đăng hoành sơn

Muôn dặm đường đi núi lẫn đồi,
Bên non cỏ nội tiễn đưa người.
Ai tài kéo nước nghìn năm lại?
Trăm trận còn tên một lũy thôi.
英雄莫挽千年國
征戰空存一壘名

ình chụp ở thành phố Đồng Hới, Quảng Bình. Thành cổ Đồng Hới không lớn nhưng cấu trúc thành, hào vuông vắn theo kiểu Vauban vẫn còn được bảo vệ tốt…

ngưu chử, bến nghé

ó phải tôi là người khá cũ chăng, nhưng việc dùng từ Hán Việt trong hành văn hàng ngày với tôi rất bình thường! Tiếng Việt thiếu quá nhiều từ, mà cuộc sống ngày một đa dạng, phong phú, có quá nhiều thứ phải diễn đạt, nên vay mượn là điều đương nhiên! Nên hơi ngạc nhiên khi thấy nhiều người phản đối từ “thu dung” (ví dụ: Tp.HCM triển khai bệnh viện dã chiến thu dung điều trị COVID-19) mấy ngày vừa qua! Xem lại câu vừa trích: “thành phố”, “triển khai”, “bệnh viện”, “dã chiến”, “điều trị”, có từ nào không phải là Hán-Việt không? 😀

Chữ “chử” (Ngưu Chử, Chử đồng tử) phải viết đúng là dấu hỏi, các từ điển Hán-Nôm đều không ghi nhận dấu ngã. Điều này thêm một lần nữa củng cố suy nghĩ của tôi, cho rằng “phân biệt hỏi ngã” là một phân biệt nhân tạo, tức là nó đã được người ta “bịa ra”, hay đã “over-engineer” trong quá trình phát triển hệ thống ký âm Quốc ngữ, rồi áp đặt lên người học, chứ về bản chất, không hề tồn tại trong văn ngôn tiếng Việt! Một suy nghĩ khác cho rằng “hỏi – ngã” là dấu vết của một phân biệt cổ đã biến mất, nhưng điều này không có nhiều chứng cứ!

Bến Nghé – Ngưu Chử, thơ Lý Bạch, Dạ bạc Ngưu chử hoài cổ:

Cảnh đêm Ngưu chử Tây giang,
Trời thu trong vắt không hàng mây trôi…
Sáng dong buồm chiếu đi rồi,
Lá phong đã rụng tơi bời bến sông!

Ngưu chử Tây giang dạ,
Thanh thiên vô phiến vân…
Minh triêu quải phàm tịch,
Phong diệp lạc phân phân.

牛渚西江夜
青天無片雲
。。。。。
明朝挂帆席
楓葉落紛紛

giãn cách, 1

長沙復長沙,一步一回卻。。。

ách hay và đơn giản, nhưng sợ khó khả thi với mật độ dân số và thói quen sinh hoạt VN. Căn bản để giãn cách là thay đổi tập tính sinh hoạt, nếu cứ cho phép xe máy thì người dân vì sự tiện lợi nhỏ cứ ùn ùn đi thôi, “người đi như nước qua đê”, mọi giãn cách xã hội đều vô nghĩa!

Thứ cần thay đổi là tâm tính, tập quán sinh hoạt, bắt họ phải đi bộ, phải đạp xe, phải bỏ ra một chút công sức và thời gian thì mới bớt được cảnh chen lấn, giẫm đạp nhau để tranh cái tiện, cái lợi bé xíu về mình! Từ trong “tâm” thong thả, không tranh, thì xã hội nó mới “giãn” ra được!

À mà thôi, nói tới đây thì sực nhớ ra đã chạm vào “vùng cấm”, thay đổi tâm tính người Việt ư, bỏ bớt tham, sân, si lặt vặt ư, chuyện còn khó hơn lên cung trăng… 🙁 Trường sa phục trường sa, nhất bộ nhất hồi khước – Bãi cát, bãi cát dài, bước tới một bước cứ như lại lùi một bước…

Bernoulli’s principle – 2

rên không gian mạng, thấy có nhiều vị Tiến sư, Giáo sĩ, bằng cấp học hành ghê gớm, mà không thể hiểu được những công thức nội dung toán / lý đơn giản! Em đang nói về nguyên lý Bernoulli, nguyên lý chi phối cánh buồm, cánh máy bay! Nói tới nói lui, cho 2, 3 năm thời gian suy nghĩ thì rút cuộc vẫn chưa thông, mà em e là không thể thông được!

