serene – 2, part 41

ade several longer paddlings (15 ~ 20 km) to see how the kayak would perform. As with all my previous boats, it takes some little time for me to adapt myself to a new boat, in particular, the primary stability. Each kayak differs by a little, after a few dozens of kilometers, I would feel more comfortable and confident with the boat’s motions. Only after that, the speed measures could be evaluated more accurately.

The Garmin GPS data shows that I could sustain about 7 kmph with my new kayak. That’s pretty much very good, though only slightly better compared to Serene – 1 (it was about 6.5+ kmph). The 7 kmph value is very closed to the average speed that other famous sea kayakers would usually make. The improvement at this point is very critical, since I can hardly make any more gain without sacrifices to the boat stability.

The weather this season is quite ideal for paddling, the temperature is dropping to around 20 ~ 25 degree (Celsius). The Northern wind is blowing, but much a lesser amplitude compared to this time last year. But too bad, I’m quite busy with my works and can’t spend much time on water, my paddling performance is not truly at its peak, so it’s still early to say more about the new kayak’s performance characteristics.

Anyway, I’m feeling very pleased with my new kayak, and I think that with more training, I could bring her to a much better performance level. Some more works required still on the kayak though, in essence, I would have to rework the USB – charging circuit, the current one is over – powered by the 3 powerful Lithium cells and wouldn’t work very well. Christmas and New Year season is coming, happy season to everyone! 😀

serene – 2, part 39

ade several short paddlings (10, 12 km) to trial my newly – built Serene – 2 kayak. The overall feeling is very pleasing, the boat is much easier to control compared to my previous one Serene – 1, and it’s faster, taking up momentum in just a few light strokes! But the velocity measures would be postponed until I could finish all equippings, all adjustments, and begin longer paddling to know precisely.

Yesterday, I had a capsize in my kayak, reason is that the seat raises the center of gravity (CG) by approximately 5 cm, just a very short distance but severely affect the boat stability. This is something I’d already knew in the designing phase, but still try to do the silly thing of installing the inappropriate seat. The solution is quite simple: remove the seat, just sit barely on the bottom, and build just a back – rest instead.

Apart from that, everything works well enough: the bilge pump, the rudder and rudder pedals, other electrical devices, etc… The shorter hull reacts more sensitively to load balancing, the kayak needs to be trimmed a little bit further aft to reach its most stable point. I’m especially happy with the rudder, to give a decisive conclusion on the Rudder vs. Skeg debate: the Skeg is simply left too far behind to argue! 😀

Only long paddling would tell, if there’re some significant improves in “economical speed”, the important point of a kayak designed for cruising: the minimum effort required to propel the boat on large distance and in prolonged period of time. It takes some more efforts and times to really complete harnessing my Andalusian horse and make it ready for sea paddling trips in this Northern monsoon wind season!

serene – 2, part 36

ade the first trialling of my kayak today, a short 10 km paddling just to verify if everything works! All goes smoothly, hurray! The solar panel is adding juice to the battery, could see that obviously since the lights have become more intense, and pump has become much stronger (I almost used up the battery the day before). Under this tropical sun, that wouldn’t be a hard task for the solar cells, I guess!

The rudder works nicely, the pedals could be easily kicked by my legs, changing direction instantly. The pedals movements could be improved however, to become lighter and more responsive. Every parts of the boat simply just work! And the paddles also, I’m feeling pleased with the new paddles. And for the main part, the boat itself… it feel just a bit more stable (that’s what I was expecting for), but the hull now tracks much better!

It could go quite straight even without the rudder deployed. The feeling that the shorter boat is very steady, and could possibly go faster compared to my previous Serene – 1 kayak. Though the LOA (length over all) of Serene – 2 is shorter, its LWL (length waterline) is pretty much the same. The higher free board makes climbing into the boat a bit more difficult, but that’s not a problem, cause the cockpit now is a bit larger.

The slightly higher free board is very important, it should keep water out of the deck for many of the times, and hence waves shouldn’t threaten flooding the hatches much. My overall feeling is very pleasing, for those months of efforts put into the watercraft! 😀 But 10 km is too short, I need to trial the new kayak more, and record the routes by my Garmin, to really evaluate the boat’s performances in precise numbers.

Hành trình kayak qua 9 cửa sông Mekong, June, 2016, epilogue

Trần gian chưa thỏa ý người,
Sớm mai xoã tóc rong chơi với thuyền.

hế rồi cứ miệt mài chèo đi trong 9 ngày như thế, ngày đi đêm nghỉ, đói ăn khát uống, vừa đi vừa hát rằng: Anh nằm xuống, sau một lần, đã đến đây, đã vui chơi trong cuộc đời này, đã bay cao trong vòm trời đầy… Bạn bè còn đó, anh biết không anh? Người tình còn đây, anh nhớ không anh? Vườn cỏ còn xanh, mặt trời còn lên, khi bóng anh như cánh chim chìm xuống! Vùng trời nào đó, anh đã bay qua, chỉ còn lại đây những sáng bao la… Anh nằm xuống, như một lần vào viễn du, đứa con xưa đã tìm về nhà, đất ôm anh khép lại hẹn hò, rồi từ đó, trong trời rộng đã vắng anh… 😀

Hành trình kayak qua 9 cửa sông Mekong, June, 2016, ngày 9

Vầng trăng mọc ở bể khơi,
Cùng trong một lúc, góc trời soi chung.

hoảng hơn 3h sáng, đang mê man ngủ trên bãi bồi cửa Trần Đề, tôi choàng tỉnh giấc vì… ướt. Nước triều đã lên, lên cực nhanh, trong khoảng chừng 5 phút từ khô ráo đã ngập đến gần thắt lưng. Thêm một kinh nghiệm nữa về thuỷ triều, tuỳ địa hình và tuần trăng mà mỗi nơi lại có biên độ triều không giống nhau. Nhưng không có thời gian suy nghĩ về điều đó, vội vã gói ghém đồ đạc, chèo thuyền đi trong đêm tối. Trăng hạ huyền lúc mờ lúc tỏ, cứ chèo men bờ sông hướng ra phía biển. Bản đồ khu vực đã thuộc trong đầu, cũng không cần phải bật đèn pin xem nữa!

