3 con “ergs” (viết tắt của ergometer) chủ lực trong tập luyện của tôi… Nói cho đúng thì cái cuối không hẳn là erg, vì nó là thiết bị tự thiết kế & chế tạo nên không có mạch tính toán điện tử. Đầu tiên là “rowing machine”, người có tập luyện đôi chút có thể “thi triển công lực” khoảng 250 ~ 300 Watts liên tục vài giờ không có gì khó khăn. Cái thứ hai là “cycling machine”, số đo hiển thị trên máy khoảng 350 ~ 400 Watts, đạp thong thả vài giờ liên tục cũng không thành vấn đề.

Hai cái máy này, do có sự tham gia của đôi chân nên có khả năng sinh công rất lớn. Nhưng riêng về cái “paddling machine” thì hoàn toàn khác biệt, vì chỉ có đôi tay (và phần trên cơ thể) tham gia vận động nên khả năng sinh công, theo nhiều cách tính toán khác nhau, chỉ loanh quanh ở mức 100 ~ 150 Watts, và đó cũng chính là điểm khác biệt của chèo kayak so với các môn khác, bạn phải nỗ lực rất lớn, mà công sinh ra không thực sự nhiều, quãng đường đi được không xa…

Đó là cách đây 6 năm, facebook nhắc lại video này, xem mà phì cười… Giờ đã có máy chèo thuyền (rowing machine) xịn đúng nghĩa, so được với Concept2. Vấn đề không phải là tiền, mà là cứ thích loay hoay thử cái này, chế cái kia… “It doesn’t have to be that complicated”. Nhưng “complicated” đến mức nào thì tự tay làm rồi mới biết được. Nhớ lại lúc chế tạo cái máy “paddling machine” 2 năm trước.

Tiếp theo 4 phần trước (đã post từ những năm trước). Cái máy chèo thuyền – paddling machine, ở phía xa, chính giữa, hoạt động hiệu quả hai năm nay, giờ nâng cấp thêm chút xíu để cho nó chạy mượt, êm hơn. Đây là loại máy không có bán trên thị trường, nên mới phải dày công nghiên cứu, chế tạo! Mới bổ sung thêm một cái “rowing machine”, xài thử từ vài tuần nay và cảm thấy rất hài lòng. Máy dùng cơ chế lực hãm nam châm nên hầu như không phát ra tiếng động!

Vấn đề với các dạng máy tập thể dục TQ, loại phổ thông, rẻ tiền trên thị trường là chúng đã bị cắt giảm quá mức. Đa số người dùng có thể hình 50 ~ 70 kg, lực kéo không quá mạnh, mỗi ngày tập nhiều lắm là 15 ~ 20 phút. Nhưng hàng chuyên nghiệp nó lại ở một đẳng cấp hoàn toàn khác. Thử tưởng tượng các vận động viên chuyên nghiệp, thể hình đến trên 150kg, tập cường độ nặng, lực siêu mạnh, dùng các loại máy low-end thì chỉ vài ngày, thậm chí vài giờ, là “banh” cái máy thôi!

Trời mưa lâm râm, đạp xe một vòng lớn rồi… một mình cân hết một cái lẩu 2, 3 người ăn. Cái câu “phải ăn nhiều để có sức mà giảm cân”, nếu nghĩ cho kỹ, kỳ thực cũng chứa trong đó không ít sự thật! :D

Các bộ lạc bán khai ở châu Phi đi săn dê như thế nào, khi họ không có những dụng cụ, vũ khí hiện đại, cung tên giáo mác mà họ tự chế tạo là những loại sơ khai, độ chính xác không cao. Họ cứ đơn giản là đuổi theo đàn dê thôi, tốc độ của con người không nhanh bằng dê được, đàn dê nhanh chóng bứt lên chạy thoát. Nhưng độ bền của dê lại không tốt bằng người, tuy đạt được tốc độ cao trong ngắn hạn, nhưng dê nhanh chóng bị quá nhiệt và phải nghỉ ngơi để hồi phục. Còn con người chậm nhưng bền hơn, cứ đuổi theo liên tục như thế nửa ngày, cho đến lúc đàn dê kiệt sức thì lại gần và kết liễu thôi!

Trong số tất cả những loài động vật thì con người vẫn là một sinh vật có sức bền rất siêu, do chúng ta không có nhiều lông, và có tuyến mồ hôi phát triển giúp cơ thể tản nhiệt tốt. Ngoại trừ ở vùng hàn đới, còn lại, ở ôn đới, nhiệt đới, sức bền của con người là vượt xa tất cả các loại động vật trên cạn khác. Đó cũng là lý do tổ tiên chúng ta, từ săn bắt hái lượm cho đến du mục hay nông nghiệp định cư, đều có sức bền vượt trội, làm được những khối lượng công việc lớn lao! Ah, nhưng đó là nói loại người nào đó thôi, chứ những loại lên mạng đặt đồ ăn nhanh, suốt ngày nằm ườn ra xem phim tổng tài thì lại khác!

Có cái xe máy thì nửa năm mới đi rửa xe thay nhớt một lần, xe hư hỏng nhẹ cứ để vậy mà đi, không thèm sửa! Nhưng có cái xe đạp cứ mỗi tháng là tháo xích líp ngâm xăng cho sạch các loại bùn đất!

Cứ mỗi tuần lại đem xe ra rửa sạch sẽ, vô dầu mở các bạc đạn, cân chỉnh mọi thứ tới lui! Giờ thì trên xe đạp bất kỳ thao tác bảo trì, sửa chữa nào cũng đều tự làm được! Vận động nhẹ nhàng cuối tuần…

Một, hai năm trước xem các clip người TQ tập thể dục thế này, cảm thấy có chút hơi kỳ quái, giống như kiểu các thể loại “võ công – huyền học” ngày xưa vậy! Nhưng qua thời gian, nghiệm lại thấy những động tác loại “calisthenics” như thế này rất hiệu quả, và cũng là những dạng tập luyện có cường độ và đòi hỏi tương đối cao!