Con “tàu lượn dưới nước” Trung Quốc “海翼 – Hải Dực – cánh biển – SeaWing” này có thể đi xa hơn 10000 (mười ngàn) km, lượn lờ chậm rãi nhưng rất xa, thích hợp làm công cụ do thám! Mà kích thước chỉ bé như thế, không thể trang bị lò hạt nhân, lấy đâu ra năng lượng để làm những hành trình dài như thế!? Bác nào giải thích được thì mới gọi là hiểu nguyên lý Bernoulli!

đậu mùa

ên bớt xem ngôn tình, nên đọc lịch sử nhiều hơn! Việc tìm ra những dạng vaccine sơ khai đầu tiên, Trung Quốc là nước sớm nhất trên thế giới, ngay từ những năm 16xx, theo lệnh của Khang Hy đế, đã tiến hành “chủng” đậu mùa trên gần như là toàn quốc, tiến đến xoá sổ căn bệnh này! Nhưng dĩ nhiên, họ không dạy cho Việt Nam cách chủng, nên đậu mùa vẫn hoành hành ở VN mãi… 300 năm sau, ít nhất là đến những năm 195x!

Thuận Trị đế chết vì đậu mùa, Hiếu Trang hoàng thái hậu có nhiều lựa chọn kế vị, nhưng đã chọn Khang Hy vì ông ta là một đứa trẻ khoẻ mạnh, và quan trọng nhất là: đã từng nhiễm đậu mùa và đã qua khỏi! Lịch sử đã chứng minh đó là sự lựa chọn đúng đắn, hiếm có vị hoàng đế TQ nào giỏi giang, ham học hỏi như Khang Hy, cùng với cháu nội mình là Càn Long, đã tạo dựng nên một giai đoạn phồn thịnh rực rỡ gọi là “Khang – Càn thịnh thế”!

Nói theo ngôn từ hiện đại thì vaccination và variolation là hai khái niệm tuy có liên quan nhưng khác nhau! Ghi chép văn bản đầu tiên về các phương pháp “chủng” ở TQ xuất hiện khoảng 1499, đã được áp dụng vào thời Minh, phát triển rộng rãi thời Thanh, là phương pháp chủ động nhiễm bệnh nhẹ để sinh kháng thể! Phương pháp có tỉ lệ tử vong dưới 2%, dù vậy cũng đã là “cứu tinh” nếu so với tỷ lệ tàn khốc 20 ~ 30% nếu để dịch bệnh xảy ra!

Từ nguyên, Chủng – nghĩa là gieo, trồng, cấy (Đường thi – Giả Đảo – Tuyệt cú: Phá khước thiên gia tác nhất trì, Bất tài đào lý chủng tường vy – 破卻千家作一池,不栽桃李種薔薇。。。). Nghĩa phái sinh trong y học cổ truyền tức là lấy một mẫu bệnh phẩm nhỏ của bệnh nhân, tán nhỏ, hít vào theo đường hô hấp, hoặc rạch da, cấy vào theo đường máu, nguồn gốc của những từ như “tiêm chủng”, “chủng ngừa” ngày nay!

