Trong lúc đó, đâu đó ở Đài Loan: mày hãy nhìn Tô Tư Phong xem, chỉ nhỏ hơn mày có mấy tuổi, nhìn mà học nhé! Thông tin thêm: Tô Tư Phong (Lisa Su, CEO của AMD) là cháu gọi Hoàng Nhân Huân (Jensen Huang, cựu CEO NVDIA) bằng cậu, mẹ của họ Hoàng là em gái của ông ngoại họ Tô! 😃 Nói theo một cách nào đó thì 2 cậu cháu này đã kiểm soát phải đến hơn 90% thị trường chip A.I. thế giới.

Khung cảnh “hải thượng minh nguyệt cộng triều sinh – 海上明月共潮生” đó xứng đáng trở thành là một đề tài lớn cho tranh sơn mài. Không như trong bức ảnh này, đây chỉ là ví dụ, khoảng rằm tháng 10, 11 âm lịch hoàn toàn khác biệt, khi trăng 16 vừa mọc lên thẳng từ mặt biển, ánh sáng truyền qua khí quyển phải đi một khoảng cách xa hơn khiến cho mặt trăng trông có vẻ lớn hơn rất nhiều. Không gian chỉ có hai màu: vàng và đen, vàng của vàng kim loại, và đen của sơn ta.

Cứ như thể ai đó đã ném bột vàng lấp lánh, vung vãi trên một tấm vóc – toan đen vậy. Tiếc là tôi chưa bao giờ thấy một bức tranh sơn mài nào diễn tả được cái không gian đó, đương nhiên “sở kiến” của tôi về sơn mài vẫn còn rất hạn chế, nhưng một đề tài như thế theo tôi là rất khó! Dễ trở thành một kiểu “thủ công mỹ nghệ” và rất khó diễn tả cái cảm giác: “Thiên địa huyền hoàng, Vũ trụ hồng hoang – 天地玄黃，宇宙洪荒” thật bao la rộng lớn, vừa u tối, lại vừa rực rỡ đó!

Xem video blog của 2 vợ chồng TQ làm nghề lái xe tải, cả hai đều mới học hết cấp 2, mua một cái xe 48 feet, thay nhau lái. Trong cabin, phía sau là giường nhỏ nằm 1 người, phía trước bên trái là ghế lái, bên phải là bếp điện nhỏ có thể nấu từ mì ăn liền đến các loại lẩu. Cứ thế 2 vợ chồng luân phiên, xe chạy gần như 24/7. Ngoài ghé trạm đổ xăng, tắm giặt vệ sinh và đi siêu thị ra, hai vợ chồng sống hoàn toàn trên xe, cả tháng không ăn ngoài một lần để tiết kiệm chi phí.

Xuân phong thập lý – 春風十里 là chữ trong một bài thơ của tác giả Đỗ Mục, dùng một cảnh tượng huy hoàng, “mười dặm gió xuân” để hàm ý so sánh, cảnh tượng đẹp đẽ đến như vậy cũng không thể sánh bằng nhan sắc của em. Bài tác giả làm khi đã 33 tuổi để tặng cho một cô bé Lolita 13 tuổi, khen rằng khắp thành Dương châu này không ai đẹp bằng em… Haiza, đàn ông mà, muôn đời vẫn thế…

Tôi là người từng trải, ngàn năm trước, tôi cũng mang trong mình trái tim giống bạn. Những đêm thức trắng, những lời nuốt ngược vào trong, những trận chiến chẳng thể thắng! Tôi không đến đây để giáo huấn bạn, tôi đến cùng bạn bước tiếp chặng đường này. Bạn không hề đơn độc, phía trước, tôi đã thắp sẵn một ngọn đèn chờ bạn.

Tôi là Đỗ Phủ, đời tôi là chuỗi ngày phiêu bạt. 40 tuổi, vẫn thuê trọ ở Trường An, chủ nhà chỉ chờ chực tăng tiền. Về sau dựng được một túp lều tranh, nhưng chỉ một cơn gió thu thổi qua, nó đã đổ sập. Khi tôi viết nên ước vọng: “có ngôi nhà vạn gian để che chở triệu người”, thực ra, đó chỉ là khát khao có được một mái ấm cho riêng mình.

Có lẽ bạn cũng vậy, chùm chìa khóa trên tay bạn nặng trĩu nhưng chẳng phải của riêng mình! Tấm thẻ nhân viên đeo trên cổ, chừng nào nó còn ở đó, lòng bạn chẳng thể nào thực sự yên. Những khoản trả góp nhà cửa, học phí, kết quả khám bệnh của cha mẹ… Khi con trai tôi chết đói, tôi vẫn ở Trường An, cúi đầu cầu cạnh người khác.

[ REF ] : Tôi không đến đây để giáo huấn bạn, chỉ muốn nói rằng, chính tôi cũng từng nếm trải qua, cũng từng đi con đường này. Ngàn năm trước, mang trong mình một trái tim như bạn. Tôi không đến để giáo huấn, tôi đến cùng bạn bước tiếp chặng đường. Bạn không đơn độc, phía trước tôi tôi đã thắp sẵn cho bạn một ngọn đèn.

Tôi là Lý Bạch, cũng từng viết đơn từ chức, nhưng giữ kín nó suốt ba năm rồi mới dám nộp. Mãi đến khi bị bắt, bị đày đi xa, tôi mới viết những dòng: “Thuyền nhẹ lướt qua muôn trùng núi non.” Ngày trước, người ta đã gọi tôi là “Rapper vĩ đại nhất còn sống.” Kể từ đó, tôi chẳng mưu cầu gì hơn ngoài sự tự do tự tại, được là chính mình.

