phương trình vi phân

áy tính ống nước, dùng để giải phương trình vi phân được phát minh bởi Vladimir Lukyanov ở Liên Xô năm 1936, và được dùng mãi cho đến cuối những năm 80, dùng để tính toán xây dựng vô số công trình kênh đào, hầm mỏ, đường sắt, và nhiều bài toán thực tế khác! Nguyên tắc khá đơn giản, là 1 tập hợp các ống thuỷ tinh chứa nước thông với 1 ống chính (biểu diễn hàm ẩn). Các ống này có thể cố định, hoặc di động, thông với ống chính thông qua những valve lưu lượng có thể điều chỉnh được! Nước được đổ vào các ống theo những mức định trước, sau đó họ mở đồng loạt các van và di chuyển các ống di động, mực nước trong ống chính biến thiên và được ghi lại trên 1 cuộn giấy xoay, đó chính là nghiệm của phương trình!

Đến ngày nay, chắc chúng ta không ai có thể nhớ nổi phương trình vi phân là cái gì, bây giờ không nhớ và tôi dám chắc là đa số cũng như tôi ngày xưa, cũng loay hoay 1 thời gian dài mà vẫn không hiểu: phương trình vi phân nó thực sự là cái gì!? Chính là nhờ nhìn vào cái máy tính analog này mà thực ra mọi chuyện trở nên rõ ràng: mây bay, nước chảy, gió thổi chính là phương trình vi phân! Và việc học toán ở VN không gây được hiệu ứng tích cực, đơn giản vì các ông ấy loay hoay với các công thức, biểu tượng, ký tự chết mà quên mất rằng bản chất vấn đề nằm trong những vận động thực của cuộc sống, phải đưa thật nhiều ví dụ ứng dụng, ví dụ về tính tương tự trong thế giới thực thì học sinh mới nắm được nội hàm của vấn đề!

Nói về phương pháp sư phạm, học sinh cấp 1 không thể hiểu được hệ đếm, nhưng nói với nó 3, 5 cây kẹo, là nó sẽ hiểu! Học sinh cấp 2 nói về phân số rất khó hiểu, nhưng bảo cầm can đi mua 3 lít rưỡi dầu là nó hiểu ngay! Học sinh cấp 3 có thể không hiểu về vi tích phân, nhưng biểu diễn dạng diện tích hình, thể tích khối là chúng nó sẽ hiểu! Sinh viên đại học có thể không hiểu chuỗi số, nhưng đưa ví dụ về mortgage calculator – vay nợ và tính lời, gộp vốn và gộp lãi là chúng nó sẽ hiểu! Toán cấp 3 là tính vận tốc rơi tự do của vật, bỏ qua sức cản không khí! Toán ĐH là tính tốc độ rơi tự do của vật, kèm theo sức cản không khí (chính là phương trình vi phân). Toán sau đại học là tính sức cản không khí ở những tầng khác nhau của khí quyển, chính là điều khiển tên lửa, cứ phải trực quan cụ thể thì mới dễ hiểu đc! 😅

Cũng như môn Văn giờ được gọi là môn “Ngữ văn” vậy (học theo TQ), đó là cách gọi chính xác, học sinh cấp 2, 3 thì chưa thể hiểu văn học nghiêm chỉnh, làm sao chúng nó hiểu được chiều sâu của “Chiến tranh và hoà bình”, chẳng qua là mượn một số bài “Văn” để học về ngôn ngữ, và thông qua kỹ năng ngôn ngữ để tiếp cận “Văn học”. Cũng tương tự như vậy cho các môn Toán, Lý, Hoá, dạy theo kiểu trừu tượng, toàn công thức chết hại vô cùng, không những học sinh không hiểu nó học cái gì, mà còn làm mất đi hứng thú với môn học. Chuyện này vì một vài lần đi làm gia sư (bất đắc dĩ) nên tôi hiểu rất rõ, đám nhóc giờ chúng nó chỉ tụng công thức, vì “cô bảo thế, như cô mới đúng”, chứ chúng nó hoàn toàn không có hứng thú với chuyện học, không có sự tò mò tìm hiểu thế xung quanh! 😢

elbrus

áy tính Elbrus, huyền thoại Liên Xô vẫn tiếp tục sống đến ngày nay, Nga vẫn tiếp tục SX các loại máy tính có kiến trúc khác biệt dùng cho mục đích quốc phòng, những loại máy tính có hiệu năng cao với mức tiêu thụ điện thấp, và đặc biệt là vẫn xài công nghệ cỡ 60 ~ 90 nanometer của thế kỷ trước! Điều này không biết là vô tình hay cố ý, là chủ động hay bị động!? Giống kiểu cái vòng cò súng và khoá an toàn trên khẩu AK được làm rất to vậy, chính là để giữa mùa đông nhiệt độ -50C, tay mang găng dày vẫn bóp cò được! Nên cái công nghệ 60 nm này là để đối phó với tình trạng nhiễu bức xạ điện từ nặng, bị “chiếu xạ” 1 phát là đi hết!

Ai lại chơi xấu như thế, chiến tranh thôi mà, tại sao lại cắt internet, làm ko vào Facebook, Twitter được! 😅 NATO hiện đang rất lo sợ cái chiêu này, tuy vẫn là vũ khí quy ước, chưa phải là vũ khí hạt nhân, nhưng từ vệ tinh quỹ đạo thấp, cho đến các hệ thống mạng máy tính, mạng thông tin di động, các thiết bị điện tử thông dụng… khả năng là đi hết! Mà hạ tầng xã hội, giao thông, dịch vụ công cộng châu Âu bây giờ là gần như điện tử, tin học hoá toàn bộ rồi, đánh 1 phát trên quy mô lớn là đình trệ toàn xã hội luôn, khả năng cao là các nhà máy, dây chuyền sản xuất cũng có khả năng không hoạt động được, tác hại không thể đong đếm hết!

Korobeiniki

hắc một số vị “trung niên” vẫn còn nhớ, chính là cái âm thanh phát ra từ trò Tetris trên máy chơi game cầm tay Nintendo Gameboy lừng lẫy 1 thời! Đó chính là 1 bài dân ca Nga: Korobeiniki, bản nhạc có những motif lặp đi lặp lại đơn giản, cộng với khả năng thay đổi tempo – tốc độ dễ dàng làm nó rất thích hợp với game Tetris này!

Tetris được phát minh bởi Alexey Pajitnov, 1984, kỹ sư phần mềm của Viện hàn lâm KH Xô-viết (về sau di cư sang Mỹ làm việc cho Microsoft). Người ta thường châm biếm đây là game các Kulak chơi sau 1 ngày miệt mài đi “xếp gạch” trong Gulag 😅! Korobeiniki còn ảnh hưởng nhiều đến các game khác, ví dụ như Red Alert 3 Soviet march!