Như vậy có thể thấy, hơn 300 năm trước, bằng các quan sát, phương pháp thuần tuý thực nghiệm, chưa có các cơ sở khoa học hiện đại như ngày nay, TQ đã tiến hành “chủng” cho phần lớn dân số! So ra với hiện tại, ngay cả ở những nước văn minh phát triển, vẫn có đến khoảng 20% dân số mang tâm lý anti-vaccine… Dĩ nhiên, đánh vào những nỗi sợ hãi bản năng, tự nhiên của con người vẫn hiệu quả hơn là 1 sự tiếp cận lý tính!

khảo thí

ó rất nhiều điều đáng để suy nghĩ. Ít nhất là từ thời Đường, 1500 năm trước, TQ là nước đầu tiên trên thế giới đã áp dụng hệ thống thi cử tuyển chọn quan lại, hệ thống đó ít nhất cũng cho mọi người, dù là thường dân nghèo khó, một cơ hội để cạnh tranh với giới quý tộc và thăng tiến trong xã hội! Anh, Mỹ, mãi cho đến những năm 185x mới bắt đầu áp dụng hệ thống khảo thí tương tự! Đến tận bây giờ, Cao Khảo vẫn là kỳ thi ĐH khó nhất hành tinh, với vô số áp lực và vấn nạn, nhiều thí sinh tự tử và để lại nhiều hệ quả nặng nề!

Thế nhưng tỷ lệ thất bại trong Cao Khảo vẫn chỉ ở mức 25%, tức là 100 người đi thi thì có đến 75 người đậu, quá là cao! Đã là gì so với thời phong kiến xa xưa, tỷ lệ chọi thường là 1:100, 100 người đi thi mới có 1 người đỗ đạt làm quan, thế nên thành phần bất mãn vì thi cử là nhiều vô kể! Hoàng Sào, Hồng Tú Toàn, etc… đều là những “thí sinh” vì thi cử thất bại, và thất bại nhiều lần, nên bất mãn nổi dậy chống triều đình! Muốn thay đổi suy nghĩ đó rất khó: “cha ông chúng ta đã xây dựng hệ thống khảo thí này từ cả ngàn năm trước”….

bát đoạn cẩm

àm thế nào mà một ông thầy Tàu chế lại bài Khẩu quyết để hạn chế không cho học trò hiểu thấu đáo hết chi tiết!? 🙂 Chỉ nói ba xàm cho vui thôi, thực tế không hẳn đúng như vậy, nhưng điều này hoàn toàn khả dĩ và dể hiểu, lấy ví dụ khẩu quyết bài vỡ lòng là “Bát đoạn cẩm” nhé, mỗi câu bỏ 3 chữ cuối đi thì toàn bài vẫn có nghĩa nhưng không đầy đủ!

Song thủ thác thiên lý tam tiêu – 雙手托天理三焦
Tả hữu khai cung tự xạ điêu – 左右開弓似射鵰
Điều lý tì vị tu đan cử – 調理脾胃須單舉
Ngũ lao thất thương hướng hậu tiều – 五勞七傷向後瞧

winding canal

ái băng chuyền chạy bằng nước của A-Thất đây, tự tay làm luôn mới ghê chứ, lấy cái giường chế lại thành cái bàn, nhìn là biết không có chút tay nghề mộc nào! Tiếc là chưa được đẹp lắm, phải tay mình làm sẽ đẹp hơn! Ví như ngoài núi non, cây cối, sẽ làm thêm sương khói, kiểu như: Nhật chiếu Hương lô sinh tử yên – 日照香爐生紫煙。。。

Nói thực là từ xưa đến giờ mình ghét non bộ, ghét những thứ giả, núi thật, sông thật đó sao không leo, không lội, mà cố đem mấy cái “thiên nhiên thu nhỏ” đó về nhà! Nhưng ý tưởng này thực sự cũng thấy hay hay, khá thú vị, có một cái “tiểu cảnh” be bé xinh xinh, thật đúng là: Thục giang thuỷ bích, Thục sơn thanh – 蜀江水碧蜀山青。。。

lệ chi

hật đạm lệ chi tam bách khoả, Bất từ trường tác Lĩnh Nam nhân – 日啖荔枝三百顆,不辭長作嶺南人。。。 – Một ngày “thanh đạm”, chỉ ăn hết có 3 trăm quả vải. Mà suốt đời muốn làm dân đất Lĩnh Nam (Tô Thức). Trời nắng nóng, thèm món chè trái vải bọc hạt sen quá!

