karate

esse làm 1 hành trình về Phúc Kiến trong 1 series 5 phần, khám phá lại nguồn gốc xa xưa của Karate, khi 2 môn võ: Bạch hạc quyền và Phật pháp quyền được truyền từ Trung Quốc sang Okinawa, Nhật Bản và dần phát triển thành karate ngày nay. Cái nhìn phương Tây nhìn chung vẫn hệ thống, khoa học lạ lùng. Chuyện bắt đầu khi nhà Thanh diệt nhà Minh, tấn công xuống phía Nam, đàn áp dân chúng, đốt phá chùa chiền. Một số nhà sư phải chạy trốn, mai danh ẩn tích, một số hoàn tục, một số tham gia thành lập các hội kín Phản Thanh Phục Minh, và bắt đầu dạy võ cho dân chúng, trong số đó tương truyền có một ni cô gọi là Ngũ Mai sư thái.

Nhưng học võ kiểu Thiếu Lâm nó quá công phu, mất 10, 20 năm hay nhiều hơn, nên các nhà sư chọn dạy cho dân chúng một môn quyền dễ học nhất, làm sao nhanh có kết quả nhất, đó chính là Bạch Hạc quyền, nguồn gốc của rất nhiều phái võ Nam Trung Quốc hiện nay, kể cả Vịnh Xuân. Thế nên mới có suy nghĩ là, võ học trong thiên hạ bắt nguồn từ… Thiếu Lâm. Phần nào đó đúng là như thế, vì chỉ có các nhà sư dành cả đời để làm một việc gì đó mới có thể phát triển võ học đến chỗ có lý luận, phương pháp, bài bản. Thêm nữa là sự truyền thừa trong chùa liên tục khó gián đoạn, còn trong dân gian, nếu thằng con lười học võ là coi như thằng cha… thất truyền.

Rồi truyền sang Nhật Bản, hình thành nên các bài kata, những kata này được chuẩn hoá, đã tinh giản đi nhiều, bỏ bớt những phần rườm rà, chỉ giữ lại những gì quan trọng. Thế nhưng ở nơi gốc gác là Phúc Kiến, Trung Quốc thì nó vẫn được giảng dạy với dạng phức tạp ban đầu. Rồi khi người Nhật, từ năm 1929, biến Karate thành một môn thể dục dạy trong trường học thì họ bỏ luôn bunkai – phần ứng dụng của kata, cố tình dấu những chi tiết nguy hiểm để dạy cho học sinh tiểu học, nên dần dần võ sinh chỉ còn biết “múa may” theo những bài bản có sẵn, ít người hiểu làm sao để sử dụng nó trong thực chiến, điều tương tự cũng xảy ra ở Trung Quốc.

Đó là nguồn gốc của sự tranh cãi hiện nay: võ cổ truyền có “thực chất” hay không!? Thực hay không là ở người sử dụng, đa số chỉ xem nó như một môn thể thao, còn với một số người có năng lực nhìn nhận sâu xa hơn thì họ lại thấy khác. Nên nhớ, những loại như kickboxing, MMA vẫn chưa thể gọi là “thực chiến”, vẫn còn nhiều luật, giới hạn: sử dụng găng tay, cấm đánh vào chỗ hiểm, etc, nên thắng thua phụ thuộc nhiều vào thể hình và thể lực. Còn với võ cổ truyền, hiểu theo nghĩa võ chiến đấu thực tế ngày xưa, thì chẳng có thủ đoạn nào là không được phép: cắn, cào, nắm tóc, đánh vào chỗ hiểm, chọc vào mắt, dùng ám khí, thuốc độc, binh khí, etc…

