cả tháng không ăn ngoài một lần để tiết kiệm chi phí.

Trung bình một ngày chạy 2000 km, 3 ngày chạy 6000 km giao hàng qua 10 tỉnh. Thậm chí có tháng xe chạy liên tục 30 ngày. Nên xe và hạ tầng phải rất tốt, cộng với bảo trì kỹ càng thì mới duy trì được hiệu suất làm việc như vậy. Từ 2 vợ chồng học hành thấp đã như thế, đến những nhân sự cao cấp hơn. Đổi từ trên bộ xuống dưới nước, một cái xà lan lớn hơn 1 ngàn tấn, cũng do đúng một cặp vợ chồng, 2 người thay nhau điều khiển. Chồng là thuyền trưởng, vợ là máy trưởng…

Luân phiên điều khiển con tàu đi nhiều ngàn km! Xà lan lớn nên cơ sở vật chất đầy đủ hơn, có phòng khách, phòng ngủ, bếp và các phương tiện sinh hoạt khác. Đáng nói ở đây là chỉ cần đúng 2 người, điều đó cũng có nghĩa là các thiết bị, máy móc phải đạt độ tin cậy, ổn định rất cao, cũng như hạ tầng hỗ trợ tốt. Nên kiểu tối ưu của TQ thì phương Tây chỉ biết… khóc thét, không hẳn là “nhân công rẻ” đâu, rẻ mà cà chớn, trầy trật như VN thì cuối cùng lại trở thành rất mắc!

Đến tận giờ tôi vẫn ngạc nhiên thấy nhiều ý kiến đổ lỗi thực trạng VN cho thể chế, luật pháp, giáo dục… Cái hiện thực bi thảm đó có nguyên nhân gốc ở văn hoá xã hội & phẩm chất con người! Không cần những ý tưởng xa vời, đạo đức xã hội, theo nghĩa đơn giản nhất: làm việc kỹ càng, nói lời giữ lời… tự nó đã là một cách tối ưu vận hành! Nhưng không, dân chỉ ưa không làm mà vẫn có ăn, suốt ngày manh động chuyện bịp bợm và ăn cướp, thời gian éo đâu mà học hành nữa?

magnetic brake

tkxuyen — Sun, 01 Nov 2026 15:17:17 +0000

Đó là cách đây 6 năm, facebook nhắc lại video này, xem mà phì cười… Giờ đã có máy chèo thuyền (rowing machine) xịn đúng nghĩa, so được với Concept2. Vấn đề không phải là tiền, mà là cứ thích loay hoay thử cái này, chế cái kia… “It doesn’t have to be that complicated”. Nhưng “complicated” đến mức nào thì tự tay làm rồi mới biết được. Nhớ lại lúc chế tạo cái máy “paddling machine” 2 năm trước.

Làm má phanh không tiếp xúc dùng nam châm, lắp vào rồi mà cái bánh đà (flywheel) vẫn cứ quay phà phà, không có biểu hiện hãm lại. Thêm một đêm mất ngủ, suy nghĩ, lên mạng tìm kiếm. Ban đầu chỉ nghĩ đơn giản: nam châm hút sắt làm bánh đà quay chậm lại, nhưng lực hút vuông góc với phương chuyển động nên không có tác động gì. Chỉ khi đảo ngược cực nam châm xen kẽ nhau: Nam – Bắc – Nam – Bắc…

Thì mới sinh ra dòng cảm ứng (eddy current) và lực hãm (Lorentz force – quy tắc bàn tay trái/phải đã học ở phổ thông), lực này cùng phương, ngược hướng với chuyển động. Nên “biết” là một chuyện, “làm” lại là chuyện khác. Tuần sau sẽ post video đầy đủ về “rowing machine” và “paddling machine” để mọi người thấy sự khác biệt, không phải là dạng “máy công – nông” thô sơ như video bên dưới!

lại… vietic

tkxuyen — Sat, 31 Oct 2026 10:39:53 +0000

Kiếm tiền kiểu Việt Nam, đó là kiểu kiếm tiền dựa trên “thế”, bắc cái ghế ra ngồi chặn ngang đường thu tiền, đụng đến thì bảo “có biết bố mày là ai không”? Để tạo được “thế và ghế” thì phải có chỗ dựa, phải có bố trí, bố cục, phải tạo ra nhiều điểm tắc nghẽn, phải tạo ra nhiều tình huống, hoàn cảnh “ngang và trái”, phải “gài” bằng luật và thủ tục, có khi là nhiễu sự liên tục 4, 5 cấp. Chứ đầu óc không nghĩ ra cách kiếm tiền một cách tiến bộ, tạo ra giá trị cho xã hội được!