李子柒

Thị tại môn tiền náo,
Nguyệt lai môn hạ nhàn…
Cầm kỳ thi tửu với giang san,
Dễ mấy kẻ xuất trần xuất thế…

ói theo ngôn ngữ nhà Phật, tất cả ham muốn của con người thực ra cũng chỉ là 1 ý niệm, 1 hình ảnh về thứ mà ta muốn đạt được, muốn trở thành! Dù tốt hay xấu, đó không phải là thật, đó thảy đều là giả! Nói thì nói vậy, nhưng mấy ai đạt đến được cảnh giới “tứ đại giai không”, “dễ mấy kẻ xuất trần, xuất thế” ? Có 1 ý niệm tốt dẫn hướng con người vẫn hơn nhiều so với 1 tâm hồn trống rỗng, u mê, vô thức, hoặc tệ hơn, chỉ toàn tà niệm bất chính!

ngôn hoài

họn nơi xa vắng sống thong dong, Vui vẻ từng ngày thoả tính ngông. Đôi lúc trèo ngay lên đỉnh vắng, Hét dài một tiếng lạnh tầng không. – Trạch đắc long xà địa khả cư, Dã tình chung nhật lạc vô dư. Hữu thời trực thướng cô phong đỉnh, Trường khiếu nhất thanh hàn thái hư! (Không Lộ – Lý quốc sư).

倥路禪師
言懷

擇得龍蛇地可居
野情終日樂無餘
有時直上孤峰頂
長叫一聲寒太虛

hoạ văn tự

guyên lai là một bài thơ Đường 4 câu 28 chữ của Chương Kiệt, ý phê phán Tần Thuỷ Hoàng đốt sách, chôn Nho, phê luôn cả Lưu Bang, Hạng Vũ đều là người không đọc sách! Đúng là hoạ văn tự thời nào cũng có mà! 😃 Ở Trung Quốc, “đốt sách chôn Nho” là một chủ đề nhạy cảm, vì Mao Trạch Đông từng nhiều lần bày tỏ quan điểm ủng hộ Tần Thuỷ Hoàng, đốt hết các sách Nho gia, Nhân Lễ Nghĩa Trí Tín vớ vẩn gì đó, chỉ giữ lại sách của Pháp gia, sách dạy trị quốc bằng pháp luật! Điều này theo tôi căn bản không sai, chỉ có điều, thi hành chính sách quá hà khắc ác liệt, dân tình oán thán mà thôi!

Trúc bạch yên tiêu đế nghiệp hư,
Quan hà không toả tổ long cư.
Khanh hôi vị lãnh Sơn Đông loạn,
Lưu Hạng nguyên lai bất độc thư.

Sách vở thành tro đế nghiệp tàn,
Núi sông một phút bỗng tan hoang.
Hố tro chưa nguội Sơn Đông loạn,
Lưu, Hạng đọc thơ được mấy hàng?

dantri.com.vn – Bay 16 tỷ USD vốn hóa chỉ vì CEO đăng một bài thơ lên mạng

章碣
焚书坑

竹帛烟销帝业虚
关河空锁祖龙居
坑灰未冷山东乱
刘项原来不读书

từ nguyên: tự do

ừ nguyên: Tự do – 自由 – Freedom, Liberty. Giải thích theo Hán ngữ thì tức là: “vì nguyên do tự thân”, “tự dàn xếp ổn thoả với các lý do nội tại”, “tự mình điều phối được tâm ý, suy nghĩ, hành động của bản thân”, từ mang hàm nghĩa con người có được “tự do” khi có thể sống ổn thoả với chính bản thân mình, ngữ nghĩa hướng nội một kiểu rất “duy tâm” nhé! 🙂

Giải nghĩa như thế hình như chẳng có liên hệ gì với “freedom – liberty” của phương Tây, những từ mang hàm ý: con người thoát ra khỏi những ràng buộc của môi trường xung quanh. Một đằng chỉ liên hệ ngoại giới, một đằng chỉ nội tình bên trong, nhưng bị cưỡng ép về cùng 1 nghĩa. Vậy lâu nay, các anh dùng từ “tự do” nhưng có thật sự hiểu nghĩa nó không?