Vừa ráp xong cái máy đạp xe tại nhà… 3 lý do vẫn phải có máy đạp xe tại nhà bên cạnh xe đạp: #1: đôi khi do thời gian hay thời tiết, bạn không ra đường được thì vẫn có thể tập tại nhà, #2: máy có thể giả lập được điều kiện đạp nặng không thường thấy trên các cung đường thành phố, #3: máy rẻ và bền hơn xe rất nhiều, có thể đạp nhiều năm không phải sửa chữa hay thay thế, còn xe nếu đạp nhiều sẽ phải bảo dưỡng, tốn tiền + thời gian. Những lần leo cầu Phú Mỹ hay như đi Côn Đảo vừa rồi là tự biết rõ chính mình…

Ví dụ như độ dốc trung bình 5%, lên cao khoảng 250m thì tôi vẫn có thể đạp được, nhưng cao hơn nữa, ví dụ như đèo Hải Vân, lên cao gần 500m, độ dốc trung bình hơn 5% thì chắc chắn là không / chưa đạp nổi! Muốn cải thiện sức đạp để leo Hải Vân, đó không phải là chuyện một sớm một chiều mà làm được, mà Hải Vân thì cũng chưa là cái đinh gì so với các núi đèo khác ở Việt Nam! Như thế là cái phòng tập GYM của tôi đã tạm gọi là đầy đủ đồ chơi, chỉ còn thiếu một món… “thánh khí” sau cùng là chưa có mà thôi! :)

Vận động một chút là biết nhau ngay, đi một chuyến về là phải thay mới! Mua loại pedal được quảng cáo có 2 bạc đạn, về tháo ra chỉ có 1 cái, mua loại pedal được quảng cáo có 3 bạc đạn, về tháo ra cũng chỉ có… 1 cái! Tôi không nói là những loại này không xài được, nếu chỉ đạp nhẹ nhàng có khi nhiều năm chưa hỏng, nhưng leo đồi núi vài ngày là sẽ thấy rõ ngay! Vì đến hơn 95% người đạp chỉ loanh quanh…

Việc gì phải sản xuất loại chất lượng tốt, làm hàng “phổ thông” giá rẻ hơn nhiều. Thêm vào đó là những loại Vietic tráo trở luôn tìm cách đánh tráo quy cách và chất lượng! Cứ tưởng tượng họ bán loại má phanh xe hơi chất lượng chỉ vừa đủ để đi đường bằng, đến khi đổ đèo 30km liên tục thì cháy thắng, lật xe, người chết… :( Nên bất kỳ món hàng hoá quan trọng nào cũng dần phải có quy chuẩn nghiêm ngặt!

Mỗi người có một cách thức sinh hoạt và nhu cầu vận động khác nhau, với rất nhiều người, mỗi ngày chỉ cần tập thể dục 15 ~ 30 phút cũng xem như tạm đủ. Thế nên mới có thể loại nhà báo “láo toét” cho rằng: cần gì phải tập các môn thể dục, thể thao này nọ, chỉ cần quét nhà, giặt quần áo cũng xem như tập thể dục rồi! Vấn đề là họ muốn hướng đến loại sinh hoạt và vận động nào, nhiều người tự hào mình tập đủ các loại hình gym, xe đạp, chạy, bơi… mỗi ngày 3, 4 tiếng, nhưng khi ra vận động thực tế liên tục 10~12 tiếng…

Là… vẫn sẽ quỵ như thường, cơ thể không chịu đựng nổi với cường độ đó! Đó là chưa nói vận động liên tục nhiều ngày, ngày nào cũng 10 ~ 12 tiếng, liên tục 5, 7 ngày như thế! Nên những thể loại mà nói chỉ cần quét nhà, giặt áo hãy thử leo núi Yên Tử hay núi Bà Đen là sẽ biết ngay, mặc dù đây chưa phải là thử thách gì lớn, nhưng khả năng cao là… leo xong về nằm liệt giường 2, 3 ngày không đi lại được! Nhiều người tập luyện đạp xe rất dữ, nhưng đến lúc ra vận động thực tế lại dễ dàng bị chuột rút chỉ vì… một động tác vặn người.

Một thao tác xoạc chân không giống như động tác… quay vòng lên xuống đơn giản, đơn điệu của xe đạp. Nhiều người tập chạy rất dữ nhưng đến khi ra thực tế lại bị vọp bẻ theo cách rất “vô lý” vì… một động tác bơi không giống như chạy! Nên vận động bao nhiêu và như thế nào tuỳ thuộc vào nhiều yếu tố, quan trọng nhất là họ muốn hướng đến một cuộc sống như thế nào, mà điều này lại là chuyện… rất phong phú, đa dạng, mỗi người có một quan niệm sống khác nhau, hướng đến một không gian sinh hoạt khác nhau!

Đáng nói là con người càng ngày càng yếu đi, và điều này đã bắt đầu lâu rồi, từ 2, 3 thế hệ trước chứ không phải chỉ mới có GenZ sau này. Chính cuộc sống hiện đại, nhiều phương tiện mới, cách thức sinh hoạt, dinh dưỡng mới, và nhất là… mạng xã hội xúi bẫy những cái tâm vọng động, tất cả đã góp phần tạo nên những con người, thoạt trông thì khoẻ mạnh, béo tốt, nhưng thực ra cực kỳ yếu đuối về thể chất, và đương nhiên sẽ dẫn đến bạc nhược về tinh thần! Vấn đề là những “con gà ống tre” đó không tự nhận ra được!