Bầu trời chuyển dần từ tối đen sang xam xám, rồi sang một mầu lam phớt hồng rất đẹp, bình minh đang lên trên cửa biển Trần Đề, lác đác một vài chiếc thuyền trở về sau một đêm dài đánh cá trên biển. Cảnh quan yên tịnh lạ thường, nghe đâu đây tiếng con chim lớn đập cánh bay qua! Bầu trời trong xanh như thế này dự báo một ngày đẹp trời, ít nhất là trong buổi sáng! Tôi cứ chậm rãi chèo hướng về cửa sông Mỹ Thanh cho đến khi trời sáng hẳn. Trong 9 ngày chèo thuyền, hôm nay thực sự là một bình minh đẹp nhất, cảnh quan thực tươi tắn, xán lạn và rực rỡ!

Ra chính giữa cửa sông Mỹ Thanh, chuyển hướng Nam để đi về thị xã Vĩnh Châu, nắng ban mai lên rực rỡ, sóng và gió đồng thời cũng lớn dần một chút, nhưng tất cả vẫn ở trong mức dễ chịu. Vùng bờ biển Sóc Trăng này thật là nơi đẹp nhất trong số những đoạn đường đã đi qua, những rừng dương và rừng ngập mặn xen lẫn vào nhau, ánh nước biển chuyển sang mầu xanh biếc! Vốc nước rửa mặt xua tan cơn buồn ngủ, vươn vai hít thở mạnh để tận hưởng cái không gian trong lành, diễm lệ này! Tôi cởi chiếc spray – skirt ra khỏi người, vất nó vào khoang thuyền!

Giờ thì có sóng to, gió lớn thì ông cũng mặc kệ, chỉ đi cách bờ khoảng 2, 3 km gì đó mà thôi, có ngập, có chìm thì ông đây cũng đang muốn bơi một chuyến cho thoả thích! 😀 Cứ chậm rãi chèo như thế đến gần 10h sáng thì ngang qua điểm du lịch sinh thái Hồ Bể. Ghé vào, gọi một cốc cafe sữa đá ngồi ngắm biển sóng bao la! Bên trong tôi, có một điều gì đó đang dần kết thúc, và có một điều gì khác đang dần bắt đầu, cũng không rõ là gì nữa, nhưng tạm biết đó là cảm giác hài lòng, Veni, Vidi, Vici…, đại loại là như thế, cho dù mục tiêu chính của hành trình không đạt được!

Bàn bên cạnh có một anh đang ngồi uống bia với bạn. Ảnh hỏi tôi đi đâu, tôi trả lời đã chèo từ Sài Gòn qua 9 cửa sông Cửu Long trong 9 ngày như thế, như thế… giờ đang định đi tiếp đến thị xã Vĩnh Châu, kiếm cái xe tải để chở thuyền trở về Sài Gòn. Rồi tôi hỏi ảnh đang làm gì, ảnh bảo đang đi thu mua hải sản ở các tỉnh miền Tây. Rồi ảnh đề nghị chở giúp cái xuồng của tôi về, vì ảnh có hai chiếc xe đông lạnh chở hải sản dài trên 7m. Mừng như bắt được vàng, tôi kêu thêm tôm, cua ngồi lai rai đến 4h chiều thì anh Hiệp Nguyễn chất xong hàng, xong việc, quay trở lại.

Tên sao người vậy, ảnh chở giúp tôi về đến Phú Xuân, Nhà Bè, Sài Gòn vào khoảng quá nửa đêm, nhất quyết không nhận bất cứ đền đáp gì, xe chạy tiếp về kho hàng gần Biên Hoà. Hành trình kết thúc, mệt mỏi nhưng rất vui, vì đi đâu cũng gặp được những người tốt bụng hết lòng giúp đỡ. Kéo chiếc thuyền vào nhà, lăn ra ngủ. Trong giấc mơ, tôi vẫn nghe đâu đó tiếng sóng rì rào vỗ, tiếng gió rít qua ngọn cây, tiếng ríu rít của những con nhạn biển đang chao liệng trên sóng nước kiếm mồi… vẫn nguyên vẹn như trong giấc mơ thời xa xưa của một cậu bé con chạy chân trần trên cát!

Từ một góc độ nào đó, hành trình là một thất bại! Hầu hết tất cả những ước tính, dự đoán, kế hoạch quá lạc quan ban đầu trở nên sai bét trước thực tế, chèo trên biển khác hẳn chèo trên sông, và thời tiết không thuận lợi ảnh hưởng nghiêm trọng đến tiến độ chèo thực tế! Và những chuẩn bị cũng chưa hẳn là đầy đủ, những thiết bị mang theo cũng chưa đủ độ tin cậy, có quá nhiều đồ đạc hỏng hóc hay không đủ an toàn, chuẩn bị thể lực như thế vẫn chưa đủ tốt để đối đầu với dông gió, chỉ có con thuyền là có vẻ như vẫn sẵn sàng cho những hành trình gian khó tương tự!