Đi mua hàng rất thường khi là bị chê bai, thậm chí bị nạt nộ… Ban đầu không hiểu lắm, người bán lý ra phải lắng nghe, phải tìm hiểu xem khách muốn mua gì chứ!? Nhưng không, vì nó biết chắc là không có loại mình cần, nên lập tức phải tìm ra một đống lý do lấp liếm, để phản bác nhu cầu của khách, tìm cách lái về khả năng mua cái nó đang có. Tâm địa nó “bất thiện” như thế, từ những chuyện nhỏ nhất, từ dân tới quan, ai cũng chỉ muốn kiếm ăn nhanh bằng nước bọt!

Thay vì phối hợp, giảm thiểu chi phí, tối ưu toàn cục, thì sản xuất mới cạnh tranh được. Đằng này mỗi người kiếm một góc, ai cũng “thủ cái thế” của mình, kết quả là chi phí đội lên nhiều lần! Mà không phải chưa từng tìm cách sửa, một thời cũng từng: Hà Sơn Bình, Bình Trị Thiên, Nghĩa Bình, Phú Khánh, v.v… đó thôi, nhưng gộp vào cho cố rồi 20 năm sau đâu lại vào đấy, còn phân hóa cục bộ gấp mấy lần trước! Nguyên nhân gốc nó sâu ở tầng “thể chất”, không lớn đành chịu!

tâm thần

tkxuyen — Tue, 27 Oct 2026 10:57:08 +0000

Tâm thần này là thật đấy, không phải giả đâu, nhưng phải hiểu trong bối cảnh một cái xã hội giống như thể… cái hội ma túy bên trong cái viện tâm thần vậy! Trước tôi có nói: hơn 70~80% người Việt có biểu hiện tâm thần, tâm địa bất ổn, từ những dạng bệnh lý, rõ ràng hay kín đáo, cho đến những biểu hiện hoang tưởng, xa rời thực tế khác. Vấn đề là khi cả xã hội như thế, thì nó lại thành ra “bình thường”! Ai ai cũng cố gắng che giấu cái tâm địa bất ổn đằng sau những ngôn từ hoa mỹ, có cánh!

Người người có tư cách, biểu hiện biến ảo, đổi màu giống như con salamander vậy, quan sát kỹ sẽ thấy có vô số “mặt nạ” khác nhau, thay đổi liên tục, lúc nào cũng cố tìm cách lươn lẹo, bịp bợm. Vấn đề là giáo dục, pháp luật phải làm gì trong một cái môi trường nhiễu nhương như vậy? Khoan hãy mơ mộng “sánh vai với các cường quốc 5 châu”, chuyện cấp bách là làm sao để chữa bệnh đi đã! Chỉ e là bệnh đã vào đến tận “cao hoang” rồi, dù cố gắng 2, 3 thế hệ nữa cũng chưa chắc đã trị được!

vnexpress.net – Luật sư kiến nghị cho ‘siêu lừa’ Mr Pips giám định tâm thần

trí thức

tkxuyen — Sat, 24 Oct 2026 10:24:43 +0000

Có một thời xa xưa, sách vở, thông tin vô cùng thiếu thốn. Chính vì thế nên có một số người, tiếp cận được với một ít sách vở cổ điển: Hy Lạp – La Mã ngày xưa thế này, Trung Quốc cổ đại thế kia, từ Alexander – the – great đến Genghis Khan, từ Napoleon đến Zhukov, từ Socrates đến Lão tử, từ Hegel đến Camus, từ Mozart cho đến Chopin, v.v… Và thế là, họ vội vàng cho đó là “trí thức”, biết được như thế đã “là nhiều, là cao cấp”, đã là “hơn người” rồi, như thường thấy lặp đi lặp lại trên các thể loại báo chí, mạng xã hội Việt Nam ngày nay.