Nếu không hiểu về văn hoá cổ truyền Trung Quốc, dễ nhận định sai lạc rằng võ cổ truyền chỉ là trò múa may “vô hại”. Một số “bài bản” hiện đại đúng là như thế, các bài quyền được hình thức hoá cao độ để phục vụ mục đích giảng dạy và “thẩm mỹ”. Nhưng khi cởi găng tay ra, cho phép dùng bàn tay mở, cho phép dùng ngón tay chọc vào mắt, đánh vào các chổ hiểm, dùng các đòn “cầm nã thủ”, khoá, bẻ xương, thì ngay lập tức, “hình thái” trận chiến sẽ thay đổi, không đơn thuần chỉ dựa vào thể hình, thể lực như trong Kickboxing, MMA nữa. Một truyền thống văn hoá rực rỡ và sâu dày hàng ngàn năm, đâu có phải chỉ một lời “ngu ngốc” mà nói được…

neo classicism

oại âm nhạc “hiện đại” tại thời điểm 20 năm trước, Nữ tử thập nhị nhạc phường – 女子十二樂坊 – Ban nhạc 12 cô gái – The twelve girls band (Mozart’ symphony No. 40) ❤️ 30 năm trước, Giao hưởng #40 được sử dụng làm nhạc hiệu chương trình Phim truyện, THVN. Khó có bản nhạc nào vừa tươi sáng, lại vừa u tối, vừa lạc quan, vừa yếm thế, tất cả trong 1 như là #40!

李子柒 – 消愁

ý Tử Thất, nàng ngồi đấy, ôm đàn và hát: 🙂 ❤️ …Một ly này kính cố hương, một ly này kính viễn phương, xin giữ cho tâm hồn này được thiện lương, xin cho tôi được trưởng thành… Cái gì mà “niệm niệm bất vong”, cái gì mà “cao sơn thuỷ trường”? Đến trời sáng, ai bảo mình không say thì thật đúng hoang đường.

nha đầu

ừ nguyên, nha đầu – 丫頭. Trẻ con TQ ngày xưa (không phân trai gái), tóc cột rẽ sang 2 bên như chữ nha (丫) nên gọi là nha đầu, tức là đầu hình chữ Y. Trong ảnh: 2 tiên đồng của Trấn Nguyên đại tiên (phim Tây Du Ký, 1986), tên là: Thanh Phong (gió mát) và Minh Nguyệt (trăng thanh) đoạn này, Tề Thiên ăn trộm quả nhân sâm… 😀

bumble bee

rích đoạn phim “Thiềm quang thiếu nữ”, phim lấy bối cảnh 1 trường âm nhạc TQ, nơi nhánh nhạc Tây phương và nhánh nhạc cổ truyền thường xuyên mâu thuẫn, cạnh tranh với nhau. Như thường lệ, cuộc chiến âm nhạc – music battle, dùng bài “The flight of bumble bee”, như đã được sử dụng trong rất rất nhiều phim khác, trích từ trong 1 vở opera của tác giả Nga, Nikolai Korsakov! Muốn biết tại sao gọi là “Ong bay”, nghe rồi sẽ rõ! 😀

thiên vấn

on tàu vũ trụ Thiên Vấn – 1 (天問) của TQ vừa phóng thành công cách đây ít ngày, dự kiến sẽ đáp xuống sao Hoả khoảng đầu năm sau. Thiên Vấn tức là “hỏi ông trời”, cái tên lấy cảm hứng từ 1 bài thơ cổ hơn 2300 năm tuổi của Khuất Nguyên. Đấy, người ta “bắt thang” đã khiếp chưa… VN chúng ta cũng có “thiên vấn”, Nguyễn Du viết: Cổ kim hận sự thiên nan vấn, haiza, thiên nan vấn, hỏi trời khó lắm, hỏi khó lắm, khó lắm! 🙁 🙁 vnexpress.net – Tàu Trung Quốc điều chỉnh quỹ đạo thành công

Vũ trụ sơ khai,
Ai truyền gốc tích?
Trời đất chưa thành,
Biết đâu lai lịch?

sinh nhật

inh nhật tuổi 41… 🙂👕🌧🥞🎄🌳🍁🎼❤️ Ah, mà nói theo Khổng Tử thì đó chính là bắt đầu cái tuổi “tứ thập nhi bất hoặc”, chẳng còn hồ nghi, nghi ngờ cái gì nữa !!! 🙂 Nhưng “cái gì” là những gì? Nhắc lại 1 câu khác của ổng đã nhắc tới trước đây: Núi cao ta trông, đường rộng ta đi – Cao sơn ngưỡng chỉ, cảnh hành hành chỉ – 高山仰止, 景行行止…

text=四十而不惑&font=1&size=18&color=0000FF

tầm ẩn giả

text=松下问童子&font=2&size=18&color=111111
text=言师采药去&font=2&size=18&color=111111
text=只在此山中&font=2&size=18&color=111111
text=云深不知处&font=2&size=18&color=111111