Nhưng từ một góc độ khác, hành trình vừa qua cho tôi rất rất nhiều bài học, từ đồ ăn, nước uống mang theo, quần áo giữ ấm và chống nước, cách dựng lều, nấu ăn, cách xử lý những tình huống xảy ra trong thực tế… Không hoàn tất được mục tiêu đặt ra, nhưng thực sự tôi cũng không buồn lắm, vì nghĩ rằng những bài học đó đã đủ cho một lần thử tiếp theo mà tôi tin là sẽ thành công! Nghĩ rộng ra, cuộc chơi này còn dài, rất dài, dài đến hết cả đời này… biển thì vẫn luôn còn đó, vẫn luôn đủ rộng cho những ai muốn thả con người mình, tâm hồn mình vào nó! 😀

Hành trình kayak qua 9 cửa sông Mekong, June, 2016, ngày 8

Đường đi khó, chí phải kiên!
Bao nhiêu là ngả an nhiên lo gì.
Gió to sóng lớn sá chi,
Giương buồm mây thẳng, ngại gì biển xanh!

òn hai cửa biển cuối cùng, cửa Định An & Trần Đề, mục tiêu phải hoàn thành trong ngày hôm nay, ngày thứ 8 của hành trình. Từ sáng sớm, một số ngư dân địa phương tôi gặp trên bãi biển đã khuyến cáo rằng Định An rộng và bất trắc, những cơn dông và sóng to đã làm nhiều người không trở tay kịp, họ khuyên tôi nên đi lùi vào sâu trong nội địa một chút, đến gần bến phà Rạch Cỏ rồi mới băng ngang cửa sông. Điều đó theo tôi là an toàn, nhưng không hợp lý lắm, dòng sông chảy từ hướng Tây Bắc, đi ngược vào Rạch Cỏ lúc này là đối diện thẳng với dòng nước, rất nhọc sức!

Nhưng để an toàn, tôi cũng không băng ngang cửa biển theo hướng 256 độ như dự tính ban đầu, vì quãng vượt lúc đó sẽ lên đến gần 20 km, mà đi theo hướng chính Tây, khoảng cách gần hơn chỉ còn khoảng 14 km. Một điểm quan trọng nữa là trong thời tiết thế này, bờ bên kia cửa biển không thể nhìn rõ, không thể xác định vật gì để làm mốc định hướng, nên đi theo hướng chính Tây theo la bàn là hợp lý nhất, và đi như thế cũng bớt đối đầu trực tiếp với gió đang thổi hướng Tây Nam. Thế rồi ăn sáng xong, ngồi vào thuyền, nhắm hướng Tây trên la bàn thẳng tiến!

Thời tiết lặp lại giống như chiều hôm qua, gió Tây Nam thổi rất mạnh, biển nhiều sóng cao tầm 1m, dự đoán là hành trình sẽ khá vất vả! Đã có nhiều thời gian luyện tập trong sóng gió suốt mấy ngày qua, nên cửa Định An hôm nay cũng không làm tôi e ngại! Sóng cao, nhưng bước sóng vẫn còn ở mức trung bình, liên tục tràn qua thuyền, cái spray – skirt lúc này đã rò rỉ nước dữ dội, phải vừa đi, vừa tát nước ra ngoài, 4, 5 lần như thế! Nói thêm một chút về bước sóng (hay còn gọi là chiều dài sóng – wavelength), một yếu tố quan trọng bên cạnh độ cao của sóng.

Khi bước sóng (khoảng cách giữa hai đỉnh sóng) lớn hơn chiều dài thân thuyền, đó là điều kiện để chèo dễ dàng, con thuyền chỉ phải trượt (surf) nếu sóng hơi cao một chút. Nếu bước sóng ngắn dần, ngắn hơn chiều dài thân thuyền, thì tưởng tượng tại 1 lúc nào đó, nếu sóng đã đủ cao, thân thuyền không còn tiếp xúc với mặt nước nữa, mà nằm hoàn toàn trơ trọi trên hai đỉnh sóng. Lực nâng đỡ lúc đó không còn, và chèo thuyền trở thành trò chơi thăng bằng giống như đi dây! Phải liên tục quan sát hướng, chiều cao, và chiều dài sóng để có chiến thuật chèo phù hợp!

Nửa đầu đoạn đường chèo qua cửa Định An, chiếc kayak dạt ra ngoài khơi khá xa dưới tác động của dòng chảy, nửa sau đoạn đường thì dễ dàng hơn một chút, do đã có cù lao Dung che chắn, hạn chế bớt tác động của dòng nước. Sau khoảng hơn 4h chèo liên tục thì đã đến gần bờ bên kia cửa Định An, lúc này mới thấy rõ, bờ biển là một khu rừng ngập mặn lớn, hoàn toàn không có một vị trí thuận lợi nào để lên bờ, dừng lại ăn trưa. Đành ngồi ngay trên thuyền, vịn vào một cành đước, ăn tạm vài miếng cho đỡ đói. Rồi lại tiếp tục hành trình chèo về phía cửa Trần Đề.

Băng qua cửa Trần Đề (chỉ chừng 3 km) khi trời đã chạng vạng tối! Suốt cả một chặng đường dài toàn là rừng đước, không có bãi đất trống hay bãi cát nào có thể cắm trại, đành phải chèo ráng dọc theo bờ sông hướng ra biển. Đến khoảng 7h tối thì nước rút hết, chưa bao giờ tôi thấy nước rút nhanh như thế, chỉ trong 5, 10 phút, chỉ còn lại trơ trọi con thuyền mắc cạn trên bãi bồi ven sông. Điều tôi lo ngại suốt cả hành trình đã trở thành hiện thực, đành phải chờ đến khuya nước lên thì mới có thể tiếp tục hành trình. Không thể nấu cơm, đành ăn tạm vài hộp cá và bánh mì.