Tôi là Tô Thức, đời tôi ba lần bị lưu đày. Năm 43 tuổi đột nhiên bị đày đến Hoàng Châu, buộc phải tự tay cày cấy để kiếm sống. Bổng lộc mất sạch, danh tiếng tan thành mây khói, thư từ của bạn bè cũng thưa thớt dần. Tôi còn được đặt tên cho một món thịt heo, “Thịt kho Đông Pha”, bởi suy cho cùng, con người vẫn phải ăn để mà sống.

Tôi chưa bao giờ thực sự “chiến thắng” bất kỳ ai, tôi chỉ không muốn để họ nhìn thấy những khoảnh khắc yếu đuối của mình. Không phải là tỏ ra “ngầu” hay bất cần, là chút phẩm giá cuối cùng của một người ở độ tuổi trung niên. Tôi không đến đây để dạy bảo bạn, tôi chỉ muốn chia sẻ rằng, chính tôi cũng từng trải qua những điều này.

Hãy nhìn tôi, Lưu Bang, ở tuổi 47, tôi vẫn chỉ là một viên đình trưởng, nói trắng ra là một chức quan tép riu. Cha tôi, trước mặt tất cả họ hàng, đã tuyên bố: “Đời con chỉ đến thế mà thôi.” Tôi chẳng cãi lại, chỉ lặng lẽ rót một chén rượu rồi nói: “Cha ơi, vở kịch vẫn còn chưa hạ màn đâu.” Và có lẽ bạn cũng đang ở trong hoàn cảnh tương tự.

Tôi bảy năm chinh chiến, sáu năm nếm mùi thất bại, nhưng chẳng ai còn nhớ tôi đã thua bao nhiêu lần, bởi vì người giành chiến thắng cuối cùng chính là Lưu Bang. Mỗi công việc bạn hoàn thành, mỗi mùa gian khó kiên cường vượt qua. “Đại phong khởi hề vân phi dương” (Gió lớn nổi lên, mây bay tứ tán), tôi chỉ hát những lời ấy khi đã 60.

Tôi là Gia Cát Lượng, tôi đã làm việc đến kiệt sức và qua đời ở tuổi 54. Nhìn lại, tôi chỉ muốn nhắn nhủ một điều: đừng cố gánh vác mọi thứ trên vai mình. Tôi là Tư Mã Ý; tôi đã kiên nhẫn chờ đợi suốt bốn mươi năm trước khi hành động. Điều gì phải đến sẽ đến, cuộc đời đâu phải chỉ gói gọn trong những khoảnh khắc bùng nổ hay cao trào.

Trong hơn 1000 bài thơ còn lại đến ngày nay của Lý Bạch, từ nào xuất hiện nhiều nhất!? Nhiều người sẽ cho rằng đó là những từ như: “tửu, hoa, nguyệt…”! Nhưng không, nhiều nhất lại là từ “kiếm”, xuất hiện đến 117 lần trong 1000 bài. Còn từ nào xuất hiện nhiều thứ nhì, tôi cũng không chắc, nhưng ai đọc nhiều thơ Lý Bạch sẽ biết kiểu gì đó cũng là một từ gắn với sông nước: “chu, thuyền, phàm, lãng…”

Cao cao sơn thượng hành thuyền, Thâm thâm hải để tẩu mã – 髙髙山上行船 深深海底走马 – Cao cao trên đỉnh núi ta chèo thuyền, sâu sâu dưới đáy biển ta cỡi ngựa, câu của thiền sư Minh Hoằng Tử Dung, người Quảng Đông, đã được Chúa Nguyễn Phúc Thái mời sang Việt Nam, định cư tại Huế và thành lập nên chùa Từ Đàm ngày nay.

Tôi chưa bao giờ hết ngạc nhiên với cái cách mà người Việt “đĩ miệng” để lấp liếm những chỗ yếu kém của mình, ngay cả trong những công trình gọi là “khảo cứu lịch sử văn hóa”. Ví dụ như để nói về đồ gốm, thì họ sẽ dùng câu chữ như: đồ gốm VN ngẫu hứng, nhiều nét vẽ chấm phá, tình cờ. Đó thực ra chính là… công phu không bằng người ta, vẽ không được, làm cẩu thả cho có. Về pháp lam thì nói rằng: pháp lam VN mộc mạc, hồn nhiên, không chi ly, tỉ mỉ như pháp lam TQ!

Cũng không phô diễn kỹ thuật như pháp lam Nhật! Đó thực ra chính là nói rằng: làm như con nít, không cách nào so được với Trung, Nhật. Mạng xã hội hiện đại luôn có mặt trái + mặt phải của nó. Mà mặt phải chính là… muôn mặt về đời sống, văn hóa, nếu như trước đây chúng ta biết về Trung Quốc, Nhật Bản theo kiểu câu chữ khô khan, thì giờ MXH ném vào mặt chúng ta vô số bằng chứng khảo cổ, di chỉ văn vật, thành quách, công trình, di sản, hiện vật, nhiều đến hoa cả mắt.

Xem để thấy văn hóa và công phu của người ta sâu dày đến cỡ nào, muôn mặt đời sống văn hóa, xã hội. Đáng sợ nhất là những loại chỉ biết mọi thứ dựa trên “mặt chữ”, dùng một vài câu chữ vớ vẩn (thực ra là học lóm được ở đâu đó một cách nông cạn), thế rồi suốt ngày lảm nhảm, xào xáo “ngôn từ hình thức” trên bề mặt mà chẳng hiểu gì về cuộc sống thực! Thế rồi lại chẳng chạy loanh quanh, tìm cách bịp nhau bằng những ngôn từ hoang tưởng, thiểu năng, xàm xí?