Dưới thông hỏi chú tiểu đồng,
Rằng: thầy hái thuốc nên không có nhà.
Núi này quanh quất không xa,
Nhưng mây che, biết đâu là chốn đi?

ùng hạ vấn đồng tử, Ngôn sư thái dược khứ. Chỉ tại thử sơn trung, Vân thâm bất tri xứ. – Bài thơ Đường đơn giản, 4 câu 20 chữ, nhưng thâm sâu vô cùng. Chân lý nằm ngay trong lòng ta, nhưng vì “mây che” nên ko tự thấy được đó thôi!

internet memes

text=送春词&font=1&size=18&color=0000FF

gày càng thấy hơi là lạ khi trên MXH, giới trẻ xài meme một cách tràn lan, vô tội vạ. Nhưng suy nghĩ kỹ, thấy nó đánh vào một nhu cầu căn bản của con người. Một bức ảnh nhỏ, đi kèm dòng “caption” hay “text” ngắn thể hiện ý kiến, quan điểm, bình luận hay thái độ. Nó đánh vào “tâm thức” muốn làm “phóng viên” của những cư dân mạng, muốn được có “quan điểm, ý kiến” một cách nhanh chóng.

Chuyện ảnh, ghi chú và ý kiến chẳng có gì mới. Từ hơn 50 năm trước, đã có chuyện cùng 1 bức ảnh nhưng có 2 tựa đề khác nhau, phía Mỹ ghi: lính Mỹ bảo vệ người dân dưới làn đạn VC, phía MTGP thì ghi: quân Mỹ dùng thường dân làm lá chắn đạn sống 😀 Thế rồi nó phát triển thành nhiều dạng, người ta làm ra cả “thư viện” các meme khác nhau để “người dùng” khi cần cứ lựa một cái có sẵn để mà “có ý kiến”.

Dùng mì ăn liền hoài chắc chắn không có lợi cho sức khoẻ, huống hồ nhiều sự việc căn nguyên sâu xa, không phải trong một câu mà nói hết được. Xét lại mình, tui cũng có xài meme chứ không phải là không, nhưng xài một cách hạn chế, có chọn lọc. Meme luôn tự mình nghĩ ra, không đi copy của người khác, meme là do tự mình viết lên, chứ không xài đồ có sẵn. Đầu năm, làm một cái meme chúc mừng năm mới! 😀

vong bản

text=忘本&font=1&size=18&color=0000FF

hường hiểu như là quên nguồn, mất gốc, xét trong tương quan giữa 1 người với quê hương, nguồn cội. Nhưng “vong bản” có nghĩa rộng hơn thế, thường dùng trong Phật giáo, nếu 1 người quên mất giá trị thật bên trong, chạy theo những vọng tưởng phù phiếm, đó gọi là “vong bản” (quên mất bản thân). Tôi khoái xài từ ngữ nghĩa rộng, những đầu óc “con vẹt” cứ nghĩ: à ta biết rồi, nó là như thế này… nhưng thực ra… hoàn toàn khác! 😀

Tiếng Hoa có 1 đặc tính là tính trừu tượng, tổng quát của nó rất cao, nhưng mặt khác, lại thiếu tính chi tiết, cụ thể. Thế nên Đường Tam Tạng mới phải đi Tây Thiên thỉnh kinh, sống 20 năm ở Ấn Độ, theo học 2 năm tại học viện Phật giáo danh giá Nalanda, chở về quê hơn 600 bộ kinh trên lưng 20 con ngựa, đem bộ môn Duy thức luận – Yogachara về giảng dạy tại TQ, nhưng đó là 1 câu chuyện hấp dẫn khác sẽ được đề cập về sau.