Cũng không dựng lều, chỉ chui vào nằm trong lều như một túi ngủ! Tất cả ướt át và lạnh cóng đến khó chịu! Suốt mấy ngày qua, tôi suy nghĩ về mục tiêu ban đầu của hành trình là Côn Đảo. Thực tế chèo thuyền suốt 8 ngày qua cho thấy, những chuẩn bị của mình, dù khá đầy đủ, vẫn chưa là đủ tốt! Cái spray – skirt thì liên tục rò rĩ nước, Garmin thì đã thành một cục gạch, đèn tín hiệu đã hỏng sau 1 cú va đập mạnh vào 1 gốc cây đước, cái Beckson hatches rất kín nước những ngày đầu hành trình, sau một thời gian tiếp xúc với bùn cát, nước muối cũng đã không còn kín nữa.

Hai khoang chứa hàng cũng đã bắt đầu rò nước, dù không nhiều, chỉ khoảng 2, 3 lít mỗi ngày… Trong điều kiện thời tiết càng lúc càng bất lợi như thế này, các thiết bị an toàn thì không đảm bảo, thể lực cũng không phải ở trong tình trạng tốt nhất… thì mục tiêu Côn Đảo lúc này nghe chừng quá phiêu lưu và liều lĩnh! Quyết định huỷ mục tiêu ban đầu, ngày mai hướng vào thị xã Vĩnh Châu để đi đường bộ về trở lại Sài Gòn, hành trình 8 ngày qua đã cho tôi khá nhiều bài học quý báu cho những lần thử thách sau! Suy nghĩ như thế, tôi dần chìm vào trong giấc ngủ!

Hành trình kayak qua 9 cửa sông Mekong, June, 2016, ngày 7

Lòng nhàn theo với hải âu,
Họp đàn bãi cát bên nhau quay quần.

uổi sáng ngày thứ 7 của hành trình, tôi thong thả ăn sáng, cafe rồi mới về phòng thu xếp đồ đạc, dọn xuống thuyền. Cửa phòng khách sạn vẫn đóng nhưng dường như không khóa, và khóa dường như đã hỏng, không thể sử dụng lại được một cách bình thường, biết ngay là có chuyện không hay xảy ra. Khi xuống đến thuyền chuẩn bị chèo đi thì cái Garmin không lên nguồn, ngay nút nguồn có một vết nứt nhỏ, bấm vài lần thì nó bể ra thành một lỗ lớn. Cảm thấy muốn điên máu, biết ngay là có kẻ lưu manh phá hoại. Nhưng đó là một câu chuyện dài khác không tiện nói ra ở đây!

Buổi sáng đẹp trời, trời trong, sóng nhỏ, gió êm, bắt đầu chèo xuồng đi, ngang qua nhà máy nhiệt điện Duyên Hải 3, Trà Vinh. Ngoài khơi xa, hàng chục con tàu hàng lớn đang neo đậu, chở than từ Quảng Ninh, Hải Phòng vào cung cấp nhiên liệu cho cái nhà máy vừa xây xong, đã đi vào hoạt động này! Một breakwater (bờ bao chắn sóng) lớn vươn ra biển đến hơn 4 km, để đón những con tàu này vào xếp dỡ hàng. Cả miền Tây, hiện đang có 3 nhà máy nhiệt điện lớn như thế (công nghệ & chuyên gia Trung Quốc) và nghe đâu còn có kế hoạch xây dựng thêm 3 cái nữa.

Mất cái Garmin là một sự bất tiện lớn, dĩ nhiên là tôi vẫn còn cái iPhone để định vị, nhưng iPhone thì không thể bằng Garmin được. Nhưng đi ven bờ như thế này thì bản đồ giấy và la bàn cũng đã đủ (iPhone tắt nguồn và bỏ trong túi chống nước). Trên bản đồ giấy, tôi đã ghi chú đầy đủ tất cả những thông tin khoảng cách, hướng đi cần thiết. Lúc này đây là lúc thực tập những kỹ năng “terrain association”, liên hệ những vị trí trên thực địa và bản đồ bằng quan sát mắt thường. Buổi sáng đẹp trời nên hành trình cũng rất thuận lợi, tôi chèo được khoảng 18 km trước khi dừng lại tạm nghỉ ăn trưa.

Sau trưa, thời tiết dần chuyển xấu, gió mạnh thổi trực diện từ phía Đông Nam tới, ngược lại hướng hành trình, và sóng cũng theo đó lớn dần lên, loanh quanh khoảng 1m, cứ như vậy cho đến hết chiều về tối. Tốc độ chèo giảm xuống đến mức tệ hại, và cái spray skirt (dù đã vá bằng epoxy) vẫn tiếp tục rò rỉ nước vào. Đôi khi tôi ước có một cơn dông, vì dông dù nguy hiểm, nhưng chỉ kéo dài 1, 2 giờ đồng hồ, sau đó thường trời sẽ êm. Còn thời tiết xấu thường trực như thế này rất bất lợi với chèo thuyền trên đường dài, bạn phải nổ lực rất nhiều nhưng chẳng đi được bao nhiều!

Tốc độ tôi chèo thuyền trên nước phẳng lặng vốn không phải đã nhanh, chỉ khoảng 6, 7 km/h, khi biển động, vận tốc giảm đi nhanh chóng còn 4, 5 km/h, trong cơn dông nhiều khi chỉ còn khoảng 2, 3 km/h, đôi khi còn tệ hơn. Tất cả các môn thể thao hầu hết đều bắt nguồn từ giới thượng lưu, quý tộc, chỉ duy nhất có môn chèo thuyền là có nguồn gốc từ người nô lệ, bạn cứ xem các phim về La Mã, Hy Lạp cổ đại, như film “Ben Hur” sẽ rõ 😬. Nói như thế để hiểu về chèo thuyền, nó cực khổ một cách dai dẳng như thế nào, nhưng đồng thời cũng là môn rèn luyện ý chí tốt nhất!