Càng đọc, tôi càng thấy nản, vô cùng nản! Những bài viết toàn rập theo cùng một kiểu: “Đôi nét về…”, “Tổng quan về…”, “Một góc nhìn…”, “Một vài điểm…”, “Những điều cần biết…”, “Bức tranh toàn cảnh…”, “Quan niệm về…”, “Một số nhận định…”, chỉ đưa ra vài ý kiến võ đoán, nông cạn, thậm chí chỉ là một số định nghĩa máy móc, vô hồn, toàn cho thấy sự lặp đi lặp lại như con vẹt, copy đâu đó và hoàn toàn không hiểu điều gì khác về cuộc sống! “Trí thức” đâu phải chỉ là biết sơ qua một chút về lịch sử văn minh nhân loại theo kiểu “cưỡi ngựa xem hoa” như thế!?

Ngày nay, với mạng internet, mạng xã hội, thông tin bùng nổ, chúng ta biết rằng đó chỉ là những “kiến thức phổ thông”, biết thì tốt, không biết thì… cũng chưa hẳn đã làm sao. Cái biết thực sự là phải có khả năng ý thức được những điều mà ta “chưa được biết”, là đào sâu vào đời sống tâm lý xã hội, phải chuyển hóa thành trình độ, năng lực khoa học, kỹ thuật và sản xuất, và căn bản nhất là phải thay đổi được con người, chứ không phải chỉ lảm nhảm một mớ kiến thức chết như thế. Sâu xa hơn, không cái biết nào lớn hơn tự biết chính mình!

mạng xã hội

tkxuyen — Thu, 22 Oct 2026 08:05:13 +0000

Nhớ “hồi đó”… những năm đầu 2000, hơn 25 năm trước, mạng điện thoại di động dần phổ biến, xuất hiện trào lưu “lời hay ý đẹp”, “châm ngôn cách ngôn”, “tư tưởng cuộc sống”, các dạng “triết học, truyền đạo” xàm xàm: “Tín Gia tô đắc vĩnh sinh – 信耶稣得永生“.

Trên cái MXH sơ khai đó, các loại tin nhắn chạy vòng quanh, người này copy/paste gởi người kia, nhân lên nhiều lần, ai cũng cố ngôn từ bóng bẫy, kể các câu chuyện đạo đức tốt đẹp này nọ. Mình nói: thôi rồi, “đĩ miệng” nhưng “trống hoác” thế này, không tự “tạo nghiệp” mới lạ!

tonogenesis

tkxuyen — Sat, 17 Oct 2026 14:44:59 +0000

Trên đường đạp xe cuối tuần, suy nghĩ vẩn vơ vài vấn đề ngôn ngữ học… Tiếng Việt là một ngôn ngữ họ Mon – Khmer không có thanh điệu, và dần chuyển thành có thanh điệu đâu đó trong khoảng TK 1~10 Công nguyên, khả năng là dưới ảnh hưởng của các dân tộc Tày – Thái! Điều tương tự cũng xảy ra với tiếng Hoa, Hoa ngữ cổ vốn dĩ cũng không có thanh điệu, và cũng dần dần chuyển thành có thành điệu, đâu đó trong khoảng TK 1~6 CN, và khả năng là do chịu sự ảnh hưởng của các sắc dân Tày – Thái hoặc Hmong – Mien.

Nhưng cũng có một khả năng khác, đó là quá trình thanh – điệu – hóa (tonogenesis) là phổ quát cho tất cả các ngôn ngữ Việt, Tày, Hoa, đã xảy ra độc lập, như một nhu cầu tự nhiên để tạo ra các từ mới, có hay không có sự ảnh hưởng từ bên ngoài (của một ngôn ngữ khác). Và vì ngôn ngữ là đối tượng vô cùng phức tạp, có nhiều tình huống có thể nảy sinh, ví như tiếng Hàn, vốn là ngôn ngữ không thanh điệu, đã phát triển thành có một phần thanh điệu (khoảng thế kỷ 13), rồi lại tiến hóa ngược lại, bỏ bớt đi thanh điệu như ngày nay.