tử viết, tử viết…

ại nói truyện chưởng Kim Dung, Thiên Long bát bộ, hồi 58, 59. Nguyên lai, Tô Tinh Hà của Tiêu Dao phái có 8 đệ tử gọi là Hàm Cốc bát hữu, 8 vị này tuy võ công không cao, nhưng mỗi người có những “tuyệt nghệ” riêng, người chơi đàn, kẻ đánh cờ, người đọc sách… Trong Hàm Cốc bát hữu đó, hàng thứ 3 gọi là Cẩu Độc, tên này nghĩa là: bạ cái gì cũng đọc, đọc vô số sách vở, cứ mở miệng ra là: “Tử viết, Tử viết” (Khổng tử nói thế này, thế kia), luôn mồm trích dẫn, tầm chương trích cú. 2 hồi này trong Thiên Long bát bộ có rất nhiều “Tử viết, Tử viết”, thật là một màn trào phúng, châm biếm rất thú vị!

Chuyện “Tử viết, tử viết” (子曰,子曰。。。 Khổng tử nói thế này, Khổng tử nói thế kia…) trước đã nói nhiều, nay đến chuyện “Khổng tử không nói”… 子不語怪力亂神 – Tử bất ngữ quái lực loạn thần – Khổng tử không bàn chuyện quái dị, bạo lực, phản loạn và thần quỷ. Nhiều lần, nhiều người hỏi Khổng Ni về thần tiên, ma quỷ, về “thế giới bên kia”, đều được đáp rằng: chuyện người sống còn chưa biết rõ, bàn làm gì chuyện người chết! Tư tưởng của Khổng tử tập trung hoàn toàn vào vai trò, tư cách, đạo đức của con người trong xã hội, ông ấy từ chối trả lời các vấn đề siêu hình, siêu nhiên…

thệ hải minh sơn

Đàn anh đã cho tôi trời xanh bao ước mơ tuổi thơ,
Đàn anh đã cho tôi dòng sông mang cánh buồm khát vọng…

acebook nhắc ngày này mấy năm trước… Nhiều lần xem phim, thấy cảnh trai & gái ngồi tự tình, đối diện biển xanh bao la, cảnh quan diễm lệ, tôi muốn kêu lên: 你门都傻了吧? – Nhĩ môn đô soạ liễu ba? – Chúng mày khùng hết rồi hả? Còn không mau nhảy xuống biển, hoà mình vào cái không gian rộng lớn đó, còn ngồi đó mà ngôn tình cái gì, 誓海盟山 – thệ hải minh sơn – thề non hẹn biển, toàn nói ba lơn!!! 😀😅

vận bút

ể chuyện thời cấp 3, thầy cô giảng bài kệ, ở dưới mình chán, chép thơ chữ Hán. Bạn có đứa thấy nên hỏi: bạn học chữ Hoa à, mình đáp: vâng, nó không tin, bắt tự viết tên ra, thế là tôi viết chữ Xuyên – – tượng hình dòng nước chảy 3 vạch dọc, ku bạn éo muốn tin, chữ Hoa gì mà như thế, đích thị là tôi bịa ra lừa gạt! Bài học rút ra là: đừng nhiều chuyện với kẻ không biết, đối với nó, biết hay không éo khác gì nhau! 😢

Lại nói chuyện “vận bút”, bàn tay con người thật kỳ diệu, ngoài “gross motor skill”, còn kỹ năng “fine motor skill”, cái sau là cái giúp cho 2 bàn tay có thể làm những việc vô cùng phức tạp và khéo léo, như đánh đàn hay thư pháp, kỹ năng “vận bút’ như trong video thực là quá siêu đẳng, cần có năng khiếu và rất nhiều năm rèn luyện. Mà bàn tay chèo thuyền của tui chỉ có “gross skill” thôi, chứ mộng mị “fine skill” đã bỏ từ lâu! 😅