Sóng to, gió lớn cứ tiếp tục như thế suốt cả buổi chiều, và cứ miệt mài như thế chèo đi, mỗi phút trôi qua, một con sóng tràn qua thuyền, thêm một lượng ít ỏi quãng đường được ghi nhận. Suốt mấy ngày qua, theo như tôi quan sát, những vùng biển miền Tây này vẫn còn phong phú khá nhiều các loại chim biển, kể các loại lớn như bồ nông, ó biển… Nhưng thực sự chụp ảnh chim chóc rất khó khăn, cần những thiết bị và kỹ năng nhiếp ảnh đặc biệt. Bức ảnh cuối cùng bên đây, may mắn tôi đã chụp được hình ảnh 3 chú chim bồ nông to đang nghỉ ngơi dập dềnh trên sóng nước.

Đến hơn 5h chiều thì biển lại êm, sóng gió dịu bớt, nước triều rút xuống để lộ những bãi bồi mênh mông. Kế hoạch vượt cửa Định An ngay trong ngày như dự kiến ban đầu xem ra không thể thực hiện được (trong 8 cửa hiện còn của sông Mekong, cửa Định An là cửa lớn nhất, và cũng có tiếng là nguy hiểm nhất). Suốt một buổi chiều chèo chống, tôi chỉ đi được hơn 8 km, một “thành tích” tệ hại. Nhưng đồng thời cũng là một buổi chiều thú vị, thêm vào trong vốn kinh nghiệm chèo biển vốn ít ỏi của tôi một số bài học đáng giá! Nghỉ đêm ngay bên bờ cửa Định An!

Ghé thuyền vào bờ, tìm gặp những người chủ bãi nghêu, lại những trình bày, xin xỏ như thông lệ, rồi cắm trại, nấu cơm! Sau chừng đó ngày “dã ngoại”, thì kỹ năng cắm lều, nấu cơm, thu xếp mọi việc của tôi đã khá thuần thục, không mất nhiều thời gian nữa. Cả một ngày chỉ đi được khoảng 25, 26 km, nhưng cảm giác lại… khá hài lòng! Ai chơi môn chèo thuyền này lâu dài sẽ hiểu một điều rằng, ông trời cho bao nhiêu thì được bấy nhiêu thôi, có muốn thêm cũng không được, cũng không nên nài ép! Quan trọng là phải vững lòng, bền chí, ngày mai ta lại kiên trì đi tiếp! 😀

Hành trình kayak qua 9 cửa sông Mekong, June, 2016, ngày 5 & 6

Lòng ôm muôn dặm núi non,
Mênh mông bãi cát, sao còn đứng đây!?

áng ngày thứ 5, từ lúc còn đang mơ màng ngái ngủ, là đã cảm thấy thời tiết khác hẳn mọi ngày. Tiếng gió rít rất gắt ngoài kia, hé cửa lều nhìn ra, biển một màu trắng đục. Sóng không lớn, nhưng tiếng gió thổi nghe chừng rất gấp! Thu xếp ăn sáng xong, nhảy xuống biển bơi ra khoảng 100m, kéo chiếc xuồng vào sát bờ, chất hành lý vào khoang rồi lại chèo đi! Một trong những điều quan trọng khi cắm trại trên những bờ biển này là vấn đề neo đậu thuyền. Thuỷ triều thường rút rất xa, có khi hàng cây số, nên nhiều khi phải kiếm một cục đá to làm neo, phòng khi nước lên.

Thêm một bài học kinh nghiệm, lần sau nên mang theo cái kayak – cart (xe đẩy nhỏ 2 bánh) để kéo chiếc xuồng lên gần nơi cắm trại, vừa an tâm được gần chiếc thuyền của mình, mà đến khi hạ thuỷ đi tiếp cũng lại dễ dàng. Nhưng cái kayak – cart tự đóng khá nặng và cồng kềnh, nên ngại mang đi, vì toàn bộ hành lý đồ đoàn đã là một khối lượng kha khá. Ấy thế nên mỗi ngày lại phí thêm một khoảng thời gian và công sức cho việc neo đậu… Cửa Cổ Chiên và cửa Cung Hầu, hai cửa nhập lại thành một trước khi đổ ra biển, từ bên này sang bên kia khoảng 8, 9 km.

Nhận định thời tiết chưa thể diễn biến xấu ngay, tôi chọn con đường băng qua xuôi về phía Nam một chút đến Trường Long Hoà, băng luôn qua sông Láng Chim, khoảng cách chừng hơn 15 km, quãng vượt xa hơn, nhưng lại lợi trên đường dài. Thời tiết trở mưa nặng hạt, gió lớn quần quật thổi, sóng cũng khá cao, nên không dám lơ là nữa, hết sức tập trung vào việc chèo chống vượt qua quãng đường 15 km này. Một số thuyền ngư dân đánh cá đi ngang qua, mọi câu hỏi đều thể hiện sự e ngại không biết cái vỏ hạt đậu bé tí này có vô nước không, có chịu được sóng gió không.

Việc giữ hướng trên quãng đường dài là một điểm yếu của chiếc kayak Serene – 1 này! Là người thiết kế ra nó, tôi hiểu rất rõ điều đó, thuyền có một khiếm khuyết quan trọng, cái “directional stability”, khả năng ổn định hướng đi trên quãng dài không tốt lắm. Và thực ra cũng đã nghĩ đến những cách cải tiến, khắc phục điều đó, sẽ thực hiện khi đóng chiếc thuyền sau, Serene – 2 một lúc nào đó! Nhưng đó là việc của tương lai, ngay lúc này đây, quan trọng là nhịp thở, nhịp chèo, sự tập trung tinh tấn để tiến tới, không có thời gian cho sự mệt mỏi hay chán nản.