thượng thực

tkxuyen — Tue, 13 Oct 2026 06:40:03 +0000

Một trong những phim Trung Quốc tôi thích xem đi xem lại, Thượng thực… Phim lấy bối cảnh từ thời Hoàng thái tôn Chu Chiêm Cơ cho đến lúc trở thành hoàng đế Tuyên Đức. Nhân đây nói về sự khác biệt quan điểm, chúng ta nhìn lịch sử từ nhiều góc độ khác nhau. Nhân vật Chu Chiêm Cơ này chính là người mà Bình Ngô đại cáo của Nguyễn Trãi đã nhắc đến: Thằng nhãi con Tuyên Đức động binh không ngừng, Đồ nhút nhát Thạnh, Thăng đem dầu chữa cháy…, đó là một sự thật lịch sử.

Nhưng cũng có những sự thật khác bây giờ chúng ta mới biết, không phải là do sự tô vẽ của phim ảnh cổ trang. Chu Chiêm Cơ được xem là hoàng đế duy nhất trong lịch sử Trung Quốc đã thể hiện khả năng hội họa đích thực, những bức họa dùng trong phim đều có bằng chứng lịch sử để lại, không phải là sản phẩm tưởng tượng của nhóm làm phim. Kỳ thực, Minh Tuyên tông là người chủ trương rút quân khỏi Đại Việt, chấm dứt cuộc chiến đã được gây ra bởi các đời hoàng đế trước.

Một triều đại được sáng lập đều là dựa vào quân công, và vấn đề xảy ra khi hòa bình lặp lại là… làm gì với đám võ tướng vô cùng đông đảo và ngạo mạn đó, một đám “kiêu binh” không ai quản nổi, ỷ vào cái địa vị “khai quốc công thần” của mình. Nên các hoàng đế phải tìm cách “chuyển hướng”, kiếm việc cho đám “kiêu binh” đó làm, Trương Phụ, Mộc Thạnh, Liễu Thăng, Vương Thông, Lý Khánh, Lương Minh, Thôi Tụ, v.v… đều là những người từng phò tá Chu Đệ lên ngôi.

vô pháp vô thiên

tkxuyen — Wed, 30 Sep 2026 03:45:48 +0000

dantri.com.vn – Bảo vật quốc gia ở ngôi chùa hơn 400 năm không có sư trụ trì

Như đã nói trong bài trước, VN chưa bao giờ có người chủ động đi thỉnh kinh, toàn là do các nhà sư gốc Ấn Độ vân du, truyền đạo sang! Và dù đã hình thành những “trung tâm Phật giáo” tương đối sớm (ví dụ như Luy Lâu, Bắc Ninh), nhưng đó vẫn không phải là sự “chủ động cầu thị”. Từ sau đỉnh cao thời Trần thì Phật giáo VN đã “trượt dốc không phanh”, rất nhiều chùa suốt 300, 400 năm liền không có vị trụ trì nào. Thực tế, Phật giáo xem như đã chết hoàn toàn ở VN. Chỉ một thiểu số rất ít ỏi còn duy trì được phần nào, còn lại, phần đông dân chúng, nói chung là không dạy được! Xứ sở dân trí kiểu “vô pháp vô thiên”…

Không biết luật pháp, càng không cần biết trời đất, thần, phật… gì cả! Trên đường Nam tiến, các Chúa Nguyễn nhận ra điều này và đã tìm cách chấn hưng Phật giáo bằng cách… mời các thầy từ Trung Quốc sang. Các thiền sư Nguyên Thiều, Thạch Liêm, Viên Cảnh, Minh Hoằng và rất nhiều người khác, đều là do các đời Chúa lần lượt mời từ Quảng Đông sang. Ngày nay chúng ta phải đối diện với thực tế lịch sử như thế: chữ viết không, sách vở không, văn hóa, tư tưởng không, đạo đức cộng đồng không, gì cũng không, chỉ có đĩ miệng và hoang tưởng, suốt ngày bày trò bịp bợm và điếm lác, lấy cái gì để phát triển!?