Ôi tiếng Việt, một tập hợp vô cùng trái khoáy, vừa không thuần nhất, lại thiếu ý tứ sâu xa, đầy những trò “đuổi hình bắt chữ” xàm xí, lảm nhảm. Ví như bạn có 2 đứa con, một đặt tên “Trần Vàng Sao”, một đặt tên “Trần Đỏ Cờ”, từ vựng phần lớn “thuần Việt” nhưng ngữ pháp thì lại không! mới nghe “Vàng Sao, Đỏ Cờ” là đã biết ý xỏ xiên, trái khoáy trong đó rồi! :( Nói ngôn từ làm “tâm” vọng động quả không sai!

Để nuôi một con ngựa, cần khoảng trên dưới một hectare đất và sản sinh lượng cỏ cần thiết, đương nhiên còn tùy chất lượng đất, nếu đất xấu thì sẽ cần nhiều hơn. Mỗi một chiến binh Mông Cổ ngày xưa có trung bình 4 con ngựa, chưa kể gia đình anh ta mỗi người cũng có 1, 2 con nữa, rồi phải kể vài chục con bò, cừu, dê… cần thiết để nuôi sống toàn bộ gia đình. Tính sơ sơ thì mỗi gia đình Mông Cổ ngày xưa cần có một không gian sống không ít hơn 100 hectare.

Thực ra sau hàng chục năm quan sát thì tôi thấy rõ một điều: chúng nó ngáo, xàm đủ chuyện trên trời dưới đất, cũng chỉ vì… một động cơ bịp bợm nào đó mà thôi, thường gặp nhất là… bán đồ cổ giả, lại còn là dạng giả trân chỉ lừa được những hạng thiểu năng!

Tệ hơn là những ông già U100, sống cuộc đời dài vậy nhưng bản thân không tạo dựng được giá trị gì! Dành cái thời gian thoi thóp còn lại đó đi bịp con cháu. Sự khốn nạn đến thảm hại của các nét cá tính Vietic! Nên mới bảo đó là cái dân tộc tính “mãi không chịu lớn”!

Luôn chạy quanh giở trò lưu manh lặt vặt, luôn “đĩ miệng”, tìm cách xạo sự để hơn người bằng ngôn từ xàm xí và các trò bịp bợm, còn không tự nhận ra mình ngu chỗ nào! Kết quả hiển nhiên là một cái xã hội đầy rẫy đĩ điếm, lưu manh và bịp bợm hiện tiền, hiện tại!

Mạng xã hội tràn ngập nào là tử vi, xem bói, thần số học, phong thủy, kinh Dịch, tướng số, thao túng tâm lý, muôn ngàn các kiểu thầy y – lang băm, ngụy khoa học. Chưa kể vô số loại bịp bợm, lừa đảo, cờ bạc, gái gú, và muôn ngàn kiểu nhảm nhí, xàm xí khác, lời Phật thế này, ý Chúa thế kia, và một triệu lẻ một trò tạp nham khác.

Nhiều đến mức tầng tầng lớp lớp, nhiều đến kinh hoàng. Kiểu dân trí như thế này không cạp đất mà ăn mới lạ, ít học thì có kiểu rẻ tiền ít học, “có học” cũng xàm xí theo kiểu “có học”. Vấn đề không phải là “trí”, là “biết” được gì, vấn đề chính là nằm ở “tâm”: luôn ghen ăn tức ở, luôn lưu manh lặt vặt, biết bao giờ mới ngóc đầu lên được!?

Từ hơn 20 năm trước, tôi đã cho rằng một bộ phận vô cùng lớn người Việt, dễ có trên 70 ~ 80%, bị các chứng tâm thần khác nhau, từ nhẹ cho tới nặng, từ dễ thấy cho đến kín đáo. Một môi trường văn hóa xã hội giống y như “cái hội ma túy bên trong cái viện tâm thần” như ngày nay, vô số kiểu biểu hiện tinh thần, nội tâm bất ổn!