Vừa qua đến bờ bên kia thì thời tiết xấu đã chuyển hẳn thành một cơn dông lớn, những “breaking waves” – sóng bạc đầu xuất hiện mỗi lúc mỗi nhiều. Nói về sóng, đó là những khối nước có hình dạng hình học nhất định, và có khả năng nâng đỡ thuyền nhất định. Nhưng khi sóng “vỡ” (break), hình dạng hình học đó mất đi, và khả năng “nâng đỡ” thuyền do đó cũng trở nên không dự đoán được, chỉ còn khả năng “xô đẩy”, điều nguy hiểm nằm ở chỗ đó. Tôi vội chèo thuyền ra xa bờ, tránh những con sóng bạc đầu, ngoài khơi, sóng ít lớn hơn, và cũng ít nguy hiểm hơn.

Qua hết cả hai cửa sông đến sát bờ bên kia, nhác trông thấy một chiếc thuyền composite nhỏ đang lật phơi bụng trắng hếu lên trời, một người ngư dân già đang loay hoay bám vào đó, tìm cách lật lại thuyền. Nhìn xung quanh không thấy ai hỗ trợ, tôi chèo vội vào bờ, rồi bơi ra cùng người đàn ông nọ kéo chiếc thuyền lật úp vào, khoảng cách không xa, chỉ chừng 50 ~ 70 m, nhưng đúng là một cực hình mệt mỏi, chiếc thuyền cá đúc bằng nhựa BK (theo cách gọi của người dân địa phương), tuy nhỏ nhưng siêu nặng, loay hoay mãi mới kéo được thuyền lên bờ.

Ngồi bệt trên bờ thở dốc, mệt mỏi, loay hoay tìm thuốc hút, thì mới phát hiện ra cái hộp thuốc Lào mang theo đã mất tự lúc nào 😢, ngoài kia cơn dông đang phô bày hết khả năng cuồng nộ của nó. 3 lần tôi thử tìm cách đưa chiếc kayak qua khỏi biển sóng bạc đầu kia để đi tiếp, cả 3 lần đều thất bại, sức sóng quá mạnh! Chán nản, tôi ngồi trên bãi biển suốt hơn 3 tiếng đồng hồ đợi cơn dông qua đi, trời càng lúc càng về chiều! Đến khoảng 4h hơn thì thành công, chèo tiếp con thuyền đến khu du lịch Ba Động, điểm đã dự tính trước là nơi mua thêm đồ ăn & nước uống cho hành trình!

Ở lại khu du lịch Ba Động, tỉnh Trà Vinh này 2 đêm cho sức khoẻ hồi phục, được tắm giặt một cách đàng hoàng, ăn uống cũng tươm tất đầy đủ hơn, ngủ ngáy cũng có phần khá tiện nghi! Gọi là khu du lịch, nhưng thực ra chỉ là một nhà hàng nhỏ, đồ ăn uống cũng chỉ là cơm lẩu đơn giản, và một số phòng khách sạn loại 1, 2 sao. Nhưng với kẻ chèo thuyền này, như thế đã là quá tốt rồi. Tranh thủ sửa lại cái kayak – skeg hay bị kẹt, gia cố cái spray – skirt bằng epoxy mang theo cho đỡ thấm nước vào, mua thêm bánh mì, trái cây và nước uống chất lên thuyền…

Hành trình kayak qua 9 cửa sông Mekong, June, 2016, ngày 4

Trẻ tạo hoá đành hanh quá ngán,
Chết đuối người trên cạn mà chơi…

uất phát trễ lúc khoảng 10h sáng, nên phải băng qua cửa Hàm Luông trong cái nắng trưa chói chang. Cửa sông không rộng lắm, tầm 4, 5 km, có một chút sóng và gió nhưng cũng không có gì quá khó khăn. Nhắm thẳng căn nhà gạch duy nhất phía bên kia sông mà chèo, hơi hướng vào bên trong cửa sông một chút để tránh phải đi song song với luồng sóng vỗ. Nói thêm một chút về độ ổn định của sea – kayak trong sóng gió… những khái niệm sau đây rất phổ biến trong thế giới kayak, nhưng chưa chắc đã đúng và áp dụng được với những loại thuyền khác.

Độ ổn định – stability của kayak được chia làm 2 khúc: primary stability (PS) và secondary stability (SS). PS là cái cảm nhận đầu tiên ngay lúc ngồi vào thuyền, còn SS là độ ổn định khi thuyền đã nghiêng, thường là quá 20 độ. Với những người mới tập chèo, PS rất quan trọng, ngồi vào con thuyền tròng trành là đã gây tâm lý lo sợ, nhưng với sea – kayak, PS không quá quan trọng, chính SS mới là yếu tố quyết định đặc tính của con thuyền trong sóng to gió lớn. Phần nhiều sea – kayak có PS thấp, nhưng SS lại cao, nên cũng thường gây ra cảm giác không an toàn cho người mới chơi.

Cũng vì thế nên mới có cái nhận định nghe hơi ngược đời: thuyền ổn định trong lúc sóng to gió lớn hơn là lúc nước phẳng lặng. Nhưng thực ra điều đó là đúng, những chiếc recreational – kayak thường rất ổn định trên nước êm, nhưng ra sóng gió thường lắc lư rất nhiều, còn sea – kayak có vẻ như là rất bất ổn, nhưng chính cái bất ổn ấy là điều cần thiết trong môi trường nhiều biến động. Nghe có vẻ giống như câu châm ngôn Latin của thuyền trưởng Nemo trong tiểu thuyết Hai vạn dặm dưới đáy biển: Mobilis in mobili – Linh hoạt trong môi trường linh hoạt 😀.

