Nên mới nói “văn minh”, đó chỉ là lớp véc – ni trên bề mặt, đến khi sự việc xảy ra ta mới hiểu bản chất con người là như thế nào. Suy nghĩ và tư tưởng là một chuyện, thể chế và luật pháp là một chuyện, khoa học và kỹ thuật là một chuyện, vận động tiến bộ xã hội là một chuyện, nhưng thay đổi con người vẫn là chuyện hoàn toàn khác.

Chuyện mà xảy ra ở Trung Quốc, thì các thành phần bạo động, trộm cướp sẽ bị trấn áp không thương tiếc, và những chuyện cướp phá thế này đơn giản là sẽ không xảy ra ở Nhật. Phương Tây dù văn minh hiện đại như vậy, nhưng chỉ hướng tới cái con người có thể làm, còn phương Đông lại hướng tới những điều mà người ta không thể làm!

Đi ngoài đường nhiều khi ta bắt gặp những mùi nước hoa còn nồng nặc, kinh khủng hơn cả mùi hoa sữa, và tôi dám nói rằng 100% những loại nước hoa gây váng óc, buồn nôn đó, 100% là giả, không cái nào là thật! Nhân loại có lịch sử sử dụng hương liệu nhiều ngàn năm, đã có rất nhiều thành tựu rất tinh tế! Và đồ thật là nó quan tâm đến cảm nhận của người sử dụng lẫn những người xung quanh, không ai ngu đến cỡ đó đâu! Nhưng VN mà, dân trí không thể tự luận ra được…

Và nhiều thứ quái đản khác, còi xe to đến khủng hoảng, giật bắn mình mất tay lái, ăn nhậu mở nhạc ầm ĩ, hú hét um sùm, ăn nói oang oang như vỡ chợ, cư xử tùy tiện như chỗ không người, ăn nói hàm hồ cốt cho lấy có lấy được, và rất nhiều sự không tự ý thức khác, luôn dùng những cách thô bỉ, hạ cấp nhất để chứng tỏ sự hiện diện của bản thân. Mọi tiến bộ, phát triển đều khởi đầu từ sự ý thức, ý thức về bản thân và cộng đồng! Nhưng VN mà, ý thức là cái gì đó rất xa xỉ!

Ngập do triều cường chỉ là một phần thôi, mà lại là phần nhỏ, hệ số thuỷ triều tuy cao nhưng không phải là bất thường. Phần lớn còn lại là do các hồ chứa, thủy điện phải xả sau nhiều ngày mưa lớn liên tục. Vấn đề là có hay không, việc chọn xả đúng vào ngày “triều cường” để mà có cớ lấp liếm, đổ lỗi…

Trước tôi có viết một bài, nên hạn chế và tiến tới cấm hoàn toàn việc sử dụng máy đuôi tôm (long-tail). Nhiều tài liệu tìm cách dịch (léo lận ngôn từ) chữ “máy đuôi tôm” thành stern-drive / outboard, nhưng điều này là không đúng. Các dạng máy stern-drive, outboard đều ngắn, lắp đặt cố định hoàn chỉnh, có thể điều khiển tương đối an toàn, còn máy đuôi tôm thực sự là siêu bất ổn, rất thiếu an toàn, chỉ được cái rẻ tiền, dễ lắp đặt, dễ hoạt động trong các vùng nước nông!

Nguyên do của tất cả những sự thiếu hiểu biết này là… ít vận động! Nếu vận động nhiều tự khắc hiểu ra cách thế giới vật lý vận hành. Cũng như suy nghĩ cho rằng mặc giáp thì chạy xe máy hàng trăm km/h có tai nạn cũng không sao vậy, giáp chỉ hạn chế trầy xước và bảo vệ với va đập nhẹ, chứ chạy > 100 kmph va đập mạnh thì có giáp cũng thế mà thôi! Do ít vận động rồi trở thành manh động, đây vốn dĩ là 2 mặt của 1 đồng xu! Dân trí vẫn kiểu không tự luận ra được! :(

Cao cao sơn thượng hành thuyền, Thâm thâm hải để tẩu mã – 髙髙山上行船 深深海底走马 – Cao cao trên đỉnh núi ta chèo thuyền, sâu sâu dưới đáy biển ta cỡi ngựa, câu của thiền sư Minh Hoằng Tử Dung, người Quảng Đông, đã được Chúa Nguyễn Phúc Thái mời sang Việt Nam, định cư tại Huế và thành lập nên chùa Từ Đàm ngày nay.

Từ hơn 20 năm trước, tôi đã cho rằng một bộ phận vô cùng lớn người Việt, dễ có trên 70 ~ 80%, bị các chứng tâm thần khác nhau, từ nhẹ cho tới nặng, từ dễ thấy cho đến kín đáo. Một môi trường văn hóa xã hội giống y như “cái hội ma túy bên trong cái viện tâm thần” như ngày nay, vô số kiểu biểu hiện tinh thần, nội tâm bất ổn!

Đầu tiên là dạng “thằng ngốc mùa hè”, thấy nó đi ngoài chợ, hoa tay múa chân, nhặt lá đá ống bơ… là biết nó ngốc rồi. Lại có dạng “thằng ngốc mùa đông”, phải đợi nó vào nhà, cởi nón, áo khoác ra, nói năng vài câu mới biết nó ngốc. Còn có những dạng ngốc tinh vi, biết cách che dấu, ngụy trang, phải giao tiếp nhiều năm mới biết nó ngốc!