Đầu tiên là dạng “thằng ngốc mùa hè”, thấy nó đi ngoài chợ, hoa tay múa chân, nhặt lá đá ống bơ… là biết nó ngốc rồi. Lại có dạng “thằng ngốc mùa đông”, phải đợi nó vào nhà, cởi nón, áo khoác ra, nói năng vài câu mới biết nó ngốc. Còn có những dạng ngốc tinh vi, biết cách che dấu, ngụy trang, phải giao tiếp nhiều năm mới biết nó ngốc!

Trước tôi có đề cập đến những cụm từ đồng âm, đọc như nhau, nhưng viết khác nhau, và nghĩa hoàn toàn khác nhau, ví dụ như: phong hóa – 丰化, phong hóa – 风化, cái “phong hóa” đầu là “phong tục, giáo hóa”, và cái “phong hóa” sau nghĩ là bị biến đổi, bào mòn bởi thời gian, khí hậu. Một cụm từ nữa: chiết suất – 折率, tiếng Trung hiện đại dùng “trọng chiết suất – 重折率” để chỉ thuộc tính bẻ cong ánh sáng của những dạng vật chất thấu quang khác nhau (birefringence).

Còn “chiết xuất – 析出” là chỉ các phương pháp phân tách các thành phần hóa học. Đồng bào – 同胞: chung một bào thai, chỉ anh em ruột, không phải là “phát minh” của người Việt với sự tích Lạc Long Quân – Âu Cơ mà nguyên gốc đã như thế! Còn “đồng bào – 同袍“: mặc chung một chiến bào, ám chỉ tình đồng đội, lấy từ Thi kinh – Tần ca: Khởi viết vô y, Dữ tử đồng bào. Phim cổ trang rất nổi gần đây: Sao lại nói rằng không có áo? Tôi với anh mặc chung một bức chiến bào!

Cách đo khối lượng riêng (specific density) của một vật thể, chỉ cần một ly nước và một cái cân điện tử loại rẻ tiền (~150k), ai cũng có thể làm ngay tại nhà! Với cách này có thể, ngay lập tức tính ra khối lượng riêng của vật chất, dù đó là kim loại, kim cương, đá quý, phỉ thúy, etc… Chỉ một thao tác nhỏ như thế này, rồi tra bảng khối lượng riêng, là đã có thể phát hiện được biết bao nhiêu trò bịp bợm rồi! Chưa cần đến những dụng cụ đo lường hiện đại, tinh vi, đắt tiền…

Như máy đo quang phổ hay chiết suất (là “chiết suất”, không phải “chiết xuất”)! Bởi ta nói, cấp 2 học định luật Archimedes để làm gì, học mà chữ không dính vào đầu, rồi đẻ ra một cái XH lưu manh, bịp bợm, cứ như thời công xã nguyên thủy vậy! Và chúng nó cứ bịp quanh từ chuyện lớn cho tới vô số chuyện lặt vặt khác! Và lần này bị bịp phần lớn là các loại tự cho rằng thông minh, chuyên chạy quanh tìm cách bịp người khác, cái hệ sinh thái “quần vòng” vốn dĩ là như thế!

Từ hơn 2 năm trước là tôi đã thấy rất rõ ràng chuyện này… Kim cương nhân tạo rẻ hơn kim cương tự nhiên đến 3 ~ 15 lần, tùy quy cách, ngày càng rẻ hơn, lớn hơn, chất lượng cao hơn. Người ta phân biệt kim cương tự nhiên bằng cách dựa vào tạp chất, thì kim cương nhân tạo cũng có thể dễ dàng thêm vào tạp chất… Nên cái câu hỏi làm sao phân biệt nhân tạo vs tự nhiên về cơ bản là không thể làm được.

Không thể phân biệt được, và chênh nhau đến 3 ~ 15 lần giá (và sẽ còn chênh nữa), một cơ hội quá hời cho các thể loại “trí khôn Vietic” chứ gì nữa!? Đừng mơ mộng hão huyền nữa, hãy đối diện thực tế, một cái xã hội sống bằng hoang tưởng và bịp bợm, rộng khắp, nơi nơi, vô số chuyện là người ta chưa muốn phơi bày, sáng tỏ thôi! Dân trí kiểu không ngóc đầu lên được, tôi gọi đây là kiểu cá tính… tự hũy diệt!