Suy nghĩ về thiết kế kayak một lúc thì đã qua đến bờ bên kia lúc nào không biết, ghé vào căn nhà gạch ngồi nghỉ, hoá ra đó là trụ sở của HTX nuôi nghêu Thắng Lợi (vâng, những cái tên: Thắng Lợi, Huy Hoàng… nghe cứ oang oang, nhưng mỗi xã viên có lúc đã được chia lợi nhuận 200 ngàn VND một người một năm 😢). Ăn trưa xong (bánh mì, cá hộp và 2 trái chuối), rồi lại tiếp tục chèo đi, rẽ ngoặt từ hướng Đông Nam sang Tây Nam, từ huyện Thạnh Phú sang huyện Thạnh Hải. Ngoài xa xa, cứ cách 2, 3 cây số lại thấy bố trí một chiếc thuyền nhỏ, cách quãng rất đều đặn.

Với ai đã hiểu chuyện thì biết ngay đó là những thuyền của dân nuôi nghêu nằm cảnh giới, canh gác trên khắp địa bàn của họ. Chiếc điện thoại quên tắt máy để trong túi chống nước nằm trong ba lô phía sau thuyền thỉnh thoảng lại kêu, chắc là có một số cuộc gọi và tin nhắn đến, nhưng không thể trả lời được. Cứ chăm chú chèo, chẳng mấy chốc đã đến biển Cồn Bửng. Từ trong bờ có hai người đứng vẫy vẫy tay, lại gần mới biết là anh Đỗ Nguyên Ái cùng vợ. Anh đã chạy từ Sài Gòn xuống tp. Bến Tre, rồi chạy tiếp thêm 70km đến Thạnh Hải này để mang cho tôi một số đồ tiếp tế!

Hết sức cảm kích trước sự quan tâm và nhiệt tình của vợ chồng anh. Anh Phạm Vũ Nguyên, một người chưa quen biết, gởi hỗ trợ tôi ba gói lương khô cùng với một chiếc đèn pin của thợ lặn. Vợ chồng anh Ái mang cho tôi một hộp cơm, chôm chôm, chai thuốc chống muỗi, pin cho đèn và một số vật dụng khác… Thật là rất bất ngờ và cảm động, anh đã không ngại xa xôi, cũng không nhận được bất kỳ phản hồi nào từ tôi, mà đã chọn đúng vị trí và ngồi chờ cho đến khi tôi chèo ngang qua! Buổi tối đó không phải nấu cơm, ngồi ăn hộp cơm chiên Dương Châu, ngon lành và sung sướng! 😀

Rút kinh nghiệm chiều tối hôm vừa rồi, hôm nay, bên bờ cửa biển Cổ Chiên và cửa Cung Hầu, neo buộc thuyền xong, tôi chọn chỗ cắm trại, sau đó tìm gặp một số người dân địa phương, trình bày, xin phép được ngủ qua đêm trên bãi biển. Vùng này vẫn là những bãi nuôi nghêu, nhưng canh tác theo lối tự nhiên, chứ không công nghiệp hoá như một số vùng đã đi qua. Chủ đất sau khi hỏi han kỹ, cũng đã vui vẻ đồng ý. Chừng 8h tối lúc chuẩn bị ngủ thì một anh công an xã xuất hiện, kiểm tra giấy tờ theo thông lệ và: tôi cấp cho anh quyền tạm trú một đêm trên bãi biển! 😬

Suy nghĩ miên man trước khi chìm vào giấc ngủ, những người nông dân, ngư dân quê ta cơ bản vẫn là những con người hồn hậu, tốt bụng. Thậm chí họ còn khá “timid”, ngại giao tiếp khi mới gặp gỡ, nhưng bắt chuyện được rồi thường rất niềm nở và quan tâm. Chỉ có một số ít những anh dân phòng say rượu luôn tìm cách đánh người, một số kẻ luôn rình mò, phá hoại người khác. Thực ra chúng ta, về suy nghĩ và nhận thức có khác nhau, nhưng những vết chân trần in trên cát này, giữa tôi và anh, đều như nhau, đều chia xẻ chung một cội nguồn, một gốc rễ xa xăm.

Hành trình kayak qua 9 cửa sông Mekong, June, 2016, ngày 3

Rồi vừa đi vừa ca rằng:
Sông Đằng một dải dài ghê,
Sóng hồng cuồn cuộn tuôn về bể Đông.
Những phường bất nghĩa tiêu vong…

hởi đầu ngày thứ 3, chèo qua cửa Đại, bên này là Gò Công Đông, Tiền Giang, bên kia đã là Bình Đại, Bến Tre. Thời tiết 2 hôm nay lặp lại theo một mẫu chung, sáng trời êm, biển lặng, chiều tối có chút mây và mưa nhẹ, nếu có dông cũng chỉ là dông nhỏ, rất thuận lợi cho việc chèo thuyền. Hành trình vượt cửa Đại cũng không có nhiều sóng gió. Nửa đầu tôi chèo đi trong khung cảnh buổi sáng ban mai mờ mịt, yên ắng đến lạ thường, sương mù còn hơi giăng ngang mờ mờ trên mặt biển. Tập trung vào đếm nhịp chèo thầm trong đầu từ 1 đến 100, rồi cứ thế lặp đi lặp lại!