thanh bình lạc

ộ phim đang “hot” thời gian gần đây, tuy hình thức cổ trang, ngôn tình, nhưng hàm lượng văn hoá không phải ít. Yếu tố căn bản đầu tiên, đó là Tống triều tìm cách du nhập giống lúa “100 ngày” từ Giao Chỉ (ngày nay là VN), giống lúa mau kết hạt, chịu sâu bệnh, thời tiết tốt này là cải cách rất căn bản và sâu rộng đối với nông nghiệp TQ đương thời, sản lượng lương thực tăng nhiều lần, lần đầu tiên trong lịch sử, lương thực dự trữ trong kho đủ ăn trong… 50 năm, điều này dẫn đến bùng nổ dân số, rồi lần lượt dẫn đến bùng nổ kinh tế, thương mại. TQ bước vào một kỷ nguyên thịnh vượng chưa từng có, đời sống vật chất đầy đủ, các đô thị mở rộng, văn hoá, văn chương, tư tưởng đạt đến mức cực thịnh: Phạm Trọng Yếm, Âu Dương Tu, Tô Tuân, Tô Thức, Vương An Thạch, Trình Di, Trình Hạo, etc…

Đời sống vật chất cao như thế, XH chuyển biến thành những cấu trúc, tổ chức phức tạp đan xen nhau về lợi ích. Đời sống văn hoá tinh thần cao như thế dẫn đến một xã hội văn trị, văn nhân chữ nghĩa được coi trọng, mà võ bị bị coi thường. Võ tướng đời Tống được ưu đãi nhiều tiền bạc và vật chất, nhưng bị từ chối sự công nhận về địa vị nơi miếu đường, bị xem thường về danh dự. Về việc binh, Tống triều nổi tiếng là… đánh đâu thua đó, chủ tướng trận vong, toàn quân tiêu diệt, cứ thế lặp lại! Hàng năm, để được yên ổn, Tống phải cống nạp cho Liêu hàng vạn lạng bạc và nhiều sản vật khác, thế nhưng trên tổng thể vẫn không thiệt vì cán cân thương mại nghiêng hẳn về phía Tống, còn phía Tây Hạ, Liêu cái gì cũng phải mua từ Trung Nguyên, từ lương thực, nhu yếu phẩm cho đến tơ lụa, hàng thủ công mỹ nghệ!

Ngay cả gây sự với VN cũng bị Lý Thường Kiệt đánh cho tan tành. Tống sử có cách giải thích “chữa thẹn” rất hài hước về chuyện đánh đâu thua đó, lý giải rằng Liêu, Tây Hạ là những bộ tộc du mục, “toàn dân vi binh” – 全民為兵 – già trẻ, trai gái ai cũng là lính, nên một “quân đội chuyên nghiệp” như Tống không thể địch lại được! Cái thành ngữ “toàn dân vi binh” này lại được thấy sử dụng một lần nữa năm 1979, khi hơn nửa triệu quân TQ không thể xuyên thủng hàng thủ của 80 ngàn dân quân VN ở biên giới phía bắc. Nói tới nói lui, cũng phải thừa nhận một thực tế rằng, năng lực sản xuất, trình độ văn hoá cao khiến xã hội TQ nghiêng hẳn về tổ chức quy mô, quy cũ, mà yếu hẳn về tinh thần võ bị, mà những sắc dân yếu kém hơn về kinh tế, văn hoá như Liêu, Tây Hạ, VN thì… ngoài cái mạng cùi ra, chẳng có gì để mất!

trường thành

iệt Nam có các chức danh: kỹ sư, kiến trúc sư, Trung Quốc còn có thêm: công trình sư, tổng công trình sư, đại công trình sư… Đọc bài báo dưới đây mới thấy xây dựng hạ tầng Trung Quốc kinh khủng như thế nào, đúng như lời quốc ca của họ: Vùng lên, hỡi những ai không cam chịu làm nô lệ, với máu xương này, chúng ta đi xây Vạn lý Trường thành mới…

