spokeshave

acebook nhắc, ngày này 4 năm trước, “đẽo” cái mái chèo… Dụng cụ trong hình được gọi là “spokeshave”, tiếng Việt không có từ tương đương, về nguyên tắc cũng gần giống như cái bào. Chữ “shave” có nghĩa là “cạo”, như cạo râu, nên có thể tạm gọi dụng cụ này là… “cái cạo” 😀 Spokeshave linh hoạt hơn, nhưng cũng khó điều khiển hơn, và thường cho nhát cắt dày hơn…

spalted wood

ột kỹ thuật xử lý gỗ mộc gia dụng, nội thất. Quan sát cái bình dưới sẽ thấy nó có những vân rất lạ, ko phải là “vân gỗ”, chúng hình thành do các loại nấm mốc “ăn” đi những phần gỗ xấu. Kiếm được những loại gỗ tự nhiên như vậy hơi khó, nên người ta nghĩ ra cách “tạo” ra chúng.

Chọn loại gỗ vừa phải, đừng tốt quá (gỗ quá tốt nấm khó ăn), bỏ vào bịch hay thùng kín (nhưng ko kín quá), thêm vào 1 chút giấm hoặc bia, cất nơi tối, ẩm thấp… Sau một vài tháng, các loại nấm mốc sẽ ăn bớt những phần gỗ “yếu”, tạo nên các loại vân như trong hình! 🙂

dozuki

hé qua hội chợ triển lãm SECC vì nghĩ là có thứ mình cần, rinh ngay 1 cây “Japanese saw” (dozuki), lưỡi mỏng, răng cắt nằm xen kẽ và ngược so với các loại cưa khác, nên cho vết cắt mỏng, chậm nhưng chính xác, đặc biệt là với các loại gỗ trung bình & mềm. Hardware có thể dùng cho ghe, xuồng, tàu buồm nhiều vô khối, nhìn mà ham…

composite

ôm đó đi mua mấy cây mây (rattan) dài gần 2m, đường kính khoảng 3 ~ 4 cm, và 1 mớ gỗ balsa về làm cái mái chèo Greenland, làm xong đem cân nặng đúng 0.8kg, tính hết cả sợi thuỷ tinh, keo, sơn… (!!!) xài tốt, nhẹ nhàng đến tận giờ! 🙂 Bực mình cái là balsa là loại gỗ khá rẻ, nhưng vì phải nhập khẩu nên giá thành khá đắt! 😞

Nhân tiện giải thích về thuật ngữ “composite”… nhiều năm qua thấy có nhiều quan niệm rất “buồn cười” về composite, ai cũng nói kiểu “biết rồi” nhưng khi đụng tay vào việc thì lại thấy nó ko đúng như cái mình “biết”! Người thì bảo phải là epoxy và ván ép, người thì bảo là polyester và sợi thuỷ tinh, người thì bảo phải lót xơ dừa như kiểu làm vỏ lãi ở miền Tây, etc…

Về nghĩa của từ, “composite” tức nhiều loại vật liệu ghép lại, bê-tông cũng là 1 loại composite: bên trong có sắt để chịu lực xoắn, có hỗn hợp ximăng để chịu lực nén, tức là tìm cách tạo ra loại vật liệu mới có thể “tổng hợp” được các đặc tính của vật liệu thành phần. Theo nghĩa rộng thì ko có giới hạn nào cho composite: keo, sợi thuỷ tinh, sợi carbon, kevlar, xơ dừa, xơ hemp, etc…

Chẳng phải “composite” dịch sang tiếng Việt là “vật liệu tổng hợp” đó sao?! Mặt chữ nó rõ ràng và đơn giản như thế, buồn cười cái là mỗi người căn cứ theo cái mình “biết” hay “học lóm” được ở đâu đó mà “phán”, đã “học lóm” còn “dấu nghề”, ko chịu chỉ ai, đã “dấu nghề” lại còn khăng khăng “như tôi mới đúng”, cuối cùng thành 1 kiểu thầy bói xem voi! 😀

new paddle

nother new paddle, almost done. It looks simple enough, but actually it’s not quite so. The paddle shaft is a composite of rattan and wood and is scaffed to an oval shape in cross-section (2.8 x 3.6 cm), which fits my hands perfectly. Rattan is very light and immensely flexible, but it tends to not keeping straight under constant load.

I came up with a solution by “sandwiching” the rattan rod between 2 thin layers of wood (3mm) and some epoxy fillet. Paddle’s blades are plywood (7mm thick) and size is about 540 cm^2. Length is 1.9m, I’ve never found it comfortable with paddles above 2m long, due to my quite narrow shoulder. Final weight is controlled at exactly 1kg! 😀