Việc nghỉ ngơi hoàn toàn ngày hôm qua đã chứng tỏ hiệu quả, chèo thuyền đi như trong một bài kinh cầu, tiếng gõ mõ đếm nhịp, hơi thở đều đặn, tâm trí hoàn toàn chuyên chú. Nửa sau của đoạn đường vượt cửa Đại bỗng dưng bị xáo trộn bởi hàng ngàn, hàng ngàn chiếc ghe lưới nhỏ từ cửa sông đổ ra, gây náo loạn cả một vùng biển. Chưa bao giờ tôi thấy ghe thuyền kéo lưới cá nhiều đến thế, chạy đi chạy lại ầm ĩ cả cửa sông, gây ra rất nhiều sóng nhỏ, hơi khó khăn cho việc chèo thuyền chút. Tôi cố gắng chèo nhanh cho qua đoạn giao thông tấp nập này.

Đoạn đường tiếp theo xinh đẹp lạ thường, những bờ biển hoang vắng, những rặng dương, những vạt rau muống biển xanh um. Tuy không thể so với tiêu chuẩn “biển xanh, cát trắng” như ở các tỉnh miền Trung, Nha Trang, Đà Nẵng… nhưng biển miền Tây đôi chỗ cũng có nét đẹp, vẻ thú vị riêng. Suốt một đoạn đường đến cửa sông Mêkong tiếp theo là cửa Ba Lai, cảnh quan đều hoang vắng, nên thơ như thế. Phần đầu thời gian vượt cửa Ba Lai thuận lợi, nhưng nửa sau, trời về chiều, gió mạnh dần lên, sóng cũng theo đó cao chừng 7, 8 tấc, mưa nặng hạt bay lất phất.

Nhắm vào bên kia cửa biển, tôi ra sức chèo, đột nhiên nhận ra mũi tên chỉ hướng trên màn hình của chiếc Garmin chỉ theo một hướng khác, ngược ra cửa biển. Nhận ra ngay ở đây có một dòng chảy mạnh, ước tốc độ phải trên 5 km/h đang đẩy thuyền dạt theo hướng khác. Chỉnh lại tư thế ngồi trở lại ngay ngắn chỉn chu, dồn lực vào mái chèo. Giờ này thuỷ triều đang rút mạnh ra biển, nhưng gió lại thổi mạnh ngược vào hướng cửa sông, gây ra hiện tượng sóng đứng rất khó chịu. Vết lưu đường đi trên Garmin thể hiện một cung tròn, trong khi tôi đang ra sức chèo theo đường thẳng!

Quá 5h 30′ thì qua đến bên kia cửa sông, địa phận của HTX nuôi nghêu Bảo Thuận, Bình Đại, Bến Tre. Đã quá mệt mỏi, tôi vội cắm lều, nấu cơm ăn xong liền chui vào ngủ. Những tưởng yên thân, gần 8h tối bị đánh thức dậy bởi dân phòng và bảo vệ của bãi nuôi nghêu. Họ đưa tôi về trụ sở, thậm chí không nói không rằng còn khiên cả chiếc kayak từ bờ biển lên để đó, rồi tra hỏi tôi là ai, đi đâu, làm gì, vâng vâng… Tôi cố gắng giải thích đơn giản rõ ràng, nhưng họ càng không tin, càng tỏ ra hung hãn. Thấy tình hình không ổn, tôi chủ động nhờ họ gọi công an xã xuống làm việc.

Anh công an trẻ xem xét giấy tờ, hỏi thăm tôi một chút, rồi một cách từ tốn, xoa dịu tình hình. Ảnh bảo rằng anh này chỉ đi du lịch bụi, không làm gì phạm pháp, tuy nhiên không nên ngủ đêm trên bãi nghêu. Sau đó ảnh chở tôi về nhà nghỉ trong xã, chờ mai đi tiếp. Nhờ ảnh kể, tôi mới thực sự hiểu được đầu đuôi câu chuyện. Trên những bãi nuôi nghêu như thế này, từng xảy ra rất nhiều vụ “nghêu tặc”, hàng chục người dân xứ khác đến công khai cướp nghêu mà người dân địa phương không làm gì được! Nên cũng thông cảm cho cái độ vừa nghi kị, vừa hung hăng của họ!

Ảnh còn giải thích thêm rằng họ (những người nuôi nghêu) nghi bất kỳ ai lạ mặt vào bãi nghêu, vì những “nghêu tặc” thường rải người đi “do thám”, xem bãi nào nhiều nghêu, nghêu to để sau đó tổ chức đi cướp, mỗi lần đi có đến 50, 60 người. Thật sự biết ơn anh công an xã có hiểu biết, mà thái độ cũng rất tử tế. Ông chủ nhà nghỉ trong xã là một giáo viên tiểu học địa phương, cũng rất niềm nở, hiếu khách. Tôi tận dụng cơ hội này để… tắm 😀, đã 3 ngày lê lết ngoài biển, sạc pin điện thoại, sáng hôm sau còn thong thả cafe sáng, vào chợ mua một ít thức ăn, rồi mới xuống lại bờ biển.

Phải đến 10h sáng hôm sau mới có thể bắt đầu ngày thứ 4 của hành trình. Có một chút sơ suất là quên xin số điện thoại của anh công an để gởi đến ảnh một lời cám ơn! Qua cái tai nạn nhỏ này, nhận ra thêm một tính xấu của người Việt, hễ cái gì đụng đến “nồi cơm” là họ liền phản ứng một cách cực đoan thái quá! Cái XH này cần biết bao một cơ chế luật pháp để khuyến khích điều đúng, người tốt, khống chế trừng phạt cái sai, làm minh bạch rõ ràng mọi chuyện, chứ không thể để tình trạng trắng đen lẫn lộn, người dân sống trong nghi kỵ sợ hãi như thế này mãi được!