Làm được như vậy cần khoa học kỹ thuật, quy mô sản xuất, tổ chức lực lượng, năng lực tài chính, rất nhiều thứ.v.v… Ấy vậy mà vẫn có nhiều người Việt vẫn cứ thích làm tỉnh để chi oa: ah, Trung Quốc mà, toàn đạo nhái, hàng giả, lừa gạt thôi… Mở miệng nói thế nào thì chính là người như thế, lại tiếp tục “rải đinh quốc lộ, gỡ ray đường tàu” đây mà… 😢😢

bắc đẩu

徐安貞
聞鄰家理箏

北斗橫天夜欲闌
愁人倚月思無端

ai bức “sơ đồ” chòm sao Bắc Đẩu, cái đầu vào nửa đêm, chòm sao thẳng đứng, cái sau ban ngày, chòm sao nằm ngang. Thơ của Từ An Trinh thời Đường: – Bắc đẩu hoành thiên dạ dục lan, Sầu nhân ỷ nguyệt tứ vô đoan – Đêm tàn, Bắc đẩu quay sang, Người ngồi dựa nguyệt, ngổn ngang mối tình… Sao Bắc đẩu xoay ngang tức là trời sắp sáng… 🙂

hang.tv

hưa bao giờ làm “review” về bất kỳ thứ gì, kiểu người cũ, xem mọi thứ trên mạng chỉ là để “cho vui”, “không thực”. Tuy vậy, rất ấn tượng khi xem qua vài chục video trên kênh Youtube hang.tv nên viết vài dòng. Thu Hằng là cô gái nghèo Phú Thọ, học xong cấp 3 thì dừng, nhàn rỗi, chơi điện tử, đánh lộn, cuộc đời vô định, sau theo mẹ qua Đài Loan (mẹ cô làm ô-sin ở Đài 14 năm), rồi từ từ học lên hết đại học ở Đài Loan, làm nhiều nghề trong đó có đi dạy tiếng Việt, làm MC, diễn viên, quen và cưới một anh người Đài, và bây giờ kênh Youtube hang.tv quay trở lại giúp người Việt hoà nhập tốt hơn vào xã hội Đài Loan, có tính xây dựng cộng đồng rất cao!

Đầu tiên, dễ thấy là Phổ thông thoại (Mandarin) tạo nên một dấu ấn rất rõ rệt lên tâm hồn cô ấy, học một ngoại ngữ mới cũng là có những cách hình dung, diễn đạt mới, tiếp cận với một thế giới tinh thần khác. Nhưng phải là học thật sự kia, nếu giống đa số người Việt học tiếng Anh thì… cũng chả có ích gì. Việc rành rẽ một ngôn ngữ ngoài việc có thêm một công cụ để tự khám phá, làm giàu thêm cho tâm hồn bản thân, đồng thời cũng mở ra nhiều cánh cửa từ phía người bản địa, giúp hoà nhập vào cuộc sống dễ dàng hơn! Dĩ nhiên ở đâu cũng luôn luôn có người tốt, kẻ xấu, nhưng ở Đài lâu năm, nhiều người đều nói: sống trong xã hội Đài Loan “có tình” hơn ở VN!

Tốt đẹp không phải là một món quà từ trên trời rơi xuống, nó đến cùng lúc từ hai phía, khi có sự thông hiểu, chia xẻ quan điểm, giá trị, nhiều cơ hội mới được tạo dựng. Còn như trong khá nhiều trường hợp phụ nữ VN lấy chồng Đài Loan, ngôn ngữ không thông, văn hoá không hiểu, không chia xẻ được gì với nhà chồng, thậm chí là có người lười biếng không chịu lao động, chỉ muốn ngữa tay xin tiền, phụ nữ như thế chỉ có giá trị là 1 cái “máy đẻ” mà thôi, và không nên ngạc nhiên khi bị đối xử như thế! Tôi quy “công lao” thay đổi, phát triển 1 con người, rất nhiều phụ thuộc vào ngôn ngữ, hãy học 1 ngôn ngữ giàu có, có tình người, “có hậu”, ít tính “lưu manh lặt vặt” hơn tiếng Việt!